सूत उवाच । (१।१)

शितान्तशिखरे शक्रः पारिजातवने शुभे । (१।२)

तस्य प्राच्यां कुमुदाद्रिकूटोऽसौ बहुविस्तरः ॥ (१।३)

अष्टौ पुराण्युदीर्णानि दानवानां द्विजोत्तमाः । (२।१)

सुवर्णकोटरे पुण्ये राक्षसानां महात्मनाम् ॥ (२।२)

नीलकानां पुराण्याहुरष्टषष्टिर्द्विजोत्तमाः । (३।१)

महानीलेऽपि शैलेन्द्रे पुराणि दश पञ्च च ॥ (३।२)

हयाननानां मुख्यानां किन्नराणां च सुव्रताः । (४।१)

वेणुसौधे महाशैले विद्याधरपुरत्रयम् ॥ (४।२)

वैकुण्ठे गरुडः श्रीमान् करञ्जे नीललोहितः । (५।१)

वसुधारे वसूनां तु निवासः परिकीर्तितः ॥ (५।२)

रत्नधारे गिरिवरे सप्तर्षीणां महात्मनाम् । (६।१)

सप्तस्थानानि पुण्यानि सिद्धावासयुतानि च ॥ (६।२)

महत्प्रजापतेः स्थानमेकशृङ्गे नगोत्तमे । (७।१)

गजशैले तु दुर्गाद्याः सुमेधे वसवस् तथा ॥ (७।२)

आदित्याश् च तथा रुद्राः कृतावासास्तथाश्विनौ । (८।१)

अशीतिर्देवपुर्यस्तु हेमकक्षे नगोत्तमे ॥ (८।२)

सुनीले रक्षसां वासाः पञ्चकोटिशतानि च । (९।१)

पञ्चकूटे पुराण्यासन् पञ्चकोटिप्रमाणतः ॥ (९।२)

शतशृङ्गे पुरशतं यक्षाणाममितौजसाम् । (१०।१)

ताम्राभे काद्रवेयाणां विशाखे तु गुहस्य वै ॥ (१०।२)

श्वेतोदरे मुनिश्रेष्ठाः सुपर्णस्य महात्मनः । (११।१)

पिशाचके कुबेरस्य हरिकूटे हरेर्गृहम् ॥ (११।२)

कुमुदे किंनरावासस्त्वञ्जने चारणालयः । (१२।१)

कृष्णे गन्धर्वनिलयः पाण्डुरे पुरसप्तकम् ॥ (१२।२)

विद्याधराणां विप्रेन्द्रा विश्वभोगसमन्वितम् । (१३।१)

सहस्रशिखरे शैले दैत्यानामुग्रकर्मणाम् ॥ (१३।२)

पुराणां तु सहस्राणि सप्त शक्रारिणां द्विजाः । (१४।१)

मुकुटे पन्नगावासः पुष्पकेतौ मुनीश्वराः ॥ (१४।२)

वैवस्वतस्य सोमस्य वायोर्नागाधिपस्य च । (१५।१)

तक्षके चैव शैलेन्द्रे चत्वार्यायतनानि च ॥ (१५।२)

ब्रह्मेन्द्रविष्णुरुद्राणां गुहस्य च महात्मनः । (१६।१)

कुबेरस्य च सोमस्य तथान्येषां महात्मनाम् ॥ (१६।२)

सन्त्यायतनमुख्यानि मर्यादापर्वतेष्वपि । (१७।१)

श्रीकण्ठाद्रिगुहावासी सर्वावासः सहोमया ॥ (१७।२)

श्रीकण्ठस्याधिपत्यं वै सर्वदेवेश्वरस्य च । (१८।१)

अण्डस्यास्य प्रवृत्तिस्तु श्रीकण्ठेन न संशयः ॥ (१८।२)

अनन्तेशादयस्त्वेवं प्रत्येकं चाण्डपालकाः । (१९।१)

चक्रवर्तिन इत्युक्तास्ततो विद्येश्वरास्त्विह ॥ (१९।२)

श्रीकण्ठाधिष्ठितान्यत्र स्थानानि च समासतः । (२०।१)

मर्यादापर्वतेष्वद्य शृण्वन्तु प्रवदाम्य् अहम् ॥ (२०।२)

श्रीकण्ठाधिष्ठितं विश्वं चराचरमिदं जगत् । (२१।१)

कालाग्निशिवपर्यन्तं कथं वक्ष्ये सविस्तरम् ॥ (२१।२)

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे भुवनविन्यासोद्देशस्थानवर्णनं नाम पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः ॥ (२२।१)