LiPur, 2, 47
Select a line for its word-by-word analysis.
इति निशम्य कृताञ्जलयस् तदा दिवि महामुनयः कृतनिश्चयाः । (१।२)
iti niśamya kṛtāñjalayas tadā divi mahāmunayaḥ kṛtaniścayāḥ |
शिवतरं शिवमीश्वरमव्ययं मनसि लिङ्गमयं प्रणिपत्य ते ॥ (१।३)
śivataraṃ śivamīśvaramavyayaṃ manasi liṅgamayaṃ praṇipatya te ||
सकलदेवपतिर्भगवानजो हरिरशेषपतिर्गुरुणा स्वयम् । (२।१)
sakaladevapatirbhagavānajo hariraśeṣapatirguruṇā svayam |
मुनिवराश्च गणाश्च सुरासुरा नरवराः शिवलिङ्गमयाः पुनः ॥ (२।२)
munivarāśca gaṇāśca surāsurā naravarāḥ śivaliṅgamayāḥ punaḥ ||
श्रुत्वैवं मुनयः सर्वे षट्कुलीयाः समाहिताः । (३।१)
śrutvaivaṃ munayaḥ sarve ṣaṭkulīyāḥ samāhitāḥ |
संत्यज्य सर्वं देवस्य प्रतिष्ठां कर्तुमुद्यताः ॥ (३।२)
saṃtyajya sarvaṃ devasya pratiṣṭhāṃ kartumudyatāḥ ||
लिङ्गप्रतिष्ठां विपुलां सर्वे ते शंसितव्रताः ॥ (४।२)
liṅgapratiṣṭhāṃ vipulāṃ sarve te śaṃsitavratāḥ ||
प्रतिष्ठां लिङ्गमूर्तेर्वो यथावदनुपूर्वशः । (५।२)
pratiṣṭhāṃ liṅgamūrtervo yathāvadanupūrvaśaḥ |
कृत्वैव लिङ्गं विधिना भुवि लिङ्गेषु यत्नतः । (६।१)
kṛtvaiva liṅgaṃ vidhinā bhuvi liṅgeṣu yatnataḥ |
विशोध्य स्थापयेद्भक्त्या सवेदिकमनुत्तमम् । (८।१)
viśodhya sthāpayedbhaktyā savedikamanuttamam |
लिङ्गवेदी उमा देवी लिङ्गं साक्षान्महेश्वरः ॥ (८।२)
liṅgavedī umā devī liṅgaṃ sākṣānmaheśvaraḥ ||
प्रतिष्ठया च देवेशो देव्या सार्धं प्रतिष्ठितः ॥ (९।२)
pratiṣṭhayā ca deveśo devyā sārdhaṃ pratiṣṭhitaḥ ||
तस्मात्सवेदिकं लिङ्गं स्थापयेत्स्थापकोत्तमः ॥ (१०।१)
tasmātsavedikaṃ liṅgaṃ sthāpayetsthāpakottamaḥ ||
मूले ब्रह्मा वसति भगवान्मध्यभागे च विष्णुः सर्वेशानः पशुपतिरजो रुद्रमूर्तिर्वरेण्यः । (११।१)
mūle brahmā vasati bhagavānmadhyabhāge ca viṣṇuḥ sarveśānaḥ paśupatirajo rudramūrtirvareṇyaḥ |
तस्माल्लिङ्गं गुरुतरतरं पूजयेत्स्थापयेद्वा यस्मात्पूज्यो गणपतिरसौ देवमुख्यैः समस्तैः ॥ (११।२)
tasmālliṅgaṃ gurutarataraṃ pūjayetsthāpayedvā yasmātpūjyo gaṇapatirasau devamukhyaiḥ samastaiḥ ||
गन्धैः स्रग्धूपदीपैः स्नपनहुतबलिस्तोत्रमन्त्रोपहारैर्नित्यं ये ऽभ्यर्चयन्ति त्रिदशवरतनुं लिङ्गमूर्तिं महेशम् । (१२।१)
gandhaiḥ sragdhūpadīpaiḥ snapanahutabalistotramantropahārairnityaṃ ye 'bhyarcayanti tridaśavaratanuṃ liṅgamūrtiṃ maheśam |
गर्भाधानादिनाशक्षयभयरहिता देवगन्धर्वमुख्यैः सिद्धैर्वन्द्याश्च पूज्या गणवरनमितास्ते भवन्त्यप्रमेयाः ॥ (१२।२)
garbhādhānādināśakṣayabhayarahitā devagandharvamukhyaiḥ siddhairvandyāśca pūjyā gaṇavaranamitāste bhavantyaprameyāḥ ||
तस्माद्भक्त्योपचारेण स्थापयेत्परमेश्वरम् । (१३।१)
tasmādbhaktyopacāreṇa sthāpayetparameśvaram |
पूजयेच्च विशेषेण लिङ्गं सर्वार्थसिद्धये ॥ (१३।२)
pūjayecca viśeṣeṇa liṅgaṃ sarvārthasiddhaye ||
समर्च्य स्थापयेल्लिङ्गं तीर्थमध्ये शिवासने । (१४।१)
samarcya sthāpayelliṅgaṃ tīrthamadhye śivāsane |
कूर्चवस्त्रादिभिर्लिङ्गमाच्छाद्य कलशैः पुनः ॥ (१४।२)
kūrcavastrādibhirliṅgamācchādya kalaśaiḥ punaḥ ||
लोकपालादिदैवत्यैः सकूर्चैः साक्षतैः शुभैः । (१५।१)
lokapālādidaivatyaiḥ sakūrcaiḥ sākṣataiḥ śubhaiḥ |
उत्कूर्चैः स्वस्तिकाद्यैश्च चित्रतन्तुकवेष्टितैः ॥ (१५।२)
utkūrcaiḥ svastikādyaiśca citratantukaveṣṭitaiḥ ||
वज्रादिकायुधोपेतैः सवस्त्रैः सपिधानकैः । (१६।१)
vajrādikāyudhopetaiḥ savastraiḥ sapidhānakaiḥ |
लक्षयेत्परितो लिङ्गमीशानेन प्रतिष्ठितम् ॥ (१६।२)
lakṣayetparito liṅgamīśānena pratiṣṭhitam ||
चित्रितैः पूजितैश्चैव दर्भमाला च शोभना । (१८।१)
citritaiḥ pūjitaiścaiva darbhamālā ca śobhanā |
सर्वलक्षणसम्पूर्णा तया बाह्ये च वेष्टयेत् ॥ (१८।२)
sarvalakṣaṇasampūrṇā tayā bāhye ca veṣṭayet ||
पञ्चाहं वा त्र्यहं वाथ एकरात्रम् अथापि वा ॥ (१९।२)
pañcāhaṃ vā tryahaṃ vātha ekarātram athāpi vā ||
उत्थाप्य स्वस्तिकं ध्यायेन्मण्डपे लक्षणान्विते ॥ (२१।२)
utthāpya svastikaṃ dhyāyenmaṇḍape lakṣaṇānvite ||
पूर्वोक्तलक्षणोपेतैः कुण्डैः प्रागादितः क्रमात् ॥ (२३।२)
pūrvoktalakṣaṇopetaiḥ kuṇḍaiḥ prāgāditaḥ kramāt ||
प्रधानं कुण्डमीशान्यां चतुरस्रं विधीयते । (२४।१)
pradhānaṃ kuṇḍamīśānyāṃ caturasraṃ vidhīyate |
अथवा पञ्चकुण्डैकं स्थण्डिलं चैकमेव च ॥ (२४।२)
athavā pañcakuṇḍaikaṃ sthaṇḍilaṃ caikameva ca ||
यज्ञोपकरणैः सर्वैः शिवार्चायां हि भूषणैः । (२५।१)
yajñopakaraṇaiḥ sarvaiḥ śivārcāyāṃ hi bhūṣaṇaiḥ |
वेदिमध्ये महाशय्यां पञ्चतूलीप्रकल्पिताम् ॥ (२५।२)
vedimadhye mahāśayyāṃ pañcatūlīprakalpitām ||
कल्पयेत्काञ्चनोपेतां सितवस्त्रावगुण्ठिताम् । (२६।१)
