ऋषय ऊचुः । (१।१)

ऐक्ष्वाकुर् अंबरीषो वै वासुदेवपरायणः । (१।२)

पालयामास पृथिवीं विष्णोराज्ञापुरःसरः ॥ (१।३)

श्रुतमेतन्महाबुद्धे तत्सर्वं वक्तुमर्हसि । (२।१)

नित्यं तस्य हरेश्चक्रं शत्रुरोगभयादिकम् ॥ (२।२)

हन्तीति श्रूयते लोके धार्मिकस्य महात्मनः । (३।१)

अंबरीषस्य चरितं तत्सर्वं ब्रूहि सत्तम ॥ (३।२)

माहात्म्यमनुभावं च भक्तियोगमनुत्तमम् । (४।१)

यथावच्छ्रोतुमिच्छामः सूत वक्तुं त्वमर्हसि ॥ (४।२)

सूत उवाच । (५।१)

बिर्थ् ओड़् अम्बरीषश्रूयतां मुनिशार्दूलाश्चरितं तस्य धीमतः । (५।२)

अंबरीषस्य माहात्म्यं सर्वपापहरं परम् ॥ (५।३)

त्रिशङ्कोर्दयिता भार्या सर्वलक्षणशोभिता । (६।१)

अंबरीषस्य जननी नित्यं शौचसमन्विता ॥ (६।२)

योगनिद्रासमारूढं शेषपर्यङ्कशायिनम् । (७।१)

नारायणं महात्मानं ब्रह्माण्डकमलोद्भवम् ॥ (७।२)

तमसा कालरुद्राख्यं रजसा कनकाण्डजम् । (८।१)

सत्त्वेन सर्वगं विष्णुं सर्वदेवनमस्कृतम् ॥ (८।२)

अर्चयामास सततं वाङ्मनःकायकर्मभिः । (९।१)

माल्यदानादिकं सर्वं स्वयमेवमचीकरत् ॥ (९।२)

गन्धादिपेषणं चैव धूपद्रव्यादिकं तथा । (१०।१)

भूमेरालेपनादीनि हविषां पचनं तथा ॥ (१०।२)

तत्कौतुकसमाविष्टा स्वयमेव चकार सा । (११।१)

शुभा पद्मावती नित्यं वाचा नारायणेति वै ॥ (११।२)

अनन्तेत्येव सा नित्यं भाषमाणा पतिव्रता । (१२।१)

दशवर्षसहस्राणि तत्परेणान्तरात्मना ॥ (१२।२)

अर्चयामास गोविन्दं गन्धपुष्पादिभिः शुचिः । (१३।१)

विष्णुभक्तान्महाभागान् सर्वपापविवर्जितान् ॥ (१३।२)

दानमानार्चनैर्नित्यं धनरत्नैरतोषयत् । (१४।१)

ततः कदाचित्सा देवी द्वादशीं समुपोष्य वै ॥ (१४।२)

हरेरग्रे महाभागा सुष्वाप पतिना सह । (१५।१)

तत्र नारायणो देवस्तामाह पुरुषोत्तमः ॥ (१५।२)

किम् इच्छसि वरं भद्रे मत्तस् त्वम् ब्रूहि भामिनि । (१६।१)

सा दृष्ट्वा तु वरं वव्रे पुत्रो मे वैष्णवो भवेत् ॥ (१६।२)

सार्वभौमो महातेजाः स्वकर्मनिरतः शुचिः । (१७।१)

तथेत्युक्त्वा ददौ तस्यै फलम् एकं जनार्दनः ॥ (१७।२)

सा प्रबुद्धा फलं दृष्ट्वा भर्त्रे सर्वं न्यवेदयत् । (१८।१)

भक्षयामास संहृष्टा फलं तद्गतमानसा ॥ (१८।२)

ततः कालेन सा देवी पुत्रं कुलविवर्धनम् । (१९।१)

असूत सा सदाचारं वासुदेवपरायणम् ॥ (१९।२)

शुभलक्षणसम्पन्नं चक्राङ्किततनूरुहम् । (२०।१)

जातं दृष्ट्वा पिता पुत्रं क्रियाः सर्वाश्चकार वै ॥ (२०।२)

अंबरीष इति ख्यातो लोके समभवत्प्रभुः । (२१।१)

पितर्युपरते श्रीमानभिषिक्तो महामुनिः ॥ (२१।२)

अम्बरीष प्रच्तिसेस् पेनन्चेमन्त्रिष्वाधाय राज्यं च तप उग्रं चकार सः । (२२।१)

संवत्सरसहस्रं वै जपन्नारायणं प्रभुम् ॥ (२२।२)

हृत्पुण्डरीकमध्यस्थं सूर्यमण्डलमध्यतः । (२३।१)

शङ्खचक्रगदापद्मधारयन्तं चतुर्भुजम् ॥ (२३।२)

शुद्धजांबूनदनिभं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम् । (२४।१)

सर्वाभरणसंयुक्तं पीतांबरधरं प्रभुम् ॥ (२४।२)

श्रीवत्सवक्षसं देवं पुरुषं पुरुषोत्तमम् । (२५।१)

ततो गरुडमारुह्य सर्वदेवैरभिष्टुतः ॥ (२५।२)

आजगाम स विश्वात्मा सर्वलोकनमस्कृतः । (२६।१)

ऐरावतमिवाचिन्त्यं कृत्वा वै गरुडं हरिः ॥ (२६।२)

स्वयं शक्र इवासीनस्तमाह नृपसत्तमम् । (२७।१)

इन्द्रो ऽहमस्मि भद्रं ते किं ददामि वरं च ते ॥ (२७।२)

सर्वलोकेश्वरो ऽहं त्वां रक्षितुं समुपागतः । (२८।१)

अंबरीष उवाच । (२८।२)

नाहं त्वम् अभिसंधाय तप आस्थितवानिह ॥ (२८।३)

त्वया दत्तं च नेष्यामि गच्छ शक्र यथासुखम् । (२९।१)

मम नारायणो नाथस्तं नमामि जगत्पतिम् ॥ (२९।२)

गच्छेन्द्र मा कृथास्त्वत्र मम बुद्धिविलोपनम् । (३०।१)

ततः प्रहस्य भगवान् स्वरूपम् अकरोद्धरिः ॥ (३०।२)

शार्ङ्गचक्रगदापाणिः खड्गहस्तो जनार्दनः । (३१।१)

गरुडोपरि सर्वात्मा नीलाचल इवापरः ॥ (३१।२)

देवगन्धर्वसंघैश्च स्तूयमानः समन्ततः । (३२।१)

प्रणम्य स च संतुष्टस्तुष्टाव गरुडध्वजम् ॥ (३२।२)

प्रसीद लोकनाथेश मम नाथ जनार्दन । (३३।१)

कृष्ण विष्णो जगन्नाथ सर्वलोकनमस्कृत ॥ (३३।२)

त्वमादिस्त्वमनादिस्त्वमनन्तः पूरुषः प्रभुः । (३४।१)

अप्रमेयो विभुर्विष्णुर्गोविन्दः कमलेक्षणः ॥ (३४।२)

महेश्वराङ्गजो मध्ये पुष्करः खगमः खगः । (३५।१)

कव्यवाहः कपाली त्वं हव्यवाहः प्रभञ्जनः ॥ (३५।२)

आदिदेवः क्रियानन्दः परमात्मात्मनि स्थितः । (३६।१)

त्वां प्रपन्नोऽस्मि गोविन्द जय देवकिनन्दन । (३६।२)

जय देव जगन्नाथ पाहि मां पुष्करेक्षण ॥ (३६।३)

नान्या गतिस्त्वदन्या मे त्वमेव शरणं मम । (३७।१)

सूत उवाच । (३७।२)

तमाह भगवान्विष्णुः किं ते हृदि चिकीर्षितम् ॥ (३७।३)

तत्सर्वं ते प्रदास्यामि भक्तोऽसि मम सुव्रत । (३८।१)

भक्तिप्रियो ऽहं सततं तस्माद्दातुमिहागतः ॥ (३८।२)

अंबरीष उवाच । (३९।१)

लोकनाथ परानन्द नित्यं मे वर्तते मतिः । (३९।२)

वासुदेवपरो नित्यं वाङ्मनःकायकर्मभिः ॥ (३९।३)

यथा त्वं देवदेवस्य भवस्य परमात्मनः । (४०।१)

तथा भवाम्यहं विष्णो तव देव जनार्दन ॥ (४०।२)

पालयिष्यामि पृथिवीं कृत्वा वै वैष्णवं जगत् । (४१।१)

