लिङ्गपुराणLiṅgapurāṇa

LiPur, 1, 60

60 of 163 · 54 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सूत उवाच । (१।१)

sūta uvāca

1.2१.२

शेषाः पञ्च ग्रहा ज्ञेया ईश्वराः कामचारिणः । (१।२)

śeṣāḥ pañca grahā jñeyā īśvarāḥ kāmacāriṇaḥ |

1.3१.३

पठ्यते चाग्निरादित्य उदकं चन्द्रमाः स्मृतः ॥ (१।३)

paṭhyate cāgnirāditya udakaṃ candramāḥ smṛtaḥ ||

2.1२.१

शेषाणां प्रकृतिं सम्यग्वक्ष्यमाणां निबोधत । (२।१)

śeṣāṇāṃ prakṛtiṃ samyagvakṣyamāṇāṃ nibodhata |

2.2२.२

सुरसेनापतिः स्कन्दः पठ्यते ऽङ्गारको ग्रहः ॥ (२।२)

surasenāpatiḥ skandaḥ paṭhyate 'ṅgārako grahaḥ ||

3.1३.१

नारायणं बुधं प्राहुर्देवं ज्ञानविदो जनाः । (३।१)

nārāyaṇaṃ budhaṃ prāhurdevaṃ jñānavido janāḥ |

3.2३.२

सर्वलोकप्रभुः साक्षाद्यमो लोकप्रभुः स्वयम् ॥ (३।२)

sarvalokaprabhuḥ sākṣādyamo lokaprabhuḥ svayam ||

4.1४.१

महाग्रहो द्विजश्रेष्ठा मन्दगामी शनैश्चरः । (४।१)

mahāgraho dvijaśreṣṭhā mandagāmī śanaiścaraḥ |

4.2४.२

देवासुरगुरू द्वौ तु भानुमन्तौ महाग्रहौ ॥ (४।२)

devāsuragurū dvau tu bhānumantau mahāgrahau ||

5.1५.१

प्रजापतिसुतावुक्तौ ततः शुक्रबृहस्पती । (५।१)

prajāpatisutāvuktau tataḥ śukrabṛhaspatī |

5.2५.२

आदित्यमूलमखिलं त्रैलोक्यं नात्र संशयः ॥ (५।२)

ādityamūlamakhilaṃ trailokyaṃ nātra saṃśayaḥ ||

6.1६.१

भवत्यस्माज्जगत्कृत्स्नं सदेवासुरमानुषम् । (६।१)

bhavatyasmājjagatkṛtsnaṃ sadevāsuramānuṣam |

6.2६.२

रुद्रेन्द्रोपेन्द्रचन्द्राणां विप्रेन्द्राग्निदिवौकसाम् ॥ (६।२)

rudrendropendracandrāṇāṃ viprendrāgnidivaukasām ||

7.1७.१

द्युतिर्द्युतिमतां कृत्स्नं यत्तेजः सर्वलौकिकम् । (७।१)

dyutirdyutimatāṃ kṛtsnaṃ yattejaḥ sarvalaukikam |

7.2७.२

सर्वात्मा सर्वलोकेशो महादेवः प्रजापतिः ॥ (७।२)

sarvātmā sarvalokeśo mahādevaḥ prajāpatiḥ ||

8.1८.१

सूर्य एव त्रिलोकेशो मूलं परमदैवतम् । (८।१)

sūrya eva trilokeśo mūlaṃ paramadaivatam |

8.2८.२

ततः संजायते सर्वं तत्रैव प्रविलीयते ॥ (८।२)

tataḥ saṃjāyate sarvaṃ tatraiva pravilīyate ||

9.1९.१

भावाभावौ हि लोकानाम् आदित्यान्निःसृतौ पुरा । (९।१)

bhāvābhāvau hi lokānām ādityānniḥsṛtau purā |

9.2९.२

अविज्ञेयो ग्रहो विप्रा दीप्तिमान्सुप्रभो रविः ॥ (९।२)

avijñeyo graho viprā dīptimānsuprabho raviḥ ||

10.1१०.१

अत्र गच्छन्ति निधनं जायन्ते च पुनः पुनः । (१०।१)

atra gacchanti nidhanaṃ jāyante ca punaḥ punaḥ |

10.2१०.२

क्षणा मुहूर्ता दिवसा निशाः पक्षाश् च कृत्स्नशः ॥ (१०।२)

kṣaṇā muhūrtā divasā niśāḥ pakṣāś ca kṛtsnaśaḥ ||

11.1११.१

मासाः संवत्सरश्चैव ऋतवो ऽथ युगानि च । (११।१)

māsāḥ saṃvatsaraścaiva ṛtavo 'tha yugāni ca |

11.2११.२

तदादित्यादृते ह्येषा कालसंख्या न विद्यते ॥ (११।२)

tadādityādṛte hyeṣā kālasaṃkhyā na vidyate ||

12.1१२.१

कालादृते न नियमो न दीक्षा नाह्निकक्रमः । (१२।१)

kālādṛte na niyamo na dīkṣā nāhnikakramaḥ |

12.2१२.२

ऋतूनां च विभागश् च पुष्पं मूलं फलं कुतः ॥ (१२।२)

ṛtūnāṃ ca vibhāgaś ca puṣpaṃ mūlaṃ phalaṃ kutaḥ ||

13.1१३.१

कुतः सस्यविनिष्पत्तिस् तृणौषधिगणोऽपि च । (१३।१)

kutaḥ sasyaviniṣpattis tṛṇauṣadhigaṇo'pi ca |

13.2१३.२

अभावो व्यवहाराणां जन्तूनां दिवि चेह च ॥ (१३।२)

abhāvo vyavahārāṇāṃ jantūnāṃ divi ceha ca ||

14.1१४.१

जगत्प्रतापनमृते भास्करं रुद्ररूपिणम् । (१४।१)

jagatpratāpanamṛte bhāskaraṃ rudrarūpiṇam |

14.2१४.२

स एष कालश्चाग्निश् च द्वादशात्मा प्रजापतिः ॥ (१४।२)

sa eṣa kālaścāgniś ca dvādaśātmā prajāpatiḥ ||

15.1१५.१

तपत्येष द्विजश्रेष्ठास्त्रैलोक्यं सचराचरम् । (१५।१)

tapatyeṣa dvijaśreṣṭhāstrailokyaṃ sacarācaram |

15.2१५.२

स एष तेजसां राशिः समस्तः सार्वलौकिकः ॥ (१५।२)

sa eṣa tejasāṃ rāśiḥ samastaḥ sārvalaukikaḥ ||

16.1१६.१

उत्तमं मार्गमास्थाय रात्र्यहोभिर् इदं जगत् । (१६।१)

uttamaṃ mārgamāsthāya rātryahobhir idaṃ jagat |

16.2१६.२

पार्श्वत ऊर्ध्वम् अधश् चैव तापयत्येष सर्वशः ॥ (१६।२)

pārśvata ūrdhvam adhaś caiva tāpayatyeṣa sarvaśaḥ ||

17.1१७.१

यथा प्रभाकरो दीपो गृहमध्ये ऽवलम्बितः । (१७।१)

yathā prabhākaro dīpo gṛhamadhye 'valambitaḥ |

17.2१७.२

पार्श्वत ऊर्ध्वम् अधश्चैव तमो नाशयते समम् ॥ (१७।२)

pārśvata ūrdhvam adhaścaiva tamo nāśayate samam ||

18.1१८.१

तद्वत्सहस्रकिरणो ग्रहराजो जगत्प्रभुः । (१८।१)

tadvatsahasrakiraṇo graharājo jagatprabhuḥ |

18.2१८.२

सूर्यो गोभिर् जगत् सर्वम् आदीपयति सर्वतः ॥ (१८।२)

sūryo gobhir jagat sarvam ādīpayati sarvataḥ ||

19.1१९.१

७ स्पेचिअल् सुन्रय्स्रवे रश्मिसहस्रं यत्प्राङ्मया समुदाहृतम् । (१९।१)

7 special sunraysrave raśmisahasraṃ yatprāṅmayā samudāhṛtam |

19.2१९.२

तेषां श्रेष्ठाः पुनः सप्त रश्मयो ग्रहयोनयः ॥ (१९।२)

teṣāṃ śreṣṭhāḥ punaḥ sapta raśmayo grahayonayaḥ ||

20.1२०.१

सुषुम्नो हरिकेशश् च विश्वकर्मा तथैव च । (२०।१)

suṣumno harikeśaś ca viśvakarmā tathaiva ca |

20.2२०.२

विश्वव्यचाः पुनश्चाद्यः संनद्धश् च ततः परः ॥ (२०।२)

viśvavyacāḥ punaścādyaḥ saṃnaddhaś ca tataḥ paraḥ ||

21.1२१.१

सर्वावसुः पुनश्चान्यः स्वराडन्यः प्रकीर्तितः । (२१।१)

sarvāvasuḥ punaścānyaḥ svarāḍanyaḥ prakīrtitaḥ |

21.2२१.२

सुषुम्नः सूर्यरश्मिस्तु दक्षिणां राशिम् ऐधयत् ॥ (२१।२)

suṣumnaḥ sūryaraśmistu dakṣiṇāṃ rāśim aidhayat ||

22.1२२.१

न्यगूर्ध्वाधः प्रचारो ऽस्य सुषुम्नः परिकीर्तितः । (२२।१)

nyagūrdhvādhaḥ pracāro 'sya suṣumnaḥ parikīrtitaḥ |

22.2२२.२

हरिकेशः पुरस्ताद् यो ऋक्षयोनिः प्रकीर्त्यते ॥ (२२।२)

harikeśaḥ purastād yo ṛkṣayoniḥ prakīrtyate ||

23.1२३.१

दक्षिणे विश्वकर्मा च रश्मिर्वर्धयते बुधम् । (२३।१)

dakṣiṇe viśvakarmā ca raśmirvardhayate budham |

23.2२३.२

विश्वव्यचास्तु यः पश्चाच्छुक्रयोनिः स्मृतो बुधैः ॥ (२३।२)

viśvavyacāstu yaḥ paścācchukrayoniḥ smṛto budhaiḥ ||

24.1२४.१

संनद्धश् च तु यो रश्मिः स योनिर् लोहितस्य तु । (२४।१)

saṃnaddhaś ca tu yo raśmiḥ sa yonir lohitasya tu |

24.2२४.२

षष्ठः सर्वावसू रश्मिः स योनिस्तु बृहस्पतेः ॥ (२४।२)

ṣaṣṭhaḥ sarvāvasū raśmiḥ sa yonistu bṛhaspateḥ ||

25.1२५.१

शनैश्चरं पुनश् चापि रश्मिर् आप्यायते स्वराट् । (२५।१)

śanaiścaraṃ punaś cāpi raśmir āpyāyate svarāṭ |

25.2२५.२

एवं सूर्यप्रभावेन नक्षत्रग्रहतारकाः ॥ (२५।२)

evaṃ sūryaprabhāvena nakṣatragrahatārakāḥ ||

26.1२६.१

दृश्यन्ते दिवि ताः सर्वाः विश्वं चेदं पुनर्जगत् । (२६।१)

dṛśyante divi tāḥ sarvāḥ viśvaṃ cedaṃ punarjagat |

26.2२६.२

न क्षीयन्ते यतस्तानि तस्मान्नक्षत्रता स्मृता ॥ (२६।२)

na kṣīyante yatastāni tasmānnakṣatratā smṛtā ||

27.1२७.१

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे षष्टितमो ऽध्यायः ॥ (२७।१)

iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge ṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

LiPur, 1, 60

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit