LiPur, 1, 48
Select a line for its word-by-word analysis.
मेरुअस्य द्वीपस्य मध्ये तु मेरुर् नाम महागिरिः । (१।२)
Meruasya dvīpasya madhye tu merur nāma mahāgiriḥ |
नानारत्नमयैः शृङ्गैः स्थितः स्थितिमतां वरः ॥ (१।३)
nānāratnamayaiḥ śṛṅgaiḥ sthitaḥ sthitimatāṃ varaḥ ||
प्रविष्टः षोडशाधस्ताद् विस्तृतः षोडशैव तु ॥ (२।२)
praviṣṭaḥ ṣoḍaśādhastād vistṛtaḥ ṣoḍaśaiva tu ||
शराववत् संस्थितत्वाद् द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः । (३।१)
śarāvavat saṃsthitatvād dvātriṃśanmūrdhni vistṛtaḥ |
विस्तारात् त्रिगुणश् चास्य परिणाहो ऽनुमण्डलः ॥ (३।२)
vistārāt triguṇaś cāsya pariṇāho 'numaṇḍalaḥ ||
शेषं चोपरि विप्रेन्द्रा धरायास्तस्य शृङ्गिणः ॥ (६।२)
śeṣaṃ copari viprendrā dharāyāstasya śṛṅgiṇaḥ ||
अमरावतीअमरावती पूर्वभागे नानाप्रासादसंकुला । (९।१)
Amarāvatīamarāvatī pūrvabhāge nānāprāsādasaṃkulā |
तोरणैर् हेमचित्रैस्तु मणिकॢप्तैः पथि स्थितैः ॥ (१०।२)
toraṇair hemacitraistu maṇikḷptaiḥ pathi sthitaiḥ ||
स्त्रीसहस्रैः समाकीर्णा चाप्सरोभिः समन्ततः । (१२।१)
strīsahasraiḥ samākīrṇā cāpsarobhiḥ samantataḥ |
दीर्घिकाभिर्विचित्राभिः फुल्लाम्भोरुहसंकुलैः ॥ (१२।२)
dīrghikābhirvicitrābhiḥ phullāmbhoruhasaṃkulaiḥ ||
नीलोत्पलैश्चोत्पलैश् च हैमैश्चापि सुगन्धिभिः ॥ (१३।२)
nīlotpalaiścotpalaiś ca haimaiścāpi sugandhibhiḥ ||
एवंविधैस्तटाकैश् च नदीभिश् च नदैर्युता । (१४।१)
evaṃvidhaistaṭākaiś ca nadībhiś ca nadairyutā |
विराजते पुरी शुभ्रा तयासौ पर्वतः शुभः ॥ (१४।२)
virājate purī śubhrā tayāsau parvataḥ śubhaḥ ||
ओथेर् चितिएस् अत् म्त्। मेरुतेजस्विनी नाम पुरी आग्नेय्यां पावकस्य तु । (१५।१)
other cities at Mt. Merutejasvinī nāma purī āgneyyāṃ pāvakasya tu |
भवनैरावृता दिव्यैर्जांबूनदमयैः शुभैः ॥ (१६।२)
bhavanairāvṛtā divyairjāṃbūnadamayaiḥ śubhaiḥ ||
नैरृते कृष्णवर्णा च तथा शुद्धवती शुभा । (१७।१)
nairṛte kṛṣṇavarṇā ca tathā śuddhavatī śubhā |
तादृशी गन्धवन्ती च वायव्यां दिशि शोभना ॥ (१७।२)
tādṛśī gandhavantī ca vāyavyāṃ diśi śobhanā ||
ब्रह्मविष्णुमहेशानां तथान्येषां निकेतनम् । (१९।१)
brahmaviṣṇumaheśānāṃ tathānyeṣāṃ niketanam |
सर्वभोगयुतं पुण्यं दीर्घिकाभिर्नगोत्तमम् ॥ (१९।२)
sarvabhogayutaṃ puṇyaṃ dīrghikābhirnagottamam ||
सिद्धैर्यक्षैस्तु सम्पूर्णं गन्धर्वैर्मुनिपुङ्गवैः । (२०।१)
siddhairyakṣaistu sampūrṇaṃ gandharvairmunipuṅgavaiḥ |
तथान्यैर्विविधाकारैर् भूतसंघैश् चतुर्विधैः ॥ (२०।२)
tathānyairvividhākārair bhūtasaṃghaiś caturvidhaiḥ ||
गिरेरुपरि विप्रेन्द्राः शुद्धस्फटिकसन्निभम् । (२१।१)
girerupari viprendrāḥ śuddhasphaṭikasannibham |
सहस्रभौमं विस्तीर्णं विमानं वामतः स्थितम् ॥ (२१।२)
sahasrabhaumaṃ vistīrṇaṃ vimānaṃ vāmataḥ sthitam ||
तस्मिन्महाभुजः शर्वः सोमसूर्याग्निलोचनः । (२२।१)
tasminmahābhujaḥ śarvaḥ somasūryāgnilocanaḥ |
हरेस्तदर्धं विस्तीर्णं विमानं तत्र सोऽपि च । (२३।१)
harestadardhaṃ vistīrṇaṃ vimānaṃ tatra so'pi ca |
तस्मिन् शक्रस्य विपुलं पुरं रम्यं यमस्य च । (२४।१)
tasmin śakrasya vipulaṃ puraṃ ramyaṃ yamasya ca |
तेषां तेषां विमानेषु दिव्येषु विविधेषु च ॥ (२५।२)
teṣāṃ teṣāṃ vimāneṣu divyeṣu vividheṣu ca ||
ईशान्यामीश्वरक्षेत्रे नित्यार्चा च व्यवस्थिता । (२६।१)
īśānyāmīśvarakṣetre nityārcā ca vyavasthitā |
सिद्धेश्वरैश् च भगवाञ्छैलादिः शिष्यसंमतः ॥ (२६।२)
siddheśvaraiś ca bhagavāñchailādiḥ śiṣyasaṃmataḥ ||
सनत्कुमारः सिद्धैस्तु सुखासीनः सुरेश्वरः । (२७।१)
sanatkumāraḥ siddhaistu sukhāsīnaḥ sureśvaraḥ |
योगभूमिः क्वचित्तस्मिन् भोगभूमिः क्वचित्क्वचित् । (२८।१)
yogabhūmiḥ kvacittasmin bhogabhūmiḥ kvacitkvacit |
शैलादिनः शुभं चास्ति तस्मिन्नास्ते गणेश्वरः । (२९।१)
śailādinaḥ śubhaṃ cāsti tasminnāste gaṇeśvaraḥ |
तस्य जम्बूनदी नाम मूलमावेष्ट्य संस्थिता ॥ (३०।२)
tasya jambūnadī nāma mūlamāveṣṭya saṃsthitā ||
तस्य दक्षिणपार्श्वे तु जम्बूवृक्षः सुशोभनः । (३१।१)
tasya dakṣiṇapārśve tu jambūvṛkṣaḥ suśobhanaḥ |
अत्युच्छ्रितः सुविस्तीर्णः सर्वकालफलप्रदः ॥ (३१।२)
atyucchritaḥ suvistīrṇaḥ sarvakālaphalapradaḥ ||
इलावृतमेरोः समन्ताद्विस्तीर्णं शुभं वर्षमिलावृतम् । (३२।१)
Ilāvṛtameroḥ samantādvistīrṇaṃ śubhaṃ varṣamilāvṛtam |
मेरुपादाश्रितो विप्रा द्वीपोऽयं मध्यमः शुभः ॥ (३३।२)
merupādāśrito viprā dvīpo'yaṃ madhyamaḥ śubhaḥ ||
नववर्षं तु वक्ष्यामि जंबूद्वीपं यथातथम् ॥ (३४।२)
navavarṣaṃ tu vakṣyāmi jaṃbūdvīpaṃ yathātatham ||
विस्तारान्मण्डलाच्चैव योजनैश् च निबोधत ॥ (३५।१)
vistārānmaṇḍalāccaiva yojanaiś ca nibodhata ||
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ऽष्टचत्वारिंशोऽध्यायः ॥ (३६।१)
iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge 'ṣṭacatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.