सनत्कुमार उवाच । (१।१)

कथं भवप्रसादेन देवदारुवनौकसः । (१।२)

प्रपन्नाः शरणं देवं वक्तुमर्हसि मे प्रभो ॥ (१।३)

शैलादिरुवाच । (२।१)

तानुवाच महाभागान् भगवान् आत्मभूः स्वयम् । (२।२)

देवदारुवनस्थांस्तु तपसा पावकप्रभान् ॥ (२।३)

पितामह उवाच । (३।१)

एष देवो महादेवो विज्ञेयस्तु महेश्वरः । (३।२)

न तस्मात्परमं किंचित्पदं समधिगम्यते ॥ (३।३)

देवानां च ऋषीनां च पितॄणां चैव स प्रभुः । (४।१)

सहस्रयुगपर्यन्ते प्रलये सर्वदेहिनः ॥ (४।२)

संहरत्येष भगवान् कालो भूत्वा महेश्वरः । (५।१)

एष चैव प्रजाः सर्वाः सृजत्येकः स्वतेजसा ॥ (५।२)

एष चक्री च वज्री च श्रीवत्सकृतलक्षणः । (६।१)

योगी कृतयुगे चैव त्रेतायां क्रतुर् उच्यते ॥ (६।२)

द्वापरे चैव कालाग्निर् धर्मकेतुः कलौ स्मृतः । (७।१)

रुद्रस्य मूर्तयस्त्वेता ये ऽभिध्यायन्ति पण्डिताः ॥ (७।२)

चतुरस्रं बहिश्चान्तरष्टास्रं पिण्डिकाश्रये । (८।१)

वृत्तं सुदर्शनं योग्यमेवं लिङ्गं प्रपूजयेत् ॥ (८।२)

तमो ह्यग्नी रजो ब्रह्मा सत्त्वं विष्णुः प्रकाशकम् । (९।१)

मूर्तिरेका स्थिता चास्य मूर्तयः परिकीर्तिताः ॥ (९।२)

यत्र तिष्ठति तद्ब्रह्म योगेन तु समन्वितम् । (१०।१)

तस्माद्धि देवदेवेशमीशानं प्रभुमव्ययम् ॥ (१०।२)

आराधयन्ति विप्रेन्द्रा जितक्रोधा जितेन्द्रियाः । (११।१)

लिङ्गं कृत्वा यथान्यायं सर्वलक्षणसंयुतम् ॥ (११।२)

अङ्गुष्ठमात्रं सुशुभं सुवृत्तं सर्वसंमतम् । (१२।१)

समनाभं तथाष्टास्रं षोडशास्रम् अथापि वा ॥ (१२।२)

सुवृत्तं मण्डलं दिव्यं सर्वकामफलप्रदम् । (१३।१)

वेदिका द्विगुणा तस्य समा वा सर्वसंमता ॥ (१३।२)

गोमुखी च त्रिभागैका वेद्या लक्षणसंयुता । (१४।१)

पट्टिका च समन्ताद्वै यवमात्रा द्विजोत्तमाः ॥ (१४।२)

सौवर्णं राजतं शैलं कृत्वा ताम्रमयं तथा । (१५।१)

वेदिकायाश् च विस्तारं त्रिगुणं वै समन्ततः ॥ (१५।२)

वर्तुलं चतुरस्रं वा षडस्रं वा त्रिरस्रकम् । (१६।१)

समन्तान्निर्व्रणं शुभ्रं लक्षणैस्तत् सुलक्षितम् ॥ (१६।२)

प्रतिष्ठाप्य यथान्यायं पूजालक्षणसंयुतम् । (१७।१)

कलशं स्थापयेत्तस्य वेदिमध्ये तथा द्विजाः ॥ (१७।२)

सहिरण्यं सबीजं च ब्रह्मभिश् चाभिमन्त्रितम् । (१८।१)

सेचयेच्च ततो लिङ्गं पवित्रैः पञ्चभिः शुभैः ॥ (१८।२)

पूजयेच्च यथालाभं ततः सिद्धिमवाप्स्यथ । (१९।१)

समाहिताः पूजयध्वं सपुत्राः सह बन्धुभिः ॥ (१९।२)

सर्वे प्राञ्जलयो भूत्वा शूलपाणिं प्रपद्यत । (२०।१)

ततो द्रक्ष्यथ देवेशं दुर्दर्शमकृतात्मभिः ॥ (२०।२)

यं दृष्ट्वा सर्वमज्ञानमधर्मश् च प्रणश्यति । (२१।१)

ततः प्रदक्षिणं कृत्वा ब्रह्माणममितौजसम् ॥ (२१।२)

सम्प्रस्थिता वनौकास्ते देवदारुवनं ततः । (२२।१)

आराधयितुमारब्धा ब्रह्मणा कथितं यथा ॥ (२२।२)

स्थण्डिलेषु विचित्रेषु पर्वतानां गुहासु च । (२३।१)

नदीनां च विविक्तेषु पुलिनेषु शुभेषु च ॥ (२३।२)

शैवालशोभनाः केचित्केचिदन्तर्जलेशयाः । (२४।१)

केचिद्दर्भावकाशास्तु पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठिताः ॥ (२४।२)

दन्तोलूखलिनस्त्वन्ये अश्मकुट्टास् तथा परे । (२५।१)

स्थानवीरासनास्त्वन्ये मृगचर्यारताः परे ॥ (२५।२)

कालं नयन्ति तपसा पूजया च महाधियः । (२६।१)

एवं संवत्सरे पूर्णे वसन्ते समुपस्थिते ॥ (२६।२)

ततस्तेषां प्रसादार्थं भक्तानाम् अनुकम्पया । (२७।१)

देवः कृतयुगे तस्मिन्गिरौ हिमवतः शुभे ॥ (२७।२)

देवदारुवनं प्राप्तः प्रसन्नः परमेश्वरः । (२८।१)

भस्मपांसूपदिग्धाङ्गो नग्नो विकृतलक्षणः ॥ (२८।२)

उल्मुकव्यग्रहस्तश् च रक्तपिङ्गललोचनः । (२९।१)

क्वचिच्च हसते रौद्रं क्वचिद्गायति विस्मितः ॥ (२९।२)

क्वचिन्नृत्यति शृङ्गारं क्वचिद्रौति मुहुर्मुहुः । (३०।१)

आश्रमे ह्यटते भैक्ष्यं याचते च पुनः पुनः ॥ (३०।२)

मायां कृत्वा तथारूपां देवस्तद्वनम् आगतः । (३१।१)

ततस्ते मुनयः सर्वे तुष्टुवुश् च समाहिताः ॥ (३१।२)

अद्भिर् विविधमाल्यैश् च धूपैर्गन्धैस्तथैव च । (३२।१)

सपत्नीका महाभागाः सपुत्राः सपरिच्छदाः ॥ (३२।२)

मुनयस्ते तथा वाग्भिर् ईश्वरं चेदम् अब्रुवन् । (३३।१)

अज्ञानाद्देवदेवेश यदस्माभिर् अनुष्ठितम् ॥ (३३।२)

कर्मणा मनसा वाचा तत्सर्वं क्षन्तुमर्हसि । (३४।१)

चरितानि विचित्राणि गुह्यानि गहनानि च ॥ (३४।२)

ब्रह्मादीनां च देवानां दुर्विज्ञेयानि ते हर । (३५।१)

अगतिं ते न जानीमो गतिं नैव च नैव च ॥ (३५।२)

विश्वेश्वर महादेव योऽसि सोऽसि नमोऽस्तु ते । (३६।१)

स्तुवन्ति त्वां महात्मानो देवदेवं महेश्वरम् ॥ (३६।२)

नमो भवाय भव्याय भावनायोद्भवाय च । (३७।१)

अनन्तबलवीर्याय भूतानां पतये नमः ॥ (३७।२)

संहर्त्रे च पिशङ्गाय अव्ययाय व्ययाय च । (३८।१)

गङ्गासलिलधाराय आधाराय गुणात्मने ॥ (३८।२)

त्र्यंबकाय त्रिनेत्राय त्रिशूलवरधारिणे । (३९।१)

कन्दर्पाय हुताशाय नमोऽस्तु परमात्मने ॥ (३९।२)

शङ्कराय वृषाङ्काय गणानां पतये नमः । (४०।१)

दण्डहस्ताय कालाय पाशहस्ताय वै नमः ॥ (४०।२)

वेदमन्त्रप्रधानाय शतजिह्वाय वै नमः । (४१।१)

भूतं भव्यं भविष्यं च स्थावरं जङ्गमं च यत् ॥ (४१।२)

तव देहात्समुत्पन्नं देव सर्वमिदं जगत् । (४२।१)

पासि हंसि च भद्रं ते प्रसीद भगवंस्ततः ॥ (४२।२)

अज्ञानाद्यदि विज्ञानाद् यत् किंचित् कुरुते नरः । (४३।१)

तत्सर्वं भगवानेव कुरुते योगमायया ॥ (४३।२)

एवं स्तुत्वा तु मुनयः प्रहृष्टैरन्तरात्मभिः । (४४।१)

याचन्त तपसा युक्ताः पश्यामस्त्वां यथापुरा ॥ (४४।२)

ततो देवः प्रसन्नात्मा स्वमेवास्थाय शङ्करः । (४५।१)

रूपं त्र्यक्षं च संद्रष्टुं दिव्यं चक्षुरदात्प्रभुः ॥ (४५।२)

लब्धदृष्ट्या तया दृष्ट्वा देवदेवं त्रियंबकम् । (४६।१)

पुनस्तुष्टुवुरीशानं देवदारुवनौकसः ॥ (४६।२)

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे एकत्रिंशो ऽध्यायः ॥ (४७।१)