LiPur, 2, 23
Select a line for its word-by-word analysis.
त्रिसंध्यम् अर्चयेद् ईशम् अग्निकार्यं च शक्तितः ॥ (१।३)
trisaṃdhyam arcayed īśam agnikāryaṃ ca śaktitaḥ ||
शिवस्नानं पुरा कृत्वा तत्त्वशुद्धिं च पूर्ववत् । (२।१)
śivasnānaṃ purā kṛtvā tattvaśuddhiṃ ca pūrvavat |
पुष्पहस्तः प्रविश्याथ पूजास्थानं समाहितः ॥ (२।२)
puṣpahastaḥ praviśyātha pūjāsthānaṃ samāhitaḥ ||
विज्ञानेन तनुं कृत्वा ब्रह्माग्नेरपि यत्नतः । (४।१)
vijñānena tanuṃ kṛtvā brahmāgnerapi yatnataḥ |
अव्यक्तबुद्ध्यहङ्कारतन्मात्रासंभवां तनुम् ॥ (४।२)
avyaktabuddhyahaṅkāratanmātrāsaṃbhavāṃ tanum ||
अधोनिष्ट्या वितस्त्यां तु नाभ्यामुपरि तिष्ठति ॥ (५।२)
adhoniṣṭyā vitastyāṃ tu nābhyāmupari tiṣṭhati ||
हृत्पद्मकर्णिकायां तु देवं साक्षात्सदाशिवम् ॥ (६।२)
hṛtpadmakarṇikāyāṃ tu devaṃ sākṣātsadāśivam ||
प्रतिवक्त्रं त्रिनेत्रं च शशाङ्ककृतशेखरम् ॥ (७।२)
prativaktraṃ trinetraṃ ca śaśāṅkakṛtaśekharam ||
ऊर्ध्वं वक्त्रं सितं ध्यायेत्पूर्वं कुङ्कुमसन्निभम् ॥ (८।२)
ūrdhvaṃ vaktraṃ sitaṃ dhyāyetpūrvaṃ kuṅkumasannibham ||
नीलाभं दक्षिणं वक्त्रमतिरक्तं तथोत्तरम् । (९।१)
nīlābhaṃ dakṣiṇaṃ vaktramatiraktaṃ tathottaram |
शूलं परशुखड्गं च वज्रं शक्तिं च दक्षिणे । (१०।१)
śūlaṃ paraśukhaḍgaṃ ca vajraṃ śaktiṃ ca dakṣiṇe |
वामे पाशाङ्कुशं घण्टां नागं नाराचमुत्तमम् ॥ (१०।२)
vāme pāśāṅkuśaṃ ghaṇṭāṃ nāgaṃ nārācamuttamam ||
ब्रह्माङ्गविग्रहं देवं सर्वदेवोत्तमोत्तमम् । (१२।१)
brahmāṅgavigrahaṃ devaṃ sarvadevottamottamam |
पूजयेत्सर्वभावेन ब्रह्माङ्गैर्ब्रह्मणः पतिम् ॥ (१२।२)
pūjayetsarvabhāvena brahmāṅgairbrahmaṇaḥ patim ||
उक्तानि पञ्च ब्रह्माणि शिवाङ्गानि शृणुष्व मे । (१३।१)
uktāni pañca brahmāṇi śivāṅgāni śṛṇuṣva me |
ॐ ईशानः सर्वविद्यानां हृदयाय शक्तिबीजाय नमः । (१४।१)
oṃ īśānaḥ sarvavidyānāṃ hṛdayāya śaktibījāya namaḥ |
ॐ ब्रह्माधिपतये कालाग्निरूपाय शिखायै नमः । (१५।१)
oṃ brahmādhipataye kālāgnirūpāya śikhāyai namaḥ |
ॐ ब्रह्मणोऽधिपतये कालचण्डमारुताय कवचाय नमः ॥ (१५।२)
oṃ brahmaṇo'dhipataye kālacaṇḍamārutāya kavacāya namaḥ ||
ॐ ब्रह्मणे बृंहणाय ज्ञानमूर्तये नेत्राय नमः । (१६।१)
oṃ brahmaṇe bṛṃhaṇāya jñānamūrtaye netrāya namaḥ |
ॐ शिवाय सदाशिवाय पाशुपतास्त्राय अप्रतिहताय फट्फट् ॥ (१६।२)
oṃ śivāya sadāśivāya pāśupatāstrāya apratihatāya phaṭphaṭ ||
ॐ सद्योजाताय भवेनानिभवे भवस्य मां भवोद्भवाय शिवमूर्तये नमः । (१७।१)
oṃ sadyojātāya bhavenānibhave bhavasya māṃ bhavodbhavāya śivamūrtaye namaḥ |
ॐ हंसशिखाय विद्यादेहाय आत्मस्वरूपाय परापराय शिवाय शिवतमाय नमः ॥ (१७।२)
oṃ haṃsaśikhāya vidyādehāya ātmasvarūpāya parāparāya śivāya śivatamāya namaḥ ||
कथितानि शिवाङ्गानि मूर्तिविद्या च तस्य वै । (१८।१)
kathitāni śivāṅgāni mūrtividyā ca tasya vai |
ब्रह्माङ्गमूर्ति विद्याङ्गसहितां शिवशासने ॥ (१८।२)
brahmāṅgamūrti vidyāṅgasahitāṃ śivaśāsane ||
सौराणि च प्रवक्ष्यामि बाष्कलाद्यानि सुव्रत । (१९।१)
saurāṇi ca pravakṣyāmi bāṣkalādyāni suvrata |
ॐभूः ॐभुवः ॐ स्वः ॐमहः ॐ जनः ॐ तपः ॐसत्यम् ॐऋतम् ॐ ब्रह्मा नवाक्षरमयं मन्त्रं बाष्कलं परिकीर्तितम् । (२०।१)
oṃbhūḥ oṃbhuvaḥ oṃ svaḥ oṃmahaḥ oṃ janaḥ oṃ tapaḥ oṃsatyam oṃṛtam oṃ brahmā navākṣaramayaṃ mantraṃ bāṣkalaṃ parikīrtitam |
न क्षरतीति लोके ऽस्मिंस्ततो ह्यक्षरमुच्यते । (२०।२)
na kṣaratīti loke 'smiṃstato hyakṣaramucyate |
सत्यम् अक्षरम् इत्य् उक्तं प्रणवादिनमोऽन्तकम् ॥ (२०।३)
satyam akṣaram ity uktaṃ praṇavādinamo'ntakam ||
ॐ भूर्भुवः स्वः तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि । (२१।१)
oṃ bhūrbhuvaḥ svaḥ tatsaviturvareṇyaṃ bhargo devasya dhīmahi |
मूलमन्त्रमिति प्रोक्तं भास्करस्य महात्मनः । (२२।१)
mūlamantramiti proktaṃ bhāskarasya mahātmanaḥ |
नवाक्षरेण दीप्ताद्यमूलमन्त्रेण भास्करम् ॥ (२२।२)
navākṣareṇa dīptādyamūlamantreṇa bhāskaram ||
वेदादिभिः प्रभूताद्यं प्रणवेन तु मध्यमम् ॥ (२३।२)
vedādibhiḥ prabhūtādyaṃ praṇavena tu madhyamam ||
ॐस्वः रुद्राय शिखायै नमः ॐभूर्भुवः स्वः ज्वालामालिन्यै देवाय नमः ॐमहः महेश्वराय कवचाय नमः । (२४।३)
oṃsvaḥ rudrāya śikhāyai namaḥ oṃbhūrbhuvaḥ svaḥ jvālāmālinyai devāya namaḥ oṃmahaḥ maheśvarāya kavacāya namaḥ |
इत्थं मन्त्रमयं देवं पूजयेद्धृदयांबुजे । (२५।१)
itthaṃ mantramayaṃ devaṃ pūjayeddhṛdayāṃbuje |
नाभौ होमं तु कर्तव्यं जनयित्वा यथाक्रमम् ॥ (२५।२)
nābhau homaṃ tu kartavyaṃ janayitvā yathākramam ||
पञ्चब्रह्माङ्गसम्भूतं शिवमूर्तिं सदाशिवम् ॥ (२६।२)
pañcabrahmāṅgasambhūtaṃ śivamūrtiṃ sadāśivam ||
मूलेन मूर्तिमन्त्रेण ब्रह्माङ्गाद्यैस्तु सुव्रत ॥ (२७।२)
mūlena mūrtimantreṇa brahmāṅgādyaistu suvrata ||
समिदाज्याहुतीर्हुत्वा मनसा चन्द्रमण्डलात् । (२८।१)
samidājyāhutīrhutvā manasā candramaṇḍalāt |
चन्द्रस्थानात्समुत्पन्नां पूर्णधारामनुस्मरेत् ॥ (२८।२)
candrasthānātsamutpannāṃ pūrṇadhārāmanusmaret ||
शिवं वक्त्रगतं ध्यायेत्तेजोमात्रं च शाङ्करम् ॥ (२९।२)
śivaṃ vaktragataṃ dhyāyettejomātraṃ ca śāṅkaram ||
ललाटे देवदेवेशं भ्रूमध्ये वा स्मरेत्पुनः । (३०।१)
lalāṭe devadeveśaṃ bhrūmadhye vā smaretpunaḥ |
यच्च हृत्कमले सर्वं समाप्य विधिविस्तरम् ॥ (३०।२)
yacca hṛtkamale sarvaṃ samāpya vidhivistaram ||
लिङ्गे च पूजयेद्देवं स्थण्डिले वा सदाशिवम् ॥ (३१।२)
liṅge ca pūjayeddevaṃ sthaṇḍile vā sadāśivam ||
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे त्रयोविंशतितमोऽध्यायः ॥ (३२।१)
iti śrīliṅgamahāpurāṇe uttarabhāge trayoviṃśatitamo'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.