LiPur, 1, 30
Select a line for its word-by-word analysis.
एवमुक्तास्तदा तेन ब्रह्मणा ब्राह्मणर्षभाः । (१।२)
evamuktāstadā tena brahmaṇā brāhmaṇarṣabhāḥ |
श्वेतस्य च कथां पुण्याम् अपृच्छन् परमर्षयः ॥ (१।३)
śvetasya ca kathāṃ puṇyām apṛcchan paramarṣayaḥ ||
श्वेतो नाम मुनिः श्रीमान् गतायुर्गिरिगह्वरे । (२।२)
śveto nāma muniḥ śrīmān gatāyurgirigahvare |
सक्तो ह्यभ्यर्च्य यद्भक्त्या तुष्टाव च महेश्वरम् ॥ (२।३)
sakto hyabhyarcya yadbhaktyā tuṣṭāva ca maheśvaram ||
रुद्राध्यायेन पुण्येन नमस्त इत्यादिना द्विजाः । (३।१)
rudrādhyāyena puṇyena namasta ityādinā dvijāḥ |
ततः कालो महातेजाः कालप्राप्तं द्विजोत्तमम् ॥ (३।२)
tataḥ kālo mahātejāḥ kālaprāptaṃ dvijottamam ||
नेतुं संचिन्त्य विप्रेन्द्राः सान्निध्यमकरोन्मुनेः । (४।१)
netuṃ saṃcintya viprendrāḥ sānnidhyamakaronmuneḥ |
श्वेतोऽपि दृष्ट्वा तं कालं कालप्राप्तोऽपि शङ्करम् ॥ (४।२)
śveto'pi dṛṣṭvā taṃ kālaṃ kālaprāpto'pi śaṅkaram ||
त्रियंबकं यजेदेवं सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् ॥ (५।२)
triyaṃbakaṃ yajedevaṃ sugandhiṃ puṣṭivardhanam ||
किं करिष्यति मे मृत्युर्मृत्योर्मृत्युरहं यतः । (६।१)
kiṃ kariṣyati me mṛtyurmṛtyormṛtyurahaṃ yataḥ |
तं दृष्ट्वा सस्मितं प्राह श्वेतं लोकभयंकरः ॥ (६।२)
taṃ dṛṣṭvā sasmitaṃ prāha śvetaṃ lokabhayaṃkaraḥ ||
रुद्रो वा भगवान् विष्णुर्ब्रह्मा वा जगदीश्वरः ॥ (७।२)
rudro vā bhagavān viṣṇurbrahmā vā jagadīśvaraḥ ||
कः समर्थः परित्रातुं मया ग्रस्तं द्विजोत्तम । (८।१)
kaḥ samarthaḥ paritrātuṃ mayā grastaṃ dvijottama |
अनेन मम किं विप्र रौद्रेण विधिना प्रभोः ॥ (८।२)
anena mama kiṃ vipra raudreṇa vidhinā prabhoḥ ||
नेतुं यस्योत्थितश्चाहं यमलोकं क्षणेन वै । (९।१)
netuṃ yasyotthitaścāhaṃ yamalokaṃ kṣaṇena vai |
यस्माद्गतायुस्त्वं तस्मान्मुने नेतुमिहोद्यतः ॥ (९।२)
yasmādgatāyustvaṃ tasmānmune netumihodyataḥ ||
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भैरवं धर्ममिश्रितम् । (१०।१)
tasya tadvacanaṃ śrutvā bhairavaṃ dharmamiśritam |
हा रुद्र रुद्र रुद्रेति ललाप मुनिपुङ्गवः ॥ (१०।२)
hā rudra rudra rudreti lalāpa munipuṅgavaḥ ||
तं प्राह च महादेवं कालं सम्प्रेक्ष्य वै दृशा । (११।१)
taṃ prāha ca mahādevaṃ kālaṃ samprekṣya vai dṛśā |
नेत्रेण बाष्पमिश्रेण संभ्रान्तेन समाकुलः ॥ (११।२)
netreṇa bāṣpamiśreṇa saṃbhrāntena samākulaḥ ||
त्वया किं काल नो नाथश्चास्ति चेद्धि वृषध्वजः । (१२।२)
tvayā kiṃ kāla no nāthaścāsti ceddhi vṛṣadhvajaḥ |
लिङ्गे ऽस्मिन् शङ्करो रुद्रः सर्वदेवभवोद्भवः ॥ (१२।३)
liṅge 'smin śaṅkaro rudraḥ sarvadevabhavodbhavaḥ ||
विधिना किं महाबाहो गच्छ गच्छ यथागतम् ॥ (१३।२)
vidhinā kiṃ mahābāho gaccha gaccha yathāgatam ||
ततो निशम्य कुपितस्तीक्ष्णदंष्ट्रो भयङ्करः । (१४।१)
tato niśamya kupitastīkṣṇadaṃṣṭro bhayaṅkaraḥ |
श्रुत्वा श्वेतस्य तद्वाक्यं पाशहस्तो भयावहः ॥ (१४।२)
śrutvā śvetasya tadvākyaṃ pāśahasto bhayāvahaḥ ||
सिंहनादं महत्कृत्वा चास्फाट्य च मुहुर्मुहुः । (१५।१)
siṃhanādaṃ mahatkṛtvā cāsphāṭya ca muhurmuhuḥ |
बबन्ध च मुनिं कालः कालप्राप्तं तमाह च ॥ (१५।२)
babandha ca muniṃ kālaḥ kālaprāptaṃ tamāha ca ||
मया बद्धोऽसि विप्रर्षे श्वेतं नेतुं यमालयम् । (१६।१)
mayā baddho'si viprarṣe śvetaṃ netuṃ yamālayam |
क्व शर्वस्तव भक्तिश् च क्व पूजा पूजया फलम् । (१७।१)
kva śarvastava bhaktiś ca kva pūjā pūjayā phalam |
क्व चाहं क्व च मे भीतिः श्वेत बद्धोऽसि वै मया ॥ (१७।२)
kva cāhaṃ kva ca me bhītiḥ śveta baddho'si vai mayā ||
लिङ्गेऽस्मिन् संस्थितः श्वेत तव रुद्रो महेश्वरः । (१८।१)
liṅge'smin saṃsthitaḥ śveta tava rudro maheśvaraḥ |
निश्चेष्टोऽसौ महादेवः कथं पूज्यो महेश्वरः ॥ (१८।२)
niśceṣṭo'sau mahādevaḥ kathaṃ pūjyo maheśvaraḥ ||
ततः सदाशिवः स्वयं द्विजं निहन्तुमागतम् । (१९।१)
tataḥ sadāśivaḥ svayaṃ dvijaṃ nihantumāgatam |
निहन्तुमन्तकं स्मयन् स्मरारियज्ञहा हरः ॥ (१९।२)
nihantumantakaṃ smayan smarāriyajñahā haraḥ ||
त्वरन् विनिर्गतः परः शिवः स्वयं त्रिलोचनः । (२०।१)
tvaran vinirgataḥ paraḥ śivaḥ svayaṃ trilocanaḥ |
त्रियंबको ऽम्बया समं सनन्दिना गणेश्वरैः ॥ (२०।२)
triyaṃbako 'mbayā samaṃ sanandinā gaṇeśvaraiḥ ||
ससर्ज जीवितं क्षणाद् भवं निरीक्ष्य वै भयात् । (२१।१)
sasarja jīvitaṃ kṣaṇād bhavaṃ nirīkṣya vai bhayāt |
पपात चाशु वै बली मुनेस्तु संनिधौ द्विजाः ॥ (२१।२)
papāta cāśu vai balī munestu saṃnidhau dvijāḥ ||
ननाद चोर्ध्वमुच्चधीर्निरीक्ष्य चान्तकान्तकम् । (२२।१)
nanāda cordhvamuccadhīrnirīkṣya cāntakāntakam |
निरीक्षणेन वै मृतं भवस्य विप्रपुङ्गवाः ॥ (२२।२)
nirīkṣaṇena vai mṛtaṃ bhavasya viprapuṅgavāḥ ||
प्रणेमुरंबिकामुमां मुनीश्वरास्तु हर्षिताः ॥ (२३।२)
praṇemuraṃbikāmumāṃ munīśvarāstu harṣitāḥ ||
ससर्जुर् अस्य मूर्ध्नि वै मुनेर्भवस्य खेचराः । (२४।१)
sasarjur asya mūrdhni vai munerbhavasya khecarāḥ |
अहो निरीक्ष्य चान्तकं मृतं तदा सुविस्मितः । (२५।१)
aho nirīkṣya cāntakaṃ mṛtaṃ tadā suvismitaḥ |
शिलाशनात्मजो ऽव्ययं शिवं प्रणम्य शङ्करम् ॥ (२५।२)
śilāśanātmajo 'vyayaṃ śivaṃ praṇamya śaṅkaram ||
क्षणाद्गूढशरीरं हि ध्वस्तं दृष्ट्वान्तकं क्षणात् ॥ (२७।२)
kṣaṇādgūḍhaśarīraṃ hi dhvastaṃ dṛṣṭvāntakaṃ kṣaṇāt ||
तस्मान्मृत्युञ्जयं चैव भक्त्या सम्पूजये द्विजाः । (२८।१)
tasmānmṛtyuñjayaṃ caiva bhaktyā sampūjaye dvijāḥ |
मुक्तिदं भुक्तिदं चैव सर्वेषामपि शङ्करम् ॥ (२८।२)
muktidaṃ bhuktidaṃ caiva sarveṣāmapi śaṅkaram ||
बहुना किं प्रलापेन संन्यस्याभ्यर्च्य वै भवम् । (२९।१)
bahunā kiṃ pralāpena saṃnyasyābhyarcya vai bhavam |
भक्त्या चापरया तस्मिन् विशोका वै भविष्यथ ॥ (२९।२)
bhaktyā cāparayā tasmin viśokā vai bhaviṣyatha ||
प्रसीद भक्तिर्देवेशे भवेद्रुद्रे पिनाकिनि ॥ (३०।३)
prasīda bhaktirdeveśe bhavedrudre pinākini ||
व्रतैर्वा भगवद्भक्ता भविष्यन्ति द्विजातयः ॥ (३१।२)
vratairvā bhagavadbhaktā bhaviṣyanti dvijātayaḥ ||
यज्ञैर् होमैर् व्रतैर् वेदैर् योगशास्त्रैर् निरोधनैः ॥ (३२।३)
yajñair homair vratair vedair yogaśāstrair nirodhanaiḥ ||
अथ तस्य वचः श्रुत्वा सर्वे ते परमर्षयः ॥ (३३।२)
atha tasya vacaḥ śrutvā sarve te paramarṣayaḥ ||
सदारतनयाः श्रान्ताः प्रणेमुश् च पितामहम् । (३४।१)
sadāratanayāḥ śrāntāḥ praṇemuś ca pitāmaham |
तस्मात्पाशुपती भक्तिर् धर्मकामार्थसिद्धिदा ॥ (३४।२)
tasmātpāśupatī bhaktir dharmakāmārthasiddhidā ||
दधीचस्तु पुरा भक्त्या हरिं जित्वामरैर्विभुम् ॥ (३५।२)
dadhīcastu purā bhaktyā hariṃ jitvāmarairvibhum ||
क्षयं जघान पादेन वज्रास्थित्वं च लब्धवान् । (३६।१)
kṣayaṃ jaghāna pādena vajrāsthitvaṃ ca labdhavān |
मयापि निर्जितो मृत्युर्महादेवस्य कीर्तनात् ॥ (३६।२)
mayāpi nirjito mṛtyurmahādevasya kīrtanāt ||
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे त्रिंशो ऽध्यायः ॥ (३८।१)
iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge triṃśo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.