लिङ्गपुराणLiṅgapurāṇa

LiPur, 1, 94

94 of 163 · 67 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ऋषय ऊचुः । (१।१)

ṛṣaya ūcuḥ |

1.2१.२

कथमस्य पिता दैत्यो हिरण्याक्षः सुदारुणः । (१।२)

kathamasya pitā daityo hiraṇyākṣaḥ sudāruṇaḥ |

1.3१.३

विष्णुना सूदितो विष्णुर् वाराहत्वं कथं गतः ॥ (१।३)

viṣṇunā sūdito viṣṇur vārāhatvaṃ kathaṃ gataḥ ||

2.1२.१

तस्य शृङ्गं महेशस्य भूषणत्वं कथं गतम् । (२।१)

tasya śṛṅgaṃ maheśasya bhūṣaṇatvaṃ kathaṃ gatam |

2.2२.२

एतत्सर्वं विशेषेण सूत वक्तुमिहार्हसि ॥ (२।२)

etatsarvaṃ viśeṣeṇa sūta vaktumihārhasi ||

3.1३.१

सूत उवाच । (३।१)

sūta uvāca

3.2३.२

हिरण्यकशिपोर्भ्राता हिरण्याक्ष इति स्मृतः । (३।२)

hiraṇyakaśiporbhrātā hiraṇyākṣa iti smṛtaḥ |

3.3३.३

पुरान्धकासुरेशस्य पिता कालान्तकोपमः ॥ (३।३)

purāndhakāsureśasya pitā kālāntakopamaḥ ||

4.1४.१

देवाञ्जित्वाथ दैत्येन्द्रो बद्ध्वा च धरणीमिमाम् । (४।१)

devāñjitvātha daityendro baddhvā ca dharaṇīmimām |

4.2४.२

नीत्वा रसातलं चक्रे वन्दीम् इन्दीवरप्रभाम् ॥ (४।२)

nītvā rasātalaṃ cakre vandīm indīvaraprabhām ||

5.1५.१

ततः सब्रह्मका देवाः परिम्लानमुखश्रियः । (५।१)

tataḥ sabrahmakā devāḥ parimlānamukhaśriyaḥ |

5.2५.२

बाधितास्ताडिता बद्ध्वा हिरण्याक्षेण तेन वै ॥ (५।२)

bādhitāstāḍitā baddhvā hiraṇyākṣeṇa tena vai ||

6.1६.१

बलिना दैत्यमुख्येन क्रूरेण सुदुरात्मना । (६।१)

balinā daityamukhyena krūreṇa sudurātmanā |

6.2६.२

प्रणम्य शिरसा विष्णुं दैत्यकोटिविमर्दनम् ॥ (६।२)

praṇamya śirasā viṣṇuṃ daityakoṭivimardanam ||

7.1७.१

सर्वे विज्ञापयामासुर्धरणीबन्धनं हरेः । (७।१)

sarve vijñāpayāmāsurdharaṇībandhanaṃ hareḥ |

7.2७.२

श्रुत्वैतद्भगवान् विष्णुर्धरणीबन्धनं हरिः ॥ (७।२)

śrutvaitadbhagavān viṣṇurdharaṇībandhanaṃ hariḥ ||

8.1८.१

भूत्वा यज्ञवराहो ऽसौ यथा लिङ्गोद्भवे तथा । (८।१)

bhūtvā yajñavarāho 'sau yathā liṅgodbhave tathā |

8.2८.२

दैत्यैश् च सार्धं दैत्येन्द्रं हिरण्याक्षं महाबलम् ॥ (८।२)

daityaiś ca sārdhaṃ daityendraṃ hiraṇyākṣaṃ mahābalam ||

9.1९.१

दंष्ट्राग्रकोट्या हत्वैनं रेजे दैत्यान्तकृत्प्रभुः । (९।१)

daṃṣṭrāgrakoṭyā hatvainaṃ reje daityāntakṛtprabhuḥ |

9.2९.२

कल्पादिषु यथापूर्वं प्रविश्य च रसातलम् ॥ (९।२)

kalpādiṣu yathāpūrvaṃ praviśya ca rasātalam ||

10.1१०.१

आनीय वसुधां देवीमङ्कस्थामकरोद्बहिः । (१०।१)

ānīya vasudhāṃ devīmaṅkasthāmakarodbahiḥ |

10.2१०.२

ततस् तुष्टाव देवेशं देवदेवः पितामहः ॥ (१०।२)

tatas tuṣṭāva deveśaṃ devadevaḥ pitāmahaḥ ||

11.1११.१

शक्राद्यैः सहितो भूत्वा हर्षगद्गदया गिरा । (११।१)

śakrādyaiḥ sahito bhūtvā harṣagadgadayā girā |

11.2११.२

शाश्वताय वराहाय दंष्ट्रिणे दण्डिने नमः ॥ (११।२)

śāśvatāya varāhāya daṃṣṭriṇe daṇḍine namaḥ ||

12.1१२.१

नारायणाय सर्वाय ब्रह्मणे परमात्मने । (१२।१)

nārāyaṇāya sarvāya brahmaṇe paramātmane |

12.2१२.२

कर्त्रे धर्त्रे धरायास्तु हर्त्रे देवारिणां स्वयम् । (१२।२)

kartre dhartre dharāyāstu hartre devāriṇāṃ svayam |

12.3१२.३

कर्त्रे नेत्रे सुरेन्द्राणां शास्त्रे च सकलस्य च ॥ (१२।३)

kartre netre surendrāṇāṃ śāstre ca sakalasya ca ||

13.1१३.१

त्वमष्टमूर्तिस्त्वमनन्तमूर्तिस्त्वमादिदेवस्त्वमनन्तवेदितः । (१३।१)

tvamaṣṭamūrtistvamanantamūrtistvamādidevastvamanantaveditaḥ |

13.2१३.२

त्वया कृतं सर्वमिदं प्रसीद सुरेश लोकेश वराह विष्णो ॥ (१३।२)

tvayā kṛtaṃ sarvamidaṃ prasīda sureśa lokeśa varāha viṣṇo ||

14.1१४.१

तथैकदंष्ट्राग्रमुखाग्रकोटिभागैकभागार्धतमेन विष्णो । (१४।१)

tathaikadaṃṣṭrāgramukhāgrakoṭibhāgaikabhāgārdhatamena viṣṇo |

14.2१४.२

हताः क्षणात् कामद दैत्यमुख्याः स्वदंष्ट्रकोट्या सह पुत्रभृत्यैः ॥ (१४।२)

hatāḥ kṣaṇāt kāmada daityamukhyāḥ svadaṃṣṭrakoṭyā saha putrabhṛtyaiḥ ||

15.1१५.१

त्वयोद्धृता देव धरा धरेश धराधराकार धृताग्रदंष्ट्रे । (१५।१)

tvayoddhṛtā deva dharā dhareśa dharādharākāra dhṛtāgradaṃṣṭre |

15.2१५.२

धराधरैः सर्वजनैः समुद्रैः सुरासुरैः सेवितचन्द्रवक्त्र ॥ (१५।२)

dharādharaiḥ sarvajanaiḥ samudraiḥ surāsuraiḥ sevitacandravaktra ||

16.1१६.१

त्वयैव देवेश विभो कृतश् च जयः सुराणामसुरेश्वराणाम् । (१६।१)

tvayaiva deveśa vibho kṛtaś ca jayaḥ surāṇāmasureśvarāṇām |

16.2१६.२

अहो प्रदत्तस्तु वरः प्रसीद वाग्देवता वारिजसंभवाय ॥ (१६।२)

aho pradattastu varaḥ prasīda vāgdevatā vārijasaṃbhavāya ||

17.1१७.१

तव रोम्णि सकलामरेश्वरा नयनद्वये शशिरवी पदद्वये । (१७।१)

tava romṇi sakalāmareśvarā nayanadvaye śaśiravī padadvaye |

17.2१७.२

निहिता रसातलगता वसुंधरा तव पृष्ठतः सकलतारकादयः ॥ (१७।२)

nihitā rasātalagatā vasuṃdharā tava pṛṣṭhataḥ sakalatārakādayaḥ ||

18.1१८.१

जगतां हिताय भवता वसुंधरा भगवन् रसातलपुटं गता तदा । (१८।१)

jagatāṃ hitāya bhavatā vasuṃdharā bhagavan rasātalapuṭaṃ gatā tadā |

18.2१८.२

अबलोद्धृता च भगवंस्तवैव सकलं त्वयैव हि धृतं जगद्गुरो ॥ (१८।२)

abaloddhṛtā ca bhagavaṃstavaiva sakalaṃ tvayaiva hi dhṛtaṃ jagadguro ||

19.1१९.१

इति वाक्पतिर्बहुविधैस्तवार्चनैः प्रणिपत्य विष्णुममरैः प्रजापतिः । (१९।१)

iti vākpatirbahuvidhaistavārcanaiḥ praṇipatya viṣṇumamaraiḥ prajāpatiḥ |

19.2१९.२

विविधान्वरान् हरिमुखात्तु लब्धवान् हरिनाभिवारिजदेहभृत् स्वयम् ॥ (१९।२)

vividhānvarān harimukhāttu labdhavān harinābhivārijadehabhṛt svayam ||

20.1२०.१

अथ तामुद्धृतां तेन धरां देवा मुनीश्वराः । (२०।१)

atha tāmuddhṛtāṃ tena dharāṃ devā munīśvarāḥ |

20.2२०.२

मूर्ध्न्यारोप्य नमश्चक्रुश् चक्रिणः संनिधौ तदा ॥ (२०।२)

mūrdhnyāropya namaścakruś cakriṇaḥ saṃnidhau tadā ||

21.1२१.१

अनेनैव वराहेण चोद्धृतासि वरप्रदे । (२१।१)

anenaiva varāheṇa coddhṛtāsi varaprade |

21.2२१.२

कृष्णेनाक्लिष्टकार्येण शतहस्तेन विष्णुना ॥ (२१।२)

kṛṣṇenākliṣṭakāryeṇa śatahastena viṣṇunā ||

22.1२२.१

धरणि त्वं महाभोगे भूमिस्त्वं धेनुरव्यये । (२२।१)

dharaṇi tvaṃ mahābhoge bhūmistvaṃ dhenuravyaye |

22.2२२.२

लोकानां धारिणी त्वं हि मृत्तिके हर पातकम् ॥ (२२।२)

lokānāṃ dhāriṇī tvaṃ hi mṛttike hara pātakam ||

23.1२३.१

मनसा कर्मणा वाचा वरदे वारिजेक्षणे । (२३।१)

manasā karmaṇā vācā varade vārijekṣaṇe |

23.2२३.२

त्वया हतेन पापेन जीवामस्त्वत्प्रसादतः ॥ (२३।२)

tvayā hatena pāpena jīvāmastvatprasādataḥ ||

24.1२४.१

इत्युक्ता सा तदा देवी धरा देवैर् अथाब्रवीत् । (२४।१)

ityuktā sā tadā devī dharā devair athābravīt |

24.2२४.२

वराहदंष्ट्राभिन्नायां धरायां मृत्तिकां द्विजाः ॥ (२४।२)

varāhadaṃṣṭrābhinnāyāṃ dharāyāṃ mṛttikāṃ dvijāḥ ||

25.1२५.१

मन्त्रेणानेन यो बिभ्रत् मूर्ध्नि पापात्प्रमुच्यते । (२५।१)

mantreṇānena yo bibhrat mūrdhni pāpātpramucyate |

25.2२५.२

आयुष्मान् बलवान् धन्यः पुत्रपौत्रसमन्वितः ॥ (२५।२)

āyuṣmān balavān dhanyaḥ putrapautrasamanvitaḥ ||

26.1२६.१

क्रमाद्भुवि दिवं प्राप्य कर्मान्ते मोदते सुरैः । (२६।१)

kramādbhuvi divaṃ prāpya karmānte modate suraiḥ |

26.2२६.२

अथ देवे गते त्यक्त्वा वराहे क्षीरसागरम् ॥ (२६।२)

atha deve gate tyaktvā varāhe kṣīrasāgaram ||

27.1२७.१

वाराहरूपमनघं चचाल च धरा पुनः । (२७।१)

vārāharūpamanaghaṃ cacāla ca dharā punaḥ |

27.2२७.२

तस्य दंष्ट्राभराक्रान्ता देवदेवस्य धीमतः ॥ (२७।२)

tasya daṃṣṭrābharākrāntā devadevasya dhīmataḥ ||

28.1२८.१

यदृच्छया भवः पश्यन् जगाम जगदीश्वरः । (२८।१)

yadṛcchayā bhavaḥ paśyan jagāma jagadīśvaraḥ |

28.2२८.२

दंष्ट्रां जग्राह दृष्ट्वा तां भूषणार्थमथात्मनः ॥ (२८।२)

daṃṣṭrāṃ jagrāha dṛṣṭvā tāṃ bhūṣaṇārthamathātmanaḥ ||

29.1२९.१

दधार च महादेवः कूर्चान्ते वै महोरसि । (२९।१)

dadhāra ca mahādevaḥ kūrcānte vai mahorasi |

29.2२९.२

देवाश् च तुष्टुवुः सेन्द्रा देवदेवस्य वैभवम् ॥ (२९।२)

devāś ca tuṣṭuvuḥ sendrā devadevasya vaibhavam ||

30.1३०.१

धरा प्रतिष्ठिता ह्येवं देवदेवेन लीलया । (३०।१)

dharā pratiṣṭhitā hyevaṃ devadevena līlayā |

30.2३०.२

भूतानां संप्लवे चापि विष्णोश्चैव कलेवरम् ॥ (३०।२)

bhūtānāṃ saṃplave cāpi viṣṇoścaiva kalevaram ||

31.1३१.१

ब्रह्मणश् च तथान्येषां देवानामपि लीलया । (३१।१)

brahmaṇaś ca tathānyeṣāṃ devānāmapi līlayā |

31.2३१.२

विभुरङ्गविभागेन भूषितो न यदि प्रभुः ॥ (३१।२)

vibhuraṅgavibhāgena bhūṣito na yadi prabhuḥ ||

32.1३२.१

कथं विमुक्तिर्विप्राणां तस्माद्दंष्ट्री महेश्वरः ॥ (३२।१)

kathaṃ vimuktirviprāṇāṃ tasmāddaṃṣṭrī maheśvaraḥ ||

33.1३३.१

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे वराहप्रादुर्भावो नाम चतुर्नवतितमो ऽध्यायः ॥ (३३।१)

iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge varāhaprādurbhāvo nāma caturnavatitamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

LiPur, 1, 94

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit