लिङ्गपुराणLiṅgapurāṇa

LiPur, 1, 68

68 of 163 · 103 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सूत उवाच । (१।१)

sūta uvāca

1.2१.२

यदोर्वंशं प्रवक्ष्यामि ज्येष्ठस्योत्तमतेजसः । (१।२)

yadorvaṃśaṃ pravakṣyāmi jyeṣṭhasyottamatejasaḥ |

1.3१.३

संक्षेपेणानुपूर्व्याच्च गदतो मे निबोधत ॥ (१।३)

saṃkṣepeṇānupūrvyācca gadato me nibodhata ||

2.1२.१

यदोः पुत्रा बभूवुर् हि पञ्च देवसुतोपमाः । (२।१)

yadoḥ putrā babhūvur hi pañca devasutopamāḥ |

2.2२.२

सहस्रजित्सुतो ज्येष्ठः क्रोष्टुर् नीलो ऽजको लघुः ॥ (२।२)

sahasrajitsuto jyeṣṭhaḥ kroṣṭur nīlo 'jako laghuḥ ||

3.1३.१

सहस्रजित्सुतस्तद्वच्छतजिन्नाम पार्थिवः । (३।१)

sahasrajitsutastadvacchatajinnāma pārthivaḥ |

3.2३.२

सुताः शतजितः ख्यातास् त्रयः परमकीर्तयः ॥ (३।२)

sutāḥ śatajitaḥ khyātās trayaḥ paramakīrtayaḥ ||

4.1४.१

हैहयश् च हयश्चैव राजा वेणुहयश् च यः । (४।१)

haihayaś ca hayaścaiva rājā veṇuhayaś ca yaḥ |

4.2४.२

हैहयस्य तु दायादो धर्म इत्यभिविश्रुतः ॥ (४।२)

haihayasya tu dāyādo dharma ityabhiviśrutaḥ ||

5.1५.१

तस्य पुत्रो ऽभवद्विप्रा धर्मनेत्र इति श्रुतः । (५।१)

tasya putro 'bhavadviprā dharmanetra iti śrutaḥ |

5.2५.२

धर्मनेत्रस्य कीर्तिस् तु संजयस् तस्य चात्मजः ॥ (५।२)

dharmanetrasya kīrtis tu saṃjayas tasya cātmajaḥ ||

6.1६.१

संजयस्य तु दायादो महिष्मान्नाम धार्मिकः । (६।१)

saṃjayasya tu dāyādo mahiṣmānnāma dhārmikaḥ |

6.2६.२

आसीन् महिष्मतः पुत्रो भद्रश्रेण्यः प्रतापवान् ॥ (६।२)

āsīn mahiṣmataḥ putro bhadraśreṇyaḥ pratāpavān ||

7.1७.१

भद्रश्रेण्यस्य दायादो दुर्दमो नाम पार्थिवः । (७।१)

bhadraśreṇyasya dāyādo durdamo nāma pārthivaḥ |

7.2७.२

दुर्दमस्य सुतो धीमान्धनको नाम विश्रुतः ॥ (७।२)

durdamasya suto dhīmāndhanako nāma viśrutaḥ ||

8.1८.१

धनकस्य तु दायादाश्चत्वारो लोकसंमताः । (८।१)

dhanakasya tu dāyādāścatvāro lokasaṃmatāḥ |

8.2८.२

कृतवीर्यः कृताग्निश् च कृतवर्मा तथैव च ॥ (८।२)

kṛtavīryaḥ kṛtāgniś ca kṛtavarmā tathaiva ca ||

9.1९.१

कृतौजाश् च चतुर्थोऽभूत् कार्तवीर्यस्ततोऽर्जुनः । (९।१)

kṛtaujāś ca caturtho'bhūt kārtavīryastato'rjunaḥ |

9.2९.२

जज्ञे बाहुसहस्रेण सप्तद्वीपेश्वरोत्तमः ॥ (९।२)

jajñe bāhusahasreṇa saptadvīpeśvarottamaḥ ||

10.1१०.१

तस्य रामस् तदा त्वासीन्मृत्युर्नारायणात्मकः । (१०।१)

tasya rāmas tadā tvāsīnmṛtyurnārāyaṇātmakaḥ |

10.2१०.२

तस्य पुत्रशतान्यासन्पञ्च तत्र महारथाः ॥ (१०।२)

tasya putraśatānyāsanpañca tatra mahārathāḥ ||

11.1११.१

कृतास्त्रा बलिनः शूरा धर्मात्मानो मनस्विनः । (११।१)

kṛtāstrā balinaḥ śūrā dharmātmāno manasvinaḥ |

11.2११.२

शूरश् च शूरसेनश् च धृष्टः कृष्णस्तथैव च ॥ (११।२)

śūraś ca śūrasenaś ca dhṛṣṭaḥ kṛṣṇastathaiva ca ||

12.1१२.१

जयध्वजश् च राजासीद् आवन्तीनां विशां पतिः । (१२।१)

jayadhvajaś ca rājāsīd āvantīnāṃ viśāṃ patiḥ |

12.2१२.२

जयध्वजस्य पुत्रोऽभूत् तालजङ्घो महाबलः ॥ (१२।२)

jayadhvajasya putro'bhūt tālajaṅgho mahābalaḥ ||

13.1१३.१

शतं पुत्रास्तु तस्येह तालजङ्घाः प्रकीर्तिताः । (१३।१)

śataṃ putrāstu tasyeha tālajaṅghāḥ prakīrtitāḥ |

13.2१३.२

तेषां ज्येष्ठो महावीर्यो वीतिहोत्रो ऽभवन्नृपः ॥ (१३।२)

teṣāṃ jyeṣṭho mahāvīryo vītihotro 'bhavannṛpaḥ ||

14.1१४.१

वृषप्रभृतयश्चान्ये तत्सुताः पुण्यकर्मणः । (१४।१)

vṛṣaprabhṛtayaścānye tatsutāḥ puṇyakarmaṇaḥ |

14.2१४.२

वृषो वंशकरस्तेषां तस्य पुत्रो ऽभवन्मधुः ॥ (१४।२)

vṛṣo vaṃśakarasteṣāṃ tasya putro 'bhavanmadhuḥ ||

15.1१५.१

मधोः पुत्रशतं चासीद् वृष्णिस्तस्य तु वंशभाक् । (१५।१)

madhoḥ putraśataṃ cāsīd vṛṣṇistasya tu vaṃśabhāk |

15.2१५.२

वृष्णेस्तु वृष्णयः सर्वे मधोर्वै माधवाः स्मृताः । (१५।२)

vṛṣṇestu vṛṣṇayaḥ sarve madhorvai mādhavāḥ smṛtāḥ |

15.3१५.३

यादवा यदुवंशेन निरुच्यन्ते तु हैहयाः ॥ (१५।३)

yādavā yaduvaṃśena nirucyante tu haihayāḥ ||

16.1१६.१

तेषां पञ्च गणा ह्येते हैहयानां महात्मनाम् ॥ (१६।१)

teṣāṃ pañca gaṇā hyete haihayānāṃ mahātmanām ||

17.1१७.१

वीतिहोत्राश् च हर्याता भोजाश्चावन्तयस् तथा । (१७।१)

vītihotrāś ca haryātā bhojāścāvantayas tathā |

17.2१७.२

शूरसेनास्तु विख्यातास् तालजङ्घास्तथैव च ॥ (१७।२)

śūrasenāstu vikhyātās tālajaṅghāstathaiva ca ||

18.1१८.१

शूरश् च शूरसेनश् च वृषः कृष्णस्तथैव च । (१८।१)

śūraś ca śūrasenaś ca vṛṣaḥ kṛṣṇastathaiva ca |

18.2१८.२

जयध्वजः पञ्चमस्तु विख्याता हैहयोत्तमाः ॥ (१८।२)

jayadhvajaḥ pañcamastu vikhyātā haihayottamāḥ ||

19.1१९.१

शूरश् च शूरवीरश् च शूरसेनस्य चानघाः । (१९।१)

śūraś ca śūravīraś ca śūrasenasya cānaghāḥ |

19.2१९.२

शूरसेना इति ख्याता देशास्तेषां महात्मनाम् ॥ (१९।२)

śūrasenā iti khyātā deśāsteṣāṃ mahātmanām ||

20.1२०.१

वीतिहोत्रसुतश्चापि विश्रुतो नर्त इत्युत । (२०।१)

vītihotrasutaścāpi viśruto narta ityuta |

20.2२०.२

दुर्जयः कृष्णपुत्रस्तु बभूवामित्रकर्शनः ॥ (२०।२)

durjayaḥ kṛṣṇaputrastu babhūvāmitrakarśanaḥ ||

21.1२१.१

क्रोष्टुश् च शृणु राजर्षेर् वंशमुत्तमपौरुषम् । (२१।१)

kroṣṭuś ca śṛṇu rājarṣer vaṃśamuttamapauruṣam |

21.2२१.२

यस्यान्वये तु सम्भूतो विष्णुर् वृष्णिकुलोद्वहः ॥ (२१।२)

yasyānvaye tu sambhūto viṣṇur vṛṣṇikulodvahaḥ ||

22.1२२.१

क्रोष्टोरेको ऽभवत्पुत्रो वृजिनीवान्महायशाः । (२२।१)

kroṣṭoreko 'bhavatputro vṛjinīvānmahāyaśāḥ |

22.2२२.२

तस्य पुत्रोऽभवत् स्वाती कुशङ्कुस् तत्सुतो ऽभवत् ॥ (२२।२)

tasya putro'bhavat svātī kuśaṅkus tatsuto 'bhavat ||

23.1२३.१

अथ प्रसूतिमिच्छन्वै कुशङ्कुः सुमहाबलः । (२३।१)

atha prasūtimicchanvai kuśaṅkuḥ sumahābalaḥ |

23.2२३.२

महाक्रतुभिर् ईजेऽसौ विविधैराप्तदक्षिणैः ॥ (२३।२)

mahākratubhir īje'sau vividhairāptadakṣiṇaiḥ ||

24.1२४.१

जज्ञे चित्ररथस्तस्य पुत्रः कर्मभिर् अन्वितः । (२४।१)

jajñe citrarathastasya putraḥ karmabhir anvitaḥ |

24.2२४.२

अथ चैत्ररथो वीरो यज्वा विपुलदक्षिणः ॥ (२४।२)

atha caitraratho vīro yajvā vipuladakṣiṇaḥ ||

25.1२५.१

शशबिन्दुस् तु वै राजा अन्वयाद् व्रतम् उत्तमम् । (२५।१)

śaśabindus tu vai rājā anvayād vratam uttamam |

25.2२५.२

चक्रवर्ती महासत्त्वो महावीर्यो बहुप्रजाः ॥ (२५।२)

cakravartī mahāsattvo mahāvīryo bahuprajāḥ ||

26.1२६.१

शशबिन्दोस्तु पुत्राणां सहस्राणामभूच्छतम् । (२६।१)

śaśabindostu putrāṇāṃ sahasrāṇāmabhūcchatam |

26.2२६.२

शंसन्ति तस्य पुत्राणाम् अनन्तकम् अनुत्तमम् ॥ (२६।२)

śaṃsanti tasya putrāṇām anantakam anuttamam ||

27.1२७.१

अनन्तकात् सुतो यज्ञो यज्ञस्य तनयो धृतिः । (२७।१)

anantakāt suto yajño yajñasya tanayo dhṛtiḥ |

27.2२७.२

उशनास्तस्य तनयः सम्प्राप्य तु महीमिमाम् ॥ (२७।२)

uśanāstasya tanayaḥ samprāpya tu mahīmimām ||

28.1२८.१

आजहाराश्वमेधानां शतमुत्तमधार्मिकः । (२८।१)

ājahārāśvamedhānāṃ śatamuttamadhārmikaḥ |

28.2२८.२

स्मृतश्चोशनसः पुत्रः सितेषुर् नाम पार्थिवः ॥ (२८।२)

smṛtaścośanasaḥ putraḥ siteṣur nāma pārthivaḥ ||

29.1२९.१

मरुतस्तस्य तनयो राजर्षिर्वंशवर्धनः । (२९।१)

marutastasya tanayo rājarṣirvaṃśavardhanaḥ |

29.2२९.२

वीरः कम्बलबर्हिस्तु मरुस्तस्यात्मजः स्मृतः ॥ (२९।२)

vīraḥ kambalabarhistu marustasyātmajaḥ smṛtaḥ ||

30.1३०.१

पुत्रस्तु रुक्मकवचो विद्वान् कम्बलबर्हिषः । (३०।१)

putrastu rukmakavaco vidvān kambalabarhiṣaḥ |

30.2३०.२

निहत्य रुक्मकवचो वीरान् कवचिनो रणे ॥ (३०।२)

nihatya rukmakavaco vīrān kavacino raṇe ||

31.1३१.१

धन्विनो निशितैर् बाणैर् अवाप श्रियमुत्तमाम् । (३१।१)

dhanvino niśitair bāṇair avāpa śriyamuttamām |

31.2३१.२

अश्वमेधे तु धर्मात्मा ऋत्विग्भ्यः पृथिवीं ददौ ॥ (३१।२)

aśvamedhe tu dharmātmā ṛtvigbhyaḥ pṛthivīṃ dadau ||

32.1३२.१

जज्ञे तु रुक्मकवचात्परावृत्परवीरहा । (३२।१)

jajñe tu rukmakavacātparāvṛtparavīrahā |

32.2३२.२

जज्ञिरे पञ्च पुत्रास्तु महासत्त्वाः परावृतः ॥ (३२।२)

jajñire pañca putrāstu mahāsattvāḥ parāvṛtaḥ ||

33.1३३.१

रुक्मेषुः पृथुरुक्मश् च ज्यामघः परिघो हरिः । (३३।१)

rukmeṣuḥ pṛthurukmaś ca jyāmaghaḥ parigho hariḥ |

33.2३३.२

परिघं च हरिं चैव विदेहेषु पिता न्यसत् ॥ (३३।२)

parighaṃ ca hariṃ caiva videheṣu pitā nyasat ||

34.1३४.१

रुक्मेषुरभवद्राजा पृथुरुक्मस्तदाश्रयात् । (३४।१)

rukmeṣurabhavadrājā pṛthurukmastadāśrayāt |

34.2३४.२

तैस्तु प्रव्राजितो राजा ज्यामघो ऽवसदाश्रमे ॥ (३४।२)

taistu pravrājito rājā jyāmagho 'vasadāśrame ||

35.1३५.१

प्रशान्तः स वनस्थोऽपि ब्राह्मणैरेव बोधितः । (३५।१)

praśāntaḥ sa vanastho'pi brāhmaṇaireva bodhitaḥ |

35.2३५.२

जगाम धनुरादाय देशमन्यं ध्वजी रथी ॥ (३५।२)

jagāma dhanurādāya deśamanyaṃ dhvajī rathī ||

36.1३६.१

नर्मदातीरमेकाकी केवलं भार्यया युतः । (३६।१)

narmadātīramekākī kevalaṃ bhāryayā yutaḥ |

36.2३६.२

ऋक्षवन्तं गिरिं गत्वा त्यक्तमन्यैरुवास सः ॥ (३६।२)

ṛkṣavantaṃ giriṃ gatvā tyaktamanyairuvāsa saḥ ||

37.1३७.१

ज्यामघस्याभवद्भार्या शैब्या शीलवती सती । (३७।१)

jyāmaghasyābhavadbhāryā śaibyā śīlavatī satī |

37.2३७.२

सा चैव तपसोग्रेण शैब्या वै सम्प्रसूयत ॥ (३७।२)

sā caiva tapasogreṇa śaibyā vai samprasūyata ||

38.1३८.१

सुतं विदर्भं सुभगा वयःपरिणता सती । (३८।१)

sutaṃ vidarbhaṃ subhagā vayaḥpariṇatā satī |

38.2३८.२

राजा पुत्रसुतायां तु विद्वांसौ क्रथकैशिकौ ॥ (३८।२)

rājā putrasutāyāṃ tu vidvāṃsau krathakaiśikau ||

39.1३९.१

पुत्रौ विदर्भराजस्य शूरौ रणविशारदौ । (३९।१)

putrau vidarbharājasya śūrau raṇaviśāradau |

39.2३९.२

रोमपादस्तृतीयश् च बभ्रुस्तस्यात्मजः स्मृतः ॥ (३९।२)

romapādastṛtīyaś ca babhrustasyātmajaḥ smṛtaḥ ||

40.1४०.१

सुधृतिस्तनयस्तस्य विद्वान्परमधार्मिकः । (४०।१)

sudhṛtistanayastasya vidvānparamadhārmikaḥ |

40.2४०.२

कौशिकस्तनयस्तस्मात् तस्माच्चैद्यान्वयः स्मृतः ॥ (४०।२)

kauśikastanayastasmāt tasmāccaidyānvayaḥ smṛtaḥ ||

41.1४१.१

क्रथो विदर्भस्य सुतः कुन्तिस्तस्यात्मजो ऽभवत् । (४१।१)

kratho vidarbhasya sutaḥ kuntistasyātmajo 'bhavat |

41.2४१.२

कुन्तेर् वृतस्ततो जज्ञे रणधृष्टः प्रतापवान् ॥ (४१।२)

kunter vṛtastato jajñe raṇadhṛṣṭaḥ pratāpavān ||

42.1४२.१

रणधृष्टस्य च सुतो निधृतिः परवीरहा । (४२।१)

raṇadhṛṣṭasya ca suto nidhṛtiḥ paravīrahā |

42.2४२.२

दशार्हो नैधृतो नाम्ना महारिगणसूदनः ॥ (४२।२)

daśārho naidhṛto nāmnā mahārigaṇasūdanaḥ ||

43.1४३.१

दशार्हस्य सुतो व्याप्तो जीमूत इति तत्सुतः । (४३।१)

daśārhasya suto vyāpto jīmūta iti tatsutaḥ |

43.2४३.२

जीमूतपुत्रो विकृतिस् तस्य भीमरथः सुतः ॥ (४३।२)

jīmūtaputro vikṛtis tasya bhīmarathaḥ sutaḥ ||

44.1४४.१

अथ भीमरथस्यासीत्पुत्रो नवरथः किल । (४४।१)

atha bhīmarathasyāsītputro navarathaḥ kila |

44.2४४.२

दानधर्मरतो नित्यं सत्यशीलपरायणः ॥ (४४।२)

dānadharmarato nityaṃ satyaśīlaparāyaṇaḥ ||

45.1४५.१

तस्य चासीद्दृढरथः शकुनिस्तस्य चात्मजः । (४५।१)

tasya cāsīddṛḍharathaḥ śakunistasya cātmajaḥ |

45.2४५.२

तस्मात् करम्भः सम्भूतो देवरातो ऽभवत्ततः ॥ (४५।२)

tasmāt karambhaḥ sambhūto devarāto 'bhavattataḥ ||

46.1४६.१

देवरातादभूद्राजा देवरातिर् महायशाः । (४६।१)

devarātādabhūdrājā devarātir mahāyaśāḥ |

46.2४६.२

देवगर्भोपमो जज्ञे यो देवक्षत्रनामकः ॥ (४६।२)

devagarbhopamo jajñe yo devakṣatranāmakaḥ ||

47.1४७.१

देवक्षत्रसुतः श्रीमान् मधुर्नाम महायशाः । (४७।१)

devakṣatrasutaḥ śrīmān madhurnāma mahāyaśāḥ |

47.2४७.२

मधूनां वंशकृद्राजा मधोस्तु कुरुवंशकः ॥ (४७।२)

madhūnāṃ vaṃśakṛdrājā madhostu kuruvaṃśakaḥ ||

48.1४८.१

कुरुवंशाद् अनुस् तस्मात् पुरुत्वान् पुरुषोत्तमः । (४८।१)

kuruvaṃśād anus tasmāt purutvān puruṣottamaḥ |

48.2४८.२

अंशुर्जज्ञे च वैदर्भ्यां भद्रवत्यां पुरुत्वतः ॥ (४८।२)

aṃśurjajñe ca vaidarbhyāṃ bhadravatyāṃ purutvataḥ ||

49.1४९.१

ऐक्ष्वाकीम् अवहच्चांशुः सत्त्वस्तस्मादजायत । (४९।१)

aikṣvākīm avahaccāṃśuḥ sattvastasmādajāyata |

49.2४९.२

सत्त्वात् सर्वगुणोपेतः सात्वतः कुलवर्धनः ॥ (४९।२)

sattvāt sarvaguṇopetaḥ sātvataḥ kulavardhanaḥ ||

50.1५०.१

ज्यामघस्य मया प्रोक्ता सृष्टिर्वै विस्तरेण वः । (५०।१)

jyāmaghasya mayā proktā sṛṣṭirvai vistareṇa vaḥ |

50.2५०.२

यः पठेच्छृणुयाद्वापि निसृष्टिं ज्यामघस्य तु ॥ (५०।२)

yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi nisṛṣṭiṃ jyāmaghasya tu ||

51.1५१.१

प्रजीवत्येति वै स्वर्गं राज्यं सौख्यं च विन्दति ॥ (५१।१)

prajīvatyeti vai svargaṃ rājyaṃ saukhyaṃ ca vindati ||

52.1५२.१

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे वंशानुवर्णनं नामाष्टषष्टितमो ऽध्यायः ॥ (५२।१)

iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge vaṃśānuvarṇanaṃ nāmāṣṭaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

LiPur, 1, 68

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit