लिङ्गपुराणLiṅgapurāṇa

LiPur, 1, 66

66 of 163 · 169 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सूत उवाच । (१।१)

sūta uvāca

1.2१.२

त्रिधन्वा देवदेवस्य प्रसादात्तण्डिनस् तथा । (१।२)

tridhanvā devadevasya prasādāttaṇḍinas tathā |

1.3१.३

अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्य प्रयत्नतः ॥ (१।३)

aśvamedhasahasrasya phalaṃ prāpya prayatnataḥ ||

2.1२.१

गाणपत्यं दृढं प्राप्तः सर्वदेवनमस्कृतः । (२।१)

gāṇapatyaṃ dṛḍhaṃ prāptaḥ sarvadevanamaskṛtaḥ |

2.2२.२

आसीत्त्रिधन्वनश्चापि विद्वांस्त्रय्यारुणो नृपः ॥ (२।२)

āsīttridhanvanaścāpi vidvāṃstrayyāruṇo nṛpaḥ ||

3.1३.१

तस्य सत्यव्रतो नाम कुमारो ऽभून्महाबलः । (३।१)

tasya satyavrato nāma kumāro 'bhūnmahābalaḥ |

3.2३.२

तेन भार्या विदर्भस्य हृता हत्वामितौजसम् ॥ (३।२)

tena bhāryā vidarbhasya hṛtā hatvāmitaujasam ||

4.1४.१

पाणिग्रहणमन्त्रेषु निष्ठाम् अप्रापितेष्विह । (४।१)

pāṇigrahaṇamantreṣu niṣṭhām aprāpiteṣviha |

4.2४.२

तेनाधर्मेण संयुक्तं राजा त्रय्यारुणोऽत्यजत् ॥ (४।२)

tenādharmeṇa saṃyuktaṃ rājā trayyāruṇo'tyajat ||

5.1५.१

पितरं सोऽब्रवीत् त्यक्तः क्व गच्छामीति वै द्विजाः । (५।१)

pitaraṃ so'bravīt tyaktaḥ kva gacchāmīti vai dvijāḥ |

5.2५.२

पिता त्वेनमथोवाच श्वपाकैः सह वर्तय ॥ (५।२)

pitā tvenamathovāca śvapākaiḥ saha vartaya ||

6.1६.१

इत्युक्तः स विचक्राम नगराद्वचनात् पितुः । (६।१)

ityuktaḥ sa vicakrāma nagarādvacanāt pituḥ |

6.2६.२

स तु सत्यव्रतो धीमाञ्छ्वपाकावसथान्तिके ॥ (६।२)

sa tu satyavrato dhīmāñchvapākāvasathāntike ||

7.1७.१

पित्रा त्यक्तो ऽवसद्वीरः पिता चास्य वनं ययौ । (७।१)

pitrā tyakto 'vasadvīraḥ pitā cāsya vanaṃ yayau |

7.2७.२

सर्वलोकेषु विख्यातस्त्रिशङ्कुरिति वीर्यवान् ॥ (७।२)

sarvalokeṣu vikhyātastriśaṅkuriti vīryavān ||

8.1८.१

वसिष्ठकोपात्पुण्यात्मा राजा सत्यव्रतः पुरा । (८।१)

vasiṣṭhakopātpuṇyātmā rājā satyavrataḥ purā |

8.2८.२

विश्वामित्रो महातेजा वरं दत्त्वा त्रिशङ्कवे ॥ (८।२)

viśvāmitro mahātejā varaṃ dattvā triśaṅkave ||

9.1९.१

राज्ये ऽभिषिच्य तं पित्र्ये याजयामास तं मुनिः । (९।१)

rājye 'bhiṣicya taṃ pitrye yājayāmāsa taṃ muniḥ |

9.2९.२

मिषतां देवतानां च वसिष्ठस्य च कौशिकः ॥ (९।२)

miṣatāṃ devatānāṃ ca vasiṣṭhasya ca kauśikaḥ ||

10.1१०.१

सशरीरं तदा तं वै दिवमारोपयद्विभुः । (१०।१)

saśarīraṃ tadā taṃ vai divamāropayadvibhuḥ |

10.2१०.२

तस्य सत्यव्रता नाम भार्या कैकयवंशजा ॥ (१०।२)

tasya satyavratā nāma bhāryā kaikayavaṃśajā ||

11.1११.१

कुमारं जनयामास हरिश्चन्द्रमकल्मषम् । (११।१)

