लिङ्गपुराणLiṅgapurāṇa

LiPur, 1, 48

48 of 163 · 71 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सुत उवाच । (१।१)

suta uvāca

1.2१.२

मेरुअस्य द्वीपस्य मध्ये तु मेरुर् नाम महागिरिः । (१।२)

Meruasya dvīpasya madhye tu merur nāma mahāgiriḥ |

1.3१.३

नानारत्नमयैः शृङ्गैः स्थितः स्थितिमतां वरः ॥ (१।३)

nānāratnamayaiḥ śṛṅgaiḥ sthitaḥ sthitimatāṃ varaḥ ||

2.1२.१

चतुरशीतिसाहस्रम् उत्सेधेन प्रकीर्तितः । (२।१)

caturaśītisāhasram utsedhena prakīrtitaḥ |

2.2२.२

प्रविष्टः षोडशाधस्ताद् विस्तृतः षोडशैव तु ॥ (२।२)

praviṣṭaḥ ṣoḍaśādhastād vistṛtaḥ ṣoḍaśaiva tu ||

3.1३.१

शराववत् संस्थितत्वाद् द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः । (३।१)

śarāvavat saṃsthitatvād dvātriṃśanmūrdhni vistṛtaḥ |

3.2३.२

विस्तारात् त्रिगुणश् चास्य परिणाहो ऽनुमण्डलः ॥ (३।२)

vistārāt triguṇaś cāsya pariṇāho 'numaṇḍalaḥ ||

4.1४.१

हैमीकृतो महेशस्य शुभाङ्गस्पर्शनेन च । (४।१)

haimīkṛto maheśasya śubhāṅgasparśanena ca |

4.2४.२

धत्तूरपुष्पसंकाशः सर्वदेवनिकेतनः ॥ (४।२)

dhattūrapuṣpasaṃkāśaḥ sarvadevaniketanaḥ ||

5.1५.१

क्रीडाभूमिश् च देवानाम् अनेकाश्चर्यसंयुतः । (५।१)

krīḍābhūmiś ca devānām anekāścaryasaṃyutaḥ |

5.2५.२

लक्षयोजन आयामस्तस्यैवं तु महागिरेः ॥ (५।२)

lakṣayojana āyāmastasyaivaṃ tu mahāgireḥ ||

6.1६.१

ततः षोडशसाहस्रं योजनानि क्षितेरधः । (६।१)

tataḥ ṣoḍaśasāhasraṃ yojanāni kṣiteradhaḥ |

6.2६.२

शेषं चोपरि विप्रेन्द्रा धरायास्तस्य शृङ्गिणः ॥ (६।२)

śeṣaṃ copari viprendrā dharāyāstasya śṛṅgiṇaḥ ||

7.1७.१

मूलायामप्रमाणं तु विस्तारान् मूलतो गिरेः । (७।१)

mūlāyāmapramāṇaṃ tu vistārān mūlato gireḥ |

7.2७.२

ऊचुर्विस्तारमस्यैव द्विगुणं मूलतो गिरेः ॥ (७।२)

ūcurvistāramasyaiva dviguṇaṃ mūlato gireḥ ||

8.1८.१

पूर्वतः पद्मरागाभो दक्षिणे हेमसन्निभः । (८।१)

pūrvataḥ padmarāgābho dakṣiṇe hemasannibhaḥ |

8.2८.२

पश्चिमे नीलसंकाश उत्तरे विद्रुमप्रभः ॥ (८।२)

paścime nīlasaṃkāśa uttare vidrumaprabhaḥ ||

9.1९.१

अमरावतीअमरावती पूर्वभागे नानाप्रासादसंकुला । (९।१)

Amarāvatīamarāvatī pūrvabhāge nānāprāsādasaṃkulā |

9.2९.२

नानादेवगणैः कीर्णा मणिजालसमावृता ॥ (९।२)

nānādevagaṇaiḥ kīrṇā maṇijālasamāvṛtā ||

10.1१०.१

गोपुरैर्विविधाकारैर् हेमरत्नविभूषितैः । (१०।१)

gopurairvividhākārair hemaratnavibhūṣitaiḥ |

10.2१०.२

तोरणैर् हेमचित्रैस्तु मणिकॢप्तैः पथि स्थितैः ॥ (१०।२)

toraṇair hemacitraistu maṇikḷptaiḥ pathi sthitaiḥ ||

11.1११.१

संलापालापकुशलैः सर्वाभरणभूषितैः । (११।१)

saṃlāpālāpakuśalaiḥ sarvābharaṇabhūṣitaiḥ |

11.2११.२

स्तनभारविनम्रैश् च मदघूर्णितलोचनैः ॥ (११।२)

stanabhāravinamraiś ca madaghūrṇitalocanaiḥ ||

12.1१२.१

स्त्रीसहस्रैः समाकीर्णा चाप्सरोभिः समन्ततः । (१२।१)

strīsahasraiḥ samākīrṇā cāpsarobhiḥ samantataḥ |

12.2१२.२

दीर्घिकाभिर्विचित्राभिः फुल्लाम्भोरुहसंकुलैः ॥ (१२।२)

dīrghikābhirvicitrābhiḥ phullāmbhoruhasaṃkulaiḥ ||

13.1१३.१

हेमसोपानसंयुक्तैर् हेमसैकतराशिभिः । (१३।१)

hemasopānasaṃyuktair hemasaikatarāśibhiḥ |

13.2१३.२

नीलोत्पलैश्चोत्पलैश् च हैमैश्चापि सुगन्धिभिः ॥ (१३।२)

nīlotpalaiścotpalaiś ca haimaiścāpi sugandhibhiḥ ||

14.1१४.१

एवंविधैस्तटाकैश् च नदीभिश् च नदैर्युता । (१४।१)

evaṃvidhaistaṭākaiś ca nadībhiś ca nadairyutā |

14.2१४.२

विराजते पुरी शुभ्रा तयासौ पर्वतः शुभः ॥ (१४।२)

virājate purī śubhrā tayāsau parvataḥ śubhaḥ ||

15.1१५.१

ओथेर् चितिएस् अत् म्त्। मेरुतेजस्विनी नाम पुरी आग्नेय्यां पावकस्य तु । (१५।१)

other cities at Mt. Merutejasvinī nāma purī āgneyyāṃ pāvakasya tu |

15.2१५.२

अमरावतीसमा दिव्या सर्वभोगसमन्विता ॥ (१५।२)

amarāvatīsamā divyā sarvabhogasamanvitā ||

16.1१६.१

वैवस्वती दक्षिणे तु यमस्य यमिनां वराः । (१६।१)

vaivasvatī dakṣiṇe tu yamasya yamināṃ varāḥ |

16.2१६.२

भवनैरावृता दिव्यैर्जांबूनदमयैः शुभैः ॥ (१६।२)

bhavanairāvṛtā divyairjāṃbūnadamayaiḥ śubhaiḥ ||

17.1१७.१

नैरृते कृष्णवर्णा च तथा शुद्धवती शुभा । (१७।१)

nairṛte kṛṣṇavarṇā ca tathā śuddhavatī śubhā |

17.2१७.२

तादृशी गन्धवन्ती च वायव्यां दिशि शोभना ॥ (१७।२)

tādṛśī gandhavantī ca vāyavyāṃ diśi śobhanā ||

18.1१८.१

महोदया चोत्तरे च ऐशान्यां तु यशोवती । (१८।१)

mahodayā cottare ca aiśānyāṃ tu yaśovatī |

18.2१८.२

पर्वतस्य दिगन्तेषु शोभते दिवि सर्वदा ॥ (१८।२)

parvatasya diganteṣu śobhate divi sarvadā ||

19.1१९.१

ब्रह्मविष्णुमहेशानां तथान्येषां निकेतनम् । (१९।१)

brahmaviṣṇumaheśānāṃ tathānyeṣāṃ niketanam |

19.2१९.२

सर्वभोगयुतं पुण्यं दीर्घिकाभिर्नगोत्तमम् ॥ (१९।२)

sarvabhogayutaṃ puṇyaṃ dīrghikābhirnagottamam ||

20.1२०.१

सिद्धैर्यक्षैस्तु सम्पूर्णं गन्धर्वैर्मुनिपुङ्गवैः । (२०।१)

siddhairyakṣaistu sampūrṇaṃ gandharvairmunipuṅgavaiḥ |

20.2२०.२

तथान्यैर्विविधाकारैर् भूतसंघैश् चतुर्विधैः ॥ (२०।२)

tathānyairvividhākārair bhūtasaṃghaiś caturvidhaiḥ ||

21.1२१.१

गिरेरुपरि विप्रेन्द्राः शुद्धस्फटिकसन्निभम् । (२१।१)

girerupari viprendrāḥ śuddhasphaṭikasannibham |

21.2२१.२

सहस्रभौमं विस्तीर्णं विमानं वामतः स्थितम् ॥ (२१।२)

sahasrabhaumaṃ vistīrṇaṃ vimānaṃ vāmataḥ sthitam ||

22.1२२.१

तस्मिन्महाभुजः शर्वः सोमसूर्याग्निलोचनः । (२२।१)

tasminmahābhujaḥ śarvaḥ somasūryāgnilocanaḥ |

22.2२२.२

सिंहासने मणिमये देव्यास्ते षण्मुखेन च ॥ (२२।२)

siṃhāsane maṇimaye devyāste ṣaṇmukhena ca ||

23.1२३.१

हरेस्तदर्धं विस्तीर्णं विमानं तत्र सोऽपि च । (२३।१)

harestadardhaṃ vistīrṇaṃ vimānaṃ tatra so'pi ca |

23.2२३.२

पद्मरागमयं दिव्यं पद्मजस्य च दक्षिणे ॥ (२३।२)

padmarāgamayaṃ divyaṃ padmajasya ca dakṣiṇe ||

24.1२४.१

तस्मिन् शक्रस्य विपुलं पुरं रम्यं यमस्य च । (२४।१)

tasmin śakrasya vipulaṃ puraṃ ramyaṃ yamasya ca |

24.2२४.२

सोमस्य वरुणस्याथ निरृतेः पावकस्य च ॥ (२४।२)

somasya varuṇasyātha nirṛteḥ pāvakasya ca ||

25.1२५.१

वायोश्चैव तु रुद्रस्य शर्वालयसमन्ततः । (२५।१)

vāyoścaiva tu rudrasya śarvālayasamantataḥ |

25.2२५.२

तेषां तेषां विमानेषु दिव्येषु विविधेषु च ॥ (२५।२)

teṣāṃ teṣāṃ vimāneṣu divyeṣu vividheṣu ca ||

26.1२६.१

ईशान्यामीश्वरक्षेत्रे नित्यार्चा च व्यवस्थिता । (२६।१)

īśānyāmīśvarakṣetre nityārcā ca vyavasthitā |

26.2२६.२

सिद्धेश्वरैश् च भगवाञ्छैलादिः शिष्यसंमतः ॥ (२६।२)

siddheśvaraiś ca bhagavāñchailādiḥ śiṣyasaṃmataḥ ||

27.1२७.१

सनत्कुमारः सिद्धैस्तु सुखासीनः सुरेश्वरः । (२७।१)

sanatkumāraḥ siddhaistu sukhāsīnaḥ sureśvaraḥ |

27.2२७.२

सनकश् च सनन्दश् च सदृशाश् च सहस्रशः ॥ (२७।२)

sanakaś ca sanandaś ca sadṛśāś ca sahasraśaḥ ||

28.1२८.१

योगभूमिः क्वचित्तस्मिन् भोगभूमिः क्वचित्क्वचित् । (२८।१)

yogabhūmiḥ kvacittasmin bhogabhūmiḥ kvacitkvacit |

28.2२८.२

बालसूर्यप्रतीकाशं विमानं तत्र शोभनम् ॥ (२८।२)

bālasūryapratīkāśaṃ vimānaṃ tatra śobhanam ||

29.1२९.१

शैलादिनः शुभं चास्ति तस्मिन्नास्ते गणेश्वरः । (२९।१)

śailādinaḥ śubhaṃ cāsti tasminnāste gaṇeśvaraḥ |

29.2२९.२

षण्मुखस्य गणेशस्य गणानां तु सहस्रशः ॥ (२९।२)

ṣaṇmukhasya gaṇeśasya gaṇānāṃ tu sahasraśaḥ ||

30.1३०.१

सुयशायाः सुनेत्रायाः मातॄणां मदनस्य च । (३०।१)

suyaśāyāḥ sunetrāyāḥ mātṝṇāṃ madanasya ca |

30.2३०.२

तस्य जम्बूनदी नाम मूलमावेष्ट्य संस्थिता ॥ (३०।२)

tasya jambūnadī nāma mūlamāveṣṭya saṃsthitā ||

31.1३१.१

तस्य दक्षिणपार्श्वे तु जम्बूवृक्षः सुशोभनः । (३१।१)

tasya dakṣiṇapārśve tu jambūvṛkṣaḥ suśobhanaḥ |

31.2३१.२

अत्युच्छ्रितः सुविस्तीर्णः सर्वकालफलप्रदः ॥ (३१।२)

atyucchritaḥ suvistīrṇaḥ sarvakālaphalapradaḥ ||

32.1३२.१

इलावृतमेरोः समन्ताद्विस्तीर्णं शुभं वर्षमिलावृतम् । (३२।१)

Ilāvṛtameroḥ samantādvistīrṇaṃ śubhaṃ varṣamilāvṛtam |

32.2३२.२

तत्र जम्बूफलाहाराः केचिच्चामृतभोजनाः ॥ (३२।२)

tatra jambūphalāhārāḥ keciccāmṛtabhojanāḥ ||

33.1३३.१

जांबूनदसमप्रख्या नानावर्णाश् च भोगिनः । (३३।१)

jāṃbūnadasamaprakhyā nānāvarṇāś ca bhoginaḥ |

33.2३३.२

मेरुपादाश्रितो विप्रा द्वीपोऽयं मध्यमः शुभः ॥ (३३।२)

merupādāśrito viprā dvīpo'yaṃ madhyamaḥ śubhaḥ ||

34.1३४.१

नववर्षान्वितश्चैव नदीनदगिरीश्वरैः । (३४।१)

navavarṣānvitaścaiva nadīnadagirīśvaraiḥ |

34.2३४.२

नववर्षं तु वक्ष्यामि जंबूद्वीपं यथातथम् ॥ (३४।२)

navavarṣaṃ tu vakṣyāmi jaṃbūdvīpaṃ yathātatham ||

35.1३५.१

विस्तारान्मण्डलाच्चैव योजनैश् च निबोधत ॥ (३५।१)

vistārānmaṇḍalāccaiva yojanaiś ca nibodhata ||

36.1३६.१

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ऽष्टचत्वारिंशोऽध्यायः ॥ (३६।१)

iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge 'ṣṭacatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

LiPur, 1, 48

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit