LiPur, 1, 73
Select a line for its word-by-word analysis.
गते महेश्वरे देवे दग्ध्वा च त्रिपुरं क्षणात् । (१।२)
gate maheśvare deve dagdhvā ca tripuraṃ kṣaṇāt |
तारकाक्षोऽपि दितिजः कमलाक्षश् च वीर्यवान् । (३।१)
tārakākṣo'pi ditijaḥ kamalākṣaś ca vīryavān |
विद्युन्माली च दैत्येशः अन्ये चापि सबान्धवाः ॥ (३।२)
vidyunmālī ca daityeśaḥ anye cāpi sabāndhavāḥ ||
त्यक्त्वा देवं महादेवं मायया च हरेः प्रभोः । (४।१)
tyaktvā devaṃ mahādevaṃ māyayā ca hareḥ prabhoḥ |
सर्वे विनष्टाः प्रध्वस्ताः स्वपुरैः पुरसंभवैः ॥ (४।२)
sarve vinaṣṭāḥ pradhvastāḥ svapuraiḥ purasaṃbhavaiḥ ||
पूजनीयः शिवो नित्यं श्रद्धया देवपुङ्गवैः । (६।१)
pūjanīyaḥ śivo nityaṃ śraddhayā devapuṅgavaiḥ |
सर्वलिङ्गमयो लोकः सर्वं लिङ्गे प्रतिष्ठितम् ॥ (६।२)
sarvaliṅgamayo lokaḥ sarvaṃ liṅge pratiṣṭhitam ||
तस्मात् सम्पूजयेल्लिङ्गं य इच्छेत्सिद्धिमात्मनः । (७।१)
tasmāt sampūjayelliṅgaṃ ya icchetsiddhimātmanaḥ |
सर्वे लिङ्गार्चनादेव देवा दैत्याश् च दानवाः ॥ (७।२)
sarve liṅgārcanādeva devā daityāś ca dānavāḥ ||
यक्षा विद्याधराः सिद्धा राक्षसाः पिशिताशनाः । (८।१)
yakṣā vidyādharāḥ siddhā rākṣasāḥ piśitāśanāḥ |
अर्चयित्वा लिङ्गमूर्ति संसिद्धा नात्र संशयः । (९।१)
arcayitvā liṅgamūrti saṃsiddhā nātra saṃśayaḥ |
तस्माल्लिङ्गं यजेन्नित्यं येन केनापि वा सुराः ॥ (९।२)
tasmālliṅgaṃ yajennityaṃ yena kenāpi vā surāḥ ||
पशुत्वं च परित्यज्य कृत्वा पाशुपतं ततः ॥ (१०।२)
paśutvaṃ ca parityajya kṛtvā pāśupataṃ tataḥ ||
विशोध्य चैव भूतानि पञ्चभिः प्रणवैः समम् ॥ (११।२)
viśodhya caiva bhūtāni pañcabhiḥ praṇavaiḥ samam ||
प्राणायामैः समायुक्तैः पञ्चभिः सुरपुङ्गवाः । (१२।१)
prāṇāyāmaiḥ samāyuktaiḥ pañcabhiḥ surapuṅgavāḥ |
चतुर्भिः प्रणवैश्चैव प्राणायामपरायणैः ॥ (१२।२)
caturbhiḥ praṇavaiścaiva prāṇāyāmaparāyaṇaiḥ ||
त्रिभिश् च प्रणवैर्देवाः प्राणायामैस्तथाविधैः । (१३।१)
tribhiś ca praṇavairdevāḥ prāṇāyāmaistathāvidhaiḥ |
द्विधा न्यस्य तथौंकारं प्राणायामपरायणः ॥ (१३।२)
dvidhā nyasya tathauṃkāraṃ prāṇāyāmaparāyaṇaḥ ||
ततश्चौंकारम् उच्चार्य प्राणापानौ नियम्य च । (१४।१)
tataścauṃkāram uccārya prāṇāpānau niyamya ca |
ज्ञानामृतेन सर्वाङ्गान्यापूर्य प्रणवेन च ॥ (१४।२)
jñānāmṛtena sarvāṅgānyāpūrya praṇavena ca ||
गुणत्रयं चतुर्धाख्यम् अहङ्कारं च सुव्रताः । (१५।१)
guṇatrayaṃ caturdhākhyam ahaṅkāraṃ ca suvratāḥ |
तन्मात्राणि च भूतानि तथा बुद्धीन्द्रियाणि च ॥ (१५।२)
tanmātrāṇi ca bhūtāni tathā buddhīndriyāṇi ca ||
कर्मेन्द्रियाणि संशोध्य पुरुषं युगलं तथा । (१६।१)
karmendriyāṇi saṃśodhya puruṣaṃ yugalaṃ tathā |
चिदात्मानं तनुं कृत्वा चाग्निर्भस्मेति संस्पृशेत् ॥ (१६।२)
cidātmānaṃ tanuṃ kṛtvā cāgnirbhasmeti saṃspṛśet ||
वायुर्भस्मेति च व्योम तथाम्भः पृथिवी तथा । (१७।१)
vāyurbhasmeti ca vyoma tathāmbhaḥ pṛthivī tathā |
त्रियायुषं त्रिसंध्यं च धूलयेद् भसितेन यः ॥ (१७।२)
triyāyuṣaṃ trisaṃdhyaṃ ca dhūlayed bhasitena yaḥ ||
स योगी सर्वतत्त्वज्ञो व्रतं पाशुपतं त्विदम् । (१८।१)
sa yogī sarvatattvajño vrataṃ pāśupataṃ tvidam |
लिङ्गे पुरा मया दृष्टे विष्णुना च महात्मना ॥ (१९।२)
liṅge purā mayā dṛṣṭe viṣṇunā ca mahātmanā ||
अस्माभिः सर्वकार्याणां देवमभ्यर्च्य यत्नतः ॥ (२०।२)
asmābhiḥ sarvakāryāṇāṃ devamabhyarcya yatnataḥ ||
बाह्ये चाभ्यन्तरे चैव मन्ये कर्तव्यमीश्वरम् । (२१।१)
bāhye cābhyantare caiva manye kartavyamīśvaram |
प्रतिज्ञा मम विष्णोश् च दिव्यैषा सुरसत्तमाः ॥ (२१।२)
pratijñā mama viṣṇoś ca divyaiṣā surasattamāḥ ||
मुनीनां च न संदेहस् तस्मात् सम्पूजयेच्छिवम् । (२२।१)
munīnāṃ ca na saṃdehas tasmāt sampūjayecchivam |
सा हानिस्तन्महच्छिद्रं स मोहः सा च मूकता ॥ (२२।२)
sā hānistanmahacchidraṃ sa mohaḥ sā ca mūkatā ||
यत्क्षणं वा मुहूर्तं वा शिवमेकं न चिन्तयेत् । (२३।१)
yatkṣaṇaṃ vā muhūrtaṃ vā śivamekaṃ na cintayet |
भवसंस्मरणोद्युक्ता न ते दुःखस्य भाजनम् । (२४।१)
bhavasaṃsmaraṇodyuktā na te duḥkhasya bhājanam |
भवनानि मनोज्ञानि दिव्यमाभरणं स्त्रियः ॥ (२४।२)
bhavanāni manojñāni divyamābharaṇaṃ striyaḥ ||
धनं वा तुष्टिपर्यन्तं शिवपूजाविधेः फलम् । (२५।१)
dhanaṃ vā tuṣṭiparyantaṃ śivapūjāvidheḥ phalam |
ये वाञ्छन्ति महाभोगान् राज्यं च त्रिदशालये । (२५।२)
ye vāñchanti mahābhogān rājyaṃ ca tridaśālaye |
तेऽर्चयन्तु सदा कालं लिङ्गमूर्तिं महेश्वरम् ॥ (२५।३)
te'rcayantu sadā kālaṃ liṅgamūrtiṃ maheśvaram ||
हत्वा भित्त्वा च भूतानि दग्ध्वा सर्वमिदं जगत् ॥ (२६।१)
hatvā bhittvā ca bhūtāni dagdhvā sarvamidaṃ jagat ||
यजेदेकं विरूपाक्षं न पापैः स प्रलिप्यते । (२७।१)
yajedekaṃ virūpākṣaṃ na pāpaiḥ sa pralipyate |
शैलं लिङ्गं मदीयं हि सर्वदेवनमस्कृतम् ॥ (२७।२)
śailaṃ liṅgaṃ madīyaṃ hi sarvadevanamaskṛtam ||
इत्युक्त्वा पूर्वमभ्यर्च्य रुद्रं त्रिभुवनेश्वरम् । (२८।१)
ityuktvā pūrvamabhyarcya rudraṃ tribhuvaneśvaram |
तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिर् देवदेवं त्रियंबकम् ॥ (२८।२)
tuṣṭāva vāgbhir iṣṭābhir devadevaṃ triyaṃbakam ||
साक्षात्पाशुपतं कृत्वा भस्मोद्धूलितविग्रहाः ॥ (२९।२)
sākṣātpāśupataṃ kṛtvā bhasmoddhūlitavigrahāḥ ||
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ब्रह्मप्रोक्तलिङ्गार्चनविधिर् नाम त्रिसप्ततितमो ऽध्यायः ॥ (३०।१)
iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge brahmaproktaliṅgārcanavidhir nāma trisaptatitamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.