kalpayetkāñcanopetāṃ sitavastrāvaguṇṭhitām |
प्रकल्प्यैवं शिवं चैव स्थापयेत्परमेश्वरम् ॥ (२६।२)
prakalpyaivaṃ śivaṃ caiva sthāpayetparameśvaram ||
प्राक्शिरस्कं न्यसेल्लिङ्गमीशानेन यथाविधि । (२७।१)
prākśiraskaṃ nyaselliṅgamīśānena yathāvidhi |
रत्नन्यासे कृते पूर्वं केवलं कलशं न्यसेत् ॥ (२७।२)
ratnanyāse kṛte pūrvaṃ kevalaṃ kalaśaṃ nyaset ||
लिङ्गमाच्छाद्य वस्त्राभ्यां कूर्चेन च समन्ततः । (२८।१)
liṅgamācchādya vastrābhyāṃ kūrcena ca samantataḥ |
रत्नन्यासे प्रसक्ते ऽथ वामाद्या नव शक्तयः ॥ (२८।२)
ratnanyāse prasakte 'tha vāmādyā nava śaktayaḥ ||
नवरत्नं हिरण्याद्यैः पञ्चगव्येन संयुतैः । (२९।१)
navaratnaṃ hiraṇyādyaiḥ pañcagavyena saṃyutaiḥ |
स्थापयेद्ब्रह्मलिङ्गं हि शिवगायत्रिसंयुतम् । (३०।१)
sthāpayedbrahmaliṅgaṃ hi śivagāyatrisaṃyutam |
ब्रह्मजज्ञानमन्त्रेण ब्रह्मभागं प्रभोस्तथा । (३१।१)
brahmajajñānamantreṇa brahmabhāgaṃ prabhostathā |
विष्णुगायत्रिया भागं वैष्णवं त्वथ विन्यसेत् ॥ (३१।२)
viṣṇugāyatriyā bhāgaṃ vaiṣṇavaṃ tvatha vinyaset ||
सूत्रे तत्त्वत्रयोपेते प्रणवेन प्रविन्यसेत् । (३२।१)
sūtre tattvatrayopete praṇavena pravinyaset |
रुद्राध्यायेन वा सर्वं परिमृज्य च विन्यसेत् । (३३।१)
rudrādhyāyena vā sarvaṃ parimṛjya ca vinyaset |
स्थापयेद्ब्रह्मभिश्चैव कलशान्वै समन्ततः ॥ (३३।२)
sthāpayedbrahmabhiścaiva kalaśānvai samantataḥ ||
वेदिमध्ये न्यसेत्सर्वान् पूर्वोक्तविधिसंयुतान् । (३४।१)
vedimadhye nyasetsarvān pūrvoktavidhisaṃyutān |
मध्यकुंभे शिवं देवीं दक्षिणे परमेश्वरीम् ॥ (३४।२)
madhyakuṃbhe śivaṃ devīṃ dakṣiṇe parameśvarīm ||
स्कन्दं तयोश्च मध्ये तु स्कन्दकुंभे सुचित्रिते । (३५।१)
skandaṃ tayośca madhye tu skandakuṃbhe sucitrite |
ब्रह्माणं स्कन्दकुंभे वा ईशकुम्भे हरिं तथा ॥ (३५।२)
brahmāṇaṃ skandakuṃbhe vā īśakumbhe hariṃ tathā ||
अथवा शिवकुंभे च ब्रह्माङ्गानि च विन्यसेत् । (३६।१)
athavā śivakuṃbhe ca brahmāṅgāni ca vinyaset |
शिवो महेश्वरश्चैव रुद्रो विष्णुः पितामहः ॥ (३६।२)
śivo maheśvaraścaiva rudro viṣṇuḥ pitāmahaḥ ||
वेदिमध्ये न्यसेत् सर्वान् पूर्वोक्तविधिसंयुतान् ॥ (३७।२)
vedimadhye nyaset sarvān pūrvoktavidhisaṃyutān ||
वर्धन्यां स्थापयेद्देवीं गन्धतोयेन पूर्य च । (३८।१)
vardhanyāṃ sthāpayeddevīṃ gandhatoyena pūrya ca |
हिरण्यं रजतं रत्नं शिवकुंभे प्रविन्यसेत् ॥ (३८।२)
hiraṇyaṃ rajataṃ ratnaṃ śivakuṃbhe pravinyaset ||
वर्धन्याम् अपि यत्नेन गायत्र्यङ्गैश्च सुव्रताः । (३९।१)
vardhanyām api yatnena gāyatryaṅgaiśca suvratāḥ |
विद्येश्वरां दिशां कुंभे ब्रह्मकूर्चेन पूरिते ॥ (३९।२)
vidyeśvarāṃ diśāṃ kuṃbhe brahmakūrcena pūrite ||
विद्येश्वराणां कुंभेषु हेमरत्नादि विन्यसेत् । (४१।१)
vidyeśvarāṇāṃ kuṃbheṣu hemaratnādi vinyaset |
वक्त्रक्रमेण होतव्यं गायत्र्यङ्गक्रमेण च ॥ (४१।२)
vaktrakrameṇa hotavyaṃ gāyatryaṅgakrameṇa ca ||
जयादिस्विष्टपर्यन्तं सर्वं पूर्ववदाचरेत् । (४२।१)
jayādisviṣṭaparyantaṃ sarvaṃ pūrvavadācaret |
सेचयेच्छिवकुंभेन वर्धन्या वैष्णवेन च ॥ (४२।२)
secayecchivakuṃbhena vardhanyā vaiṣṇavena ca ||
विद्येश्वराणां कुंभैश्च सेचयेत्परमेश्वरम् ॥ (४३।२)
vidyeśvarāṇāṃ kuṃbhaiśca secayetparameśvaram ||
विन्यसेत्सर्वमन्त्राणि पूर्ववत्सुसमाहितः । (४४।१)
vinyasetsarvamantrāṇi pūrvavatsusamāhitaḥ |
पूजयेत्स्नपनं कृत्वा सहस्रादिषु संभवैः ॥ (४४।२)
pūjayetsnapanaṃ kṛtvā sahasrādiṣu saṃbhavaiḥ ||
इतरेषां तदर्धं स्यात्तदर्धं वा विधीयते ॥ (४५।२)
itareṣāṃ tadardhaṃ syāttadardhaṃ vā vidhīyate ||
वस्त्राणि च प्रधानस्य क्षेत्रभूषणगोधनम् । (४६।१)
vastrāṇi ca pradhānasya kṣetrabhūṣaṇagodhanam |
उत्सवश्च प्रकर्तव्यो होमयागबलिः क्रमात् ॥ (४६।२)
utsavaśca prakartavyo homayāgabaliḥ kramāt ||
नवाहं वापि सप्ताहम् एकाहं च त्र्यहं तथा । (४७।१)
navāhaṃ vāpi saptāham ekāhaṃ ca tryahaṃ tathā |
होमश्च पूर्ववत्प्रोक्तो नित्यमभ्यर्च्य शङ्करम् ॥ (४७।२)
homaśca pūrvavatprokto nityamabhyarcya śaṅkaram ||
अभ्यन्तरे तथा बाह्ये वह्नौ नित्यं समर्चयेत् ॥ (४८।२)
abhyantare tathā bāhye vahnau nityaṃ samarcayet ||
स्थापिताः पूजिताश्चैव त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ (५०।१)
sthāpitāḥ pūjitāścaiva trailokyaṃ sacarācaram ||
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे लिङ्गस्थापनं नाम सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ (५१।१)
iti śrīliṅgamahāpurāṇe uttarabhāge liṅgasthāpanaṃ nāma saptacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.