शैलादिरुवाच । (१।१)

स्नानयागादिकर्माणि कृत्वा वै भास्करस्य च । (१।२)

शिवस्नानं ततः कुर्याद्भस्मस्नानं शिवार्चनम् ॥ (१।३)

षष्ठेन मृदमादाय भक्त्या भूमौ न्यसेन्मृदम् । (२।१)

द्वितीयेन तथाभ्युक्ष्य तृतीयेन च शोधयेत् ॥ (२।२)

चतुर्थेनैव विभजेन्मलमेकेन शोधयेत् । (३।१)

स्नात्वा षष्ठेन तच्छेषां मृदं हस्तगतां पुनः ॥ (३।२)

त्रिधा विभज्य सर्वं च चतुर्भिर्मध्यमं पुनः । (४।१)

षष्ठेन सप्तवाराणि वामं मूलेन चालभेत् । (४।२)

दशवारं च षष्ठेन दिशां बन्धः प्रकीर्तितः ॥ (४।३)

वामेन तीर्थं सव्येन शरीरमनुलिप्य च । (५।१)

स्नात्वा सर्वैःस्मरन् भानुमभिषेकं समाचरेत् ॥ (५।२)

शृङ्गेण पर्णपुटकैः पालाशेन दलेन वा । (६।१)

सौरैर् एभिश्च विविधैः सर्वसिद्धिकरैः शुभैः ॥ (६।२)

सौराणि च प्रवक्ष्यामि बाष्कलाद्यानि सुव्रत । (७।१)

अङ्गानि सर्वदेवेषु सारभूतानि सर्वतः ॥ (७।२)

ॐ भूः ॐ भुवः ॐस्वः ॐ महः ॐ जनः ॐ तपः ॐसत्यम् ॐ ऋतम् ॐ ब्रह्मा । (८।१)

नवाक्षरमयं मन्त्रं बाष्कलं परिकीर्तितम् । (८।२)

न क्षरन्तीति लोकानि ऋतमक्षरमुच्यते । (८।३)

सत्यम् अक्षरम् इत्युक्तं प्रणवादिनमोऽन्तकम् ॥ (८।४)

ॐ भूर् भुवः सुवः तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि । (९।१)

ॐ नमः सूर्याय खखोल्काय नमः ॥ (९।२)

मूलमन्त्रमिदं प्रोक्तं भास्करस्य महात्मनः । (१०।१)

नवाक्षरेण दीप्तास्यं मूलमन्त्रेण भास्करम् ॥ (१०।२)

पूजयेद् अङ्गमन्त्राणि कथयामि यथाक्रमम् । (११।१)

वेदादिभिः प्रभूताद्यं प्रणवेन च मध्यमम् ॥ (११।२)

ॐ भूः ब्रह्म हृदयाय ॐ भुवः विष्णुशिरसे ॐस्वः रुद्रशिखायै ॐ भूर् भुवः स्वः ज्वालामालिनीशिखायै ॐ महः महेश्वराय कवचाय ॐ जनः शिवाय नेत्रेभ्यः ॐ तपः तापकाय अस्त्राय फट् मन्त्राणि कथितान्येवं सौराणि विविधानि च । (१२।१)

एतैः शृङ्गादिभिः पात्रैः स्वात्मानम् अभिषेचयेत् ॥ (१२।२)

ताम्रकुंभेन वा विप्रः क्षत्रियो वैश्य एव च । (१३।१)

सकुशेन सपुष्पेण मन्त्रैः सर्वैः समाहितः ॥ (१३।२)

रक्तवस्त्रपरीधानः स्वाचामेद्विधिपूर्वकम् । (१४।१)

सूर्यश्चेति दिवा रात्रौ चाग्निश्चेति द्विजोत्तमः ॥ (१४।२)

आपः पुनन्तु मध्याह्ने मन्त्राचमनमुच्यते । (१५।१)

षष्ठेन शुद्धिं कृत्वैव जपेदाद्यमनुत्तमम् ॥ (१५।२)

वौषडन्तं तथा मूलं नवाक्षरम् अनुत्तमम् । (१६।१)

करशाखां तथाङ्गुष्ठमध्यमानामिकां न्यसेत् ॥ (१६।२)

तले च तर्जन्यङ्गुष्ठं मुष्टिभागानि विन्यसेत् । (१७।१)

नवाक्षरमयं देहं कृत्वाङ्गैरपि पावितम् ॥ (१७।२)

सूर्यो ऽहमिति संचिन्त्य मन्त्रैरेतैर्यथाक्रमम् । (१८।१)

वामहस्तगतैर् अद्भिर् गन्धसिद्धार्थकान्वितैः ॥ (१८।२)

कुशपुञ्जेन चाभ्युक्ष्य मूलाग्रैरष्टधा स्थितैः । (१९।१)

आपो हि ष्ठादिभिश्चैव शेषमाघ्राय वै जलम् ॥ (१९।२)

वामनासापुटेनैव देहे संभावयेच्छिवम् । (२०।१)

अर्घ्यमादाय देहस्थं सव्यनासापुटेन च ॥ (२०।२)

कृष्णवर्णेन बाह्यस्थं भावयेच्च शिलागतम् । (२१।१)

तर्पयेत्सर्वदेवेभ्य ऋषिभ्यश्च विशेषतः ॥ (२१।२)

भूतेभ्यश्च पितृभ्यश्च विधिनार्घ्यं च दापयेत् । (२२।१)

व्यापिनीं च परां ज्योत्स्नां संध्यां सम्यग् उपासयेत् ॥ (२२।२)

प्रातर्मध्याह्नसायाह्ने अर्घ्यं चैव निवेदयेत् । (२३।१)

रक्तचन्दनतोयेन हस्तमात्रेण मण्डलम् ॥ (२३।२)

सुवृत्तं कल्पयेद्भूमौ प्रार्थयेत द्विजोत्तमाः । (२४।१)

प्राङ्मुखस्ताम्रपात्रं च सगन्धं प्रस्थपूरितम् ॥ (२४।२)

पूरयेद्गन्धतोयेन रक्तचन्दनकेन च । (२५।१)

रक्तपुष्पैस्तिलैश्चैव कुशाक्षतसमन्वितैः ॥ (२५।२)

दूर्वापामार्गगव्येन केवलेन घृतेन च । (२६।१)

आपूर्य मूलमन्त्रेण नवाक्षरमयेन च । (२६।२)

जानुभ्यां धरणीं गत्वा देवदेवं नमस्य च ॥ (२६।३)

कृत्वा शिरसि तत्पात्रम् अर्घ्यमूलेन दापयेत् । (२७।१)

अश्वमेधायुतं कृत्वा यत्फलं परिकीर्तितम् ॥ (२७।२)

तत्फलं लभते दत्त्वा सौरार्घ्यं सर्वसंमतम् । (२८।१)

दत्त्वैवार्घ्यं यजेद्भक्त्या देवदेवं त्रियंबकम् ॥ (२८।२)

अथवा भास्करं चेष्ट्वा आग्नेयं स्नानमाचरेत् । (२९।१)

पूर्ववद्वै शिवस्नानं मन्त्रमात्रेण भेदितम् ॥ (२९।२)

दन्तधावनपूर्वं च स्नानं सौरं च शाङ्करम् । (३०।१)

विघ्नेशं वरुणं चैव गुरुं तीर्थं समर्चयेत् ॥ (३०।२)

बद्ध्वा पद्मासनं तीर्थे तथा तीर्थं समर्चयेत् । (३१।१)

तीर्थं संगृह्य विधिना पूजास्थानं प्रविश्य च ॥ (३१।२)

मार्गेणार्घ्यपवित्रेण तदाक्रम्य च पादुकम् । (३२।१)

पूर्ववत्करविन्यासं देहविन्यासमाचरेत् ॥ (३२।२)

अर्घ्यस्य सादनं चैव समासात्परिकीर्तितम् । (३३।१)

बद्ध्वा पद्मासनं योगी प्राणायामं समभ्यसेत् ॥ (३३।२)

रक्तपुष्पाणि संगृह्य कमलाद्यानि भावयेत् । (३४।१)

आत्मनो दक्षिणे स्थाप्य जलभाण्डं च वामतः ॥ (३४।२)

ताम्रपात्राणि सौराणि सर्वकामार्थसिद्धये । (३५।१)

अर्घ्यपात्रं समादाय प्रक्षाल्य च यथाविधि ॥ (३५।२)

पूर्वोक्तेनांबुना सार्धं जलभाण्डे तथैव च । (३६।१)

अस्त्रोदकेन चैवार्घ्यमर्घ्यद्रव्यसमन्वितम् ॥ (३६।२)

संहितामन्त्रितं कृत्वा सम्पूज्य प्रथमेन च । (३७।१)

तुरीयेणावगुण्ठ्यैव स्थापयेद् आत्मनोपरि ॥ (३७।२)

पाद्यमाचमनीयं च गन्धपुष्पसमन्वितम् । (३८।१)

अंभसा शोधिते पात्रे स्थापयेत् पूर्ववत् पृथक् । (३८।२)

संहितां चैव विन्यस्य कवचेनावगुण्ठ्य च ॥ (३८।३)

अर्घ्याम्बुना समभ्युक्ष्य द्रव्याणि च विशेषतः । (३९।१)

आदित्यं च जपेद् देवं सर्वदेवनमस्कृतम् ॥ (३९।२)

आदित्यो वै तेज ऊर्जो बलं यशो विवर्धति । (४०।१)

इत्यादिना नमस्कृत्य कल्पयेदासनं प्रभोः ॥ (४०।२)

प्रभूतं विमलं सारम् आराध्यं परमं सुखम् । (४१।१)

आग्नेय्यादिषु कोणेषु मध्यमान्तं हृदा न्यसेत् ॥ (४१।२)

अङ्गं प्रविन्यसेच्चैव बीजमङ्कुरमेव च । (४२।१)

नालं सुषिरसंयुक्तं सूत्रकण्टकसंयुतम् ॥ (४२।२)

दलं दलाग्रं सुश्वेतं हेमाभं रक्तमेव च । (४३।१)

कर्णिकाकेसरोपेतं दीप्ताद्यैः शक्तिभिर्वृतम् ॥ (४३।२)

दीप्ता सूक्ष्मा जया भद्रा विभूतिर् विमला क्रमात् । (४४।१)

अघोरा विकृता चैव दीप्ताद्याश्चाष्टशक्तयः ॥ (४४।२)

भास्कराभिमुखाः सर्वाः कृताञ्जलिपुटाः शुभाः । (४५।१)

अथवा पद्महस्ता वा सर्वाभरणभूषिताः ॥ (४५।२)

मध्यतो वरदां देवीं स्थापयेत्सर्वतोमुखीम् । (४६।१)

आवाहयेत्ततो देवीं भास्करं परमेश्वरम् ॥ (४६।२)

नवाक्षरेण मन्त्रेण बाष्कलोक्तेन भास्करम् । (४७।१)

आवाहने च सान्निध्यमनेनैव विधीयते ॥ (४७।२)

मुद्रा च पद्ममुद्राख्या भास्करस्य महात्मनः । (४८।१)

मूलेनार्घ्यं ततो दद्यात्पाद्यमाचमनं पृथक् ॥ (४८।२)

पुनरर्घ्यप्रदानेन बाष्कलेन यथाविधि । (४९।१)

रक्तपद्मानि पुष्पाणि रक्तचन्दनमेव च ॥ (४९।२)

दीपधूपादिनैवेद्यं मुखवासादिर् एव च । (५०।१)

तांबूलवर्तिदीपाद्यं बाष्कलेन विधीयते ॥ (५०।२)

आग्नेय्यां च तथैशान्यां नैरृत्यां वायुगोचरे । (५१।१)

पूर्वस्यां पश्चिमे चैव षट्प्रकारं विधीयते ॥ (५१।२)

नेत्रान्तं विधिनाभ्यर्च्य प्रणवादिनमोऽन्तकम् । (५२।१)

कर्णिकायां प्रविन्यस्य रूपकध्यानमाचरेत् ॥ (५२।२)

सर्वे विद्युत्प्रभाः शान्ता रौद्रमस्त्रं प्रकीर्तितम् । (५३।१)

दंष्ट्राकरालवदनं ह्यष्टमूर्ति भयङ्करम् ॥ (५३।२)

वरदं दक्षिणं हस्तं वामं पद्मविभूषितम् । (५४।१)

सर्वाभरणसम्पन्ना रक्तस्रगनुलेपनाः ॥ (५४।२)

रक्तांबरधराः सर्वा मूर्तयस्तस्य संस्थिताः । (५५।१)

समण्डलो महादेवः सिंदूरारुणविग्रहः ॥ (५५।२)

पद्महस्तो ऽमृतास्यश्च द्विहस्तनयनः प्रभुः । (५६।१)

रक्ताभरणसंयुक्तो रक्तस्रगनुलेपनः ॥ (५६।२)

इत्थंरूपधरं ध्यायेद्भास्करं भुवनेश्वरम् । (५७।१)

पद्मबाह्ये शुभं चात्र मण्डलेषु समन्ततः ॥ (५७।२)

सोममङ्गारकं चैव बुधं बुद्धिमतांवरम् । (५८।१)

बृहस्पतिं महाबुद्धिं रुद्रपुत्रं च भार्गवम् ॥ (५८।२)

शनैश्चरं तथा राहुं केतुं धूम्रं प्रकीर्तितम् । (५९।१)

सर्वे द्विनेत्रा द्विभुजा राहुश्चोर्ध्वशरीरधृक् ॥ (५९।२)

विवृत्तास्यो ऽञ्जलिं कृत्वा भ्रुकुटीकुटिलेक्षणः । (६०।१)

शनैश्चरश्च दंष्ट्रास्यो वरदाभयहस्तधृक् ॥ (६०।२)

स्वैः स्वैर् भावैः स्वनाम्ना च प्रणवादिनमोऽन्तकम् । (६१।१)

पूजनीयाः प्रयत्नेन धर्मकामार्थसिद्धये ॥ (६१।२)

सप्तसप्तगणांश्चैव बहिर्देवस्य पूजयेत् । (६२।१)

ऋषयो देवगन्धर्वाः पन्नगाप्सरसां गणाः ॥ (६२।२)

ग्रामण्यो यातुधानाश्च तथा यक्षाश्च मुख्यतः । (६३।१)

सप्ताश्वान् पूजयेदग्रे सप्तच्छन्दोमयान् विभोः ॥ (६३।२)

वालखिल्यगणं चैव निर्माल्यग्रहणं विभोः । (६४।१)

पूजयेदासनं मूर्तेर् देवतामपि पूजयेत् ॥ (६४।२)

अर्घ्यं च दापयेत्तेषां पृथगेव विधानतः । (६५।१)

आवाहने च पूजान्ते तेषामुद्वासने तथा ॥ (६५।२)

सहस्रं वा तदर्धं वा शतमष्टोत्तरं तु वा । (६६।१)

बाष्कलं च जपेदग्रे दशांशेन च योजयेत् ॥ (६६।२)

कुण्डं च पश्चिमे कुर्याद्वर्तुलं चैव मेखलम् । (६७।१)

चतुरङ्गुलमानेन चोत्सेधाद्विस्तरादपि ॥ (६७।२)

एकहस्तप्रमाणेन नित्ये नैमित्तिके तथा । (६८।१)

कृत्वाश्वत्थदलाकारं नाभिं कुण्डे दशाङ्गुलम् ॥ (६८।२)

तदर्धेन पुरस्तात्तु गजोष्ठसदृशं स्मृतम् । (६९।१)

गलमेकाङ्गुलं चैव शेषं द्विगुणविस्तरम् ॥ (६९।२)

तत्प्रमाणेन कुण्डस्य त्यक्त्वा कुर्वीत मेखलाम् । (७०।१)

यत्नेन साधयित्वैव पश्चाद्धोमं च कारयेत् ॥ (७०।२)

षष्ठेनोल्लेखनं कुर्यात् प्रोक्षयेद्वारिणा पुनः । (७१।१)

आसनं कल्पयेन्मध्ये प्रथमेन समाहितः ॥ (७१।२)

प्रभावतीं ततः शक्तिमाद्येनैव तु विन्यसेत् । (७२।१)

बाष्कलेनैव सम्पूज्य गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् ॥ (७२।२)

बाष्कलेनैव मन्त्रेण क्रियां प्रति यजेत्पृथक् । (७३।१)

मूलमन्त्रेण विधिना पश्चात्पूर्णाहुतिर्भवेत् ॥ (७३।२)

क्रमादेवं विधानेन सूर्याग्निर्जनितो भवेत् । (७४।१)

पूर्वोक्तेन विधानेन प्रागुक्तं कमलं न्यसेत् ॥ (७४।२)

मुखोपरि समभ्यर्च्य पूर्ववद्भास्करं प्रभुम् । (७५।१)

दशैवाहुतयो देया बाष्कलेन महामुने ॥ (७५।२)

अङ्गानां च तथैकैकं संहिताभिः पृथक् पुनः । (७६।१)

जयादिस्विष्टपर्यन्तम् इध्मप्रक्षेपमेव च ॥ (७६।२)

सामान्यं सर्वमार्गेषु पारंपर्यक्रमेण च । (७७।१)

निवेद्य देवदेवाय भास्करायामितात्मने ॥ (७७।२)

पूजाहोमादिकं सर्वं दत्त्वार्घ्यं च प्रदक्षिणम् । (७८।१)

अङ्गैः सम्पूज्य संक्षिप्य हृद्युद्वास्य नमस्य च ॥ (७८।२)

शिवपूजां ततः कुर्याद्धर्मकामार्थसिद्धये । (७९।१)

एवं संक्षेपतः प्रोक्तं यजनं भास्करस्य च ॥ (७९।२)

यः सकृद्वा यजेद्देवं देवदेवं जगद्गुरुम् । (८०।१)

भास्करं परमात्मानं स याति परमां गतिम् ॥ (८०।२)

सर्वपापविनिर्मुक्तः सर्वपापविवर्जितः । (८१।१)

सर्वैश्वर्यसमोपेतस् तेजसाप्रतिमश्च सः ॥ (८१।२)

पुत्रपौत्रादिमित्रैश्च बान्धवैश् च समन्ततः । (८२।१)

भुक्त्वैव विपुलान् भोगानिहैव धनधान्यवान् ॥ (८२।२)

यानवाहनसम्पन्नो भूषणैर्विविधैरपि । (८३।१)

कालं गतोऽपि सूर्येण मोदते कालमक्षयम् ॥ (८३।२)

पुनस्तस्मादिहागत्य राजा भवति धार्मिकः । (८४।१)

वेदवेदाङ्गसम्पन्नो ब्राह्मणो वात्र जायते ॥ (८४।२)

पुनः प्राग्वासनायोगाद्धार्मिको वेदपारगः । (८५।१)

सूर्यमेव समभ्यर्च्य सूर्यसायुज्यमाप्नुयात् ॥ (८५।२)

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे द्वाविंशतितमो ऽध्यायः ॥ (८६।१)