लिङ्गपुराणLiṅgapurāṇa

LiPur, 1, 65

65 of 163 · 354 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ऋषय ऊचुः । (१।१)

ṛṣaya ūcuḥ |

1.2१.२

आदित्यवंशं सोमस्य वंशं वंशविदां वर । (१।२)

ādityavaṃśaṃ somasya vaṃśaṃ vaṃśavidāṃ vara |

1.3१.३

वक्तुमर्हसि चास्माकं संक्षेपाद् रोमहर्षण ॥ (१।३)

vaktumarhasi cāsmākaṃ saṃkṣepād romaharṣaṇa ||

2.1२.१

सूत उवाच । (२।१)

sūta uvāca

2.2२.२

अदितिः सुषुवे पुत्रमादित्यं कश्यपाद्द्विजाः । (२।२)

aditiḥ suṣuve putramādityaṃ kaśyapāddvijāḥ |

2.3२.३

तस्यादित्यस्य चैवासीद् भार्या त्रयम् अथापरम् ॥ (२।३)

tasyādityasya caivāsīd bhāryā trayam athāparam ||

3.1३.१

संज्ञा राज्ञी प्रभा छाया पुत्रांस्तासां वदामि वः । (३।१)

saṃjñā rājñī prabhā chāyā putrāṃstāsāṃ vadāmi vaḥ |

3.2३.२

संज्ञा त्वाष्ट्री च सुषुवे सूर्यान्मनुमनुत्तमम् ॥ (३।२)

saṃjñā tvāṣṭrī ca suṣuve sūryānmanumanuttamam ||

4.1४.१

यमं च यमुनां चैव राज्ञी रेवतमेव च । (४।१)

yamaṃ ca yamunāṃ caiva rājñī revatameva ca |

4.2४.२

प्रभा प्रभातम् आदित्याच्छायां संज्ञाप्यकल्पयत् ॥ (४।२)

prabhā prabhātam ādityācchāyāṃ saṃjñāpyakalpayat ||

5.1५.१

छाया च तस्मात्सुषुवे सावर्णिं भास्कराद्द्विजाः । (५।१)

chāyā ca tasmātsuṣuve sāvarṇiṃ bhāskarāddvijāḥ |

5.2५.२

ततः शनिं च तपतीं विष्टिं चैव यथाक्रमम् ॥ (५।२)

tataḥ śaniṃ ca tapatīṃ viṣṭiṃ caiva yathākramam ||

6.1६.१

छाया स्वपुत्राभ्यधिकं स्नेहं चक्रे मनौ तदा । (६।१)

chāyā svaputrābhyadhikaṃ snehaṃ cakre manau tadā |

6.2६.२

पूर्वो मनुर्न चक्षाम यमस्तु क्रोधमूर्छितः ॥ (६।२)

pūrvo manurna cakṣāma yamastu krodhamūrchitaḥ ||

7.1७.१

संताडयामास रुषा पादमुद्यम्य दक्षिणम् । (७।१)

saṃtāḍayāmāsa ruṣā pādamudyamya dakṣiṇam |

7.2७.२

यमेन ताडिता सा तु छाया वै दुःखिताभवत् ॥ (७।२)

yamena tāḍitā sā tu chāyā vai duḥkhitābhavat ||

8.1८.१

छायाशापात् पदं चैकं यमस्य क्लिन्नमुत्तमम् । (८।१)

chāyāśāpāt padaṃ caikaṃ yamasya klinnamuttamam |

8.2८.२

पूयशोणितसम्पूर्णं कृमीणां निचयान्वितम् ॥ (८।२)

pūyaśoṇitasampūrṇaṃ kṛmīṇāṃ nicayānvitam ||

9.1९.१

सोऽपि गोकर्णमाश्रित्य फलकेनानिलाशनः । (९।१)

so'pi gokarṇamāśritya phalakenānilāśanaḥ |

9.2९.२

आराधयन्महादेवं यावद्वर्षायुतायुतम् ॥ (९।२)

ārādhayanmahādevaṃ yāvadvarṣāyutāyutam ||

10.1१०.१

भवप्रसादाद् आगत्य लोकपालत्वमुत्तमम् । (१०।१)

bhavaprasādād āgatya lokapālatvamuttamam |

10.2१०.२

पितॄणामाधिपत्यं तु शापमोक्षं तथैव च ॥ (१०।२)

pitṝṇāmādhipatyaṃ tu śāpamokṣaṃ tathaiva ca ||

11.1११.१

लब्धवान्देवदेवस्य प्रभावाच्छूलपाणिनः । (११।१)

labdhavāndevadevasya prabhāvācchūlapāṇinaḥ |

11.2११.२

असहन्ती पुरा भानोस् तेजोमयम् अनिन्दिता ॥ (११।२)

asahantī purā bhānos tejomayam aninditā ||

12.1१२.१

रूपं त्वाष्ट्री स्वदेहात्तु छायाख्यां सा त्वकल्पयत् । (१२।१)

rūpaṃ tvāṣṭrī svadehāttu chāyākhyāṃ sā tvakalpayat |

12.2१२.२

वडवारूपमास्थाय तपस्तेपे तु सुव्रता ॥ (१२।२)

vaḍavārūpamāsthāya tapastepe tu suvratā ||

13.1१३.१

कालात्प्रयत्नतो ज्ञात्वा छायां छायापतिः प्रभुः । (१३।१)

kālātprayatnato jñātvā chāyāṃ chāyāpatiḥ prabhuḥ |

13.2१३.२

वडवामगमत्संज्ञामश्वरूपेण भास्करः ॥ (१३।२)

vaḍavāmagamatsaṃjñāmaśvarūpeṇa bhāskaraḥ ||

14.1१४.१

वडवा च तदा त्वाष्ट्री संज्ञा तस्माद्दिवाकरात् । (१४।१)

vaḍavā ca tadā tvāṣṭrī saṃjñā tasmāddivākarāt |

14.2१४.२

सुषुवे चाश्विनौ देवौ देवानां तु भिषग्वरौ ॥ (१४।२)

suṣuve cāśvinau devau devānāṃ tu bhiṣagvarau ||

15.1१५.१

लिखितो भास्करः पश्चात्संज्ञापित्रा महात्मना । (१५।१)

likhito bhāskaraḥ paścātsaṃjñāpitrā mahātmanā |

15.2१५.२

विष्णोश्चक्रं तु यद्घोरं मण्डलाद्भास्करस्य तु ॥ (१५।२)

viṣṇoścakraṃ tu yadghoraṃ maṇḍalādbhāskarasya tu ||

16.1१६.१

निर्ममे भगवांस्त्वष्टा प्रधानं दिव्यमायुधम् । (१६।१)

nirmame bhagavāṃstvaṣṭā pradhānaṃ divyamāyudham |

16.2१६.२

रुद्रप्रसादाच्च शुभं सुदर्शनमिति स्मृतम् ॥ (१६।२)

rudraprasādācca śubhaṃ sudarśanamiti smṛtam ||

17.1१७.१

लब्धवान् भगवांश्चक्रं कृष्णः कालाग्निसन्निभम् । (१७।१)

labdhavān bhagavāṃścakraṃ kṛṣṇaḥ kālāgnisannibham |

17.2१७.२

मनोस्तु प्रथमस्यासन्नव पुत्रास्तु तत्समाः ॥ (१७।२)

manostu prathamasyāsannava putrāstu tatsamāḥ ||

18.1१८.१

इक्ष्वाकुर् नभगश् चैव धृष्णुः शर्यातिरेव च । (१८।१)

ikṣvākur nabhagaś caiva dhṛṣṇuḥ śaryātireva ca |

18.2१८.२

नरिष्यन्तश् च वै धीमान् नाभागोऽरिष्ट एव च ॥ (१८।२)

nariṣyantaś ca vai dhīmān nābhāgo'riṣṭa eva ca ||

19.1१९.१

करूषश् च पृषध्रश् च नवैते मानवाः स्मृताः । (१९।१)

karūṣaś ca pṛṣadhraś ca navaite mānavāḥ smṛtāḥ |

19.2१९.२

इला ज्येष्ठा वरिष्ठा च पुंस्त्वं प्राप च या पुरा ॥ (१९।२)

ilā jyeṣṭhā variṣṭhā ca puṃstvaṃ prāpa ca yā purā ||

20.1२०.१

सुद्युम्न इति विख्याता पुंस्त्वं प्राप्ता त्विला पुरा । (२०।१)

sudyumna iti vikhyātā puṃstvaṃ prāptā tvilā purā |

20.2२०.२

मित्रावरुणयोस्त्वत्र प्रसादान्मुनिपुङ्गवाः ॥ (२०।२)

mitrāvaruṇayostvatra prasādānmunipuṅgavāḥ ||

21.1२१.१

पुनः शरवणं प्राप्य स्त्रीत्वं प्राप्तो भवाज्ञया । (२१।१)

punaḥ śaravaṇaṃ prāpya strītvaṃ prāpto bhavājñayā |

21.2२१.२

सुद्युम्नो मानवः श्रीमान् सोमवंशप्रवृद्धये ॥ (२१।२)

sudyumno mānavaḥ śrīmān somavaṃśapravṛddhaye ||

22.1२२.१

इक्ष्वाकोरश्वमेधेन इला किंपुरुषो ऽभवत् । (२२।१)