kumāraṃ janayāmāsa hariścandramakalmaṣam |

11.2११.२

हरिश्चन्द्रस्य च सुतो रोहितो नाम वीर्यवान् ॥ (११।२)

hariścandrasya ca suto rohito nāma vīryavān ||

12.1१२.१

हरितो रोहितस्याथ धुन्धुर्हारित उच्यते । (१२।१)

harito rohitasyātha dhundhurhārita ucyate |

12.2१२.२

विजयश् च सुतेजाश् च धुन्धुपुत्रौ बभूवतुः ॥ (१२।२)

vijayaś ca sutejāś ca dhundhuputrau babhūvatuḥ ||

13.1१३.१

जेता क्षत्रस्य सर्वत्र विजयस्तेन स स्मृतः । (१३।१)

jetā kṣatrasya sarvatra vijayastena sa smṛtaḥ |

13.2१३.२

रुचकस्तस्य तनयो राजा परमधार्मिकः ॥ (१३।२)

rucakastasya tanayo rājā paramadhārmikaḥ ||

14.1१४.१

रुचकस्य वृकः पुत्रस्तस्माद्बाहुश् च जज्ञिवान् । (१४।१)

rucakasya vṛkaḥ putrastasmādbāhuś ca jajñivān |

14.2१४.२

सगरस्तस्य पुत्रोऽभूद् राजा परमधार्मिकः ॥ (१४।२)

sagarastasya putro'bhūd rājā paramadhārmikaḥ ||

15.1१५.१

द्वे भार्ये सगरस्यापि प्रभा भानुमती तथा । (१५।१)

dve bhārye sagarasyāpi prabhā bhānumatī tathā |

15.2१५.२

ताभ्यामाराधितः पूर्वम् और्वोऽग्निः पुत्रकाम्यया ॥ (१५।२)

tābhyāmārādhitaḥ pūrvam aurvo'gniḥ putrakāmyayā ||

16.1१६.१

और्वस्तुष्टस्तयोः प्रादाद्यथेष्टं वरमुत्तमम् । (१६।१)

aurvastuṣṭastayoḥ prādādyatheṣṭaṃ varamuttamam |

16.2१६.२

एका षष्टिसहस्राणि सुतमेकं परा तथा ॥ (१६।२)

ekā ṣaṣṭisahasrāṇi sutamekaṃ parā tathā ||

17.1१७.१

अगृह्णाद् वंशकर्तारं प्रभागृह्णात्सुतान्बहून् । (१७।१)

agṛhṇād vaṃśakartāraṃ prabhāgṛhṇātsutānbahūn |

17.2१७.२

एकं भानुमतिः पुत्रम् अगृह्णाद् असमञ्जसम् ॥ (१७।२)

ekaṃ bhānumatiḥ putram agṛhṇād asamañjasam ||

18.1१८.१

ततः षष्टिसहस्राणि सुषुवे सा तु वै प्रभा । (१८।१)

tataḥ ṣaṣṭisahasrāṇi suṣuve sā tu vai prabhā |

18.2१८.२

खनन्तः पृथिवीं दग्धा विष्णुहुङ्कारमार्गणैः ॥ (१८।२)

khanantaḥ pṛthivīṃ dagdhā viṣṇuhuṅkāramārgaṇaiḥ ||

19.1१९.१

असमञ्जस्य तनयः सोऽंशुमान्नाम विश्रुतः । (१९।१)

asamañjasya tanayaḥ so'ṃśumānnāma viśrutaḥ |

19.2१९.२

तस्य पुत्रो दिलीपस्तु दिलीपात्तु भगीरथः ॥ (१९।२)

tasya putro dilīpastu dilīpāttu bhagīrathaḥ ||

20.1२०.१

येन भागीरथी गङ्गा तपः कृत्वावतारिता । (२०।१)

yena bhāgīrathī gaṅgā tapaḥ kṛtvāvatāritā |

20.2२०.२

भगीरथसुतश्चापि श्रुतो नाम बभूव ह ॥ (२०।२)

bhagīrathasutaścāpi śruto nāma babhūva ha ||

21.1२१.१

नाभागस्तस्य दायादो भवभक्तः प्रतापवान् । (२१।१)

nābhāgastasya dāyādo bhavabhaktaḥ pratāpavān |

21.2२१.२

अंबरीषः सुतस्तस्य सिन्धुद्वीपस् ततो ऽभवत् ॥ (२१।२)

aṃbarīṣaḥ sutastasya sindhudvīpas tato 'bhavat ||

22.1२२.१

नाभागेनांबरीषेण भुजाभ्यां परिपालिता । (२२।१)

nābhāgenāṃbarīṣeṇa bhujābhyāṃ paripālitā |

22.2२२.२

बभूव वसुधात्यर्थं तापत्रयविवर्जिता ॥ (२२।२)

babhūva vasudhātyarthaṃ tāpatrayavivarjitā ||

23.1२३.१

अयुतायुः सुतस्तस्य सिन्धुद्वीपस्य वीर्यवान् । (२३।१)

ayutāyuḥ sutastasya sindhudvīpasya vīryavān |

23.2२३.२

पुत्रो ऽयुतायुषो धीमानृतुपर्णो महायशाः ॥ (२३।२)

putro 'yutāyuṣo dhīmānṛtuparṇo mahāyaśāḥ ||

24.1२४.१

दिव्याक्षहृदयज्ञो वै राजा नलसखो बली । (२४।१)

divyākṣahṛdayajño vai rājā nalasakho balī |

24.2२४.२

नलौ द्वावेव विख्यातौ पुराणेषु दृढव्रतौ ॥ (२४।२)

nalau dvāveva vikhyātau purāṇeṣu dṛḍhavratau ||

25.1२५.१

वीरसेनसुतश्चान्यो यश्चेक्ष्वाकुकुलोद्भवः । (२५।१)

vīrasenasutaścānyo yaścekṣvākukulodbhavaḥ |

25.2२५.२

ऋतुपर्णस्य पुत्रोऽभूत् सार्वभौमः प्रजेश्वरः ॥ (२५।२)

ṛtuparṇasya putro'bhūt sārvabhaumaḥ prajeśvaraḥ ||

26.1२६.१

सुदासस्तस्य तनयो राजा त्विन्द्रसमोऽभवत् । (२६।१)

sudāsastasya tanayo rājā tvindrasamo'bhavat |

26.2२६.२

सुदासस्य सुतः प्रोक्तः सौदासो नाम पार्थिवः ॥ (२६।२)

sudāsasya sutaḥ proktaḥ saudāso nāma pārthivaḥ ||

27.1२७.१

ख्यातः कल्माषपादो वै नाम्ना मित्रसहश् च सः । (२७।१)

khyātaḥ kalmāṣapādo vai nāmnā mitrasahaś ca saḥ |

27.2२७.२

वसिष्ठस्तु महातेजाः क्षेत्रे कल्माषपादके ॥ (२७।२)

vasiṣṭhastu mahātejāḥ kṣetre kalmāṣapādake ||

28.1२८.१

अश्मकं जनयामास इक्ष्वाकुकुलवर्धनम् । (२८।१)

aśmakaṃ janayāmāsa ikṣvākukulavardhanam |

28.2२८.२

अश्मकस्योत्तरायां तु मूलकस्तु सुतोऽभवत् ॥ (२८।२)

aśmakasyottarāyāṃ tu mūlakastu suto'bhavat ||

29.1२९.१

स हि रामभयाद्राजा स्त्रीभिः परिवृतो वने । (२९।१)

sa hi rāmabhayādrājā strībhiḥ parivṛto vane |

29.2२९.२

बिभर्ति त्राणमिच्छन्वै नारीकवचमुत्तमम् ॥ (२९।२)

bibharti trāṇamicchanvai nārīkavacamuttamam ||

30.1३०.१

मूलकस्यापि धर्मात्मा राजा शतरथः सुतः । (३०।१)

mūlakasyāpi dharmātmā rājā śatarathaḥ sutaḥ |

30.2३०.२

तस्माच्छतरथाज्जज्ञे राजा त्विलविलो बली ॥ (३०।२)

tasmācchatarathājjajñe rājā tvilavilo balī ||

31.1३१.१

आसीत् त्वैलविलिः श्रीमान्वृद्धशर्मा प्रतापवान् । (३१।१)

āsīt tvailaviliḥ śrīmānvṛddhaśarmā pratāpavān |

31.2३१.२

पुत्रो विश्वसहस्तस्य पितृकन्या व्यजीजनत् ॥ (३१।२)

putro viśvasahastasya pitṛkanyā vyajījanat ||

32.1३२.१

दिलीपस्तस्य पुत्रोऽभूत् खट्वाङ्ग इति विश्रुतः । (३२।१)

dilīpastasya putro'bhūt khaṭvāṅga iti viśrutaḥ |

32.2३२.२

येन स्वर्गाद् इहागत्य मुहूर्तं प्राप्य जीवितम् ॥ (३२।२)

yena svargād ihāgatya muhūrtaṃ prāpya jīvitam ||

33.1३३.१

त्रयो ऽग्नयस्त्रयो लोका बुद्ध्या सत्येन वै जिताः । (३३।१)

trayo 'gnayastrayo lokā buddhyā satyena vai jitāḥ |

33.2३३.२

दीर्घबाहुः सुतस्तस्य रघुस्तस्मादजायत ॥ (३३।२)

dīrghabāhuḥ sutastasya raghustasmādajāyata ||

34.1३४.१

अजः पुत्रो रघोश्चापि तस्माज्जज्ञे च वीर्यवान् । (३४।१)

ajaḥ putro raghoścāpi tasmājjajñe ca vīryavān |

34.2३४.२

राजा दशरथस्तस्माच्छ्रीमानिक्ष्वाकुवंशकृत् ॥ (३४।२)

rājā daśarathastasmācchrīmānikṣvākuvaṃśakṛt ||

35.1३५.१

रामो दशरथाद्वीरो धर्मज्ञो लोकविश्रुतः । (३५।१)

rāmo daśarathādvīro dharmajño lokaviśrutaḥ |

35.2३५.२

भरतो लक्ष्मणश्चैव शत्रुघ्नश् च महाबलः ॥ (३५।२)

bharato lakṣmaṇaścaiva śatrughnaś ca mahābalaḥ ||

36.1३६.१

तेषां श्रेष्ठो महातेजा रामः परमवीर्यवान् । (३६।१)

teṣāṃ śreṣṭho mahātejā rāmaḥ paramavīryavān |

36.2३६.२

रावणं समरे हत्वा यज्ञैरिष्ट्वा च धर्मवित् ॥ (३६।२)

rāvaṇaṃ samare hatvā yajñairiṣṭvā ca dharmavit ||

37.1३७.१

दशवर्षसहस्राणि रामो राज्यं चकार सः । (३७।१)

daśavarṣasahasrāṇi rāmo rājyaṃ cakāra saḥ |

37.2३७.२

रामस्य तनयो जज्ञे कुश इत्यभिविश्रुतः ॥ (३७।२)

rāmasya tanayo jajñe kuśa ityabhiviśrutaḥ ||

38.1३८.१

लवश् च सुमहाभागः सत्यवान् अभवत् सुधीः । (३८।१)

lavaś ca sumahābhāgaḥ satyavān abhavat sudhīḥ |

38.2३८.२

अतिथिस्तु कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः ॥ (३८।२)

atithistu kuśājjajñe niṣadhastasya cātmajaḥ ||

39.1३९.१

नलस्तु निषधाज्जातो नभस्तस्मादजायत । (३९।१)

nalastu niṣadhājjāto nabhastasmādajāyata |

39.2३९.२

नभसः पुण्डरीकाख्यः क्षेमधन्वा ततः स्मृतः ॥ (३९।२)

nabhasaḥ puṇḍarīkākhyaḥ kṣemadhanvā tataḥ smṛtaḥ ||

40.1४०.१

तस्य पुत्रोऽभवद् वीरो देवानीकः प्रतापवान् । (४०।१)

tasya putro'bhavad vīro devānīkaḥ pratāpavān |

40.2४०.२

अहीनरः सुतस् तस्य सहस्राश्वस्ततः परः ॥ (४०।२)

ahīnaraḥ sutas tasya sahasrāśvastataḥ paraḥ ||

41.1४१.१

शुभश्चन्द्रावलोकश् च तारापीडस्ततो ऽभवत् । (४१।१)

śubhaścandrāvalokaś ca tārāpīḍastato 'bhavat |

41.2४१.२

तस्यात्मजश्चन्द्रगिरिर् भानुचन्द्रस् ततोऽभवत् ॥ (४१।२)

tasyātmajaścandragirir bhānucandras tato'bhavat ||

42.1४२.१

श्रुतायुरभवत्तस्माद्बृहद्बल इति स्मृतः । (४२।१)

śrutāyurabhavattasmādbṛhadbala iti smṛtaḥ |

42.2४२.२

भारते यो महातेजाः सौभद्रेण निपातितः ॥ (४२।२)

bhārate yo mahātejāḥ saubhadreṇa nipātitaḥ ||

43.1४३.१

एते इक्ष्वाकुदायादा राजानः प्रायशः स्मृताः । (४३।१)

ete ikṣvākudāyādā rājānaḥ prāyaśaḥ smṛtāḥ |

43.2४३.२

वंशे प्रधाना एतस्मिन् प्राधान्येन प्रकीर्तिताः ॥ (४३।२)

vaṃśe pradhānā etasmin prādhānyena prakīrtitāḥ ||

44.1४४.१

सर्वे पाशुपते ज्ञानमधीत्य परमेश्वरम् । (४४।१)

sarve pāśupate jñānamadhītya parameśvaram |

44.2४४.२

समभ्यर्च्य यथाज्ञानमिष्ट्वा यज्ञैर्यथाविधि ॥ (४४।२)

samabhyarcya yathājñānamiṣṭvā yajñairyathāvidhi ||

45.1४५.१

दिवं गता महात्मानः केचिन्मुक्तात्मयोगिनः । (४५।१)

divaṃ gatā mahātmānaḥ kecinmuktātmayoginaḥ |

45.2४५.२

नृगो ब्राह्मणशापेन कृकलासत्वम् आगतः ॥ (४५।२)

nṛgo brāhmaṇaśāpena kṛkalāsatvam āgataḥ ||

46.1४६.१

धृष्टश् च धृष्टकेतुश् च यमबालश् च वीर्यवान् । (४६।१)

dhṛṣṭaś ca dhṛṣṭaketuś ca yamabālaś ca vīryavān |

46.2४६.२

रणधृष्टश् च ते पुत्रास्त्रयः परमधार्मिकाः ॥ (४६।२)

raṇadhṛṣṭaś ca te putrāstrayaḥ paramadhārmikāḥ ||

47.1४७.१

आनर्तो नाम शर्यातेः सुकन्या नाम दारिका । (४७।१)

ānarto nāma śaryāteḥ sukanyā nāma dārikā |

47.2४७.२

आनर्तस्याभवत् पुत्रो रोचमानः प्रतापवान् ॥ (४७।२)

ānartasyābhavat putro rocamānaḥ pratāpavān ||

48.1४८.१

रोचमानस्य रेवोऽभूद् रेवाद् रैवत एव च । (४८।१)

rocamānasya revo'bhūd revād raivata eva ca |

48.2४८.२

ककुद्मी चापरो ज्येष्ठपुत्रः पुत्रशतस्य तु ॥ (४८।२)

kakudmī cāparo jyeṣṭhaputraḥ putraśatasya tu ||

49.1४९.१

रेवती यस्य सा कन्या पत्नी रामस्य विश्रुता । (४९।१)

revatī yasya sā kanyā patnī rāmasya viśrutā |

49.2४९.२

नरिष्यन्तस्य पुत्रोऽभूज्जितात्मा तु महाबली ॥ (४९।२)

nariṣyantasya putro'bhūjjitātmā tu mahābalī ||

50.1५०.१

नाभागादंबरीषस्तु विष्णुभक्तः प्रतापवान् । (५०।१)

nābhāgādaṃbarīṣastu viṣṇubhaktaḥ pratāpavān |

50.2५०.२

ऋतस्तस्य सुतः श्रीमान्सर्वधर्मविदांवरः ॥ (५०।२)

ṛtastasya sutaḥ śrīmānsarvadharmavidāṃvaraḥ ||

51.1५१.१

कृतस्तस्य सुधर्माभूत् पृषितो नाम विश्रुतः । (५१।१)

kṛtastasya sudharmābhūt pṛṣito nāma viśrutaḥ |

51.2५१.२

करूषस्य तु कारूषाः सर्वे प्रख्यातकीर्तयः ॥ (५१।२)

karūṣasya tu kārūṣāḥ sarve prakhyātakīrtayaḥ ||

52.1५२.१

पृषितो हिंसयित्वा गां गुरोः प्राप सुकल्मषम् । (५२।१)

pṛṣito hiṃsayitvā gāṃ guroḥ prāpa sukalmaṣam |

52.2५२.२

शापाच्छूद्रत्वम् आपन्नश् च्यवनस्येति विश्रुतः ॥ (५२।२)

