सूत उवाच । (१।१)

परीक्ष्य भूमिं विधिवद्गन्धवर्णरसादिभिः । (१।२)

अलंकृत्य वितानाद्यैरीश्वरावाहनक्षमाम् ॥ (१।३)

एकहस्तप्रमाणेन मण्डलं परिकल्पयेत् । (२।१)

आलिखेत्कमलं मध्ये पञ्चरत्नसमन्वितम् ॥ (२।२)

चूर्णैरष्टदलं वृत्तं सितं वा रक्तमेव च । (३।१)

परिवारेण संयुक्तं बहुशोभासमन्वितम् ॥ (३।२)

आवाह्य कर्णिकायां तु शिवं परमकारणम् । (४।१)

अर्चयेत्सर्वयत्नेन यथाविभवविस्तरम् ॥ (४।२)

दलेषु सिद्धयः प्रोक्ताः कर्णिकायां महामुने । (५।१)

वैराग्यज्ञाननालं च धर्मकन्दं मनोरमम् ॥ (५।२)

वामा ज्येष्ठा च रौद्री च काली विकरणी तथा । (६।१)

बलविकरणी चैव बलप्रमथिनी क्रमात् ॥ (६।२)

सर्वभूतस्य दमनी केसरेषु च शक्तयः । (७।१)

मनोन्मनी महामाया कर्णिकायां शिवासने ॥ (७।२)

वामदेवादिभिः सार्धं द्वन्द्वन्यायेन विन्यसेत् । (८।१)

मनोन्मनं महादेवं मनोन्मन्याथ मध्यतः ॥ (८।२)

सूर्यसोमाग्निसंबन्धात्प्रणवाख्यं शिवात्मकम् । (९।१)

पुरुषं विन्यसेद्वक्त्रं पूर्वे पत्रे रविप्रभम् ॥ (९।२)

अघोरं दक्षिणे पत्त्रे नीलाञ्जनचयोपमम् । (१०।१)

उत्तरे वामदेवाख्यं जपाकुसुमसन्निभम् ॥ (१०।२)

सद्यं पश्चिमपत्रे तु गोक्षीरधवलं न्यसेत् । (११।१)

ईशानं कर्णिकायां तु शुद्धस्फटिकसन्निभम् ॥ (११।२)

चन्द्रमण्डलसंकाशं हृदयायेति मन्त्रतः । (१२।१)

वाह्नेये रुद्रदिग्भागे शिरसे धूम्रवर्चसे ॥ (१२।२)

शिखायै च नमश्चेति रक्ताभे नैरृते दले । (१३।१)

कवचायाञ्जनाभाय इति वायुदले न्यसेत् ॥ (१३।२)

अस्त्रायाग्निशिखाभाय इति दिक्षु प्रविन्यसेत् । (१४।१)

नेत्रेभ्यश्चेति चैशान्यां पिङ्गलेभ्यः प्रविन्यसेत् ॥ (१४।२)

शिवं सदाशिवं देवं महेश्वरमतः परम् । (१५।१)

रुद्रं विष्णुं विरिञ्चिं च सृष्टिन्यायेन भावयेत् ॥ (१५।२)

शिवाय रुद्ररूपाय शान्त्यतीताय शंभवे । (१६।१)

शान्ताय शान्तदैत्याय नमश्चन्द्रमसे तथा ॥ (१६।२)

वेद्याय विद्याधाराय वह्नये वह्निवर्चसे । (१७।१)

कालायै च प्रतिष्ठायै तारकायान्तकाय च ॥ (१७।२)

निवृत्त्यै धनदेवाय धारायै धारणाय च । (१८।१)

मन्त्रैरेतैर्महाभूतविग्रहं च सदाशिवम् ॥ (१८।२)

ईशानमुकुटं देवं पुरुषास्यं पुरातनम् । (१९।१)

अघोरहृदयं हृष्टं वामगुह्यं महेश्वरम् ॥ (१९।२)

सद्यमूर्तिं स्मरेद्देवं सदसद्व्यक्तिकारणम् । (२०।१)

पञ्चवक्त्रं दशभुजमष्टत्रिंशत्कलामयम् ॥ (२०।२)

सद्यमष्टप्रकारेण प्रभिद्य च कलामयम् । (२१।१)

वामं त्रयोदशविधैर् विभिद्य विततं प्रभुम् ॥ (२१।२)

अघोरमष्टधा कृत्वा कलारूपेण संस्थितम् । (२२।१)

पुरुषं च चतुर्धा वै विभज्य च कलामयम् ॥ (२२।२)

ईशानं पञ्चधा कृत्वा पञ्चमूर्त्या व्यवस्थितम् । (२३।१)

हंस हंसेति मन्त्रेण शिवभक्त्या समन्वितम् ॥ (२३।२)

ओङ्कारमात्रम् ओङ्कारम् अकारं समरूपिणम् । (२४।१)

आ ई ऊ ए तथा अंबानुक्रमेणात्मरूपिणम् ॥ (२४।२)

प्रधानसहितं देवं प्रलयोत्पत्तिवर्जितम् । (२५।१)

अणोरणीयांसमजं महतो ऽपि महत्तमम् ॥ (२५।२)

ऊर्ध्वरेतसम् ईशानं विरूपाक्षमुमापतिम् । (२६।१)

सहस्रशिरसं देवं सहस्राक्षं सनातनम् ॥ (२६।२)

सहस्रहस्तचरणं नादान्तं नादविग्रहम् । (२७।१)

खद्योतसदृशाकारं चन्द्ररेखाकृतिं प्रभुम् ॥ (२७।२)

द्वादशान्ते भ्रुवोर्मध्ये तालुमध्ये गले क्रमात् । (२८।१)

हृद्देशे ऽवस्थितं देवं स्वानन्दममृतं शिवम् ॥ (२८।२)

विद्युद्वलयसंकाशं विद्युत्कोटिसमप्रभम् । (२९।१)

श्यामं रक्तं कलाकारं शक्तित्रयकृतासनम् ॥ (२९।२)

सदाशिवं स्मरेद्देवं तत्त्वत्रयसमन्वितम् । (३०।१)

विद्यामूर्तिमयं देवं पूजयेच्च यथाक्रमात् ॥ (३०।२)

लोकपालांस्तथास्त्रेण पूर्वाद्यान्पूजयेत् पृथक् । (३१।१)

चरुं च विधिनासाद्य शिवाय विनिवेदयेत् ॥ (३१।२)

अर्धं शिवाय दत्त्वैव शेषार्धेन तु होमयेत् । (३२।१)

अघोरेणाथ शिष्याय दापयेद्भोक्तुमुत्तमम् ॥ (३२।२)

उपस्पृश्य शुचिर्भूत्वा पुरुषं विधिना यजेत् । (३३।१)

पञ्चगव्यं ततः प्राश्य ईशानेनाभिमन्त्रितम् ॥ (३३।२)

वामदेवेन भस्माङ्गी भस्मनोद्धूलयेत् क्रमात् । (३४।१)

कर्णयोश्च जपेद्देवीं गायत्रीं रुद्रदेवताम् ॥ (३४।२)

ससूत्रं सपिधानं च वस्त्रयुग्मेन वेष्टितम् । (३५।१)

तत्पूर्वं हेमरत्नौघैर्वासितं वै हिरण्मयम् ॥ (३५।२)

कलशान्विन्यसेत्पञ्च पञ्चभिर्ब्राह्मणैस्ततः । (३६।१)

होमं च चरुणा कुर्याद्यथाविभवविस्तरम् ॥ (३६।२)

शिष्यं च वासयेद्भक्तं दक्षिणे मण्डलस्य तु । (३७।१)

दर्भशय्यासमारूढं शिवध्यानपरायणम् ॥ (३७।२)

अघोरेण यथान्यायमष्टोत्तरशतं पुनः । (३८।१)

घृतेन हुत्वा दुःस्वप्नं प्रभाते शोधयेन्मलम् ॥ (३८।२)

एवं चोपोषितं शिष्यं स्नातं भूषितविग्रहम् । (३९।१)

नववस्त्रोत्तरीयं च सोष्णीषं कृतमङ्गलम् ॥ (३९।२)

दुकूलाद्येन वस्त्रेण नेत्रं बद्ध्वा प्रवेशयेत् । (४०।१)

सुवर्णपुष्पसंमिश्रं यथाविभवविस्तरम् ॥ (४०।२)

ईशानेन च मन्त्रेण कुर्यात्पुष्पाञ्जलिं प्रभोः । (४१।१)

प्रदक्षिणत्रयं कृत्वा रुद्राध्यायेन वा पुनः ॥ (४१।२)

केवलं प्रणवेनाथ शिवध्यानपरायणः । (४२।१)

ध्यात्वा तु देवदेवेशमीशाने संक्षिपेत्स्वयम् ॥ (४२।२)

यस्मिन्मन्त्रे पतेत्पुष्पं तन्मन्त्रस्तस्य सिध्यति । (४३।१)

शिवांभसा तु संस्पृश्य अघोरेण च भस्मना ॥ (४३।२)

शिष्यमूर्धनि विन्यस्य गन्धाद्यैः शिष्यमर्चयेत् । (४४।१)

वारुणं परमं श्रेष्ठं द्वारं वै सर्ववर्णिनाम् ॥ (४४।२)

क्षत्त्रियाणां विशेषेण द्वारं वै पश्चिमं स्मृतम् । (४५।१)

नेत्रावरणमुन्मुच्य मण्डलं दर्शयेत्ततः ॥ (४५।२)

कुशासने तु संस्थाप्य दक्षिणामूर्तिमास्थितः । (४६।१)

तत्त्वशुद्धिं ततः कुर्यात्पञ्चतत्त्वप्रकारतः ॥ (४६।२)

निवृत्त्या रुद्रपर्यन्तमण्डमण्डोद्भवात्मज । (४७।१)

प्रतिष्ठया तदूर्ध्वं च यावदव्यक्तगोचरम् ॥ (४७।२)

विश्वेश्वरान्तं वै विद्या कलामात्रेण सुव्रत । (४८।१)

तदूर्ध्वमार्गं संशोध्य शिवभक्त्या शिवं नयेत् ॥ (४८।२)

समर्चनाय तत्त्वस्य तस्य भोगेश्वरस्य वै । (४९।१)

तत्त्वत्रयप्रभेदेन चतुर्भिरुत वा तथा ॥ (४९।२)

होमयेद् अङ्गमन्त्रेण शान्त्यतीतं सदाशिवम् । (५०।१)

सद्यादिभिस्तु शान्त्यन्तं चतुर्भिः कलया पृथक् ॥ (५०।२)

शान्त्यतीतं मुनिश्रेष्ठ ईशानेनाथवा पुनः । (५१।१)

प्रत्येकमष्टोत्तरशतं दिशा होमं तु कारयेत् ॥ (५१।२)

ईशान्यां पञ्चमेनाथ प्रधानं परिगीयते । (५२।१)

समिदाज्यचरूंल् लाजान् सर्षपांश् च यवांस् तिलान् ॥ (५२।२)

द्रव्याणि सप्त होतव्यं स्वाहान्तं प्रणवादिकम् । (५३।१)

तेषां पूर्णाहुतिर्विप्र ईशानेन विधीयते ॥ (५३।२)

सहंसेन यथान्यायं प्रणवाद्येन सुव्रत । (५४।१)

अघोरेण च मन्त्रेण प्रायश्चित्तं विधीयते ॥ (५४।२)

जयादिस्विष्टपर्यन्तम् अग्निकार्यं क्रमेण तु । (५५।१)

गुणसंख्याप्रकारेण प्रधानेन च योजयेत् ॥ (५५।२)

भूतानि ब्रह्मभिर्वापि मौनी बीजादिभिस्तथा । (५६।१)

अथ प्रधानमात्रेण प्राणापानौ नियम्य च ॥ (५६।२)

षष्ठेन भेदयेदात्मप्रणवान्तं कुलाकुलम् । (५७।१)

अन्यो ऽन्यमुपसंहृत्य ब्रह्माणं केशवं हरम् ॥ (५७।२)

रुद्रे रुद्रं तमीशाने शिवे देवं महेश्वरम् । (५८।१)

तस्मात् सृष्टिप्रकारेण भावयेद्भवनाशनम् ॥ (५८।२)

स्थाप्यात्मानम् अमुं जीवं ताडनं द्वारदर्शनम् । (५९।१)

दीपनं ग्रहणं चैव बन्धनं पूजया सह ॥ (५९।२)

अमृतीकरणं चैव कारयेद्विधिपूर्वकम् । (६०।१)

षष्ठान्तं सद्यसंयुक्तं तृतीयेन समन्वितम् ॥ (६०।२)

फडन्तं संहृतिः प्रोक्ता पञ्चभूतप्रकारतः । (६१।१)

सद्याद्यषष्ठसहितं शिखान्तं सफडन्तकम् ॥ (६१।२)

ताडनं कथितं द्वारं तत्त्वानामपि योगिनः । (६२।१)

प्रधानं संपुटीकृत्य तृतीयेन च दीपनम् ॥ (६२।२)

आद्येन संपुटीकृत्य प्रधानं ग्रहणं स्मृतम् । (६३।१)

प्रधानं प्रथमेनैव संपुटीकृत्य पूर्ववत् ॥ (६३।२)

बन्धनं परिपूर्णेन प्लावनं चामृतेन च । (६४।१)

शान्त्यतीता ततः शान्तिर्विद्या नाम कलामला ॥ (६४।२)

प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्च कलासंक्रमणं स्मृता । (६५।१)

तत्त्ववर्णकलायुक्तं भुवनेन यथाक्रमम् ॥ (६५।२)

मन्त्रैः पादैः स्तवं कुर्याद्विशोध्य च यथाविधि । (६६।१)

आद्येन योनिबीजेन कल्पयित्वा च पूर्ववत् ॥ (६६।२)

पूजासम्प्रोक्षणं विद्धि ताडनं हरणं तथा । (६७।१)

संहतस्य च संयोगं विक्षेपं च यथाक्रमम् ॥ (६७।२)

अर्चना च तथा गर्भधारणं जननं पुनः । (६८।१)

अधिकारो भवेद्भानोर्लयश्चैव विशेषतः ॥ (६८।२)

उत्तमाद्यं तथान्त्येन योनिबीजेन सुव्रत । (६९।१)

उद्धारे प्रोक्षणे चैव ताडने च महामुने ॥ (६९।२)

अघोरेण फडन्तेन संसृतिश्च न संशयः । (७०।१)

प्रतितत्त्वं क्रमो ह्येष योगमार्गेण सुव्रत ॥ (७०।२)

मुष्टिना चैव यावच्च तावत्कालं नयेत्क्रमात् । (७१।१)

विषुवेण तु योगेन निवृत्त्यादि शिवान्तिकम् ॥ (७१।२)

एकत्र समतां याति नान्यथा तु पृथक्पृथक् । (७२।१)

नासाग्रे द्वादशान्तेन पृष्ठेन सह योगिनाम् ॥ (७२।२)

क्षन्तव्यमिति विप्रेन्द्र देवदेवस्य शासनम् । (७३।१)

हेमराजतताम्राद्यैर्विधिना कल्पितेन च ॥ (७३।२)

सकूर्चेन सवस्त्रेण तन्तुना वेष्टितेन च । (७४।१)

तीर्थांबुपूरितेनैव रत्नगर्भेण सुव्रत ॥ (७४।२)

संहितामन्त्रितेनैव रुद्राध्यायस्तुतेन च । (७५।१)

सेचयेच्च ततः शिष्यं शिवभक्तं च धार्मिकम् ॥ (७५।२)

सो ऽपि शिष्यः शिवस्याग्रे गुरोर् अग्रे च सादरम् । (७६।१)

वह्नेश्च दीक्षां कुर्वीत दीक्षितश्च तथाचरेत् ॥ (७६।२)

वरं प्राणपरित्यागश्छेदनं शिरसो ऽपि वा । (७७।१)

न त्वनभ्यर्च्य भुञ्जीयाद्भगवन्तं सदाशिवम् ॥ (७७।२)

एवं दीक्षा प्रकर्तव्या पूजा चैव यथाक्रमम् । (७८।१)

त्रिकालम् एककालं वा पूजयेत्परमेश्वरम् ॥ (७८।२)

अग्निहोत्रं च वेदाश्च यज्ञाश्च बहुदक्षिणाः । (७९।१)

शिवलिङ्गार्चनस्यैते कलांशेनापि नो समाः ॥ (७९।२)

सदा यजति यज्ञेन सदा दानं प्रयच्छति । (८०।१)

सदा च वायुभक्षश्च सकृद्यो ऽभ्यर्चयेच्छिवम् ॥ (८०।२)

एककालं द्विकालं वा त्रिकालं नित्यमेव वा । (८१।१)

येऽर्चयन्ति महादेवं ते रुद्रा नात्र संशयः ॥ (८१।२)

नारुद्रस्तु स्पृशेद् रुद्रं नारुद्रो रुद्रमर्चयेत् । (८२।१)

नारुद्रः कीर्तयेद् रुद्रं नारुद्रो रुद्रमाप्नुयात् ॥ (८२।२)

एवं संक्षेपतः प्रोक्तो ह्यधिकारिविधिक्रमः । (८३।१)

शिवार्चनार्थं धर्मार्थकाममोक्षफलप्रदः ॥ (८३।२)

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे दीक्षाविधिर् नामैकविंशतितमो ऽध्यायः ॥ (८४।१)