ikṣvākoraśvamedhena ilā kiṃpuruṣo 'bhavat |

22.2२२.२

इला किंपुरुषत्वे च सुद्युम्न इति चोच्यते ॥ (२२।२)

ilā kiṃpuruṣatve ca sudyumna iti cocyate ||

23.1२३.१

मासमेकं पुमान्वीरः स्त्रीत्वं मासमभूत्पुनः । (२३।१)

māsamekaṃ pumānvīraḥ strītvaṃ māsamabhūtpunaḥ |

23.2२३.२

इला बुधस्य भवनं सोमपुत्रस्य चाश्रिता ॥ (२३।२)

ilā budhasya bhavanaṃ somaputrasya cāśritā ||

24.1२४.१

बुधेनान्तरमासाद्य मैथुनाय प्रवर्तिता । (२४।१)

budhenāntaramāsādya maithunāya pravartitā |

24.2२४.२

सोमपुत्राद्बुधाच्चापि ऐलो जज्ञे पुरूरवाः ॥ (२४।२)

somaputrādbudhāccāpi ailo jajñe purūravāḥ ||

25.1२५.१

सोमवंशाग्रजो धीमान्भवभक्तः प्रतापवान् । (२५।१)

somavaṃśāgrajo dhīmānbhavabhaktaḥ pratāpavān |

25.2२५.२

इक्ष्वाकोर्वंशविस्तारं पश्चाद्वक्ष्ये तपोधनाः ॥ (२५।२)

ikṣvākorvaṃśavistāraṃ paścādvakṣye tapodhanāḥ ||

26.1२६.१

पुत्रत्रयमभूत्तस्य सुद्युम्नस्य द्विजोत्तमाः । (२६।१)

putratrayamabhūttasya sudyumnasya dvijottamāḥ |

26.2२६.२

उत्कलश् च गयश्चैव विनताश्वस्तथैव च ॥ (२६।२)

utkalaś ca gayaścaiva vinatāśvastathaiva ca ||

27.1२७.१

उत्कलस्योत्कलं राष्ट्रं विनताश्वस्य पश्चिमम् । (२७।१)

utkalasyotkalaṃ rāṣṭraṃ vinatāśvasya paścimam |

27.2२७.२

गया गयस्य चाख्याता पुरी परमशोभना ॥ (२७।२)

gayā gayasya cākhyātā purī paramaśobhanā ||

28.1२८.१

सुराणां संस्थितिर्यस्यां पितॄणां च सदा स्थितिः । (२८।१)

surāṇāṃ saṃsthitiryasyāṃ pitṝṇāṃ ca sadā sthitiḥ |

28.2२८.२

इक्ष्वाकुज्येष्ठदायादो मध्यदेशम् अवाप्तवान् ॥ (२८।२)

ikṣvākujyeṣṭhadāyādo madhyadeśam avāptavān ||

29.1२९.१

कन्याभावाच्च सुद्युम्नो नैव भागमवाप्तवान् । (२९।१)

kanyābhāvācca sudyumno naiva bhāgamavāptavān |

29.2२९.२

वसिष्ठवचनात् त्वासीत् प्रतिष्ठाने महाद्युतिः ॥ (२९।२)

vasiṣṭhavacanāt tvāsīt pratiṣṭhāne mahādyutiḥ ||

30.1३०.१

प्रतिष्ठा धर्मराजस्य सुद्युम्नस्य महात्मनः । (३०।१)

pratiṣṭhā dharmarājasya sudyumnasya mahātmanaḥ |

30.2३०.२

तत्पुरूरवसे प्रादाद्राज्यं प्राप्य महायशाः ॥ (३०।२)

tatpurūravase prādādrājyaṃ prāpya mahāyaśāḥ ||

31.1३१.१

मानवेयो महाभागः स्त्रीपुंसोर्लक्षणान्वितः । (३१।१)

mānaveyo mahābhāgaḥ strīpuṃsorlakṣaṇānvitaḥ |

31.2३१.२

इक्ष्वाकोरभवद्वीरो विकुक्षिर्धर्मवित्तमः ॥ (३१।२)

ikṣvākorabhavadvīro vikukṣirdharmavittamaḥ ||

32.1३२.१

ज्येष्ठः पुत्रशतस्यासीद्दश पञ्च च तत्सुताः । (३२।१)

jyeṣṭhaḥ putraśatasyāsīddaśa pañca ca tatsutāḥ |

32.2३२.२

अभूज्ज्येष्ठः ककुत्स्थश् च ककुत्स्थात्तु सुयोधनः ॥ (३२।२)

abhūjjyeṣṭhaḥ kakutsthaś ca kakutsthāttu suyodhanaḥ ||

33.1३३.१

ततः पृथुर्मुनिश्रेष्ठा विश्वकः पार्थिवस् तथा । (३३।१)

tataḥ pṛthurmuniśreṣṭhā viśvakaḥ pārthivas tathā |

33.2३३.२

विश्वकस्यार्द्रको धीमान्युवनाश्वस्तु तत्सुतः ॥ (३३।२)

viśvakasyārdrako dhīmānyuvanāśvastu tatsutaḥ ||

34.1३४.१

शाबस्तिश् च महातेजा वंशकस्तु ततोऽभवत् । (३४।१)

śābastiś ca mahātejā vaṃśakastu tato'bhavat |

34.2३४.२

निर्मिता येन शाबस्ती गौडदेशे द्विजोत्तमाः ॥ (३४।२)

nirmitā yena śābastī gauḍadeśe dvijottamāḥ ||

35.1३५.१

वंशाच्च बृहदश्वोऽभूत् कुवलाश्वस्तु तत्सुतः । (३५।१)

vaṃśācca bṛhadaśvo'bhūt kuvalāśvastu tatsutaḥ |

35.2३५.२

धुन्धुमारत्वमापन्नो धुन्धुं हत्वा महाबलम् ॥ (३५।२)

dhundhumāratvamāpanno dhundhuṃ hatvā mahābalam ||

36.1३६.१

धुन्धुमारस्य तनयास्त्रयस्त्रैलोक्यविश्रुताः । (३६।१)

dhundhumārasya tanayāstrayastrailokyaviśrutāḥ |

36.2३६.२

दृढाश्वश्चैव चण्डाश्वः कपिलाश्वश् च ते स्मृताः ॥ (३६।२)

dṛḍhāśvaścaiva caṇḍāśvaḥ kapilāśvaś ca te smṛtāḥ ||

37.1३७.१

दृढाश्वस्य प्रमोदस्तु हर्यश्वस्तस्य वै सुतः । (३७।१)

dṛḍhāśvasya pramodastu haryaśvastasya vai sutaḥ |

37.2३७.२

हर्यश्वस्य निकुम्भस्तु संहताश्वस्तु तत्सुतः ॥ (३७।२)

haryaśvasya nikumbhastu saṃhatāśvastu tatsutaḥ ||

38.1३८.१

कृशाश्वोऽथ रणाश्वश् च संहताश्वात्मजावुभौ । (३८।१)

kṛśāśvo'tha raṇāśvaś ca saṃhatāśvātmajāvubhau |

38.2३८.२

युवनाश्वो रणाश्वस्य मान्धाता तस्य वै सुतः ॥ (३८।२)

yuvanāśvo raṇāśvasya māndhātā tasya vai sutaḥ ||

39.1३९.१

मान्धातुः पुरुकुत्सो ऽभूद् अम्बरीषश् च वीर्यवान् । (३९।१)

māndhātuḥ purukutso 'bhūd ambarīṣaś ca vīryavān |

39.2३९.२

मुचुकुन्दश् च पुण्यात्मा त्रयस्त्रैलोक्यविश्रुताः ॥ (३९।२)

mucukundaś ca puṇyātmā trayastrailokyaviśrutāḥ ||

40.1४०.१

अंबरीषस्य दायादो युवनाश्वोऽपरः स्मृतः । (४०।१)

aṃbarīṣasya dāyādo yuvanāśvo'paraḥ smṛtaḥ |

40.2४०.२

हरितो युवनाश्वस्य हरितास्तु यतः स्मृताः ॥ (४०।२)

harito yuvanāśvasya haritāstu yataḥ smṛtāḥ ||

41.1४१.१

एते ह्यङ्गिरसः पक्षे क्षत्रोपेता द्विजातयः । (४१।१)

ete hyaṅgirasaḥ pakṣe kṣatropetā dvijātayaḥ |

41.2४१.२

पुरुकुत्सस्य दायादस् त्रसद्दस्युर् महायशाः ॥ (४१।२)

purukutsasya dāyādas trasaddasyur mahāyaśāḥ ||

42.1४२.१

नर्मदायां समुत्पन्नः सम्भूतिस्तस्य चात्मजः । (४२।१)

narmadāyāṃ samutpannaḥ sambhūtistasya cātmajaḥ |

42.2४२.२

विष्णुवृद्धः सुतस्तस्य विष्णुवृद्धा यतः स्मृताः ॥ (४२।२)

viṣṇuvṛddhaḥ sutastasya viṣṇuvṛddhā yataḥ smṛtāḥ ||

43.1४३.१

एते ह्यङ्गिरसः पक्षे क्षत्रोपेताः समाश्रिताः । (४३।१)

ete hyaṅgirasaḥ pakṣe kṣatropetāḥ samāśritāḥ |

43.2४३.२

सम्भूतिरपरं पुत्रमनरण्यमजीजनत् ॥ (४३।२)

sambhūtiraparaṃ putramanaraṇyamajījanat ||

44.1४४.१

रावणेन हतो यो ऽसौ त्रैलोक्यविजये द्विजाः । (४४।१)

rāvaṇena hato yo 'sau trailokyavijaye dvijāḥ |

44.2४४.२

बृहदश्वो ऽनरण्यस्य हर्यश्वस्तस्य चात्मजः ॥ (४४।२)

bṛhadaśvo 'naraṇyasya haryaśvastasya cātmajaḥ ||

45.1४५.१

हर्यश्वात्तु दृषद्वत्यां जज्ञे वसुमना नृपः । (४५।१)

haryaśvāttu dṛṣadvatyāṃ jajñe vasumanā nṛpaḥ |

45.2४५.२

तस्य पुत्रोऽभवद्राजा त्रिधन्वा भवभावितः ॥ (४५।२)

tasya putro'bhavadrājā tridhanvā bhavabhāvitaḥ ||

46.1४६.१

प्रसादाद् ब्रह्मसूनोर् वैतण्डिनः प्राप्य शिष्यताम् । (४६।१)

prasādād brahmasūnor vaitaṇḍinaḥ prāpya śiṣyatām |

46.2४६.२

अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्य तदाज्ञया ॥ (४६।२)

aśvamedhasahasrasya phalaṃ prāpya tadājñayā ||

47.1४७.१

गणैश्वर्यमनुप्राप्तो भवभक्तः प्रतापवान् । (४७।१)

gaṇaiśvaryamanuprāpto bhavabhaktaḥ pratāpavān |

47.2४७.२

कथं चैवाश्वमेधं वै करोमीति विचिन्तयन् ॥ (४७।२)

kathaṃ caivāśvamedhaṃ vai karomīti vicintayan ||

48.1४८.१

धनहीनश् च धर्मात्मा दृष्टवान् ब्रह्मणः सुतम् । (४८।१)

dhanahīnaś ca dharmātmā dṛṣṭavān brahmaṇaḥ sutam |

48.2४८.२

तण्डिसंज्ञं द्विजं तस्माल्लब्धवान्द्विजसत्तमाः ॥ (४८।२)

taṇḍisaṃjñaṃ dvijaṃ tasmāllabdhavāndvijasattamāḥ ||

49.1४९.१

नाम्नां सहस्रं रुद्रस्य ब्रह्मणा कथितं पुरा । (४९।१)

nāmnāṃ sahasraṃ rudrasya brahmaṇā kathitaṃ purā |

49.2४९.२

तेन नाम्नां सहस्रेण स्तुत्वा तण्डिर्महेश्वरम् ॥ (४९।२)

tena nāmnāṃ sahasreṇa stutvā taṇḍirmaheśvaram ||

50.1५०.१

लब्धवान्गाणपत्यं च ब्रह्मयोनिर्द्विजोत्तमः । (५०।१)

labdhavāngāṇapatyaṃ ca brahmayonirdvijottamaḥ |

50.2५०.२

ततस्तस्मान्नृपो लब्ध्वा तण्डिना कथितं पुरा ॥ (५०।२)

tatastasmānnṛpo labdhvā taṇḍinā kathitaṃ purā ||

51.1५१.१

नाम्नां सहस्रं जप्त्वा वै गाणपत्यमवाप्तवान् । (५१।१)

nāmnāṃ sahasraṃ japtvā vai gāṇapatyamavāptavān |

51.2५१.२

ऋषय ऊचुः । (५१।२)

ṛṣaya ūcuḥ |

51.3५१.३

नाम्नां सहस्रं रुद्रस्य ताण्डिना ब्रह्मयोनिना ॥ (५१।३)

nāmnāṃ sahasraṃ rudrasya tāṇḍinā brahmayoninā ||

52.1५२.१

कथितं सर्ववेदार्थसंचयं सूत सुव्रत । (५२।१)

kathitaṃ sarvavedārthasaṃcayaṃ sūta suvrata |

52.2५२.२

नाम्नां सहस्रं विप्राणां वक्तुम् अर्हसि शोभनम् ॥ (५२।२)

nāmnāṃ sahasraṃ viprāṇāṃ vaktum arhasi śobhanam ||

53.1५३.१

सहस्रनामन् ओड़् शिवसूत उवाच । (५३।१)

sahasranāman of Śivasūta uvāca |

53.2५३.२

सर्वभूतात्मभूतस्य हरस्यामिततेजसः । (५३।२)

sarvabhūtātmabhūtasya harasyāmitatejasaḥ |

53.3५३.३

अष्टोत्तरसहस्रं तु नाम्नां शृणुत सुव्रताः ॥ (५३।३)

aṣṭottarasahasraṃ tu nāmnāṃ śṛṇuta suvratāḥ ||

54.1५४.१

यज्जप्त्वा तु मुनिश्रेष्ठा गाणपत्यमवाप्तवान् । (५४।१)

yajjaptvā tu muniśreṣṭhā gāṇapatyamavāptavān |

54.2५४.२

ॐ स्थिरः स्थाणुः प्रभुर्भानुः प्रवरो वरदो वरः ॥ (५४।२)

oṃ sthiraḥ sthāṇuḥ prabhurbhānuḥ pravaro varado varaḥ ||

55.1५५.१

सर्वात्मा सर्वविख्यातः सर्वः सर्वकरो भवः । (५५।१)

sarvātmā sarvavikhyātaḥ sarvaḥ sarvakaro bhavaḥ |

55.2५५.२

जटी दण्डी शिखण्डी च सर्वगः सर्वभावनः ॥ (५५।२)

jaṭī daṇḍī śikhaṇḍī ca sarvagaḥ sarvabhāvanaḥ ||

56.1५६.१

हरिश् च हरिणाक्षश् च सर्वभूतहरः स्मृतः । (५६।१)

hariś ca hariṇākṣaś ca sarvabhūtaharaḥ smṛtaḥ |

56.2५६.२

प्रवृत्तिश् च निवृत्तिश् च शान्तात्मा शाश्वतो ध्रुवः ॥ (५६।२)

pravṛttiś ca nivṛttiś ca śāntātmā śāśvato dhruvaḥ ||

57.1५७.१

श्मशानवासी भगवान्खचरो गोचरो ऽर्दनः । (५७।१)

śmaśānavāsī bhagavānkhacaro gocaro 'rdanaḥ |

57.2५७.२

अभिवाद्यो महाकर्मा तपस्वी भूतधारणः ॥ (५७।२)

abhivādyo mahākarmā tapasvī bhūtadhāraṇaḥ ||

58.1५८.१

उन्मत्तवेषः प्रच्छन्नः सर्वलोकः प्रजापतिः । (५८।१)

unmattaveṣaḥ pracchannaḥ sarvalokaḥ prajāpatiḥ |

58.2५८.२

महारूपो महाकायः सर्वरूपो महायशाः ॥ (५८।२)

mahārūpo mahākāyaḥ sarvarūpo mahāyaśāḥ ||

59.1५९.१

महात्मा सर्वभूतश् च विरूपो वामनो नरः । (५९।१)

mahātmā sarvabhūtaś ca virūpo vāmano naraḥ |

59.2५९.२

लोकपालो ऽन्तर्हितात्मा प्रसादो ऽभयदो विभुः ॥ (५९।२)

lokapālo 'ntarhitātmā prasādo 'bhayado vibhuḥ ||

60.1६०.१

पवित्रश् च महांश्चैव नियतो नियताश्रयः । (६०।१)

pavitraś ca mahāṃścaiva niyato niyatāśrayaḥ |

60.2६०.२

स्वयंभूः सर्वकर्मा च आदिरादिकरो निधिः ॥ (६०।२)

svayaṃbhūḥ sarvakarmā ca ādirādikaro nidhiḥ ||

61.1६१.१

सहस्राक्षो विशालाक्षः सोमो नक्षत्रसाधकः । (६१।१)

sahasrākṣo viśālākṣaḥ somo nakṣatrasādhakaḥ |

61.2६१.२

चन्द्रः सूर्यः शनिः केतुर्ग्रहो ग्रहपतिर्मतः ॥ (६१।२)

candraḥ sūryaḥ śaniḥ keturgraho grahapatirmataḥ ||

62.1६२.१

राजा राज्योदयः कर्ता मृगबाणार्पणो घनः । (६२।१)

rājā rājyodayaḥ kartā mṛgabāṇārpaṇo ghanaḥ |

62.2६२.२

महातपा दीर्घतपा अदृश्यो धनसाधकः ॥ (६२।२)

mahātapā dīrghatapā adṛśyo dhanasādhakaḥ ||

63.1६३.१

संवत्सरः कृतीमन्त्रः प्राणायामः परंतपः । (६३।१)

saṃvatsaraḥ kṛtīmantraḥ prāṇāyāmaḥ paraṃtapaḥ |

63.2६३.२

योगी योगो महाबीजो महारतो महाबलः ॥ (६३।२)

yogī yogo mahābījo mahārato mahābalaḥ ||

64.1६४.१

सुवर्णरेताः सर्वज्ञः सुबीजो वृषवाहनः । (६४।१)

suvarṇaretāḥ sarvajñaḥ subījo vṛṣavāhanaḥ |

64.2६४.२

दशबाहुस्त्वनिमिषो नीलकण्ठ उमापतिः ॥ (६४।२)

daśabāhustvanimiṣo nīlakaṇṭha umāpatiḥ ||

65.1६५.१

विश्वरूपः स्वयंश्रेष्ठो बलवीरो बलाग्रणीः । (६५।१)

viśvarūpaḥ svayaṃśreṣṭho balavīro balāgraṇīḥ |

65.2६५.२

गणकर्ता गणपतिर्दिग्वासाः काम्य एव च ॥ (६५।२)

gaṇakartā gaṇapatirdigvāsāḥ kāmya eva ca ||

66.1६६.१

मन्त्रवित्परमो मन्त्रः सर्वभावकरो हरः । (६६।१)

mantravitparamo mantraḥ sarvabhāvakaro haraḥ |

66.2६६.२

कमण्डलुधरो धन्वी बाणहस्तः कपालवान् ॥ (६६।२)

kamaṇḍaludharo dhanvī bāṇahastaḥ kapālavān ||

67.1६७.१

शरी शतघ्नी खड्गी च पट्टिशी चायुधी महान् । (६७।१)

śarī śataghnī khaḍgī ca paṭṭiśī cāyudhī mahān |

67.2६७.२

अजश् च मृगरूपश् च तेजस्तेजस्करो विधिः ॥ (६७।२)

ajaś ca mṛgarūpaś ca tejastejaskaro vidhiḥ ||

68.1६८.१

उष्णीषी च सुवक्त्रश् च उदग्रो विनतस् तथा । (६८।१)

uṣṇīṣī ca suvaktraś ca udagro vinatas tathā |

68.2६८.२

दीर्घश् च हरिकेशश् च सुतीर्थः कृष्ण एव च ॥ (६८।२)

dīrghaś ca harikeśaś ca sutīrthaḥ kṛṣṇa eva ca ||

69.1६९.१

शृगालरूपः सर्वार्थो मुण्डः सर्वशुभङ्करः । (६९।१)

śṛgālarūpaḥ sarvārtho muṇḍaḥ sarvaśubhaṅkaraḥ |

69.2६९.२

सिंहशार्दूलरूपश् च गन्धकारी कपर्द्यपि ॥ (६९।२)

siṃhaśārdūlarūpaś ca gandhakārī kapardyapi ||

70.1७०.१

ऊर्ध्वरेता ऊर्ध्वलिङ्गी च ऊर्ध्वशायी नभस्तलः । (७०।१)

ūrdhvaretā ūrdhvaliṅgī ca ūrdhvaśāyī nabhastalaḥ |

70.2७०.२

त्रिजटी चीरवासाश् च रुद्रः सेनापतिर् विभुः ॥ (७०।२)

trijaṭī cīravāsāś ca rudraḥ senāpatir vibhuḥ ||

71.1७१.१

अहोरात्रं च नक्तं च तिग्ममन्युः सुवर्चसः । (७१।१)

ahorātraṃ ca naktaṃ ca tigmamanyuḥ suvarcasaḥ |

71.2७१.२

गजहा दैत्यहा कालो लोकधाता गुणाकरः ॥ (७१।२)

gajahā daityahā kālo lokadhātā guṇākaraḥ ||

72.1७२.१

सिंहशार्दूलरूपाणाम् आर्द्रचर्मांबरंधरः । (७२।१)

siṃhaśārdūlarūpāṇām ārdracarmāṃbaraṃdharaḥ |

72.2७२.२

कालयोगी महानादः सर्वावासश्चतुष्पथः ॥ (७२।२)

kālayogī mahānādaḥ sarvāvāsaścatuṣpathaḥ ||

73.1७३.१

निशाचरः प्रेतचारी सर्वदर्शी महेश्वरः । (७३।१)

niśācaraḥ pretacārī sarvadarśī maheśvaraḥ |

73.2७३.२

बहुभूतो बहुधनः सर्वसारो ऽमृतेश्वरः ॥ (७३।२)

bahubhūto bahudhanaḥ sarvasāro 'mṛteśvaraḥ ||

74.1७४.१

नृत्यप्रियो नित्यनृत्यो नर्तनः सर्वसाधकः । (७४।१)

nṛtyapriyo nityanṛtyo nartanaḥ sarvasādhakaḥ |

74.2७४.२

सकार्मुको महाबाहुर्महाघोरो महातपाः ॥ (७४।२)

sakārmuko mahābāhurmahāghoro mahātapāḥ ||

75.1७५.१

महाशरो महापाशो नित्यो गिरिचरो मतः । (७५।१)

mahāśaro mahāpāśo nityo giricaro mataḥ |

75.2७५.२

सहस्रहस्तो विजयो व्यवसायो ह्यनिन्दितः ॥ (७५।२)

sahasrahasto vijayo vyavasāyo hyaninditaḥ ||

76.1७६.१

अमर्षणो मर्षणात्मा यज्ञहा कामनाशनः । (७६।१)

amarṣaṇo marṣaṇātmā yajñahā kāmanāśanaḥ |

76.2७६.२

दक्षहा परिचारी च प्रहसो मध्यमस् तथा ॥ (७६।२)

dakṣahā paricārī ca prahaso madhyamas tathā ||

77.1७७.१

तेजोऽपहारी बलवान्विदितो ऽभ्युदितो बहुः । (७७।१)

tejo'pahārī balavānvidito 'bhyudito bahuḥ |

77.2७७.२

गंभीरघोषो योगात्मा यज्ञहा कामनाशनः ॥ (७७।२)

gaṃbhīraghoṣo yogātmā yajñahā kāmanāśanaḥ ||

78.1७८.१

गंभीररोषो गंभीरो गंभीरबलवाहनः । (७८।१)

gaṃbhīraroṣo gaṃbhīro gaṃbhīrabalavāhanaḥ |

78.2७८.२

न्यग्रोधरूपो न्यग्रोधो विश्वकर्मा च विश्वभुक् ॥ (७८।२)

nyagrodharūpo nyagrodho viśvakarmā ca viśvabhuk ||

79.1७९.१

तीक्ष्णोपायश् च हर्यश्वः सहायः कर्मकालवित् । (७९।१)

tīkṣṇopāyaś ca haryaśvaḥ sahāyaḥ karmakālavit |

79.2७९.२

विष्णुः प्रसादितो यज्ञः समुद्रो वडवामुखः ॥ (७९।२)

viṣṇuḥ prasādito yajñaḥ samudro vaḍavāmukhaḥ ||

80.1८०.१

हुताशनसहायश् च प्रशान्तात्मा हुताशनः । (८०।१)

hutāśanasahāyaś ca praśāntātmā hutāśanaḥ |

80.2८०.२

उग्रतेजा महातेजा जयो विजयकालवित् ॥ (८०।२)

ugratejā mahātejā jayo vijayakālavit ||

81.1८१.१

ज्योतिषामयनं सिद्धिः संधिर्विग्रह एव च । (८१।१)

jyotiṣāmayanaṃ siddhiḥ saṃdhirvigraha eva ca |

81.2८१.२

खड्गी शङ्खी जटी ज्वाली खचरो द्युचरो बली ॥ (८१।२)

khaḍgī śaṅkhī jaṭī jvālī khacaro dyucaro balī ||

82.1८२.१

वैणवी पणवी कालः कालकण्ठः कटंकटः । (८२।१)

vaiṇavī paṇavī kālaḥ kālakaṇṭhaḥ kaṭaṃkaṭaḥ |

82.2८२.२

नक्षत्रविग्रहो भावो निभावः सर्वतोमुखः ॥ (८२।२)

nakṣatravigraho bhāvo nibhāvaḥ sarvatomukhaḥ ||

83.1८३.१

विमोचनस्तु शरणो हिरण्यकवचोद्भवः । (८३।१)

vimocanastu śaraṇo hiraṇyakavacodbhavaḥ |

83.2८३.२

मेखलाकृतिरूपश् च जलाचारः स्तुतस् तथा ॥ (८३।२)

mekhalākṛtirūpaś ca jalācāraḥ stutas tathā ||

84.1८४.१

वीणी च पणवी ताली नाली कलिकटुस् तथा । (८४।१)

vīṇī ca paṇavī tālī nālī kalikaṭus tathā |

84.2८४.२

सर्वतूर्यनिनादी च सर्वव्याप्यपरिग्रहः ॥ (८४।२)

sarvatūryaninādī ca sarvavyāpyaparigrahaḥ ||

85.1८५.१

व्यालरूपी बिलावासी गुहावासी तरंगवित् । (८५।१)

vyālarūpī bilāvāsī guhāvāsī taraṃgavit |

85.2८५.२

वृक्षः श्रीमालकर्मा च सर्वबन्धविमोचनः ॥ (८५।२)

vṛkṣaḥ śrīmālakarmā ca sarvabandhavimocanaḥ ||

86.1८६.१

बन्धनस्तु सुरेन्द्राणां युधि शत्रुविनाशनः । (८६।१)

bandhanastu surendrāṇāṃ yudhi śatruvināśanaḥ |

86.2८६.२

सखा प्रवासो दुर्वापः सर्वसाधुनिषेवितः ॥ (८६।२)

sakhā pravāso durvāpaḥ sarvasādhuniṣevitaḥ ||

87.1८७.१

प्रस्कन्दो ऽप्यविभावश् च तुल्यो यज्ञविभागवित् । (८७।१)

praskando 'pyavibhāvaś ca tulyo yajñavibhāgavit |

87.2८७.२

सर्ववासः सर्वचारी दुर्वासा वासवो मतः ॥ (८७।२)

sarvavāsaḥ sarvacārī durvāsā vāsavo mataḥ ||

88.1८८.१

हैमो हेमकरो यज्ञः सर्वधारी धरोत्तमः । (८८।१)

haimo hemakaro yajñaḥ sarvadhārī dharottamaḥ |

88.2८८.२

आकाशो निर्विरूपश् च विवासा उरगः खगः ॥ (८८।२)

ākāśo nirvirūpaś ca vivāsā uragaḥ khagaḥ ||

89.1८९.१

भिक्षुश् च भिक्षुरूपी च रौद्ररूपः सुरूपवान् । (८९।१)

bhikṣuś ca bhikṣurūpī ca raudrarūpaḥ surūpavān |

89.2८९.२

वसुरेताः सुवचस्वी वसुवेगो महाबलः ॥ (८९।२)

vasuretāḥ suvacasvī vasuvego mahābalaḥ ||

90.1९०.१

मनोवेगो निशाचारः सर्वलोकशुभप्रदः । (९०।१)

manovego niśācāraḥ sarvalokaśubhapradaḥ |

90.2९०.२

सर्वावासी त्रयीवासी उपदेशकरो धरः ॥ (९०।२)

sarvāvāsī trayīvāsī upadeśakaro dharaḥ ||

91.1९१.१

मुनिरात्मा मुनिर् लोकः सभाग्यश् च सहस्रभुक् । (९१।१)

munirātmā munir lokaḥ sabhāgyaś ca sahasrabhuk |

91.2९१.२

पक्षी च पक्षरूपश् च अतिदीप्तो निशाकरः ॥ (९१।२)

pakṣī ca pakṣarūpaś ca atidīpto niśākaraḥ ||

92.1९२.१

समीरो दमनाकारो ह्यर्थो ह्यर्थकरो वशः । (९२।१)

samīro damanākāro hyartho hyarthakaro vaśaḥ |

92.2९२.२

वासुदेवश् च देवश् च वामदेवश् च वामनः ॥ (९२।२)

vāsudevaś ca devaś ca vāmadevaś ca vāmanaḥ ||

93.1९३.१

सिद्धियोगापहारी च सिद्धः सर्वार्थसाधकः । (९३।१)

siddhiyogāpahārī ca siddhaḥ sarvārthasādhakaḥ |

93.2९३.२

अक्षुण्णः क्षुण्णरूपश् च वृषणो मृदुर् अव्ययः ॥ (९३।२)

akṣuṇṇaḥ kṣuṇṇarūpaś ca vṛṣaṇo mṛdur avyayaḥ ||

94.1९४.१

महासेनो विशाखश् च षष्टिभागो गवां पतिः । (९४।१)

mahāseno viśākhaś ca ṣaṣṭibhāgo gavāṃ patiḥ |

94.2९४.२

चक्रहस्तस्तु विष्टम्भी मूलस्तम्भन एव च ॥ (९४।२)

cakrahastastu viṣṭambhī mūlastambhana eva ca ||

95.1९५.१

ऋतुरृतुकरस्तालो मधुर्मधुकरो वरः । (९५।१)

ṛturṛtukarastālo madhurmadhukaro varaḥ |

95.2९५.२

वानस्पत्यो वाजसनो नित्यमाश्रमपूजितः ॥ (९५।२)

vānaspatyo vājasano nityamāśramapūjitaḥ ||

96.1९६.१

ब्रह्मचारी लोकचारी सर्वचारी सुचारवित् । (९६।१)

brahmacārī lokacārī sarvacārī sucāravit |

96.2९६.२

ईशान ईश्वरः कालो निशाचारी ह्यनेकदृक् ॥ (९६।२)

īśāna īśvaraḥ kālo niśācārī hyanekadṛk ||

97.1९७.१

निमित्तस्थो निमित्तं च नन्दिर् नन्दिकरो हरः । (९७।१)

nimittastho nimittaṃ ca nandir nandikaro haraḥ |

97.2९७.२

नन्दीश्वरः सुनन्दी च नन्दनो विषमर्दनः ॥ (९७।२)

nandīśvaraḥ sunandī ca nandano viṣamardanaḥ ||

98.1९८.१

भगहारी नियन्ता च कालो लोकपितामहः । (९८।१)

bhagahārī niyantā ca kālo lokapitāmahaḥ |

98.2९८.२

चतुर्मुखो महालिङ्गश्चारुलिङ्गस्तथैव च ॥ (९८।२)

caturmukho mahāliṅgaścāruliṅgastathaiva ca ||

99.1९९.१

लिङ्गाध्यक्षः सुराध्यक्षः कालाध्यक्षो युगावहः । (९९।१)

liṅgādhyakṣaḥ surādhyakṣaḥ kālādhyakṣo yugāvahaḥ |

99.2९९.२

बीजाध्यक्षो बीजकर्ता अध्यात्मानुगतो बलः ॥ (९९।२)

bījādhyakṣo bījakartā adhyātmānugato balaḥ ||

100.1१००.१

इतिहासश् च कल्पश् च दमनो जगदीश्वरः । (१००।१)

itihāsaś ca kalpaś ca damano jagadīśvaraḥ |

100.2१००.२

दम्भो दम्भकरो दाता वंशो वंशकरः कलिः ॥ (१००।२)

dambho dambhakaro dātā vaṃśo vaṃśakaraḥ kaliḥ ||

101.1१०१.१

लोककर्ता पशुपतिर्महाकर्ता ह्यधोक्षजः । (१०१।१)

lokakartā paśupatirmahākartā hyadhokṣajaḥ |

101.2१०१.२

अक्षरं परमं ब्रह्म बलवाञ्छुक्त एव च ॥ (१०१।२)

akṣaraṃ paramaṃ brahma balavāñchukta eva ca ||

102.1१०२.१

नित्यो ह्यनीशः शुद्धात्मा शुद्धो मानो गतिर्हविः । (१०२।१)

nityo hyanīśaḥ śuddhātmā śuddho māno gatirhaviḥ |

102.2१०२.२

प्रासादस्तु बलो दर्पो दर्पणो हव्य इन्द्रजित् ॥ (१०२।२)

prāsādastu balo darpo darpaṇo havya indrajit ||

103.1१०३.१

वेदकारः सूत्रकारो विद्वांश् च परमर्दनः । (१०३।१)

vedakāraḥ sūtrakāro vidvāṃś ca paramardanaḥ |

103.2१०३.२

महामेघनिवासी च महाघोरो वशीकरः ॥ (१०३।२)

mahāmeghanivāsī ca mahāghoro vaśīkaraḥ ||

104.1१०४.१

अग्निज्वालो महाज्वालः परिधूम्रावृतो रविः । (१०४।१)

agnijvālo mahājvālaḥ paridhūmrāvṛto raviḥ |

104.2१०४.२

धिषणः शङ्करो नित्यो वर्चस्वी धूम्रलोचनः ॥ (१०४।२)

dhiṣaṇaḥ śaṅkaro nityo varcasvī dhūmralocanaḥ ||

105.1१०५.१

नीलस् तथाङ्गलुप्तश् च शोभनो नरविग्रहः । (१०५।१)

nīlas tathāṅgaluptaś ca śobhano naravigrahaḥ |

105.2१०५.२

स्वस्ति स्वस्तिस्वभावश् च भोगी भोगकरो लघुः ॥ (१०५।२)

svasti svastisvabhāvaś ca bhogī bhogakaro laghuḥ ||

106.1१०६.१

उत्सङ्गश् च महाङ्गश् च महागर्भः प्रतापवान् । (१०६।१)

utsaṅgaś ca mahāṅgaś ca mahāgarbhaḥ pratāpavān |

106.2१०६.२

कृष्णवर्णः सुवर्णश् च इन्द्रियः सर्ववर्णिकः ॥ (१०६।२)

kṛṣṇavarṇaḥ suvarṇaś ca indriyaḥ sarvavarṇikaḥ ||

107.1१०७.१

महापादो महाहस्तो महाकायो महायशाः । (१०७।१)

mahāpādo mahāhasto mahākāyo mahāyaśāḥ |

107.2१०७.२

महामूर्धा महामात्रो महामित्रो नगालयः ॥ (१०७।२)

mahāmūrdhā mahāmātro mahāmitro nagālayaḥ ||

108.1१०८.१

महास्कन्धो महाकर्णो महोष्ठश् च महाहनुः । (१०८।१)

mahāskandho mahākarṇo mahoṣṭhaś ca mahāhanuḥ |

108.2१०८.२

महानासो महाकण्ठो महाग्रीवः श्मशानवान् ॥ (१०८।२)

mahānāso mahākaṇṭho mahāgrīvaḥ śmaśānavān ||

109.1१०९.१

महाबलो महातेजा ह्यन्तरात्मा मृगालयः । (१०९।१)

mahābalo mahātejā hyantarātmā mṛgālayaḥ |

109.2१०९.२

लम्बितोष्ठश् च निष्ठश् च महामायः पयोनिधिः ॥ (१०९।२)

lambitoṣṭhaś ca niṣṭhaś ca mahāmāyaḥ payonidhiḥ ||

110.1११०.१

महादन्तो महादंष्ट्रो महाजिह्वो महामुखः । (११०।१)

mahādanto mahādaṃṣṭro mahājihvo mahāmukhaḥ |

110.2११०.२

महानखो महारोमा महाकेशो महाजटः ॥ (११०।२)

mahānakho mahāromā mahākeśo mahājaṭaḥ ||

111.1१११.१

असपत्नः प्रसादश् च प्रत्ययो गीतसाधकः । (१११।१)

asapatnaḥ prasādaś ca pratyayo gītasādhakaḥ |

111.2१११.२

प्रस्वेदनो ऽस्वेदनश् च आदिकश् च महामुनिः ॥ (१११।२)

prasvedano 'svedanaś ca ādikaś ca mahāmuniḥ ||

112.1११२.१

वृषको वृषकेतुश् च अनलो वायुवाहनः । (११२।१)

vṛṣako vṛṣaketuś ca analo vāyuvāhanaḥ |

112.2११२.२

मण्डली मेरुवासश् च देववाहन एव च ॥ (११२।२)

maṇḍalī meruvāsaś ca devavāhana eva ca ||

113.1११३.१

अथर्वशीर्षः सामास्य ऋक्सहस्रोर्जितेक्षणः । (११३।१)

atharvaśīrṣaḥ sāmāsya ṛksahasrorjitekṣaṇaḥ |

113.2११३.२

यजुः पादभुजो गुह्यः प्रकाशौजास्तथैव च ॥ (११३।२)

yajuḥ pādabhujo guhyaḥ prakāśaujāstathaiva ca ||

114.1११४.१

अमोघार्थप्रसादश् च अन्तर्भाव्यः सुदर्शनः । (११४।१)

amoghārthaprasādaś ca antarbhāvyaḥ sudarśanaḥ |

114.2११४.२

उपहारः प्रियः सर्वः कनकः काञ्चनस्थितः ॥ (११४।२)

upahāraḥ priyaḥ sarvaḥ kanakaḥ kāñcanasthitaḥ ||

115.1११५.१

नाभिर् नन्दिकरो हर्म्यः पुष्करः स्थपतिः स्थितः । (११५।१)

nābhir nandikaro harmyaḥ puṣkaraḥ sthapatiḥ sthitaḥ |

115.2११५.२

सर्वशास्त्रो धनश्चाद्यो यज्ञो यज्वा समाहितः ॥ (११५।२)

sarvaśāstro dhanaścādyo yajño yajvā samāhitaḥ ||

116.1११६.१

नगो नीलः कविः कालो मकरः कालपूजितः । (११६।१)

nago nīlaḥ kaviḥ kālo makaraḥ kālapūjitaḥ |

116.2११६.२

सगणो गणकारश् च भूतभावनसारथिः ॥ (११६।२)

sagaṇo gaṇakāraś ca bhūtabhāvanasārathiḥ ||

117.1११७.१

भस्मशायी भस्मगोप्ता भस्मभूततनुर्गणः । (११७।१)

bhasmaśāyī bhasmagoptā bhasmabhūtatanurgaṇaḥ |

117.2११७.२

आगमश् च विलोपश् च महात्मा सर्वपूजितः ॥ (११७।२)

āgamaś ca vilopaś ca mahātmā sarvapūjitaḥ ||

118.1११८.१

शुक्लः स्त्रीरूपसम्पन्नः शुचिर्भूतनिषेवितः । (११८।१)

śuklaḥ strīrūpasampannaḥ śucirbhūtaniṣevitaḥ |

118.2११८.२

आश्रमस्थः कपोतस्थो विश्वकर्मा पतिर्विराट् ॥ (११८।२)

āśramasthaḥ kapotastho viśvakarmā patirvirāṭ ||

119.1११९.१

विशालशाखस् ताम्रोष्ठो ह्यम्बुजालः सुनिश्चितः । (११९।१)

viśālaśākhas tāmroṣṭho hyambujālaḥ suniścitaḥ |

119.2११९.२

कपिलः कलशः स्थूल आयुधश्चैव रोमशः ॥ (११९।२)

kapilaḥ kalaśaḥ sthūla āyudhaścaiva romaśaḥ ||

120.1१२०.१

गन्धर्वो ह्यदितिस्तार्क्ष्यो ह्यविज्ञेयः सुशारदः । (१२०।१)

gandharvo hyaditistārkṣyo hyavijñeyaḥ suśāradaḥ |

120.2१२०.२

परश्वधायुधो देवो ह्यर्थकारी सुबान्धवः ॥ (१२०।२)

paraśvadhāyudho devo hyarthakārī subāndhavaḥ ||

121.1१२१.१

तुम्बवीणो महाकोप ऊर्ध्वरेता जलेशयः । (१२१।१)

tumbavīṇo mahākopa ūrdhvaretā jaleśayaḥ |

121.2१२१.२

उग्रो वंशकरो वंशो वंशवादी ह्यनिन्दितः ॥ (१२१।२)

ugro vaṃśakaro vaṃśo vaṃśavādī hyaninditaḥ ||

122.1१२२.१

सर्वाङ्गरूपी मायावी सुहृदो ह्यनिलो बलः । (१२२।१)

sarvāṅgarūpī māyāvī suhṛdo hyanilo balaḥ |

122.2१२२.२

बन्धनो बन्धकर्ता च सुबन्धनविमोचनः ॥ (१२२।२)

bandhano bandhakartā ca subandhanavimocanaḥ ||

123.1१२३.१

राक्षसघ्नो ऽथ कामारिर्महादंष्ट्रो महायुधः । (१२३।१)

rākṣasaghno 'tha kāmārirmahādaṃṣṭro mahāyudhaḥ |

123.2१२३.२

लम्बितो लम्बितोष्ठश् च लम्बहस्तो वरप्रदः ॥ (१२३।२)

lambito lambitoṣṭhaś ca lambahasto varapradaḥ ||

124.1१२४.१

बाहुस्त्वनिन्दितः सर्वः शङ्करोऽथाप्यकोपनः । (१२४।१)

bāhustvaninditaḥ sarvaḥ śaṅkaro'thāpyakopanaḥ |

124.2१२४.२

अमरेशो महाघोरो विश्वदेवः सुरारिहा ॥ (१२४।२)

amareśo mahāghoro viśvadevaḥ surārihā ||

125.1१२५.१

अहिर्बुध्न्यो निरृतिश् च चेकितानो हली तथा । (१२५।१)

ahirbudhnyo nirṛtiś ca cekitāno halī tathā |

125.2१२५.२

अजैकपाच्च कापाली शं कुमारो महागिरिः ॥ (१२५।२)

ajaikapācca kāpālī śaṃ kumāro mahāgiriḥ ||

126.1१२६.१

धन्वन्तरिर्धूमकेतुः सूर्यो वैश्रवणस् तथा । (१२६।१)

dhanvantarirdhūmaketuḥ sūryo vaiśravaṇas tathā |

126.2१२६.२

धाता विष्णुश् च शक्रश् च मित्रस्त्वष्टा धरो ध्रुवः ॥ (१२६।२)

dhātā viṣṇuś ca śakraś ca mitrastvaṣṭā dharo dhruvaḥ ||

127.1१२७.१

प्रभासः पर्वतो वायुरर्यमा सविता रविः । (१२७।१)

prabhāsaḥ parvato vāyuraryamā savitā raviḥ |

127.2१२७.२

धृतिश्चैव विधाता च मान्धाता भूतभावनः ॥ (१२७।२)

dhṛtiścaiva vidhātā ca māndhātā bhūtabhāvanaḥ ||

128.1१२८.१

नीरस्तीर्थश् च भीमश् च सर्वकर्मा गुणोद्वहः । (१२८।१)

nīrastīrthaś ca bhīmaś ca sarvakarmā guṇodvahaḥ |

128.2१२८.२

पद्मगर्भो महागर्भश्चन्द्रवक्त्रो नभो ऽनघः ॥ (१२८।२)

padmagarbho mahāgarbhaścandravaktro nabho 'naghaḥ ||

129.1१२९.१

बलवांश्चोपशान्तश् च पुराणः पुण्यकृत्तमः । (१२९।१)

balavāṃścopaśāntaś ca purāṇaḥ puṇyakṛttamaḥ |

129.2१२९.२

क्रूरकर्ता क्रूरवासी तनुरात्मा महौषधः ॥ (१२९।२)

krūrakartā krūravāsī tanurātmā mahauṣadhaḥ ||

130.1१३०.१

सर्वाशयः सर्वचारी प्राणेशः प्राणिनां पतिः । (१३०।१)

sarvāśayaḥ sarvacārī prāṇeśaḥ prāṇināṃ patiḥ |

130.2१३०.२

देवदेवः सुखोत्सिक्तः सदसत्सर्वरत्नवित् ॥ (१३०।२)

devadevaḥ sukhotsiktaḥ sadasatsarvaratnavit ||

131.1१३१.१

कैलासस्थो गुहावासी हिमवद्गिरिसंश्रयः । (१३१।१)

kailāsastho guhāvāsī himavadgirisaṃśrayaḥ |

131.2१३१.२

कुलहारी कुलाकर्ता बहुवित्तो बहुप्रजः ॥ (१३१।२)

kulahārī kulākartā bahuvitto bahuprajaḥ ||

132.1१३२.१

प्राणेशो बन्धकी वृक्षो नकुलश् चाद्रिकस् तथा । (१३२।१)

prāṇeśo bandhakī vṛkṣo nakulaś cādrikas tathā |

132.2१३२.२

ह्रस्वग्रीवो महाजानुर् अलोलश् च महौषधिः ॥ (१३२।२)

hrasvagrīvo mahājānur alolaś ca mahauṣadhiḥ ||

133.1१३३.१

सिद्धान्तकारी सिद्धार्थश्छन्दो व्याकरणोद्भवः । (१३३।१)

siddhāntakārī siddhārthaśchando vyākaraṇodbhavaḥ |

133.2१३३.२

सिंहनादः सिंहदंष्ट्रः सिंहास्यः सिंहवाहनः ॥ (१३३।२)

siṃhanādaḥ siṃhadaṃṣṭraḥ siṃhāsyaḥ siṃhavāhanaḥ ||

134.1१३४.१

प्रभावात्मा जगत्कालः कालः कम्पी तरुस्तनुः । (१३४।१)

prabhāvātmā jagatkālaḥ kālaḥ kampī tarustanuḥ |

134.2१३४.२

सारङ्गो भूतचक्राङ्कः केतुमाली सुवेधकः ॥ (१३४।२)

sāraṅgo bhūtacakrāṅkaḥ ketumālī suvedhakaḥ ||

135.1१३५.१

भूतालयो भूतपतिरहोरात्रो मलो ऽमलः । (१३५।१)

bhūtālayo bhūtapatirahorātro malo 'malaḥ |

135.2१३५.२

वसुभृत् सर्वभूतात्मा निश्चलः सुविदुर् बुधः ॥ (१३५।२)

vasubhṛt sarvabhūtātmā niścalaḥ suvidur budhaḥ ||

136.1१३६.१

असुहृत्सर्वभूतानां निश्चलश्चलविद्बुधः । (१३६।१)

asuhṛtsarvabhūtānāṃ niścalaścalavidbudhaḥ |

136.2१३६.२

अमोघः संयमो हृष्टो भोजनः प्राणधारणः ॥ (१३६।२)

amoghaḥ saṃyamo hṛṣṭo bhojanaḥ prāṇadhāraṇaḥ ||

137.1१३७.१

धृतिमान्मतिमांस्त्र्यक्षः सुकृतस्तु युधांपतिः । (१३७।१)

dhṛtimānmatimāṃstryakṣaḥ sukṛtastu yudhāṃpatiḥ |

137.2१३७.२

गोपालो गोपतिर्ग्रामो गोचर्मवसनो हरः ॥ (१३७।२)

gopālo gopatirgrāmo gocarmavasano haraḥ ||

138.1१३८.१

हिरण्यबाहुश् च तथा गुहावासः प्रवेशनः । (१३८।१)

hiraṇyabāhuś ca tathā guhāvāsaḥ praveśanaḥ |

138.2१३८.२

महामना महाकामश् चित्तकामो जितेन्द्रियः ॥ (१३८।२)

mahāmanā mahākāmaś cittakāmo jitendriyaḥ ||

139.1१३९.१

गान्धारश् च सुरापश् च तापकर्मरतो हितः । (१३९।१)

gāndhāraś ca surāpaś ca tāpakarmarato hitaḥ |

139.2१३९.२

महाभूतो भूतवृतो ह्यप्सरोगणसेवितः ॥ (१३९।२)

mahābhūto bhūtavṛto hyapsarogaṇasevitaḥ ||

140.1१४०.१

महाकेतुर् धराधाता नैकतानरतः स्वरः । (१४०।१)

mahāketur dharādhātā naikatānarataḥ svaraḥ |

140.2१४०.२

अवेदनीय आवेद्यः सर्वगश् च सुखावहः ॥ (१४०।२)

avedanīya āvedyaḥ sarvagaś ca sukhāvahaḥ ||

141.1१४१.१

तारणश्चरणो धाता परिधा परिपूजितः । (१४१।१)

tāraṇaścaraṇo dhātā paridhā paripūjitaḥ |

141.2१४१.२

संयोगी वर्धनो वृद्धो गणिको ऽथ गणाधिपः ॥ (१४१।२)

saṃyogī vardhano vṛddho gaṇiko 'tha gaṇādhipaḥ ||

142.1१४२.१

नित्यो धाता सहायश् च देवासुरपतिः पतिः । (१४२।१)

nityo dhātā sahāyaś ca devāsurapatiḥ patiḥ |

142.2१४२.२

युक्तश् च युक्तबाहुश् च सुदेवोऽपि सुपर्वणः ॥ (१४२।२)

yuktaś ca yuktabāhuś ca sudevo'pi suparvaṇaḥ ||

143.1१४३.१

आषाढश् च सुषाढश् च स्कन्धदो हरितो हरः । (१४३।१)

āṣāḍhaś ca suṣāḍhaś ca skandhado harito haraḥ |

143.2१४३.२

वपुरावर्तमानो ऽन्यो वपुःश्रेष्ठो महावपुः ॥ (१४३।२)

vapurāvartamāno 'nyo vapuḥśreṣṭho mahāvapuḥ ||

144.1१४४.१

शिरोविमर्शनः सर्वलक्ष्यलक्षणभूषितः । (१४४।१)

śirovimarśanaḥ sarvalakṣyalakṣaṇabhūṣitaḥ |

144.2१४४.२

अक्षयो रथगीतश् च सर्वभोगी महाबलः ॥ (१४४।२)

akṣayo rathagītaś ca sarvabhogī mahābalaḥ ||

145.1१४५.१

साम्नायोऽथ महाम्नायस्तीर्थदेवो महायशाः । (१४५।१)

sāmnāyo'tha mahāmnāyastīrthadevo mahāyaśāḥ |

145.2१४५.२

निर्जीवो जीवनो मन्त्रः सुभगो बहुकर्कशः ॥ (१४५।२)

nirjīvo jīvano mantraḥ subhago bahukarkaśaḥ ||

146.1१४६.१

रत्नभूतो ऽथ रत्नाङ्गो महार्णवनिपातवित् । (१४६।१)

ratnabhūto 'tha ratnāṅgo mahārṇavanipātavit |

146.2१४६.२

मूलं विशालो ह्यमृतं व्यक्ताव्यक्तस्तपोनिधिः ॥ (१४६।२)

mūlaṃ viśālo hyamṛtaṃ vyaktāvyaktastaponidhiḥ ||

147.1१४७.१

आरोहणो ऽधिरोहश् च शीलधारी महातपाः । (१४७।१)

ārohaṇo 'dhirohaś ca śīladhārī mahātapāḥ |

147.2१४७.२

महाकण्ठो महायोगी युगो युगकरो हरिः ॥ (१४७।२)

mahākaṇṭho mahāyogī yugo yugakaro hariḥ ||

148.1१४८.१

युगरूपो महारूपो वहनो गहनो नगः । (१४८।१)

yugarūpo mahārūpo vahano gahano nagaḥ |

148.2१४८.२

न्यायो निर्वापणो ऽपादः पण्डितो ह्यचलोपमः ॥ (१४८।२)

nyāyo nirvāpaṇo 'pādaḥ paṇḍito hyacalopamaḥ ||

149.1१४९.१

बहुमालो महामालः शिपिविष्टः सुलोचनः । (१४९।१)

bahumālo mahāmālaḥ śipiviṣṭaḥ sulocanaḥ |

149.2१४९.२

विस्तारो लवणः कूपः कुसुमाङ्गः फलोदयः ॥ (१४९।२)

vistāro lavaṇaḥ kūpaḥ kusumāṅgaḥ phalodayaḥ ||

150.1१५०.१

ऋषभो वृषभो भङ्गो मणिबिम्बजटाधरः । (१५०।१)

ṛṣabho vṛṣabho bhaṅgo maṇibimbajaṭādharaḥ |

150.2१५०.२

इन्दुर्विसर्गः सुमुखः शूरः सर्वायुधः सहः ॥ (१५०।२)

indurvisargaḥ sumukhaḥ śūraḥ sarvāyudhaḥ sahaḥ ||

151.1१५१.१

निवेदनः सुधाजातः स्वर्गद्वारो महाधनुः । (१५१।१)

nivedanaḥ sudhājātaḥ svargadvāro mahādhanuḥ |

151.2१५१.२

गिरावासो विसर्गश् च सर्वलक्षणलक्षवित् ॥ (१५१।२)

girāvāso visargaś ca sarvalakṣaṇalakṣavit ||

152.1१५२.१

गन्धमाली च भगवाननन्तः सर्वलक्षणः । (१५२।१)

gandhamālī ca bhagavānanantaḥ sarvalakṣaṇaḥ |

152.2१५२.२

संतानो बहुलो बाहुः सकलः सर्वपावनः ॥ (१५२।२)

saṃtāno bahulo bāhuḥ sakalaḥ sarvapāvanaḥ ||

153.1१५३.१

करस्थाली कपाली च ऊर्ध्वसंहननो युवा । (१५३।१)

karasthālī kapālī ca ūrdhvasaṃhanano yuvā |

153.2१५३.२

यन्त्रतन्त्रसुविख्यातो लोकः सर्वाश्रयो मृदुः ॥ (१५३।२)

yantratantrasuvikhyāto lokaḥ sarvāśrayo mṛduḥ ||

154.1१५४.१

मुण्डो विरूपो विकृतो दण्डी कुण्डी विकुर्वणः । (१५४।१)

muṇḍo virūpo vikṛto daṇḍī kuṇḍī vikurvaṇaḥ |

154.2१५४.२

वार्यक्षः ककुभो वज्री दीप्ततेजाः सहस्रपात् ॥ (१५४।२)

vāryakṣaḥ kakubho vajrī dīptatejāḥ sahasrapāt ||

155.1१५५.१

सहस्रमूर्धा देवेन्द्रः सर्वदेवमयो गुरुः । (१५५।१)

sahasramūrdhā devendraḥ sarvadevamayo guruḥ |

155.2१५५.२

सहस्रबाहुः सर्वाङ्गः शरण्यः सर्वलोककृत् ॥ (१५५।२)

sahasrabāhuḥ sarvāṅgaḥ śaraṇyaḥ sarvalokakṛt ||

156.1१५६.१

पवित्रं त्रिमधुर्मन्त्रः कनिष्ठः कृष्णपिङ्गलः । (१५६।१)

pavitraṃ trimadhurmantraḥ kaniṣṭhaḥ kṛṣṇapiṅgalaḥ |

156.2१५६.२

ब्रह्मदण्डविनिर्माता शतघ्नः शतपाशधृक् ॥ (१५६।२)

brahmadaṇḍavinirmātā śataghnaḥ śatapāśadhṛk ||

157.1१५७.१

कला काष्ठा लवो मात्रा मुहूर्तो ऽहः क्षपा क्षणः । (१५७।१)

kalā kāṣṭhā lavo mātrā muhūrto 'haḥ kṣapā kṣaṇaḥ |

157.2१५७.२

विश्वक्षेत्रप्रदो बीजं लिङ्गमाद्यस्तु निर्मुखः ॥ (१५७।२)

viśvakṣetraprado bījaṃ liṅgamādyastu nirmukhaḥ ||

158.1१५८.१

सदसद्व्यक्तमव्यक्तं पिता माता पितामहः । (१५८।१)

sadasadvyaktamavyaktaṃ pitā mātā pitāmahaḥ |

158.2१५८.२

स्वर्गद्वारं मोक्षद्वारं प्रजाद्वारं त्रिविष्टपः ॥ (१५८।२)

svargadvāraṃ mokṣadvāraṃ prajādvāraṃ triviṣṭapaḥ ||

159.1१५९.१

निर्वाणं हृदयश्चैव ब्रह्मलोकः परा गतिः । (१५९।१)

nirvāṇaṃ hṛdayaścaiva brahmalokaḥ parā gatiḥ |

159.2१५९.२

देवासुरविनिर्माता देवासुरपरायणः ॥ (१५९।२)

devāsuravinirmātā devāsuraparāyaṇaḥ ||

160.1१६०.१

देवासुरगुरुर् देवो देवासुरनमस्कृतः । (१६०।१)

devāsuragurur devo devāsuranamaskṛtaḥ |

160.2१६०.२

देवासुरमहामात्रो देवासुरगणाश्रयः ॥ (१६०।२)

devāsuramahāmātro devāsuragaṇāśrayaḥ ||

161.1१६१.१

देवासुरगणाध्यक्षो देवासुरगणाग्रणीः । (१६१।१)

devāsuragaṇādhyakṣo devāsuragaṇāgraṇīḥ |

161.2१६१.२

देवाधिदेवो देवर्षिर् देवासुरवरप्रदः ॥ (१६१।२)

devādhidevo devarṣir devāsuravarapradaḥ ||

162.1१६२.१

देवासुरेश्वरो विष्णुर् देवासुरमहेश्वरः । (१६२।१)

devāsureśvaro viṣṇur devāsuramaheśvaraḥ |

162.2१६२.२

सर्वदेवमयो ऽचिन्त्यो देवतात्मा स्वयम्भवः ॥ (१६२।२)

sarvadevamayo 'cintyo devatātmā svayambhavaḥ ||

163.1१६३.१

उद्गतस्त्रिक्रमो वैद्यो वरदो ऽवरजो ऽम्बरः । (१६३।१)

udgatastrikramo vaidyo varado 'varajo 'mbaraḥ |

163.2१६३.२

इज्यो हस्ती तथा व्याघ्रो देवसिंहो महर्षभः ॥ (१६३।२)

ijyo hastī tathā vyāghro devasiṃho maharṣabhaḥ ||

164.1१६४.१

विबुधाग्र्यः सुरः श्रेष्ठः स्वर्गदेवस्तथोत्तमः । (१६४।१)

vibudhāgryaḥ suraḥ śreṣṭhaḥ svargadevastathottamaḥ |

164.2१६४.२

संयुक्तः शोभनो वक्ता आशानां प्रभवो ऽव्ययः ॥ (१६४।२)

saṃyuktaḥ śobhano vaktā āśānāṃ prabhavo 'vyayaḥ ||

165.1१६५.१

गुरुः कान्तो निजः सर्गः पवित्रः सर्ववाहनः । (१६५।१)

guruḥ kānto nijaḥ sargaḥ pavitraḥ sarvavāhanaḥ |

165.2१६५.२

शृङ्गी शृङ्गप्रियो बभ्रू राजराजो निरामयः ॥ (१६५।२)

śṛṅgī śṛṅgapriyo babhrū rājarājo nirāmayaḥ ||

166.1१६६.१

अभिरामः सुशरणो निरामः सर्वसाधनः । (१६६।१)

abhirāmaḥ suśaraṇo nirāmaḥ sarvasādhanaḥ |

166.2१६६.२

ललाटाक्षो विश्वदेहो हरिणो ब्रह्मवर्चसः ॥ (१६६।२)

lalāṭākṣo viśvadeho hariṇo brahmavarcasaḥ ||

167.1१६७.१

स्थावराणां पतिश्चैव नियतेन्द्रियवर्तनः । (१६७।१)

sthāvarāṇāṃ patiścaiva niyatendriyavartanaḥ |

167.2१६७.२

सिद्धार्थः सर्वभूतार्थो ऽचिन्त्यः सत्यः शुचिव्रतः ॥ (१६७।२)

siddhārthaḥ sarvabhūtārtho 'cintyaḥ satyaḥ śucivrataḥ ||

168.1१६८.१

व्रताधिपः परं ब्रह्म मुक्तानां परमा गतिः । (१६८।१)

vratādhipaḥ paraṃ brahma muktānāṃ paramā gatiḥ |

168.2१६८.२

विमुक्तो मुक्तकेशश् च श्रीमाञ्छ्रीवर्धनो जगत् ॥ (१६८।२)

vimukto muktakeśaś ca śrīmāñchrīvardhano jagat ||

169.1१६९.१

यथाप्रधानं भगवान् इति भक्त्या स्तुतो मया । (१६९।१)

yathāpradhānaṃ bhagavān iti bhaktyā stuto mayā |

169.2१६९.२

भक्तिमेवं पुरस्कृत्य मया यज्ञपतिर्विभुः ॥ (१६९।२)

bhaktimevaṃ puraskṛtya mayā yajñapatirvibhuḥ ||

170.1१७०.१

ततो ह्यनुज्ञां प्राप्यैवं स्तुतो भक्तिमतां गतिः । (१७०।१)

tato hyanujñāṃ prāpyaivaṃ stuto bhaktimatāṃ gatiḥ |

170.2१७०.२

तस्माल्लब्ध्वा स्तवं शंभोर्नृपस्त्रैलोक्यविश्रुतः ॥ (१७०।२)

tasmāllabdhvā stavaṃ śaṃbhornṛpastrailokyaviśrutaḥ ||

171.1१७१.१

अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्य महायशाः । (१७१।१)

aśvamedhasahasrasya phalaṃ prāpya mahāyaśāḥ |

171.2१७१.२

गणाधिपत्यं सम्प्राप्तस् तण्डिनस्तेजसा प्रभोः ॥ (१७१।२)

gaṇādhipatyaṃ samprāptas taṇḍinastejasā prabhoḥ ||

172.1१७२.१

यः पठेच्छृणुयाद् वापि श्रावयेद्ब्राह्मणानपि । (१७२।१)

yaḥ paṭhecchṛṇuyād vāpi śrāvayedbrāhmaṇānapi |

172.2१७२.२

अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति वै द्विजाः ॥ (१७२।२)

aśvamedhasahasrasya phalaṃ prāpnoti vai dvijāḥ ||

173.1१७३.१

ब्रह्मघ्नश् च सुरापश् च स्तेयी च गुरुतल्पगः । (१७३।१)

brahmaghnaś ca surāpaś ca steyī ca gurutalpagaḥ |

173.2१७३.२

शरणागतघाती च मित्रविश्वासघातकः ॥ (१७३।२)

śaraṇāgataghātī ca mitraviśvāsaghātakaḥ ||

174.1१७४.१

मातृहा पितृहा चैव वीरहा भ्रूणहा तथा । (१७४।१)

mātṛhā pitṛhā caiva vīrahā bhrūṇahā tathā |

174.2१७४.२

संवत्सरं क्रमाज्जप्त्वा त्रिसंध्यं शङ्कराश्रमे ॥ (१७४।२)

saṃvatsaraṃ kramājjaptvā trisaṃdhyaṃ śaṅkarāśrame ||

175.1१७५.१

देवम् इष्ट्वा त्रिसंध्यं च सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ (१७५।१)

devam iṣṭvā trisaṃdhyaṃ ca sarvapāpaiḥ pramucyate ||

176.1१७६.१

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे रुद्रसहस्रनामकथनं नाम पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः ॥ (१७६।१)

iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge rudrasahasranāmakathanaṃ nāma pañcaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

LiPur, 1, 65

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit