ऋषय ऊचुः । (१।१)

कथं त्रियंबको देवो देवदेवो वृषध्वजः । (१।२)

ध्येयः सर्वार्थसिद्ध्यर्थं योगमार्गेण सुव्रत ॥ (१।३)

पूर्वमेवापि निखिलं श्रुतं श्रुतिसमं पुनः । (२।१)

विस्तरेण च तत्सर्वं संक्षेपाद्वक्तुमर्हसि ॥ (२।२)

सूत उवाच । (३।१)

एवं पैतामहेनैव नन्दी दिनकरप्रभः । (३।२)

मेरुपृष्ठे पुरा पृष्टो मुनिसंघैः समावृतः ॥ (३।३)

सो ऽपि तस्मै कुमाराय ब्रह्मपुत्राय सुव्रताः । (४।१)

मिथः प्रोवाच भगवान्प्रणताय समाहितः ॥ (४।२)

नन्दिकेश्वर उवाच । (५।१)

एवं पुरा महादेवो भगवान्नीललोहितः । (५।२)

गिरिपुत्र्यांबया देव्या भगवत्यैकशय्यया ॥ (५।३)

पृष्टः कैलासशिखरे हृष्टपुष्टतनूरुहः । (६।१)

श्रीदेव्युवाच । (६।२)

योगः कतिविधः प्रोक्तस्तत्कथं चैव कीदृशम् ॥ (६।३)

ज्ञानं च मोक्षदं दिव्यं मुच्यन्ते येन जन्तवः । (७।१)

श्रीभगवानुवाच । (७।२)

प्रथमो मन्त्रयोगश्च स्पर्शयोगो द्वितीयकः ॥ (७।३)

भावयोगस्तृतीयः स्याद् अभावश्च चतुर्थकः । (८।१)

सर्वोत्तमो महायोगः पञ्चमः परिकीर्तितः ॥ (८।२)

ध्यानयुक्तो जपाभ्यासो मन्त्रयोगः प्रकीर्तितः । (९।१)

नाडीशुद्ध्यधिको यस्तु रेचकादिक्रमान्वितः ॥ (९।२)

समस्तव्यस्तयोगेन जयो वायोः प्रकीर्तितः । (१०।१)

बलस्थिरक्रियायुक्तो धारणाद्यैश्च शोभनैः ॥ (१०।२)

धारणात्रयसंदीप्तो भेदत्रयविशोधकः । (११।१)

कुंभकावस्थितो ऽभ्यासः स्पर्शयोगः प्रकीर्तितः ॥ (११।२)

मन्त्रस्पर्शविनिर्मुक्तो महादेवं समाश्रितः । (१२।१)

बहिरन्तर्विभागस्थस्फुरत्संहरणात्मकः ॥ (१२।२)

भावयोगः समाख्याताश्चित्तशुद्धिप्रदायकः । (१३।१)

विलीनावयवं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ (१३।२)

शून्यं सर्वं निराभासं स्वरूपं यत्र चिन्त्यते । (१४।१)

अभावयोगः सम्प्रोक्तश् चित्तनिर्वाणकारकः ॥ (१४।२)

नीरूपः केवलः शुद्धः स्वच्छन्दं च सुशोभनः । (१५।१)

अनिर्देश्यः सदालोकः स्वयंवेद्यः समं ततः ॥ (१५।२)

स्वभावो भासते यत्र महायोगः प्रकीर्तितः । (१६।१)

नित्योदितः स्वयंज्योतिः सर्वचित्तसमुत्थितः ॥ (१६।२)

निर्मलः केवलो ह्यात्मा महायोग इति स्मृतः । (१७।१)

अणिमादिप्रदाः सर्वे सर्वे ज्ञानस्य दायकाः ॥ (१७।२)

उत्तरोत्तरवैशिष्ट्यमेषु योगेष्वनुक्रमात् । (१८।१)

अहं संगविनिर्मुक्तो महाकाशोपमः परः ॥ (१८।२)

सर्वावरणनिर्मुक्तो ह्यचिन्त्यः स्वरसेन तु । (१९।१)

ज्ञेयमेतत्समाख्यातमग्राह्यमपि दैवतैः ॥ (१९।२)

प्रविलीनो महान्सम्यक् स्वयंवेद्यः स्वसाक्षिकः । (२०।१)

चकास्त्यानन्दवपुषा तेन ज्ञेयम् इदं मतम् ॥ (२०।२)

परीक्षिताय शिष्याय ब्राह्मणायाहिताग्नये । (२१।१)

धार्मिकायाकृतघ्नाय दातव्यं क्रमपूर्वकम् ॥ (२१।२)

गुरुदैवतभक्ताय अन्यथा नैव दापयेत् । (२२।१)

निन्दितो व्याधितो ऽल्पायुस् तथा चैव प्रजायते ॥ (२२।२)

दातुरप्येवमनघे तस्माज्ज्ञात्वैव दापयेत् । (२३।१)

सर्वसंगविनिर्मुक्तो मद्भक्तो मत्परायणः ॥ (२३।२)

साधको ज्ञानसंयुक्तः श्रौतस्मार्तविशारदः । (२४।१)

गुरुभक्तश्च पुण्यात्मा योग्यो योगरतः सदा ॥ (२४।२)

एव देवि समाख्यातो योगमार्गः सनातनः । (२५।१)

सर्ववेदागमांभोजमकरन्दः सुमध्यमे ॥ (२५।२)

पीत्वा योगामृतं योगी मुच्यते ब्रह्मवित्तमः । (२६।१)

एवं पाशुपतं योगं योगैश्वर्यमनुत्तमम् ॥ (२६।२)

अत्याश्रममिदं ज्ञेयं मुक्तये केन लभ्यते । (२७।१)

तस्मादिष्टैः समाचारैः शिवार्चनरतैः प्रिये ॥ (२७।२)

इत्युक्त्वा भगवान्देवीमनुज्ञाप्य वृषध्वजः । (२८।१)

शङ्कुकर्णं समासाद्य युयोजात्मानमात्मनि ॥ (२८।२)

शैलादिरुवाच । (२९।१)

तस्मात्त्वमपि योगीन्द्र योगाभ्यासरतो भव । (२९।२)

स्वयंभुवः परा मूर्तिर्नूनं ब्रह्ममयी वरा ॥ (२९।३)

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन मोक्षार्थी पुरुषोत्तमः । (३०।१)

भस्मस्नायी भवेन्नित्यं योगे पाशुपते रतः ॥ (३०।२)

ध्येया यथाक्रमेणैव वैष्णवी च ततः परा । (३१।१)

माहेश्वरी परा पश्चात्सैव ध्येया यथाक्रमम् ॥ (३१।२)

योगेश्वरस्य या निष्ठा सैषा संहृत्य वर्णिता ॥ (३२।१)

सूत उवाच । (३३।१)

एवं शिलादपुत्रेण नन्दिना कुलनन्दिना । (३३।२)

योगः पाशुपतः प्रोक्तो भस्मनिष्ठेन धीमता ॥ (३३।३)

सनत्कुमारो भगवान्व्यासायामिततेजसे । (३४।१)

तस्मादहमपि श्रुत्वा नियोगात् सत्त्रिणामपि ॥ (३४।२)

कृतकृत्यो ऽस्मि विप्रेभ्यो नमो यज्ञेभ्य एव च । (३५।१)

नमः शिवाय शान्ताय व्यासाय मुनये नमः ॥ (३५।२)

ग्रन्थैकादशसाहस्रं पुराणं लैङ्गमुत्तमम् । (३६।१)

अष्टोत्तरशताध्यायम् आदिमांशम् अतः परम् ॥ (३६।२)

षट्चत्वारिंशदध्यायं धर्मकामार्थमोक्षदम् । (३७।१)

अथ ते मुनयः सर्वे नैमिषेयाः समाहिताः ॥ (३७।२)

प्रणेमुर्देवमीशानं प्रीतिकण्टकितत्वचः । (३८।१)

शाखां पौराणिकीमेवं कृत्वैकादशिकां प्रभुः ॥ (३८।२)

ब्रह्मा स्वयंभूर्भगवानिदं वचनमब्रवीत् । (३९।१)

लैङ्गम् आद्यन्तम् अखिलं यः पठेच्छृणुयादपि ॥ (३९।२)

द्विजेभ्यः श्रावयेद्वापि स याति परमां गतिम् । (४०।१)

तपसा चैव यज्ञेन दानेनाध्ययनेन च ॥ (४०।२)

या गतिस्तस्य विपुला शास्त्रविद्या च वैदिकी । (४१।१)

कर्मणा चापि मिश्रेण केवलं विद्ययापि वा ॥ (४१।२)

निवृत्तिश्चास्य विप्रस्य भवेद्भक्तिश्च शाश्वती । (४२।१)

मयि नारायणे देवे श्रद्धा चास्तु महात्मनः ॥ (४२।२)

वंशस्य चाक्षया विद्या चाप्रमादश्च सर्वतः । (४३।१)

इत्याज्ञा ब्रह्मणस्तस्मात्तस्य सर्वं महात्मनः ॥ (४३।२)

ऋषयः प्रोचुः । (४४।१)

ऋषेः सूतस्य चास्माकम् एतेषाम् अपि चास्य च । (४४।२)

नारदस्य च या सिद्धिस्तीर्थयात्रारतस्य च ॥ (४४।३)

प्रीतिश्च विपुला यस्माद् अस्माकं रोमहर्षण ॥ (४५।१)

सा सदास्तु विरूपाक्षप्रसादात्तु समन्ततः । (४६।१)

एवमुक्तेषु विप्रेषु नारदो भगवानपि ॥ (४६।२)

कराभ्यां सुशुभाग्राभ्यां सूतं पस्पर्शिवांस्त्वचि । (४७।१)

स्वस्त्यस्तु सूत भद्रं ते महादेवे वृषध्वजे ॥ (४७।२)

श्रद्धा तवास्तु चास्माकं नमस्तस्मै शिवाय च ॥ (४८।१)

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे पञ्चपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः ॥ (४९।१)