śāpācchūdratvam āpannaś cyavanasyeti viśrutaḥ ||

53.1५३.१

दिष्टपुत्रस्तु नाभागस्तस्मादपि भलन्दनः । (५३।१)

diṣṭaputrastu nābhāgastasmādapi bhalandanaḥ |

53.2५३.२

भलन्दनस्य विक्रान्तो राजासीद् अजवाहनः ॥ (५३।२)

bhalandanasya vikrānto rājāsīd ajavāhanaḥ ||

54.1५४.१

एते समासतः प्रोक्ता मनुपुत्रा महाभुजाः । (५४।१)

ete samāsataḥ proktā manuputrā mahābhujāḥ |

54.2५४.२

इक्ष्वाकोः पुत्रपौत्राद्या एलस्याथ वदामि वः ॥ (५४।२)

ikṣvākoḥ putrapautrādyā elasyātha vadāmi vaḥ ||

55.1५५.१

सूत उवाच । (५५।१)

sūta uvāca

55.2५५.२

ऐलः पुरूरवा नाम रुद्रभक्तः प्रतापवान् । (५५।२)

ailaḥ purūravā nāma rudrabhaktaḥ pratāpavān |

55.3५५.३

चक्रे त्वकण्टकं राज्यं देशे पुण्यतमे द्विजाः ॥ (५५।३)

cakre tvakaṇṭakaṃ rājyaṃ deśe puṇyatame dvijāḥ ||

56.1५६.१

उत्तरे यमुनातीरे प्रयागे मुनिसेविते । (५६।१)

uttare yamunātīre prayāge munisevite |

56.2५६.२

प्रतिष्ठानाधिपः श्रीमान्प्रतिष्ठाने प्रतिष्ठितः ॥ (५६।२)

pratiṣṭhānādhipaḥ śrīmānpratiṣṭhāne pratiṣṭhitaḥ ||

57.1५७.१

तस्य पुत्राः सप्त भवन् सर्वे वितततेजसः । (५७।१)

tasya putrāḥ sapta bhavan sarve vitatatejasaḥ |

57.2५७.२

गन्धर्वलोकविदिता भवभक्ता महाबलाः ॥ (५७।२)

gandharvalokaviditā bhavabhaktā mahābalāḥ ||

58.1५८.१

आयुर् मायुर् अमायुश् च विश्वायुश्चैव वीर्यवान् । (५८।१)

āyur māyur amāyuś ca viśvāyuścaiva vīryavān |

58.2५८.२

श्रुतायुश् च शतायुश् च दिव्याश्चैवोर्वशीसुताः ॥ (५८।२)

śrutāyuś ca śatāyuś ca divyāścaivorvaśīsutāḥ ||

59.1५९.१

आयुषस्तनया वीराः पञ्चैवासन्महौजसः । (५९।१)

āyuṣastanayā vīrāḥ pañcaivāsanmahaujasaḥ |

59.2५९.२

स्वर्भानुतनयायां ते प्रभायां जज्ञिरे नृपाः ॥ (५९।२)

svarbhānutanayāyāṃ te prabhāyāṃ jajñire nṛpāḥ ||

60.1६०.१

नहुषः प्रथमस्तेषां धर्मज्ञो लोकविश्रुतः । (६०।१)

nahuṣaḥ prathamasteṣāṃ dharmajño lokaviśrutaḥ |

60.2६०.२

नहुषस्य तु दायादाः षडिन्द्रोपमतेजसः ॥ (६०।२)

nahuṣasya tu dāyādāḥ ṣaḍindropamatejasaḥ ||

61.1६१.१

उत्पन्नाः पितृकन्यायां विरजायां महौजसः । (६१।१)

utpannāḥ pitṛkanyāyāṃ virajāyāṃ mahaujasaḥ |

61.2६१.२

यतिर्ययातिः संयातिरायातिः पञ्चमो ऽन्धकः ॥ (६१।२)

yatiryayātiḥ saṃyātirāyātiḥ pañcamo 'ndhakaḥ ||

62.1६२.१

विजातिश्चेति षडिमे सर्वे प्रख्यातकीर्तयः । (६२।१)

vijātiśceti ṣaḍime sarve prakhyātakīrtayaḥ |

62.2६२.२

यतिर्ज्येष्ठश् च तेषां वै ययातिस्तु ततो ऽवरः ॥ (६२।२)

yatirjyeṣṭhaś ca teṣāṃ vai yayātistu tato 'varaḥ ||

63.1६३.१

ज्येष्ठस्तु यतिर्मोक्षार्थो ब्रह्मभूतो ऽभवत्प्रभुः । (६३।१)

jyeṣṭhastu yatirmokṣārtho brahmabhūto 'bhavatprabhuḥ |

63.2६३.२

तेषां ययातिः पञ्चानां महाबलपराक्रमः ॥ (६३।२)

teṣāṃ yayātiḥ pañcānāṃ mahābalaparākramaḥ ||

64.1६४.१

ययातिदेवयानीमुशनसः सुतां भार्यामवाप सः । (६४।१)

Yayātidevayānīmuśanasaḥ sutāṃ bhāryāmavāpa saḥ |

64.2६४.२

शर्मिष्ठामासुरीं चैव तनयां वृषपर्वणः ॥ (६४।२)

śarmiṣṭhāmāsurīṃ caiva tanayāṃ vṛṣaparvaṇaḥ ||

65.1६५.१

यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत । (६५।१)

yaduṃ ca turvasuṃ caiva devayānī vyajāyata |

65.2६५.२

तावुभौ शुभकर्माणौ स्तुतौ विद्याविशारदौ ॥ (६५।२)

tāvubhau śubhakarmāṇau stutau vidyāviśāradau ||

66.1६६.१

द्रुह्यं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी । (६६।१)

druhyaṃ cānuṃ ca pūruṃ ca śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī |

66.2६६.२

ययातये रथं तस्मै ददौ शुक्रः प्रतापवान् ॥ (६६।२)

yayātaye rathaṃ tasmai dadau śukraḥ pratāpavān ||

67.1६७.१

तोषितस्तेन विप्रेन्द्रः प्रीतः परमभास्वरम् । (६७।१)

toṣitastena viprendraḥ prītaḥ paramabhāsvaram |

67.2६७.२

सुसंगं काञ्चनं दिव्यमक्षये च महेषुधी ॥ (६७।२)

susaṃgaṃ kāñcanaṃ divyamakṣaye ca maheṣudhī ||

68.1६८.१

युक्तं मनोजवैर् अश्वैर् येन कन्यां समुद्वहन् । (६८।१)

yuktaṃ manojavair aśvair yena kanyāṃ samudvahan |

68.2६८.२

स तेन रथमुख्येन षण्मासेनाजयन्महीम् ॥ (६८।२)

sa tena rathamukhyena ṣaṇmāsenājayanmahīm ||

69.1६९.१

ययातिर्युधि दुर्धर्षो देवदानवमानुषैः । (६९।१)

yayātiryudhi durdharṣo devadānavamānuṣaiḥ |

69.2६९.२

भवभक्तस्तु पुण्यात्मा धर्मनिष्ठः समञ्जसः ॥ (६९।२)

bhavabhaktastu puṇyātmā dharmaniṣṭhaḥ samañjasaḥ ||

70.1७०.१

यज्ञयाजी जितक्रोधः सर्वभूतानुकम्पनः । (७०।१)

yajñayājī jitakrodhaḥ sarvabhūtānukampanaḥ |

70.2७०.२

कौरवाणां च सर्वेषां स भवद्रथ उत्तमः ॥ (७०।२)

kauravāṇāṃ ca sarveṣāṃ sa bhavadratha uttamaḥ ||

71.1७१.१

यावन्नरेन्द्रप्रवरः कौरवो जनमेजयः । (७१।१)

yāvannarendrapravaraḥ kauravo janamejayaḥ |

71.2७१.२

पूरोर्वंशस्य राज्ञस्तु राज्ञः पारिक्षितस्य तु ॥ (७१।२)

pūrorvaṃśasya rājñastu rājñaḥ pārikṣitasya tu ||

72.1७२.१

जगाम स रथो नाशं शापाद्गर्गस्य धीमतः । (७२।१)

jagāma sa ratho nāśaṃ śāpādgargasya dhīmataḥ |

72.2७२.२

गर्गस्य हि सुतं बालं स राजा जनमेजयः ॥ (७२।२)

gargasya hi sutaṃ bālaṃ sa rājā janamejayaḥ ||

73.1७३.१

अक्रूरं हिंसयामास ब्रह्महत्यामवाप सः । (७३।१)

akrūraṃ hiṃsayāmāsa brahmahatyāmavāpa saḥ |

73.2७३.२

स लोहगन्धी राजर्षिः परिधावन्नितस्ततः ॥ (७३।२)

sa lohagandhī rājarṣiḥ paridhāvannitastataḥ ||

74.1७४.१

पौरजानपदैस्त्यक्तो न लेभे शर्म कर्हिचित् । (७४।१)

paurajānapadaistyakto na lebhe śarma karhicit |

74.2७४.२

ततः स दुःखसंतप्तो न लेभे संविदं क्वचित् ॥ (७४।२)

tataḥ sa duḥkhasaṃtapto na lebhe saṃvidaṃ kvacit ||

75.1७५.१

जगाम शौनकमृषिं शरण्यं व्यथितस्तदा । (७५।१)

jagāma śaunakamṛṣiṃ śaraṇyaṃ vyathitastadā |

75.2७५.२

इन्द्रेतिर् नाम विख्यातो यो ऽसौ मुनिरुदारधीः ॥ (७५।२)

indretir nāma vikhyāto yo 'sau munirudāradhīḥ ||

76.1७६.१

याजयामास चेन्द्रेतिस्तं नृपं जनमेजयम् । (७६।१)

yājayāmāsa cendretistaṃ nṛpaṃ janamejayam |

76.2७६.२

अश्वमेधेन राजानं पावनार्थं द्विजोत्तमाः ॥ (७६।२)

aśvamedhena rājānaṃ pāvanārthaṃ dvijottamāḥ ||

77.1७७.१

स लोहगन्धान्निर्मुक्त एनसा च महायशाः । (७७।१)

sa lohagandhānnirmukta enasā ca mahāyaśāḥ |

77.2७७.२

यज्ञस्यावभृथे मध्ये यातो दिव्यो रथः शुभः ॥ (७७।२)

yajñasyāvabhṛthe madhye yāto divyo rathaḥ śubhaḥ ||

78.1७८.१

तस्माद्वंशात्परिभ्रष्टो वसोश्चेदिपतेः पुनः । (७८।१)

tasmādvaṃśātparibhraṣṭo vasoścedipateḥ punaḥ |

78.2७८.२

दत्तः शक्रेण तुष्टेन लेभे तस्माद् बृहद्रथः ॥ (७८।२)

dattaḥ śakreṇa tuṣṭena lebhe tasmād bṛhadrathaḥ ||

79.1७९.१

ततो हत्वा जरासंधं भीमस्तं रथमुत्तमम् । (७९।१)

tato hatvā jarāsaṃdhaṃ bhīmastaṃ rathamuttamam |

79.2७९.२

प्रददौ वासुदेवाय प्रीत्या कौरवनन्दनः ॥ (७९।२)

pradadau vāsudevāya prītyā kauravanandanaḥ ||

80.1८०.१

सूत उवाच । (८०।१)

sūta uvāca

80.2८०.२

अभ्यषिञ्चत्पुरुं पुत्रं ययातिर्नाहुषः प्रभुः । (८०।२)

abhyaṣiñcatpuruṃ putraṃ yayātirnāhuṣaḥ prabhuḥ |

80.3८०.३

कृतोपकारस्तेनैव पुरुणा द्विजसत्तमाः ॥ (८०।३)

kṛtopakārastenaiva puruṇā dvijasattamāḥ ||

81.1८१.१

अभिषेक्तुकामं च नृपं पुरुं पुत्रं कनीयसम् । (८१।१)

abhiṣektukāmaṃ ca nṛpaṃ puruṃ putraṃ kanīyasam |

81.2८१.२

ब्राह्मणप्रमुखा वर्णा इदं वचनमब्रुवन् ॥ (८१।२)

brāhmaṇapramukhā varṇā idaṃ vacanamabruvan ||

82.1८२.१

कथं शुक्रस्य नप्तारं देवयान्याः सुतं प्रभो । (८२।१)

kathaṃ śukrasya naptāraṃ devayānyāḥ sutaṃ prabho |

82.2८२.२

ज्येष्ठं यदुमतिक्रम्य कनीयान्राज्यमर्हति ॥ (८२।२)

jyeṣṭhaṃ yadumatikramya kanīyānrājyamarhati ||

83.1८३.१

एते संबोधयामस्त्वां धर्मं च अनुपालय ॥ (८३।१)

ete saṃbodhayāmastvāṃ dharmaṃ ca anupālaya ||

84.1८४.१

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे षट्षष्टितमो ऽध्यायः ॥ (८४।१)

iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge ṣaṭṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

LiPur, 1, 66

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit