LiPur, 1, 76
Select a line for its word-by-word analysis.
अतः परं प्रवक्ष्यामि स्वेच्छाविग्रहसंभवम् । (१।२)
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi svecchāvigrahasaṃbhavam |
प्रतिष्ठायाः फलं सर्वं सर्वलोकहिताय वै ॥ (१।३)
pratiṣṭhāyāḥ phalaṃ sarvaṃ sarvalokahitāya vai ||
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ (२।२)
kṛtvā bhaktyā pratiṣṭhāpya sarvānkāmānavāpnuyāt ||
स्कन्दोमासहितं देवं सम्पूज्य विधिना सकृत् । (३।१)
skandomāsahitaṃ devaṃ sampūjya vidhinā sakṛt |
यत्फलं लभते मर्त्यस्तद्वदामि यथाश्रुतम् ॥ (३।२)
yatphalaṃ labhate martyastadvadāmi yathāśrutam ||
तत्र भुक्त्वा महाभोगान् विमानैः सार्वकामिकैः ॥ (५।२)
tatra bhuktvā mahābhogān vimānaiḥ sārvakāmikaiḥ ||
ऐन्द्रम् आसाद्य चैन्द्रत्वं कृत्वा वर्षायुतं पुनः । (७।१)
aindram āsādya caindratvaṃ kṛtvā varṣāyutaṃ punaḥ |
भुक्त्वा चैव भुवर्लोके भोगान् दिव्यान् सुशोभनान् ॥ (७।२)
bhuktvā caiva bhuvarloke bhogān divyān suśobhanān ||
सृष्ट्वा स्थितं हरिं वामे दक्षिणे चतुराननम् । (९।१)
sṛṣṭvā sthitaṃ hariṃ vāme dakṣiṇe caturānanam |
अष्टाविंशतिरुद्राणां कोटिः सर्वाङ्गसुप्रभम् ॥ (९।२)
aṣṭāviṃśatirudrāṇāṃ koṭiḥ sarvāṅgasuprabham ||
प्रकृतिं वामतश्चैव बुद्धिं वै बुद्धिदेशतः ॥ (१०।२)
prakṛtiṃ vāmataścaiva buddhiṃ vai buddhideśataḥ ||
नाभिदेशात् तथा वह्निं हृदयाद्भास्करं तथा ॥ (१२।२)
nābhideśāt tathā vahniṃ hṛdayādbhāskaraṃ tathā ||
कण्ठात्सोमं तथात्मानं भ्रूमध्यान्मस्तकाद्दिवम् । (१३।१)
kaṇṭhātsomaṃ tathātmānaṃ bhrūmadhyānmastakāddivam |
सृष्टैवं संस्थितं साक्षाज्जगत्सर्वं चराचरम् ॥ (१३।२)
sṛṣṭaivaṃ saṃsthitaṃ sākṣājjagatsarvaṃ carācaram ||
सर्वज्ञं सर्वगं देवं कृत्वा विद्याविधानतः । (१४।१)
sarvajñaṃ sarvagaṃ devaṃ kṛtvā vidyāvidhānataḥ |
प्रतिष्ठाप्य यथान्यायं शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥ (१४।२)
pratiṣṭhāpya yathānyāyaṃ śivasāyujyamāpnuyāt ||
त्रिपादं सप्तहस्तं च चतुःशृङ्गं द्विशीर्षकम् । (१५।१)
tripādaṃ saptahastaṃ ca catuḥśṛṅgaṃ dviśīrṣakam |
तत्र भुक्त्वा महाभोगान्कल्पलक्षं सुखी नरः । (१६।१)
tatra bhuktvā mahābhogānkalpalakṣaṃ sukhī naraḥ |
क्रमादागत्य लोके ऽस्मिन्सर्वयज्ञान्तगो भवेत् ॥ (१६।२)
kramādāgatya loke 'sminsarvayajñāntago bhavet ||
वृषारूढं तु यः कुर्यात्सोमं सोमार्धभूषणम् । (१७।१)
vṛṣārūḍhaṃ tu yaḥ kuryātsomaṃ somārdhabhūṣaṇam |
हयमेधायुतं कृत्वा यत्पुण्यं तद् अवाप्य सः ॥ (१७।२)
hayamedhāyutaṃ kṛtvā yatpuṇyaṃ tad avāpya saḥ ||
गत्वा शिवपुरं दिव्यं तत्रैव स विमुच्यते ॥ (१८।२)
gatvā śivapuraṃ divyaṃ tatraiva sa vimucyate ||
नन्दिना सहितं देवं साम्बं सर्वगणैर्वृतम् । (१९।१)
nandinā sahitaṃ devaṃ sāmbaṃ sarvagaṇairvṛtam |
कृत्वा यत्फलमाप्नोति वक्ष्ये तद्वै यथाश्रुतम् ॥ (१९।२)
kṛtvā yatphalamāpnoti vakṣye tadvai yathāśrutam ||
सूर्यमण्डलसंकाशैर् विमानैर् वृषसंयुतैः । (२०।१)
sūryamaṇḍalasaṃkāśair vimānair vṛṣasaṃyutaiḥ |
नृत्यद्भिर् अप्सरःसंघैः सर्वतः सर्वशोभितैः । (२१।१)
nṛtyadbhir apsaraḥsaṃghaiḥ sarvataḥ sarvaśobhitaiḥ |
गत्वा शिवपुरं दिव्यं गाणपत्यमवाप्नुयात् ॥ (२१।२)
gatvā śivapuraṃ divyaṃ gāṇapatyamavāpnuyāt ||
नृत्यन्तं देवदेवेशं शैलजासहितं प्रभुम् । (२२।१)
nṛtyantaṃ devadeveśaṃ śailajāsahitaṃ prabhum |
सहस्रबाहुं सर्वज्ञं चतुर्बाहुम् अथापि वा ॥ (२२।२)
sahasrabāhuṃ sarvajñaṃ caturbāhum athāpi vā ||
भृग्वाद्यैर्भूतसंघैश् च संवृतं परमेश्वरम् । (२३।१)
bhṛgvādyairbhūtasaṃghaiś ca saṃvṛtaṃ parameśvaram |
ब्रह्मेन्द्रविष्णुसोमाद्यैः सदा सर्वैर्नमस्कृतम् । (२४।१)
brahmendraviṣṇusomādyaiḥ sadā sarvairnamaskṛtam |
मातृभिर् मुनिभिश्चैव संवृतं परमेश्वरम् ॥ (२४।२)
mātṛbhir munibhiścaiva saṃvṛtaṃ parameśvaram ||
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य यत्फलं तद्वदाम्यहम् । (२५।१)
kṛtvā bhaktyā pratiṣṭhāpya yatphalaṃ tadvadāmyaham |
तत्फलं कोटिगुणितं लब्ध्वा याति शिवं पदम् । (२६।१)
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ labdhvā yāti śivaṃ padam |
तत्र भुक्त्वा महाभोगान् यावद् आभूतसंप्लवम् ॥ (२६।२)
tatra bhuktvā mahābhogān yāvad ābhūtasaṃplavam ||
सृष्ट्यन्तरे पुनः प्राप्ते मानवं पदमाप्नुयात् । (२७।१)
sṛṣṭyantare punaḥ prāpte mānavaṃ padamāpnuyāt |
नग्नं चतुर्भुजं श्वेतं त्रिनेत्रं सर्पमेखलम् ॥ (२७।२)
nagnaṃ caturbhujaṃ śvetaṃ trinetraṃ sarpamekhalam ||
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥ (२८।२)
kṛtvā bhaktyā pratiṣṭhāpya śivasāyujyamāpnuyāt ||
इभेन्द्रदारकं देवं सांबं सिद्धार्थदं प्रभुम् । (२९।१)
ibhendradārakaṃ devaṃ sāṃbaṃ siddhārthadaṃ prabhum |
सुधूम्रवर्णं रक्ताक्षं त्रिनेत्रं चन्द्रभूषणम् ॥ (२९।२)
sudhūmravarṇaṃ raktākṣaṃ trinetraṃ candrabhūṣaṇam ||
सिंहाजिनोत्तरीयं च मृगचर्मांबरं प्रभुम् ॥ (३०।२)
siṃhājinottarīyaṃ ca mṛgacarmāṃbaraṃ prabhum ||
तीक्ष्णदंष्ट्रं गदाहस्तं कपालोद्यतपाणिनम् । (३१।१)
tīkṣṇadaṃṣṭraṃ gadāhastaṃ kapālodyatapāṇinam |
पुण्डरीकाजिनं दोर्भ्यां बिभ्रन्तं कम्बुकं तथा । (३२।१)
puṇḍarīkājinaṃ dorbhyāṃ bibhrantaṃ kambukaṃ tathā |
हसन्तं च नदन्तं च पिबन्तं कृष्णसागरम् ॥ (३२।२)
hasantaṃ ca nadantaṃ ca pibantaṃ kṛṣṇasāgaram ||
नृत्यन्तं भूतसंघैश् च गणसंघैस् त्वलंकृतम् । (३३।१)
nṛtyantaṃ bhūtasaṃghaiś ca gaṇasaṃghais tvalaṃkṛtam |
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य यथाविभवविस्तरम् ॥ (३३।२)
kṛtvā bhaktyā pratiṣṭhāpya yathāvibhavavistaram ||
तत्र भुक्त्वा महाभोगान् यावदाभूतसंप्लवम् ॥ (३४।२)
tatra bhuktvā mahābhogān yāvadābhūtasaṃplavam ||
ज्ञानं विचारतो लब्ध्वा रुद्रेभ्यस्तत्र मुच्यते । (३५।१)
jñānaṃ vicārato labdhvā rudrebhyastatra mucyate |
स्त्रीपुंभावेन संस्थानं सर्वाभरणभूषितम् ॥ (३६।२)
strīpuṃbhāvena saṃsthānaṃ sarvābharaṇabhūṣitam ||
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य शिवलोके महीयते । (३७।१)
kṛtvā bhaktyā pratiṣṭhāpya śivaloke mahīyate |
तत्र भुक्त्वा महाभोगानणिमादिगुणैर्युतः ॥ (३७।२)
tatra bhuktvā mahābhogānaṇimādiguṇairyutaḥ ||
आचन्द्रतारकं ज्ञानं ततो लब्ध्वा विमुच्यते । (३८।१)
ācandratārakaṃ jñānaṃ tato labdhvā vimucyate |
यः कुर्याद्देवदेवेशं सर्वज्ञं लकुलीश्वरम् ॥ (३८।२)
yaḥ kuryāddevadeveśaṃ sarvajñaṃ lakulīśvaram ||
वृतं शिष्यप्रशिष्यैश् च व्याख्यानोद्यतपाणिनम् । (३९।१)
vṛtaṃ śiṣyapraśiṣyaiś ca vyākhyānodyatapāṇinam |
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य शिवलोकं स गच्छति ॥ (३९।२)
kṛtvā bhaktyā pratiṣṭhāpya śivalokaṃ sa gacchati ||
भुक्त्वा तु विपुलांस्तत्र भोगान् युगशतं नरः । (४०।१)
bhuktvā tu vipulāṃstatra bhogān yugaśataṃ naraḥ |
पूर्वदेवामराणां च यत्स्थानं सकलेप्सितम् । (४१।१)
pūrvadevāmarāṇāṃ ca yatsthānaṃ sakalepsitam |
त्रिपुण्ड्रधारिणस्तेषां शिरोमालाधरस्य च । (४२।१)
tripuṇḍradhāriṇasteṣāṃ śiromālādharasya ca |
विष्णोः कलेवरं चैव बिभ्रतः परमेष्ठिनः ॥ (४३।२)
viṣṇoḥ kalevaraṃ caiva bibhrataḥ parameṣṭhinaḥ ||
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य मुच्यते भवसागरात् । (४४।१)
kṛtvā bhaktyā pratiṣṭhāpya mucyate bhavasāgarāt |
मन्त्रमाह सकृद्वा यः पातकैः स विमुच्यते । (४५।१)
mantramāha sakṛdvā yaḥ pātakaiḥ sa vimucyate |
मन्त्रेणानेन गन्धाद्यैर्भक्त्या वित्तानुसारतः ॥ (४५।२)
mantreṇānena gandhādyairbhaktyā vittānusārataḥ ||
जालन्धरान्तकं देवं सुदर्शनधरं प्रभुम् ॥ (४६।२)
jālandharāntakaṃ devaṃ sudarśanadharaṃ prabhum ||
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य द्विधाभूतं जलंधरम् । (४७।१)
kṛtvā bhaktyā pratiṣṭhāpya dvidhābhūtaṃ jalaṃdharam |
प्रयाति शिवसायुज्यं नात्र कार्या विचारणा ॥ (४७।२)
prayāti śivasāyujyaṃ nātra kāryā vicāraṇā ||
सुदर्शनप्रदं देवं साक्षात्पूर्वोक्तलक्षणम् । (४८।१)
sudarśanapradaṃ devaṃ sākṣātpūrvoktalakṣaṇam |
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य शिवलोके महीयते । (४९।१)
kṛtvā bhaktyā pratiṣṭhāpya śivaloke mahīyate |
तिष्ठतोऽथ निकुम्भस्य पृष्ठतश्चरणांबुजम् ॥ (४९।२)
tiṣṭhato'tha nikumbhasya pṛṣṭhataścaraṇāṃbujam ||
वामेतरं सुविन्यस्य वामे चालिङ्ग्य चाद्रिजाम् । (५०।१)
vāmetaraṃ suvinyasya vāme cāliṅgya cādrijām |
शूलाग्रे कूर्परं स्थाप्य किङ्किणीकृतपन्नगम् ॥ (५०।२)
śūlāgre kūrparaṃ sthāpya kiṅkiṇīkṛtapannagam ||
सम्प्रेक्ष्य चान्धकं पार्श्वे कृताञ्जलिपुटं स्थितम् । (५१।१)
samprekṣya cāndhakaṃ pārśve kṛtāñjalipuṭaṃ sthitam |
रूपं कृत्वा यथान्यायं शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥ (५१।२)
rūpaṃ kṛtvā yathānyāyaṃ śivasāyujyamāpnuyāt ||
यः कुर्याद्देवदेवेशं त्रिपुरान्तकमीश्वरम् । (५२।१)
yaḥ kuryāddevadeveśaṃ tripurāntakamīśvaram |
तत्र भुक्त्वा महाभोगान् यावद् इच्छा द्विजोत्तमाः ॥ (५४।२)
tatra bhuktvā mahābhogān yāvad icchā dvijottamāḥ ||
ज्ञानं विचारितं लब्ध्वा तत्रैव स विमुच्यते ॥ (५५।१)
jñānaṃ vicāritaṃ labdhvā tatraiva sa vimucyate ||
गङ्गया सहितं चैव वामोत्सङ्गे ऽंबिकान्वितम् । (५७।१)
gaṅgayā sahitaṃ caiva vāmotsaṅge 'ṃbikānvitam |
विनायकं तथा स्कन्दं ज्येष्ठं दुर्गां सुशोभनाम् ॥ (५७।२)
vināyakaṃ tathā skandaṃ jyeṣṭhaṃ durgāṃ suśobhanām ||
भास्करं च तथा सोमं ब्रह्माणीं च महेश्वरीम् । (५८।१)
bhāskaraṃ ca tathā somaṃ brahmāṇīṃ ca maheśvarīm |
कौमारीं वैष्णवीं देवीं वाराहीं वरदां तथा ॥ (५८।२)
kaumārīṃ vaiṣṇavīṃ devīṃ vārāhīṃ varadāṃ tathā ||
इन्द्राणीं चैव चामुण्डां वीरभद्रसमन्विताम् । (५९।१)
indrāṇīṃ caiva cāmuṇḍāṃ vīrabhadrasamanvitām |
विघ्नेशेन च यो धीमान् शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥ (५९।२)
vighneśena ca yo dhīmān śivasāyujyamāpnuyāt ||
लिङ्गमूर्तिं महाज्वालामालासंवृतम् अव्ययम् । (६०।१)
liṅgamūrtiṃ mahājvālāmālāsaṃvṛtam avyayam |
लिङ्गस्य मध्ये वै कृत्वा चन्द्रशेखरमीश्वरम् ॥ (६०।२)
liṅgasya madhye vai kṛtvā candraśekharamīśvaram ||
व्योम्नि कुर्यात् तथा लिङ्गं ब्रह्माणं हंसरूपिणम् । (६१।१)
vyomni kuryāt tathā liṅgaṃ brahmāṇaṃ haṃsarūpiṇam |
विष्णुं वराहरूपेण लिङ्गस्याधस्त्वधोमुखम् ॥ (६१।२)
viṣṇuṃ varāharūpeṇa liṅgasyādhastvadhomukham ||
ब्रह्माणं दक्षिणे तस्य कृताञ्जलिपुटं स्थितम् । (६२।१)
brahmāṇaṃ dakṣiṇe tasya kṛtāñjalipuṭaṃ sthitam |
मध्ये लिङ्गं महाघोरं महाम्भसि च संस्थितम् ॥ (६२।२)
madhye liṅgaṃ mahāghoraṃ mahāmbhasi ca saṃsthitam ||
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य शिवसायुज्यमाप्नुयात् । (६३।१)
kṛtvā bhaktyā pratiṣṭhāpya śivasāyujyamāpnuyāt |
क्षेत्रसंरक्षकं देवं तथा पाशुपतं प्रभुम् ॥ (६३।२)
kṣetrasaṃrakṣakaṃ devaṃ tathā pāśupataṃ prabhum ||
कृत्वा भक्त्या यथान्यायं शिवलोके महीयते ॥ (६४।१)
kṛtvā bhaktyā yathānyāyaṃ śivaloke mahīyate ||
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे शिवमूर्तिप्रतिष्ठाफलकथनं नाम षट्सप्ततितमो ऽध्यायः ॥ (६५।१)
iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge śivamūrtipratiṣṭhāphalakathanaṃ nāma ṣaṭsaptatitamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.