यज्ञहोमार्चनैश्चैव तर्पयामि सुरोत्तमान् ॥ (४१।२)

वैष्णवान्पालयिष्यामि निहनिष्यामि शात्रवान् । (४२।१)

लोकतापभये भीत इति मे धीयते मतिः ॥ (४२।२)

अम्बरीष गेत्स् अ चक्र ड़्रोम् विष्णुश्रीभगवानुवाच । (४३।१)

एवमस्तु यथेच्छं वै चक्रमेतत्सुदर्शनम् । (४३।२)

पुरा रुद्रप्रसादेन लब्धं वै दुर्लभं मया ॥ (४३।३)

ऋषिशापादिकं दुःखं शत्रुरोगादिकं तथा । (४४।१)

निहनिष्यति ते नित्यमित्युक्त्वान्तरधीयत ॥ (४४।२)

सूत उवाच । (४५।१)

ततः प्रणम्य मुदितो राजा नारायणं प्रभुम् । (४५।२)

प्रविश्य नगरीं रम्यामयोध्यां पर्यपालयत् ॥ (४५।३)

ब्राह्मणादींश्च वर्णांश्च स्वस्वकर्मण्य् अयोजयत् । (४६।१)

नारायणपरो नित्यं विष्णुभक्तानकल्मषान् ॥ (४६।२)

पालयामास हृष्टात्मा विशेषेण जनाधिपः । (४७।१)

अश्वमेधशतैरिष्ट्वा वाजपेयशतेन च ॥ (४७।२)

पालयामास पृथिवीं सागरावरणामिमाम् । (४८।१)

गृहे गृहे हरिस्तस्थौ वेदघोषो गृहे गृहे ॥ (४८।२)

नामघोषो हरेश्चैव यज्ञघोषस्तथैव च । (४९।१)

अभवन्नृपशार्दूले तस्मिन् राज्यं प्रशासति ॥ (४९।२)

नासस्या नातृणा भूमिर्न दुर्भिक्षादिभिर्युता । (५०।१)

रागहीनाः प्रजा नित्यं सर्वोपद्रववर्जिताः ॥ (५०।२)

अंबरीषो महातेजाः पालयामास मेदिनीम् । (५१।१)

तस्यैवंवर्तमानस्य कन्या कमललोचना ॥ (५१।२)

नारद अन्द् पर्वत चोउर्त् अम्बरीषस् दौघ्तेर् श्रीमतीश्रीमती नाम विख्याता सर्वलक्षणसंयुता । (५२।१)

प्रदानसमयं प्राप्ता देवमायेव शोभना ॥ (५२।२)

तस्मिन्काले मुनिः श्रीमान्नारदो ऽभ्यागतश्चवै । (५३।१)

अंबरीषस्य राज्ञो वै पर्वतश्च महामतिः ॥ (५३।२)

तावुभावागतौ दृष्ट्वा प्रणिपत्य यथाविधि । (५४।१)

अंबरीषो महातेजाः पूजयामास ताव् ऋषी ॥ (५४।२)

कन्यां तां रममाणां वै मेघमध्ये शतह्रदाम् । (५५।१)

प्राह तां प्रेक्ष्य भगवान् नारदः सस्मितस् तदा ॥ (५५।२)

केयं राजन्महाभागा कन्या सुरसुतोपमा । (५६।१)

ब्रूहि धर्मभृतां श्रेष्ठ सर्वलक्षणशोभिता ॥ (५६।२)

राजोवाच । (५७।१)

दुहितेयं मम विभो श्रीमती नाम नामतः । (५७।२)

प्रदानसमयं प्राप्ता वरमन्वेषते शुभा ॥ (५७।३)

इत्युक्तो मुनिशार्दूलस्तामैच्छन्नारदो द्विजाः । (५८।१)

पर्वतोऽपि मुनिस्तां वै चकमे मुनिसत्तमाः ॥ (५८।२)

अनुज्ञाप्य च राजानं नारदो वाक्यमब्रवीत् । (५९।१)

रहस्याहूय धर्मात्मा मम देहि सुतामिमाम् ॥ (५९।२)

पर्वतो हि तथा प्राह राजानं रहसि प्रभुः । (६०।१)

तावुभौ सह धर्मात्मा प्रणिपत्य भयार्दितः ॥ (६०।२)

उभौ भवन्तौ कन्यां मे प्रार्थयानौ कथं त्वहम् । (६१।१)

करिष्यामि महाप्राज्ञ शृणु नारद मे वचः ॥ (६१।२)

त्वं च पर्वत मे वाक्यं शृणु वक्ष्यामि यत्प्रभो । (६२।१)

कन्येयं युवयोरेकं वरयिष्यति चेच्छुभा ॥ (६२।२)

तस्मै कन्यां प्रयच्छामि नान्यथा शक्तिरस्ति मे । (६३।१)

तथेत्युक्त्वा ततो भूयः श्वो यास्याव इति स्म ह ॥ (६३।२)

इत्युक्त्वा मुनिशार्दूलौ जग्मतुः प्रीतिमानसौ । (६४।१)

वासुदेवपरौ नित्यमुभौ ज्ञानविदांवरौ ॥ (६४।२)

विष्णुलोकं ततो गत्वा नारदो मुनिसत्तमः । (६५।१)

प्रणिपत्य हृषीकेशं वाक्यमेतदुवाच ह ॥ (६५।२)

श्रोतव्यमस्ति भगवन्नाथ नारायण प्रभो । (६६।१)

रहसि त्वां प्रवक्ष्यामि नमस्ते भुवनेश्वर ॥ (६६।२)

ततः प्रहस्य गोविन्दः सर्वानुत्सार्य तं मुनिम् । (६७।१)

ब्रूहीत्याह च विश्वात्मा मुनिराह च केशवम् ॥ (६७।२)

त्वदीयो नृपतिः श्रीमानंबरीषो महीपतिः । (६८।१)

तस्य कन्या विशालाक्षी श्रीमती नाम नामतः ॥ (६८।२)

परिणेतुमनास् तत्र गतो ऽस्मि वचनं शृणु । (६९।१)

पर्वतो ऽयं मुनिः श्रीमांस्तव भृत्यस्तपोनिधिः ॥ (६९।२)

तामैच्छत् सोऽपि भगवन्नावामाह जनाधिपः । (७०।१)

अंबरीषो महातेजाः कन्येयं युवयोर्वरम् ॥ (७०।२)

लावण्ययुक्तं वृणुयाद्यदि तस्मै ददाम्यहम् । (७१।१)

इत्याहावां नृपस्तत्र तथेत्युक्त्वाहमागतः ॥ (७१।२)

आगमिष्यामि ते राजन् श्वः प्रभाते गृहं त्विति । (७२।१)

आगतोऽहं जगन्नाथ कर्तुमर्हसि मे प्रियम् ॥ (७२।२)

वानराननवद्भाति पर्वतस्य मुखं यथा । (७३।१)

तथा कुरु जगन्नाथ मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ (७३।२)

तथेत्युक्त्वा स गोविन्दः प्रहस्य मधुसूदनः । (७४।१)

त्वयोक्तं च करिष्यामि गच्छ सौम्य यथागतम् ॥ (७४।२)

एवमुक्त्वा मुनिर्हृष्टः प्रणिपत्य जनार्दनम् । (७५।१)

मन्यमानः कृतात्मानं तथायोध्यां जगाम सः ॥ (७५।२)

गते मुनिवरे तस्मिन्पर्वतो ऽपि महामुनिः । (७६।१)

प्रणम्य माधवं हृष्टो रहस्येनमुवाच ह ॥ (७६।२)

वृत्तं तस्य निवेद्याग्रे नारदस्य जगत्पते । (७७।१)

गोलाङ्गूलमुखं यद्वन्मुखं भाति तथा कुरु ॥ (७७।२)

तच्छ्रुत्वा भगवान्विष्णुस्त्वयोक्तं च करोमि वै । (७८।१)

गच्छ शीघ्रमयोध्यां वै मावेदीर् नारदस्य वै ॥ (७८।२)

त्वया मे संविदं तत्र तथेत्युक्त्वा जगाम सः । (७९।१)

ततो राजा समाज्ञाय प्राप्तौ मुनिवरौ तदा ॥ (७९।२)

माङ्गल्यैर्विविधैः सर्वामयोध्यां ध्वजमालिनीम् । (८०।१)

मण्डयामास पुष्पैश्च लाजैश्चैव समन्ततः ॥ (८०।२)

अंबुसिक्तगृहद्वारां सिक्तापणमहापथाम् । (८१।१)

