लिङ्गपुराणLiṅgapurāṇa

LiPur, 2, 47

155 of 163 · 101 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सूत उवाच । (१।१)

sūta uvāca

1.2१.२

इति निशम्य कृताञ्जलयस् तदा दिवि महामुनयः कृतनिश्चयाः । (१।२)

iti niśamya kṛtāñjalayas tadā divi mahāmunayaḥ kṛtaniścayāḥ |

1.3१.३

शिवतरं शिवमीश्वरमव्ययं मनसि लिङ्गमयं प्रणिपत्य ते ॥ (१।३)

śivataraṃ śivamīśvaramavyayaṃ manasi liṅgamayaṃ praṇipatya te ||

2.1२.१

सकलदेवपतिर्भगवानजो हरिरशेषपतिर्गुरुणा स्वयम् । (२।१)

sakaladevapatirbhagavānajo hariraśeṣapatirguruṇā svayam |

2.2२.२

मुनिवराश्च गणाश्च सुरासुरा नरवराः शिवलिङ्गमयाः पुनः ॥ (२।२)

munivarāśca gaṇāśca surāsurā naravarāḥ śivaliṅgamayāḥ punaḥ ||

3.1३.१

श्रुत्वैवं मुनयः सर्वे षट्कुलीयाः समाहिताः । (३।१)

śrutvaivaṃ munayaḥ sarve ṣaṭkulīyāḥ samāhitāḥ |

3.2३.२

संत्यज्य सर्वं देवस्य प्रतिष्ठां कर्तुमुद्यताः ॥ (३।२)

saṃtyajya sarvaṃ devasya pratiṣṭhāṃ kartumudyatāḥ ||

4.1४.१

अपृच्छन्सूतमनघं हर्षगद्गदया गिरा । (४।१)

apṛcchansūtamanaghaṃ harṣagadgadayā girā |

4.2४.२

लिङ्गप्रतिष्ठां विपुलां सर्वे ते शंसितव्रताः ॥ (४।२)

liṅgapratiṣṭhāṃ vipulāṃ sarve te śaṃsitavratāḥ ||

5.1५.१

सूत उवाच । (५।१)

sūta uvāca

5.2५.२

प्रतिष्ठां लिङ्गमूर्तेर्वो यथावदनुपूर्वशः । (५।२)

pratiṣṭhāṃ liṅgamūrtervo yathāvadanupūrvaśaḥ |

5.3५.३

प्रवक्ष्यामि समासेन धर्मकामार्थमुक्तये ॥ (५।३)

pravakṣyāmi samāsena dharmakāmārthamuktaye ||

6.1६.१

कृत्वैव लिङ्गं विधिना भुवि लिङ्गेषु यत्नतः । (६।१)

kṛtvaiva liṅgaṃ vidhinā bhuvi liṅgeṣu yatnataḥ |

6.2६.२

लिङ्गमेकतमं शैलं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम् ॥ (६।२)

liṅgamekatamaṃ śailaṃ brahmaviṣṇuśivātmakam ||

7.1७.१

हेमरत्नमयं वापि राजतं ताम्रजं तु वा । (७।१)

hemaratnamayaṃ vāpi rājataṃ tāmrajaṃ tu vā |

7.2७.२

सवेदिकं ससूत्रं च सम्यग्विस्तृतमस्तकम् ॥ (७।२)

savedikaṃ sasūtraṃ ca samyagvistṛtamastakam ||

8.1८.१

विशोध्य स्थापयेद्भक्त्या सवेदिकमनुत्तमम् । (८।१)

viśodhya sthāpayedbhaktyā savedikamanuttamam |

8.2८.२

लिङ्गवेदी उमा देवी लिङ्गं साक्षान्महेश्वरः ॥ (८।२)

liṅgavedī umā devī liṅgaṃ sākṣānmaheśvaraḥ ||

9.1९.१

तयोः सम्पूजनाद् एव देवी देवश्च पूजितौ । (९।१)

tayoḥ sampūjanād eva devī devaśca pūjitau |

9.2९.२

प्रतिष्ठया च देवेशो देव्या सार्धं प्रतिष्ठितः ॥ (९।२)

pratiṣṭhayā ca deveśo devyā sārdhaṃ pratiṣṭhitaḥ ||

10.1१०.१

तस्मात्सवेदिकं लिङ्गं स्थापयेत्स्थापकोत्तमः ॥ (१०।१)

tasmātsavedikaṃ liṅgaṃ sthāpayetsthāpakottamaḥ ||

11.1११.१

मूले ब्रह्मा वसति भगवान्मध्यभागे च विष्णुः सर्वेशानः पशुपतिरजो रुद्रमूर्तिर्वरेण्यः । (११।१)

mūle brahmā vasati bhagavānmadhyabhāge ca viṣṇuḥ sarveśānaḥ paśupatirajo rudramūrtirvareṇyaḥ |

11.2११.२

तस्माल्लिङ्गं गुरुतरतरं पूजयेत्स्थापयेद्वा यस्मात्पूज्यो गणपतिरसौ देवमुख्यैः समस्तैः ॥ (११।२)

tasmālliṅgaṃ gurutarataraṃ pūjayetsthāpayedvā yasmātpūjyo gaṇapatirasau devamukhyaiḥ samastaiḥ ||

12.1१२.१

गन्धैः स्रग्धूपदीपैः स्नपनहुतबलिस्तोत्रमन्त्रोपहारैर्नित्यं ये ऽभ्यर्चयन्ति त्रिदशवरतनुं लिङ्गमूर्तिं महेशम् । (१२।१)

gandhaiḥ sragdhūpadīpaiḥ snapanahutabalistotramantropahārairnityaṃ ye 'bhyarcayanti tridaśavaratanuṃ liṅgamūrtiṃ maheśam |

12.2१२.२

गर्भाधानादिनाशक्षयभयरहिता देवगन्धर्वमुख्यैः सिद्धैर्वन्द्याश्च पूज्या गणवरनमितास्ते भवन्त्यप्रमेयाः ॥ (१२।२)

garbhādhānādināśakṣayabhayarahitā devagandharvamukhyaiḥ siddhairvandyāśca pūjyā gaṇavaranamitāste bhavantyaprameyāḥ ||

13.1१३.१

तस्माद्भक्त्योपचारेण स्थापयेत्परमेश्वरम् । (१३।१)

tasmādbhaktyopacāreṇa sthāpayetparameśvaram |

13.2१३.२

पूजयेच्च विशेषेण लिङ्गं सर्वार्थसिद्धये ॥ (१३।२)

pūjayecca viśeṣeṇa liṅgaṃ sarvārthasiddhaye ||

14.1१४.१

समर्च्य स्थापयेल्लिङ्गं तीर्थमध्ये शिवासने । (१४।१)

samarcya sthāpayelliṅgaṃ tīrthamadhye śivāsane |

14.2१४.२

कूर्चवस्त्रादिभिर्लिङ्गमाच्छाद्य कलशैः पुनः ॥ (१४।२)

kūrcavastrādibhirliṅgamācchādya kalaśaiḥ punaḥ ||

15.1१५.१

लोकपालादिदैवत्यैः सकूर्चैः साक्षतैः शुभैः । (१५।१)

lokapālādidaivatyaiḥ sakūrcaiḥ sākṣataiḥ śubhaiḥ |

15.2१५.२

उत्कूर्चैः स्वस्तिकाद्यैश्च चित्रतन्तुकवेष्टितैः ॥ (१५।२)

utkūrcaiḥ svastikādyaiśca citratantukaveṣṭitaiḥ ||

16.1१६.१

वज्रादिकायुधोपेतैः सवस्त्रैः सपिधानकैः । (१६।१)

vajrādikāyudhopetaiḥ savastraiḥ sapidhānakaiḥ |

16.2१६.२

लक्षयेत्परितो लिङ्गमीशानेन प्रतिष्ठितम् ॥ (१६।२)

lakṣayetparito liṅgamīśānena pratiṣṭhitam ||

17.1१७.१

धूपदीपसमोपेतं वितानविततांबरम् । (१७।१)

dhūpadīpasamopetaṃ vitānavitatāṃbaram |

17.2१७.२

लोकपालध्वजैश्चैव गजादिमहिषादिभिः ॥ (१७।२)

lokapāladhvajaiścaiva gajādimahiṣādibhiḥ ||

18.1१८.१

चित्रितैः पूजितैश्चैव दर्भमाला च शोभना । (१८।१)

citritaiḥ pūjitaiścaiva darbhamālā ca śobhanā |

18.2१८.२

सर्वलक्षणसम्पूर्णा तया बाह्ये च वेष्टयेत् ॥ (१८।२)

sarvalakṣaṇasampūrṇā tayā bāhye ca veṣṭayet ||

19.1१९.१

ततो ऽधिवासयेत् तोये धूपदीपसमन्विते । (१९।१)

tato 'dhivāsayet toye dhūpadīpasamanvite |

19.2१९.२

पञ्चाहं वा त्र्यहं वाथ एकरात्रम् अथापि वा ॥ (१९।२)

pañcāhaṃ vā tryahaṃ vātha ekarātram athāpi vā ||

20.1२०.१

वेदाध्ययनसम्पन्नो नृत्यगीतादिमङ्गलैः । (२०।१)

vedādhyayanasampanno nṛtyagītādimaṅgalaiḥ |

20.2२०.२

किङ्किणीरवकोपेतं तालवीणारवैरपि ॥ (२०।२)

kiṅkiṇīravakopetaṃ tālavīṇāravairapi ||

21.1२१.१

ईक्षयेत्कालमव्यग्रो यजमानः समाहितः । (२१।१)

īkṣayetkālamavyagro yajamānaḥ samāhitaḥ |

21.2२१.२

उत्थाप्य स्वस्तिकं ध्यायेन्मण्डपे लक्षणान्विते ॥ (२१।२)

utthāpya svastikaṃ dhyāyenmaṇḍape lakṣaṇānvite ||

22.1२२.१

संस्कृते वेदिसंयुक्ते नवकुण्डेन संवृते । (२२।१)

saṃskṛte vedisaṃyukte navakuṇḍena saṃvṛte |

22.2२२.२

पूर्वोक्तविधिना युक्ते सर्वलक्षणसंयुते ॥ (२२।२)

pūrvoktavidhinā yukte sarvalakṣaṇasaṃyute ||

23.1२३.१

अष्टमण्डलसंयुक्ते दिग्ध्वजाष्टकसंयुते । (२३।१)

aṣṭamaṇḍalasaṃyukte digdhvajāṣṭakasaṃyute |

23.2२३.२

पूर्वोक्तलक्षणोपेतैः कुण्डैः प्रागादितः क्रमात् ॥ (२३।२)

pūrvoktalakṣaṇopetaiḥ kuṇḍaiḥ prāgāditaḥ kramāt ||

24.1२४.१

प्रधानं कुण्डमीशान्यां चतुरस्रं विधीयते । (२४।१)

pradhānaṃ kuṇḍamīśānyāṃ caturasraṃ vidhīyate |

24.2२४.२

अथवा पञ्चकुण्डैकं स्थण्डिलं चैकमेव च ॥ (२४।२)

athavā pañcakuṇḍaikaṃ sthaṇḍilaṃ caikameva ca ||

25.1२५.१

यज्ञोपकरणैः सर्वैः शिवार्चायां हि भूषणैः । (२५।१)

yajñopakaraṇaiḥ sarvaiḥ śivārcāyāṃ hi bhūṣaṇaiḥ |

25.2२५.२

वेदिमध्ये महाशय्यां पञ्चतूलीप्रकल्पिताम् ॥ (२५।२)

vedimadhye mahāśayyāṃ pañcatūlīprakalpitām ||

26.1२६.१

कल्पयेत्काञ्चनोपेतां सितवस्त्रावगुण्ठिताम् । (२६।१)

kalpayetkāñcanopetāṃ sitavastrāvaguṇṭhitām |

26.2२६.२

प्रकल्प्यैवं शिवं चैव स्थापयेत्परमेश्वरम् ॥ (२६।२)

prakalpyaivaṃ śivaṃ caiva sthāpayetparameśvaram ||

27.1२७.१

प्राक्शिरस्कं न्यसेल्लिङ्गमीशानेन यथाविधि । (२७।१)

prākśiraskaṃ nyaselliṅgamīśānena yathāvidhi |

27.2२७.२

रत्नन्यासे कृते पूर्वं केवलं कलशं न्यसेत् ॥ (२७।२)

ratnanyāse kṛte pūrvaṃ kevalaṃ kalaśaṃ nyaset ||

28.1२८.१

लिङ्गमाच्छाद्य वस्त्राभ्यां कूर्चेन च समन्ततः । (२८।१)

liṅgamācchādya vastrābhyāṃ kūrcena ca samantataḥ |

28.2२८.२

रत्नन्यासे प्रसक्ते ऽथ वामाद्या नव शक्तयः ॥ (२८।२)

ratnanyāse prasakte 'tha vāmādyā nava śaktayaḥ ||

29.1२९.१

नवरत्नं हिरण्याद्यैः पञ्चगव्येन संयुतैः । (२९।१)

navaratnaṃ hiraṇyādyaiḥ pañcagavyena saṃyutaiḥ |

29.2२९.२

सर्वधान्यसमोपेतं शिलायामपि विन्यसेत् ॥ (२९।२)

sarvadhānyasamopetaṃ śilāyāmapi vinyaset ||

30.1३०.१

स्थापयेद्ब्रह्मलिङ्गं हि शिवगायत्रिसंयुतम् । (३०।१)

sthāpayedbrahmaliṅgaṃ hi śivagāyatrisaṃyutam |

30.2३०.२

केवलं प्रणवेनापि स्थापयेच्छिवमव्ययम् ॥ (३०।२)

kevalaṃ praṇavenāpi sthāpayecchivamavyayam ||

31.1३१.१

ब्रह्मजज्ञानमन्त्रेण ब्रह्मभागं प्रभोस्तथा । (३१।१)

brahmajajñānamantreṇa brahmabhāgaṃ prabhostathā |

31.2३१.२

विष्णुगायत्रिया भागं वैष्णवं त्वथ विन्यसेत् ॥ (३१।२)

viṣṇugāyatriyā bhāgaṃ vaiṣṇavaṃ tvatha vinyaset ||

32.1३२.१

सूत्रे तत्त्वत्रयोपेते प्रणवेन प्रविन्यसेत् । (३२।१)

sūtre tattvatrayopete praṇavena pravinyaset |

32.2३२.२

सर्वं नमः शिवायेति नमो हंसः शिवाय च ॥ (३२।२)

sarvaṃ namaḥ śivāyeti namo haṃsaḥ śivāya ca ||

33.1३३.१

रुद्राध्यायेन वा सर्वं परिमृज्य च विन्यसेत् । (३३।१)

rudrādhyāyena vā sarvaṃ parimṛjya ca vinyaset |

33.2३३.२

स्थापयेद्ब्रह्मभिश्चैव कलशान्वै समन्ततः ॥ (३३।२)

sthāpayedbrahmabhiścaiva kalaśānvai samantataḥ ||

34.1३४.१

वेदिमध्ये न्यसेत्सर्वान् पूर्वोक्तविधिसंयुतान् । (३४।१)

vedimadhye nyasetsarvān pūrvoktavidhisaṃyutān |

34.2३४.२

मध्यकुंभे शिवं देवीं दक्षिणे परमेश्वरीम् ॥ (३४।२)

madhyakuṃbhe śivaṃ devīṃ dakṣiṇe parameśvarīm ||

35.1३५.१

स्कन्दं तयोश्च मध्ये तु स्कन्दकुंभे सुचित्रिते । (३५।१)

skandaṃ tayośca madhye tu skandakuṃbhe sucitrite |

35.2३५.२

ब्रह्माणं स्कन्दकुंभे वा ईशकुम्भे हरिं तथा ॥ (३५।२)

brahmāṇaṃ skandakuṃbhe vā īśakumbhe hariṃ tathā ||

36.1३६.१

अथवा शिवकुंभे च ब्रह्माङ्गानि च विन्यसेत् । (३६।१)

athavā śivakuṃbhe ca brahmāṅgāni ca vinyaset |

36.2३६.२

शिवो महेश्वरश्चैव रुद्रो विष्णुः पितामहः ॥ (३६।२)

śivo maheśvaraścaiva rudro viṣṇuḥ pitāmahaḥ ||

37.1३७.१

ब्रह्माण्येवं समासेन हृदयादीनि चांबिका । (३७।१)

brahmāṇyevaṃ samāsena hṛdayādīni cāṃbikā |

37.2३७.२

वेदिमध्ये न्यसेत् सर्वान् पूर्वोक्तविधिसंयुतान् ॥ (३७।२)

vedimadhye nyaset sarvān pūrvoktavidhisaṃyutān ||

38.1३८.१

वर्धन्यां स्थापयेद्देवीं गन्धतोयेन पूर्य च । (३८।१)

vardhanyāṃ sthāpayeddevīṃ gandhatoyena pūrya ca |

38.2३८.२

हिरण्यं रजतं रत्नं शिवकुंभे प्रविन्यसेत् ॥ (३८।२)

hiraṇyaṃ rajataṃ ratnaṃ śivakuṃbhe pravinyaset ||

39.1३९.१

वर्धन्याम् अपि यत्नेन गायत्र्यङ्गैश्च सुव्रताः । (३९।१)

vardhanyām api yatnena gāyatryaṅgaiśca suvratāḥ |

39.2३९.२

विद्येश्वरां दिशां कुंभे ब्रह्मकूर्चेन पूरिते ॥ (३९।२)

vidyeśvarāṃ diśāṃ kuṃbhe brahmakūrcena pūrite ||

40.1४०.१

अनन्तेशादिदेवांश्च प्रणवादिनमोऽन्तकम् । (४०।१)

ananteśādidevāṃśca praṇavādinamo'ntakam |

40.2४०.२

नववस्त्रं प्रतिघटमष्टकुंभेषु दापयेत् ॥ (४०।२)

navavastraṃ pratighaṭamaṣṭakuṃbheṣu dāpayet ||

41.1४१.१

विद्येश्वराणां कुंभेषु हेमरत्नादि विन्यसेत् । (४१।१)

vidyeśvarāṇāṃ kuṃbheṣu hemaratnādi vinyaset |

41.2४१.२

वक्त्रक्रमेण होतव्यं गायत्र्यङ्गक्रमेण च ॥ (४१।२)

vaktrakrameṇa hotavyaṃ gāyatryaṅgakrameṇa ca ||

42.1४२.१

जयादिस्विष्टपर्यन्तं सर्वं पूर्ववदाचरेत् । (४२।१)

jayādisviṣṭaparyantaṃ sarvaṃ pūrvavadācaret |

42.2४२.२

सेचयेच्छिवकुंभेन वर्धन्या वैष्णवेन च ॥ (४२।२)

secayecchivakuṃbhena vardhanyā vaiṣṇavena ca ||

43.1४३.१

पैतामहेन कुंभेन ब्रह्मभागं विशेषतः । (४३।१)

paitāmahena kuṃbhena brahmabhāgaṃ viśeṣataḥ |

43.2४३.२

विद्येश्वराणां कुंभैश्च सेचयेत्परमेश्वरम् ॥ (४३।२)

vidyeśvarāṇāṃ kuṃbhaiśca secayetparameśvaram ||

44.1४४.१

विन्यसेत्सर्वमन्त्राणि पूर्ववत्सुसमाहितः । (४४।१)

vinyasetsarvamantrāṇi pūrvavatsusamāhitaḥ |

44.2४४.२

पूजयेत्स्नपनं कृत्वा सहस्रादिषु संभवैः ॥ (४४।२)

pūjayetsnapanaṃ kṛtvā sahasrādiṣu saṃbhavaiḥ ||

45.1४५.१

दक्षिणा च प्रदातव्या सहस्रपणमुत्तमम् । (४५।१)

dakṣiṇā ca pradātavyā sahasrapaṇamuttamam |

45.2४५.२

इतरेषां तदर्धं स्यात्तदर्धं वा विधीयते ॥ (४५।२)

itareṣāṃ tadardhaṃ syāttadardhaṃ vā vidhīyate ||

46.1४६.१

वस्त्राणि च प्रधानस्य क्षेत्रभूषणगोधनम् । (४६।१)

vastrāṇi ca pradhānasya kṣetrabhūṣaṇagodhanam |

46.2४६.२

उत्सवश्च प्रकर्तव्यो होमयागबलिः क्रमात् ॥ (४६।२)

utsavaśca prakartavyo homayāgabaliḥ kramāt ||

47.1४७.१

नवाहं वापि सप्ताहम् एकाहं च त्र्यहं तथा । (४७।१)

navāhaṃ vāpi saptāham ekāhaṃ ca tryahaṃ tathā |

47.2४७.२

होमश्च पूर्ववत्प्रोक्तो नित्यमभ्यर्च्य शङ्करम् ॥ (४७।२)

homaśca pūrvavatprokto nityamabhyarcya śaṅkaram ||

48.1४८.१

देवानां भास्करादीनां होमं पूर्ववदेव तु । (४८।१)

devānāṃ bhāskarādīnāṃ homaṃ pūrvavadeva tu |

48.2४८.२

अभ्यन्तरे तथा बाह्ये वह्नौ नित्यं समर्चयेत् ॥ (४८।२)

abhyantare tathā bāhye vahnau nityaṃ samarcayet ||

49.1४९.१

य एवं स्थापयेल्लिङ्गं स एव परमेश्वरः । (४९।१)

ya evaṃ sthāpayelliṅgaṃ sa eva parameśvaraḥ |

49.2४९.२

तेन देवगणा रुद्रा ऋषयो ऽप्सरसस्तथा ॥ (४९।२)

tena devagaṇā rudrā ṛṣayo 'psarasastathā ||

50.1५०.१

स्थापिताः पूजिताश्चैव त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ (५०।१)

sthāpitāḥ pūjitāścaiva trailokyaṃ sacarācaram ||

51.1५१.१

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे लिङ्गस्थापनं नाम सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ (५१।१)

iti śrīliṅgamahāpurāṇe uttarabhāge liṅgasthāpanaṃ nāma saptacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

LiPur, 2, 47

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit