सूत उवाच । (१।१)

श्रुत्वैवमखिलं ब्रह्मा रुद्रेण परिभाषितम् । (१।२)

पुनः प्रणम्य देवेशं रुद्रमाह प्रजापतिः ॥ (१।३)

भगवन्देवदेवेश विश्वरूपं महेश्वर । (२।१)

उमाधव महादेव नमो लोकाभिवन्दित ॥ (२।२)

विश्वरूप महाभाग कस्मिन्काले महेश्वर । (३।१)

या इमास्ते महादेव तनवो लोकवन्दिताः ॥ (३।२)

कस्यां वा युगसंभूत्यां द्रक्ष्यन्तीह द्विजातयः । (४।१)

केन वा तपसा देव ध्यानयोगेन केन वा ॥ (४।२)

नमस्ते वै महादेव शक्यो द्रष्टुं द्विजातिभिः । (५।१)

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शर्वः सम्प्रेक्ष्य तं पुरः ॥ (५।२)

स्मयन्प्राह महादेव ऋग्यजुःसामसंभवः । (६।१)

श्रीभगवानुवाच । (६।२)

तपसा नैव वृत्तेन दानधर्मफलेन च ॥ (६।३)

न तीर्थफलयोगेन क्रतुभिर् वाप्तदक्षिणैः । (७।१)

न वेदाध्ययनैर्वापि न वित्तेन न वेदनैः ॥ (७।२)

न शक्यं मानवैर्द्रष्टुमृते ध्यानादहं त्विह । (८।१)

सप्तमे चैव वाराहे ततस्तस्मिन्पितामह ॥ (८।२)

कल्पेश्वरो ऽथ भगवान् सर्वलोकप्रकाशनः । (९।१)

मनुर्वैवस्वतश्चैव तव पौत्रो भविष्यति ॥ (९।२)

तदा चतुर्युगावस्थे तस्मिन्कल्पे युगान्तिके । (१०।१)

अनुग्रहार्थं लोकानां ब्राह्मणानां हिताय च ॥ (१०।२)

उत्पत्स्यामि तदा ब्रह्मन् पुनर् अस्मिन् युगान्तिके । (११।१)

युगप्रवृत्त्या च तदा तस्मिंश् च प्रथमे युगे ॥ (११।२)

द्वापरे प्रथमे ब्रह्मन्यदा व्यासः स्वयं प्रभुः । (१२।१)

तदाहं ब्राह्मणार्थाय कलौ तस्मिन् युगान्तिके ॥ (१२।२)

भविष्यामि शिखायुक्तः श्वेतो नाम महामुनिः । (१३।१)

हिमवच्छिखरे रम्ये छागले पर्वतोत्तमे ॥ (१३।२)

तत्र शिष्याः शिखायुक्ता भविष्यन्ति तदा मम । (१४।१)

श्वेतः श्वेतशिखश्चैव श्वेतास्यः श्वेतलोहितः ॥ (१४।२)

चत्वारस्तु महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः । (१५।१)

ततस्ते ब्रह्मभूयिष्ठा दृष्ट्वा ब्रह्मगतिं पराम् ॥ (१५।२)

मत्समीपं गमिष्यन्ति ध्यानयोगपरायणाः । (१६।१)

ततः पुनर्यदा ब्रह्मन् द्वितीये द्वापरे प्रभुः ॥ (१६।२)

प्रजापतिर्यदा व्यासः सद्यो नाम भविष्यति । (१७।१)

तदा लोकहितार्थाय सुतारो नाम नामतः ॥ (१७।२)

भविष्यामि कलौ तस्मिन् शिष्यानुग्रहकाम्यया । (१८।१)

तत्रापि मम ते शिष्या नामतः परिकीर्तिताः ॥ (१८।२)

दुन्दुभिः शतरूपश् च ऋचीकः केतुमांस्तदा । (१९।१)

प्राप्य योगं तथा ध्यानं स्थाप्य ब्रह्म च भूतले ॥ (१९।२)

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति सहचारित्वमेव च । (२०।१)

तृतीये द्वापरे चैव यदा व्यासस्तु भार्गवः ॥ (२०।२)

तदाप्यहं भविष्यामि दमनस्तु युगान्तिके । (२१।१)

तत्रापि च भविष्यन्ति चत्वारो मम पुत्रकाः ॥ (२१।२)

विकोशश् च विकेशश् च विपाशः शापनाशनः । (२२।१)

ते ऽपि तेनैव मार्गेण योगोक्तेन महौजसः ॥ (२२।२)

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् । (२३।१)

चतुर्थे द्वापरे चैव यदा व्यासो ऽङ्गिराः स्मृतः ॥ (२३।२)

तदाप्यहं भविष्यामि सुहोत्रो नाम नामतः । (२४।१)

तत्रापि मम ते पुत्राश्चत्वारो ऽपि तपोधनाः ॥ (२४।२)

द्विजश्रेष्ठा भविष्यन्ति योगात्मानो दृढव्रताः । (२५।१)

सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्दरो दुरतिक्रमः ॥ (२५।२)

प्राप्य योगगतिं सूक्ष्मां विमला दग्धकिल्बिषाः । (२६।१)

तेऽपि तेनैव मार्गेण योगयुक्ता महौजसः ॥ (२६।२)

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् । (२७।१)

पञ्चमे द्वापरे चैव व्यासस्तु सविता यदा ॥ (२७।२)

तदा चापि भविष्यामि कङ्को नाम महातपाः । (२८।१)

अनुग्रहार्थं लोकानां योगात्मैककलागतिः ॥ (२८।२)

चत्वारस्तु महाभागा विमलाः शुद्धयोनयः । (२९।१)

शिष्या मम भविष्यन्ति योगात्मानो दृढव्रताः ॥ (२९।२)

सनकः सनन्दनश् चैव प्रभुर्यश् च सनातनः । (३०।१)

विभुः सनत्कुमारश् च निर्ममा निरहंकृताः ॥ (३०।२)

मत्समीपमुपेष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् । (३१।१)

परीवर्ते पुनः षष्ठे मृत्युर्व्यासो यदा विभुः ॥ (३१।२)

तदाप्यहं भविष्यामि लोगाक्षीर् नाम नामतः । (३२।१)

तत्रापि मम ते शिष्या योगात्मानो दृढव्रताः ॥ (३२।२)

भविष्यन्ति महाभागाश्चत्वारो लोकसंमताः । (३३।१)

सुधामा विरजाश्चैव शङ्खपाद्रज एव च ॥ (३३।२)

योगात्मानो महात्मानः सर्वे वै दग्धकिल्बिषाः । (३४।१)

तेऽपि तेनैव मार्गेण ध्यानयोगसमन्विताः ॥ (३४।२)

मत्समीपं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् । (३५।१)

सप्तमे परिवर्ते तु यदा व्यासः शतक्रतुः ॥ (३५।२)

विभुनामा महातेजाः प्रथितः पूर्वजन्मनि । (३६।१)

तदाप्यहं भविष्यामि कलौ तस्मिन् युगान्तिके ॥ (३६।२)

जैगीषव्यो विभुः ख्यातः सर्वेषां योगिनां वरः । (३७।१)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति युगे तथा ॥ (३७।२)

सारस्वतश् च मेघश् च मेघवाहः सुवाहनः । (३८।१)

तेऽपि तेनैव मार्गेण ध्यानयोगपरायणाः ॥ (३८।२)

गमिष्यन्ति महात्मानो रुद्रलोकं निरामयम् । (३९।१)

वसिष्ठश्चाष्टमे व्यासः परीवर्ते भविष्यति ॥ (३९।२)

यदा तदा भविष्यामि नाम्नाहं दधिवाहनः । (४०।१)

तत्रापि मम ते पुत्रा योगात्मानो दृढव्रताः ॥ (४०।२)

भविष्यन्ति महायोगा येषां नास्ति समो भुवि । (४१।१)

कपिलश्चासुरिश्चैव तथा पञ्चशिखो मुनिः ॥ (४१।२)

बाष्कलश् च महायोगी धर्मात्मानो महौजसः । (४२।१)

प्राप्य माहेश्वरं योगं ज्ञानिनो दग्धकिल्बिषाः ॥ (४२।२)

मत्समीपं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् । (४३।१)

परिवर्ते तु नवमे व्यासः सारस्वतो यदा ॥ (४३।२)

तदाप्यहं भविष्यामि ऋषभो नाम नामतः । (४४।१)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः ॥ (४४।२)

पराशरश् च गर्गश् च भार्गवाङ्गिरसौ तदा । (४५।१)

भविष्यन्ति महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥ (४५।२)

ध्यानमार्गं समासाद्य गमिष्यन्ति तथैव ते । (४६।१)

सर्वे तपोबलोत्कृष्टाः शापानुग्रहकोविदाः ॥ (४६।२)

तेऽपि तेनैव मार्गेण योगोक्तेन तपस्विनः । (४७।१)

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ (४७।२)

दशमे द्वापरे व्यासः त्रिपाद्वै नाम नामतः । (४८।१)

यदा भविष्यते विप्रस्तदाहं भविता मुनिः ॥ (४८।२)

हिमवच्छिखरे रम्ये भृगुतुङ्गे नगोत्तमे । (४९।१)

नाम्ना भृगोस्तु शिखरं प्रथितं देवपूजितम् ॥ (४९।२)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति दृढव्रताः । (५०।१)

बलबन्धुर्निरामित्रः केतुशृङ्गस्तपोधनः ॥ (५०।२)

योगात्मानो महात्मानस्तपोयोगसमन्विताः । (५१।१)

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति तपसा दग्धकिल्बिषाः ॥ (५१।२)

एकादशे द्वापरे तु व्यासस्तु त्रिव्रतो यदा । (५२।१)

तदाप्यहं भविष्यामि गङ्गाद्वारे कलौ तथा ॥ (५२।२)

उग्रो नाम महातेजाः सर्वलोकेषु विश्रुतः । (५३।१)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः ॥ (५३।२)

लम्बोदरश् च लम्बाक्षो लम्बकेशः प्रलम्बकः । (५४।१)

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं गता हि ते ॥ (५४।२)

द्वादशे परिवर्ते तु शततेजा यदा मुनिः । (५५।१)

भविष्यति महातेजा व्यासस्तु कविसत्तमः ॥ (५५।२)

तदाप्यहं भविष्यामि कलाविह युगान्तिके । (५६।१)

हैतुकं वनमासाद्य अत्रिर्नाम्ना परिश्रुतः ॥ (५६।२)

तत्रापि मम ते पुत्रा भस्मस्नानानुलेपनाः । (५७।१)

भविष्यन्ति महायोगा रुद्रलोकपरायणाः ॥ (५७।२)

सर्वज्ञः समबुद्धिश् च साध्यः सर्वस्तथैव च । (५८।१)

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं गता हि ते ॥ (५८।२)

त्रयोदशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमेण तु । (५९।१)

धर्मो नारायणो नाम व्यासस्तु भविता यदा ॥ (५९।२)

तदाप्यहं भविष्यामि वालिर्नाम महामुनिः । (६०।१)

वालखिल्याश्रमे पुण्ये पर्वते गन्धमादने ॥ (६०।२)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः । (६१।१)

सुधामा काश्यपश्चैव वासिष्ठो विरजास्तथा ॥ (६१।२)

महायोगबलोपेता विमला ऊर्ध्वरेतसः । (६२।१)

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं गता हि ते ॥ (६२।२)

यदा व्यासस्तरक्षुस्तु पर्याये तु चतुर्दशे । (६३।१)

तत्रापि पुनरेवाहं भविष्यामि युगान्तिके ॥ (६३।२)

वंशे त्वङ्गिरसां श्रेष्ठे गौतमो नाम नामतः । (६४।१)

भविष्यति महापुण्यं गौतमं नाम तद्वनम् ॥ (६४।२)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति कलौ तदा । (६५।१)

अत्रिर्देवसदश्चैव श्रवणो ऽथ श्रविष्ठकः ॥ (६५।२)

योगात्मानो महात्मानः सर्वे योगसमन्विताः । (६६।१)

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः ॥ (६६।२)

ततः पञ्चदशे प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते । (६७।१)

त्रैय्यारुणिर्यदा व्यासो द्वापरे समपद्यत ॥ (६७।२)

तदाप्यहं भविष्यामि नाम्ना वेदशिरा द्विजः । (६८।१)

तत्र वेदशिरो नाम अस्त्रं तत्पारमेश्वरम् ॥ (६८।२)

भविष्यति महावीर्यं वेदशीर्षश् च पर्वतः । (६९।१)

हिमवत्पृष्ठमासाद्य सरस्वत्यां नगोत्तमे ॥ (६९।२)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः । (७०।१)

कुणिश् च कुणिबाहुश् च कुशरीरः कुनेत्रकः ॥ (७०।२)

योगात्मानो महात्मानः सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः । (७१।१)

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः ॥ (७१।२)

व्यासो युगे षोडशे तु यदा देवो भविष्यति । (७२।१)

तत्र योगप्रदानाय भक्तानां च यतात्मनाम् ॥ (७२।२)

तदाप्यहं भविष्यामि गोकर्णो नाम नामतः । (७३।१)

भविष्यति सुपुण्यं च गोकर्णं नाम तद्वनम् ॥ (७३।२)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति च योगिनः । (७४।१)

काश्यपो ह्युशनाश्चैव च्यवनो ऽथ बृहस्पतिः ॥ (७४।२)

तेऽपि तेनैव मार्गेण ध्यानयोगसमन्विताः । (७५।१)

प्राप्य माहेश्वरं योगं गन्तारो रुद्रमेव हि ॥ (७५।२)

ततः सप्तदशे चैव परिवर्ते क्रमागते । (७६।१)

यदा भविष्यति व्यासो नाम्ना देवकृतञ्जयः ॥ (७६।२)

तदाप्यहं भविष्यामि गुहावासीति नामतः । (७७।१)

हिमवच्छिखरे रम्ये महोत्तुङ्गे महालये ॥ (७७।२)

सिद्धक्षेत्रं महापुण्यं भविष्यति महालयम् । (७८।१)

तत्रापि मम ते पुत्रा योगज्ञा ब्रह्मवादिनः ॥ (७८।२)

भविष्यन्ति महात्मानो निर्ममा निरहंकृताः । (७९।१)

उतथ्यो वामदेवश् च महायोगो महाबलः ॥ (७९।२)

तेषां शतसहस्रं तु शिष्याणां ध्यानयोगिनाम् । (८०।१)

भविष्यन्ति तदा काले सर्वे ते ध्यानयुञ्जकाः ॥ (८०।२)

योगाभ्यासरताश्चैव हृदि कृत्वा महेश्वरम् । (८१।१)

महालये पदं न्यस्तं दृष्ट्वा यान्ति शिवं पदम् ॥ (८१।२)

ये चान्ये ऽपि महात्मानः कलौ तस्मिन् युगान्तिके । (८२।१)

ध्याने मनः समाधाय विमलाः शुद्धबुद्धयः ॥ (८२।२)

मम प्रसादाद्यास्यन्ति रुद्रलोकं गतज्वराः । (८३।१)

गत्वा महालयं पुण्यं दृष्ट्वा माहेश्वरं पदम् ॥ (८३।२)

तीर्णस्तारयते जन्तुर्दश पूर्वान्दशोत्तरान् । (८४।१)

आत्मानमेकविंशं तु तारयित्वा महालये ॥ (८४।२)

मम प्रसादाद्यास्यन्ति रुद्रलोकं गतज्वराः । (८५।१)

ततो ऽष्टादशमे चैव परिवर्ते यदा विभो ॥ (८५।२)

तदा ऋतञ्जयो नाम व्यासस्तु भविता मुनिः । (८६।१)

तदाप्यहं भविष्यामि शिखण्डी नाम नामतः ॥ (८६।२)

सिद्धक्षेत्रे महापुण्ये देवदानवपूजिते । (८७।१)

हिमवच्छिखरे रम्ये शिखण्डी नाम पर्वतः ॥ (८७।२)

शिखण्डिनो वनं चापि यत्र सिद्धनिषेवितम् । (८८।१)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः ॥ (८८।२)

वाचश्रवा ऋचीकश् च श्यावाश्वश् च यतीश्वरः । (८९।१)

योगात्मानो महात्मानः सर्वे ते वेदपारगाः ॥ (८९।२)

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय संवृताः । (९०।१)

अथ एकोनविंशे तु परिवर्ते क्रमागते ॥ (९०।२)

व्यासस्तु भविता नाम्ना भरद्वाजो महामुनिः । (९१।१)

तदाप्यहं भविष्यामि जटामाली च नामतः ॥ (९१।२)

हिमवच्छिखरे रम्ये जटायुर्यत्र पर्वतः । (९२।१)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः ॥ (९२।२)

हिरण्यनाभः कौशल्यो लोकाक्षी कुथुमिस् तथा । (९३।१)

ईश्वरा योगधर्माणः सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः ॥ (९३।२)

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय संस्थिताः । (९४।१)

ततो विंशतिमश्चैव परिवर्तो यदा तदा ॥ (९४।२)

गौतमस्तु तदा व्यासो भविष्यति महामुनिः । (९५।१)

तदाप्यहं भविष्यामि अट्टहासस्तु नामतः ॥ (९५।२)

अट्टहासप्रियाश्चैव भविष्यन्ति तदा नराः । (९६।१)

तत्रैव हिमवत्पृष्ठे अट्टहासो महागिरिः ॥ (९६।२)

देवदानवयक्षेन्द्रसिद्धचारणसेवितः । (९७।१)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः ॥ (९७।२)

योगात्मानो महात्मानो ध्यायिनो नियतव्रताः । (९८।१)

सुमन्तुर्बर्बरी विद्वान् कबन्धः कुशिकंधरः ॥ (९८।२)

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः । (९९।१)

एकविंशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते ॥ (९९।२)

वाचश्रवाः स्मृतो व्यासो यदा स ऋषिसत्तमः । (१००।१)

तदाप्यहं भविष्यामि दारुको नाम नामतः ॥ (१००।२)

तस्माद्भविष्यते पुण्यं देवदारुवनं शुभम् । (१०१।१)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः ॥ (१०१।२)

प्लक्षो दार्भायणिश्चैव केतुमान् गौतमस् तथा । (१०२।१)

योगात्मानो महात्मानो नियता ऊर्ध्वरेतसः ॥ (१०२।२)

नैष्ठिकं व्रतमास्थाय रुद्रलोकाय ते गताः । (१०३।१)

द्वाविंशे परिवर्ते तु व्यासः शुष्मायणो यदा ॥ (१०३।२)

तदाप्यहं भविष्यामि वाराणस्यां महामुनिः । (१०४।१)

नाम्ना वै लाङ्गली भीमो यत्र देवाः सवासवाः ॥ (१०४।२)

द्रक्ष्यन्ति मां कलौ तस्मिन् भवं चैव हलायुधम् । (१०५।१)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति सुधार्मिकाः ॥ (१०५।२)

भल्लवी मधुपिङ्गश् च श्वेतकेतुः कुशस् तथा । (१०६।१)

प्राप्य माहेश्वरं योगं तेऽपि ध्यानपरायणाः ॥ (१०६।२)

विमला ब्रह्मभूयिष्ठा रुद्रलोकाय संस्थिताः । (१०७।१)

परिवर्ते त्रयोविंशे तृणबिन्दुर्यदा मुनिः ॥ (१०७।२)

व्यासो हि भविता ब्रह्मंस्तदाहं भविता पुनः । (१०८।१)

श्वेतो नाम महाकायो मुनिपुत्रस्तु धार्मिकः ॥ (१०८।२)

तत्र कालं जरिष्यामि तदा गिरिवरोत्तमे । (१०९।१)

तेन कालञ्जरो नाम भविष्यति स पर्वतः ॥ (१०९।२)

तत्रापि मम ते शिष्या भविष्यन्ति तपस्विनः । (११०।१)

उशिको बृहदश्वश् च देवलः कविरेव च ॥ (११०।२)

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गतः । (१११।१)

परिवर्ते चतुर्विंशे व्यास ऋक्षो यदा विभो ॥ (१११।२)

तदाप्यहं भविष्यामि कलौ तस्मिन् युगान्तिके । (११२।१)

शूली नाम महायोगी नैमिषे देववन्दिते ॥ (११२।२)

तत्रापि मम ते शिष्या भविष्यन्ति तपोधनाः । (११३।१)

शालिहोत्रो ऽग्निवेशश् च युवनाश्वः शरद्वसुः ॥ (११३।२)

ते ऽपि तेनैव मार्गेण रुद्रलोकाय संस्थिताः । (११४।१)

पञ्चविंशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते ॥ (११४।२)

वासिष्ठस्तु यदा व्यासः शक्तिर्नाम्ना भविष्यति । (११५।१)

तदाप्यहं भविष्यामि दण्डी मुण्डीश्वरः प्रभुः ॥ (११५।२)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः । (११६।१)

छगलः कुण्डकर्णश् च कुभाण्डश् च प्रवाहकः ॥ (११६।२)

प्राप्य माहेश्वरं योगममृतत्वाय ते गताः । (११७।१)

षड्विंशे परिवर्ते तु यदा व्यासः पराशरः ॥ (११७।२)

तदाप्यहं भविष्यामि सहिष्णुर्नाम नामतः । (११८।१)

पुरं भद्रवटं प्राप्य कलौ तस्मिन् युगान्तिके ॥ (११८।२)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति सुधार्मिकाः । (११९।१)

उलूको विद्युतश्चैव शंबूको ह्याश्वलायनः ॥ (११९।२)

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः । (१२०।१)

सप्तविंशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते ॥ (१२०।२)

जातूकर्ण्यो यदा व्यासो भविष्यति तपोधनः । (१२१।१)

तदाप्यहं भविष्यामि सोमशर्मा द्विजोत्तमः ॥ (१२१।२)

प्रभासतीर्थमासाद्य योगात्मा योगविश्रुतः । (१२२।१)

तत्रापि मम ते शिष्या भविष्यन्ति तपोधनाः ॥ (१२२।२)

अक्षपादः कुमारश् च उलूको वत्स एव च । (१२३।१)

योगात्मानो महात्मानो विमलाः शुद्धबुद्धयः ॥ (१२३।२)

प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं ततो गताः । (१२४।१)

अष्टाविंशे पुनः प्राप्ते परिवर्ते क्रमागते ॥ (१२४।२)

पराशरसुतः श्रीमान् विष्णुर्लोकपितामहः । (१२५।१)

यदा भविष्यति व्यासो नाम्ना द्वैपायनः प्रभुः ॥ (१२५।२)

तदा षष्ठेन चांशेन कृष्णः पुरुषसत्तमः । (१२६।१)

वसुदेवाद्यदुश्रेष्ठो वासुदेवो भविष्यति ॥ (१२६।२)

तदाप्यहं भविष्यामि योगात्मा योगमायया । (१२७।१)

लोकविस्मयनार्थाय ब्रह्मचारिशरीरकः ॥ (१२७।२)

श्मशाने मृतम् उत्सृष्टं दृष्ट्वा कायम् अनाथकम् । (१२८।१)

ब्राह्मणानां हितार्थाय प्रविष्टो योगमायया ॥ (१२८।२)

दिव्यां मेरुगुहां पुण्यां त्वया सार्धं च विष्णुना । (१२९।१)

भविष्यामि तदा ब्रह्मंल्लकुली नाम नामतः ॥ (१२९।२)

कायावतार इत्येवं सिद्धक्षेत्रं च वै तदा । (१३०।१)

भविष्यति सुविख्यातं यावद् भूमिर् धरिष्यति ॥ (१३०।२)

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपस्विनः । (१३१।१)

कुशिकश् चैव गर्गश् च मित्रः कौरुष्य एव च ॥ (१३१।२)

योगात्मानो महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः । (१३२।१)

प्राप्य माहेश्वरं योगं विमला ह्यूर्ध्वरेतसः ॥ (१३२।२)

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् । (१३३।१)

एते पाशुपताः सिद्धा भस्मोद्धूलितविग्रहाः ॥ (१३३।२)

लिङ्गार्चनरता नित्यं बाह्याभ्यन्तरतः स्थिताः । (१३४।१)

भक्त्या मयि च योगेन ध्याननिष्ठा जितेन्द्रियाः ॥ (१३४।२)

संसारबन्धच्छेदार्थं ज्ञानमार्गप्रकाशकम् । (१३५।१)

स्वरूपज्ञानसिद्ध्यर्थं योगं पाशुपतं महत् ॥ (१३५।२)

योगमार्गा अनेकाश् च ज्ञानमार्गास् त्व् अनेकशः । (१३६।१)

न निवृत्तिमुपायान्ति विना पञ्चाक्षरीं क्वचित् ॥ (१३६।२)

यदाचरेत्तपश्चायं सर्वद्वन्द्वविवर्जितम् । (१३७।१)

तदा स मुक्तो मन्तव्यः पक्वं फलमिव स्थितः ॥ (१३७।२)

एकाहं यः पुमान्सम्यक् चरेत्पाशुपतव्रतम् । (१३८।१)

न सांख्ये पञ्चरात्रे वा न प्राप्नोति गतिं कदा ॥ (१३८।२)

इत्येतद्वै मया प्रोक्तमवतारेषु लक्षणम् । (१३९।१)

मन्वादिकृष्णपर्यन्तमष्टाविंशद् युगक्रमात् ॥ (१३९।२)

तत्र श्रुतिसमूहानां विभागो धर्मलक्षणः । (१४०।१)

भविष्यति तदा कल्पे कृष्णद्वैपायनो यदा ॥ (१४०।२)

सूत उवाच । (१४१।१)

निशम्यैवं महातेजा महादेवेन कीर्तितम् । (१४१।२)

रुद्रावतारं भगवान् प्रणिपत्य महेश्वरम् ॥ (१४१।३)

तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिः पुनः प्राह च शङ्करम् । (१४२।१)

पितामह उवाच । (१४२।२)

सर्वे विष्णुमया देवाः सर्वे विष्णुमया गणाः ॥ (१४२।३)

न हि विष्णुसमा काचिद्गतिरन्या विधीयते । (१४३।१)

इत्येवं सततं वेदा गायन्ति नात्र संशयः ॥ (१४३।२)

स देवदेवो भगवांस्तव लिङ्गार्चने रतः । (१४४।१)

तव प्रणामपरमः कथं देवो ह्यभूत्प्रभुः ॥ (१४४।२)

सूत उवाच । (१४५।१)

निशम्य वचनं तस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । (१४५।२)

प्रपिबन्निव चक्षुर्भ्यां प्रीतस्तत्प्रश्नगौरवात् ॥ (१४५।३)

पूजाप्रकरणं तस्मै तमालोक्याह शङ्करः । (१४६।१)

भवान्नारायणश्चैव शक्रः साक्षात्सुरोत्तमः ॥ (१४६।२)

मुनयश् च सदा लिङ्गं सम्पूज्य विधिपूर्वकम् । (१४७।१)

स्वंस्वं पदं विभो प्राप्तास् तस्मात् सम्पूजयन्ति ते ॥ (१४७।२)

लिङ्गार्चनं विना निष्ठा नास्ति तस्माज्जनार्दनः । (१४८।१)

आत्मनो यजते नित्यं श्रद्धया भगवान्प्रभुः ॥ (१४८।२)

इत्येवमुक्त्वा ब्रह्माणमनुगृह्य महेश्वरः । (१४९।१)

पुनः सम्प्रेक्ष्य देवेशं तत्रैवान्तरधीयत ॥ (१४९।२)

तमुद्दिश्य तदा ब्रह्मा नमस्कृत्य कृताञ्जलिः । (१५०।१)

स्रष्टुं त्वशेषं भगवांल्लब्धसंज्ञस्तु शङ्करात् ॥ (१५०।२)