दिव्यगन्धरसोपेतां धूपितां दिव्यधूपकैः ॥ (८१।२)

कृत्वा च नगरीं राजा मण्डयामास तां सभाम् । (८२।१)

दिव्यैर्गन्धैस्तथा धूपै रत्नैश्च विविधैस्तथा ॥ (८२।२)

अलंकृतां मणिस्तंभैर्नानामाल्योपशोभिताम् । (८३।१)

परार्ध्यास्तरणोपेतैर् दिव्यैर् भद्रासनैर् वृताम् ॥ (८३।२)

कृत्वा नृपेन्द्रस्तां कन्यां ह्यादाय प्रविवेश ह । (८४।१)

सर्वाभरणसम्पन्नां श्रीरिवायतलोचनाम् ॥ (८४।२)

करसंमितमध्याङ्गीं पञ्चस्निग्धां शुभाननाम् । (८५।१)

स्त्रीभिः परिवृतां दिव्यां श्रीमतीं संश्रितां तदा ॥ (८५।२)

सभा च सा भूपतेः समृद्धा मणिप्रवेकोत्तमरत्नचित्रा । (८६।१)

न्यस्तासना माल्यवती सुबद्धा तामाययुस्ते नरराजवर्गाः ॥ (८६।२)

अथापरो ब्रह्मवरात्मजो हि त्रैविद्यविद्यो भगवान्महात्मा । (८७।१)

सपर्वतो ब्रह्मविदां वरिष्ठो महामुनिर्नारद आजगाम ॥ (८७।२)

तावागतौ समीक्ष्याथ राजा संभ्रान्तमानसः । (८८।१)

दिव्यमासनम् आदाय पूजयामास तावुभौ ॥ (८८।२)

उभौ देवर्षिसिद्धौ तौ उभौ ज्ञानविदां वरौ । (८९।१)

समासीनौ महात्मानौ कन्यार्थं मुनिसत्तमौ ॥ (८९।२)

तावुभौ प्रणिपत्याग्रे कन्यां तां श्रीमतीं शुभाम् । (९०।१)

सुतां कमलपत्राक्षीं प्राह राजा यशस्विनीम् ॥ (९०।२)

अनयोर्यं वरं भद्रे मनसा त्वम् इहेच्छसि । (९१।१)

तस्मै मालाम् इमां देहि प्रणिपत्य यथाविधि ॥ (९१।२)

एवमुक्ता तु सा कन्या स्त्रीभिः परिवृता तदा । (९२।१)

मालां हिरण्मयीं दिव्यामादाय शुभलोचना ॥ (९२।२)

यत्रासीनौ महात्मानौ तत्रागम्य स्थिता तदा । (९३।१)

वीक्षमाणा मुनिश्रेष्ठौ नारदं पर्वतं तथा ॥ (९३।२)

शाखामृगाननं दृष्ट्वा नारदं पर्वतं तथा । (९४।१)

गोलाङ्गुलमुखं कन्या किंचित् त्राससमन्विता ॥ (९४।२)

संभ्रान्तमानसा तत्र प्रवातकदली यथा । (९५।१)

तस्थौ ताम् आह राजासौ वत्से किं त्वं करिष्यसि ॥ (९५।२)

अनयोर् एकम् उद्दिश्य देहि मालामिमां शुभे । (९६।१)

सा प्राह पितरं त्रस्ता इमौ तौ नरवानरौ ॥ (९६।२)

मुनिश्रेष्ठं न पश्यामि नारदं पर्वतं तथा । (९७।१)

अनयोर् मध्यतस् त्वेकम् ऊनषोडशवार्षिकम् ॥ (९७।२)

सर्वाभरणसम्पन्नम् अतसीपुष्पसंनिभम् । (९८।१)

दीर्घबाहुं विशालाक्षं तुङ्गीरस्थलम् उत्तमम् ॥ (९८।२)

रेखाङ्कितकटिग्रीवं रक्तान्तायतलोचनम् । (९९।१)

नम्रचापानुकरणपटुभ्रूयुगशोभितम् ॥ (९९।२)

विभक्तत्रिवलीव्यक्तं नाभिव्यक्तशुभोदरम् । (१००।१)

हिरण्यांबरसंवीतं तुङ्गरत्ननखं शुभम् । (१००।२)

पद्माकारकरं त्वेनं पद्मास्यं पद्मलोचनम् ॥ (१००।३)

सुनासं पद्महृदयं पद्मनाभं श्रिया वृतम् । (१०१।१)

दन्तपङ्क्तिभिरत्यर्थं कुन्दकुड्मलसन्निभैः ॥ (१०१।२)

हसन्तं मां समालोक्य दक्षिणं च प्रसार्य वै । (१०२।१)

पाणिं स्थितममुं तत्र पश्यामि शुभमूर्धजम् ॥ (१०२।२)

संभ्रान्तमानसां तत्र वेपतीं कदलीमिव । (१०३।१)

स्थितां तामाह राजासौ वत्से किं त्वं करिष्यसि ॥ (१०३।२)

एवमुक्ते मुनिः प्राह नारदः संशयं गतः । (१०४।१)

कियन्तो बाहवस्तस्य कन्ये ब्रूहि यथातथम् ॥ (१०४।२)

बाहुद्वयं च पश्यामीत्याह कन्या शुचिस्मिता । (१०५।१)

प्राह तां पर्वतस्तत्र तस्य वक्षःस्थले शुभे ॥ (१०५।२)

किं पश्यसि च मे ब्रूहि करे किं वास्य पश्यसि । (१०६।१)

कन्या तमाह मालां वै पञ्चरूपामनुत्तमाम् ॥ (१०६।२)

वक्षःस्थले ऽस्य पश्यामि करे कार्मुकसायकान् । (१०७।१)

एवमुक्तौ मुनिश्रेष्ठौ परस्परमनुत्तमौ ॥ (१०७।२)

मनसा चिन्तयन्तौ तौ मायेयं कस्यचिद् भवेत् । (१०८।१)

मायावी तस्करो नूनं स्वयमेव जनार्दनः ॥ (१०८।२)

आगतो न यथा कुर्यात्कथम् अस्मन्मुखं त्विदम् । (१०९।१)

गोलाङ्गूलत्वमित्येवं चिन्तयामास नारदः ॥ (१०९।२)

पर्वतोऽपि यथान्यायं वानरत्वं कथं मम । (११०।१)

प्राप्तमित्येव मनसा चिन्तामापेदिवांस्तथा ॥ (११०।२)

ततो राजा प्रणम्यासौ नारदं पर्वतं तथा । (१११।१)

भवद्भ्यां किमिदं तत्र कृतं बुद्धिविमोहजम् ॥ (१११।२)

स्वस्थौ भवन्तौ तिष्ठेतां यथा कन्यार्थम् उद्यतौ । (११२।१)

एवमुक्तौ मुनिश्रेष्ठौ नृपमूचतुरुल्बणौ ॥ (११२।२)

त्वमेव मोहं कुरुषे नावामिह कथञ्चन । (११३।१)

आवयोरेकमेषा ते वरयत्वेव माचिरम् ॥ (११३।२)

ततः सा कन्यका भूयः प्रणिपत्येष्टदेवताम् । (११४।१)

मायामादाय तिष्ठन्तं तयोर्मध्ये समाहितम् ॥ (११४।२)

सर्वाभरणसंयुक्तम् अतसीपुष्पसन्निभम् । (११५।१)

दीर्घबाहुं सुपुष्टाङ्गं कर्णान्तायतलोचनम् ॥ (११५।२)

पूर्ववत्पुरुषं दृष्ट्वा मालां तस्मै ददौ हि सा । (११६।१)

अनन्तरं हि सा कन्या न दृष्टा मनुजैः पुनः ॥ (११६।२)

ततो नादः समभवत् किमेतदिति विस्मितौ । (११७।१)

तामादाय गतो विष्णुः स्वस्थानं पुरुषोत्तमः ॥ (११७।२)

पुरा तदर्थमनिशं तपस्तप्त्वा वराङ्गना । (११८।१)

श्रीमती सा समुत्पन्ना सा गता च तथा हरिम् ॥ (११८।२)

तावुभौ मुनिशार्दूलौ धिक्कृतावतिदुःखितौ । (११९।१)

वासुदेवं प्रति तदा जग्मतुर्भवनं हरेः ॥ (११९।२)

तावागतौ समीक्ष्याह श्रीमतीं भगवान्हरिः । (१२०।१)

मुनिश्रेष्ठौ समायातौ गूह स्वात्मानमत्र वै ॥ (१२०।२)

तथेत्युक्त्वा च सा देवी प्रहसन्ती चकार ह । (१२१।१)

नारदः प्रणिपत्याग्रे प्राह दामोदरं हरिम् ॥ (१२१।२)

प्रियं हि कृतवानद्य मम त्वं पर्वतस्य हि । (१२२।१)

त्वमेव नूनं गोविन्द कन्यां तां हृतवान् असि ॥ (१२२।२)

विमोह्यावां स्वयं बुद्ध्या प्रतार्य सुरसत्तम । (१२३।१)

इत्युक्तः पुरुषो विष्णुः पिधाय श्रोत्रमच्युतः । (१२३।२)

पाणिभ्यां प्राह भगवान् भवद्भ्यां किमुदीरितम् ॥ (१२३।३)

कामवानपि भावोऽयं मुनिवृत्तिरहो किल । (१२४।१)

एवमुक्तो मुनिः प्राह वासुदेवं स नारदः ॥ (१२४।२)

कर्णमूले मम कथं गोलाङ्गूलमुखं त्विति । (१२५।१)

कर्णमूले तमाहेदं वानरत्वं कृतं मया ॥ (१२५।२)

पर्वतस्य मया विद्वन् गोलाङ्गूलमुखं तव । (१२६।१)

मया तव कृतं तत्र प्रियार्थं नान्यथा त्विति ॥ (१२६।२)

पर्वतो ऽपि तथा प्राह तस्याप्येवं जगाद सः । (१२७।१)

शृण्वतोरुभयोस्तत्र प्राह दामोदरो वचः ॥ (१२७।२)

प्रियं भवद्भ्यां कृतवान् सत्येनात्मानमालभे । (१२८।१)

नारदः प्राह धर्मात्मा आवयोर्मध्यतः स्थितः ॥ (१२८।२)

धनुष्मान् पुरुषः को ऽत्र तां हृत्वा गतवान्किल । (१२९।१)

तच् छ्रुत्वा वासुदेवो ऽसौ प्राह तौ मुनिसत्तमौ ॥ (१२९।२)

मायाविनो महात्मानो बहवः सन्ति सत्तमाः । (१३०।१)

तत्र सा श्रीमती नूनमदृष्ट्वा मुनिसत्तमौ ॥ (१३०।२)

चक्रपाणिरहं नित्यं चतुर्बाहुरिति स्थितः । (१३१।१)

तां तथा नाहमैच्छं वै भवद्भ्यां विदितं हि तत् ॥ (१३१।२)

इत्युक्तौ प्रणिपत्यैनमूचतुः प्रीतिमानसौ । (१३२।१)

को ऽत्र दोषस्तव विभो नारायण जगत्पते ॥ (१३२।२)

दौरात्म्यं तन्नृपस्यैव मायां हि कृतवानसौ । (१३३।१)

इत्युक्त्वा जग्मतुस्तस्मान्मुनीनारदपर्वतौ ॥ (१३३।२)

अंबरीषं समासाद्य शापेनैनमयोजयत् । (१३४।१)

नारदः पर्वतश्चैव यस्मादावामिहागतौ ॥ (१३४।२)

आहूय पश्चादन्यस्मै कन्यां त्वं दत्तवानसि । (१३५।१)

मायायोगेन तस्मात्त्वां तमो ह्यभिभविष्यति ॥ (१३५।२)

तेन चात्मानमत्यर्थं यथावत्त्वं च वेत्स्यसि । (१३६।१)

एवं शापे प्रदत्ते तु तमोराशिरथोत्थितः ॥ (१३६।२)

नृपं प्रति ततश्चक्रं विष्णोः प्रादुरभूत् क्षणात् । (१३७।१)

चक्रवित्रासितं घोरं तावुभौ तमो ऽभ्यगात् ॥ (१३७।२)

ततः संत्रस्तसर्वाङ्गौ धावमानौ महामुनी । (१३८।१)

पृष्ठतश्चक्रमालोक्य तमोराशिं दुरासदम् ॥ (१३८।२)

कन्यासिद्धिरहो प्राप्ता ह्यावयोरिति वेगितौ । (१३९।१)

लोकालोकान्तमनिशं धावमानौ भयार्दितौ ॥ (१३९।२)

त्राहि त्राहीति गोविन्दं भाषमाणौ भयार्दितौ । (१४०।१)

विष्णुलोकं ततो गत्वा नारायण जगत्पते ॥ (१४०।२)

वासुदेव हृषीकेश पद्मनाभ जनार्दन । (१४१।१)

त्राह्यावां पुण्डरीकाक्ष नाथो ऽसि पुरुषोत्तम ॥ (१४१।२)

ततो नारायणश्चिन्त्य श्रीमाञ्छ्रीवत्सलाञ्छनः । (१४२।१)

निवार्य चक्रं ध्वान्तं च भक्तानुग्रहकाम्यया ॥ (१४२।२)

अंबरीषश्च मद्भक्तस्तथैतौ मुनिसत्तमौ । (१४३।१)

अनयोरस्य च तथा हितं कार्यं मयाधुना ॥ (१४३।२)

आहूय तत्तमः श्रीमान् गिरा प्रह्लादयन् हरिः । (१४४।१)

प्रोवाच भगवान् विष्णुः शृणुतां म इदंवचः ॥ (१४४।२)

ऋषिशापो न चैवासीदन्यथा च वरो मम । (१४५।१)

दत्तो नृपाय रक्षार्थं नास्ति तस्यान्यथा पुनः ॥ (१४५।२)

अंबरीषस्य पुत्रस्य नप्तुः पुत्रो महायशाः । (१४६।१)

श्रीमान् दशरथो नाम राजा भवति धार्मिकः ॥ (१४६।२)

तस्याहमग्रजः पुत्रो रामनामा भवाम्यहम् । (१४७।१)

तत्र मे दक्षिणो बाहुर् भरतो नाम वै भवेत् ॥ (१४७।२)

शत्रुघ्नो नाम सव्यश्च शेषो ऽसौ लक्ष्मणः स्मृतः । (१४८।१)

तत्र मां समुपागच्छ गच्छेदानीं नृपं विना ॥ (१४८।२)

मुनिश्रेष्ठौ च हित्वा त्वमिति स्माह च माधवः । (१४९।१)

एवम् उक्तं तमो नाशं तत्क्षणाच् च जगाम वै ॥ (१४९।२)

निवारितं हरेश्चक्रं यथापूर्वमतिष्ठत । (१५०।१)

मुनिश्रेष्ठौ भयान्मुक्तौ प्रणिपत्य जनार्दनम् ॥ (१५०।२)

निर्गतौ शोकसंतप्तौ ऊचतुस्तौ परस्परम् । (१५१।१)

अद्यप्रभृति देहान्तमावां कन्यापरिग्रहम् ॥ (१५१।२)

न करिष्याव इत्युक्त्वा प्रतिज्ञाय च तावृषी । (१५२।१)

योगध्यानपरौ शुद्धौ यथापूर्वं व्यवस्थितौ ॥ (१५२।२)

अंबरीषश्च राजासौ परिपाल्य च मेदिनीम् । (१५३।१)

सभृत्यज्ञातिसम्पन्नो विष्णुलोकं जगाम वै ॥ (१५३।२)

मानार्थमंबरीषस्य तथैव मुनिसिंहयोः । (१५४।१)

रामो दाशरथिर् भूत्वा नात्मवेदीश्वरो ऽभवत् ॥ (१५४।२)

मुनयश्च तथा सर्वे भृग्वाद्या मुनिसत्तमाः । (१५५।१)

माया न कार्या विद्वद्भिरित्याहुः प्रेक्ष्य तं हरिम् ॥ (१५५।२)

नारदः पर्वतश्चैव चिरं ज्ञात्वा विचेष्टितम् । (१५६।१)

मायां विष्णोर्विनिन्द्यैव रुद्रभक्तौ बभूवतुः ॥ (१५६।२)

एतद्धि कथितं सर्वं मया युष्माकमद्य वै । (१५७।१)

अंबरीषस्य माहात्म्यं मायावित्वं च वै हरेः ॥ (१५७।२)

यः पठेच्छृणुयाद्वापि श्रावयेद्वापि मानवः । (१५८।१)

मायां विसृज्य पुण्यात्मा रुद्रलोकं स गच्छति ॥ (१५८।२)

इदं पवित्रं परमं पुण्यं वेदैरुदीरितम् । (१५९।१)

सायं प्रातः पठेन्नित्यं विष्णोः सायुज्यमाप्नुयात् ॥ (१५९।२)

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे श्रीमत्याख्यानं नाम पञ्चमो ऽध्यायः ॥ (१६०।१)