ऋषय ऊचुः । (१।१)

कथं देवेन वै सूत देवदेवान्महेश्वरात् । (१।२)

सुदर्शनाख्यं वै लब्धं वक्तुमर्हसि विष्णुना ॥ (१।३)

सूत उवाच । (२।१)

देवानाम् असुरेन्द्राणाम् अभवच्च सुदारुणः । (२।२)

सर्वेषामेव भूतानां विनाशकरणो महान् ॥ (२।३)

ते देवाः शक्तिमुशलैः सायकैर्नतपर्वभिः । (३।१)

प्रभिद्यमानाः कुन्तैश् च दुद्रुवुर्भयविह्वलाः ॥ (३।२)

पराजितास्तदा देवा देवदेवेश्वरं हरिम् । (४।१)

प्रणेमुस्तं सुरेशानं शोकसंविग्नमानसाः ॥ (४।२)

तान् समीक्ष्याथ भगवान् देवदेवेश्वरो हरिः । (५।१)

प्रणिपत्य स्थितान्देवानिदं वचनमब्रवीत् ॥ (५।२)

वत्साः किमिति वै देवाश् च्युतालङ्कारविक्रमाः । (६।१)

समागताः ससंतापा वक्तुमर्हथ सुव्रताः ॥ (६।२)

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तथाभूताः सुरोत्तमाः । (७।१)

प्रणम्याहुर्यथावृत्तं देवदेवाय विष्णवे ॥ (७।२)

भगवन्देवदेवेश विष्णो जिष्णो जनार्दन । (८।१)

दानवैः पीडिताः सर्वे वयं शरणमागताः ॥ (८।२)

त्वमेव देवदेवेश गतिर्नः पुरुषोत्तम । (९।१)

त्वमेव परमात्मा हि त्वं पिता जगतामपि ॥ (९।२)

त्वमेव भर्ता हर्ता च भोक्ता दाता जनार्दन । (१०।१)

हन्तुमर्हसि तस्मात्त्वं दानवान्दानवार्दन ॥ (१०।२)

दैत्याश् च वैष्णवैर्ब्राह्मै रौद्रैर्याम्यैः सुदारुणैः । (११।१)

कौबेरैश्चैव सौम्यैश् च नैरृत्यैर्वारुणैर्दृढैः ॥ (११।२)

वायव्यैश् च तथाग्नेयैर् ऐशानैर् वार्षिकैः शुभैः । (१२।१)

सौरै रौद्रैस् तथा भीमैः कम्पनैर् जृम्भणैर् दृढैः ॥ (१२।२)

अवध्या वरलाभात्ते सर्वे वारिजलोचन । (१३।१)

सूर्यमण्डलसम्भूतं त्वदीयं चक्रम् उद्यतम् ॥ (१३।२)

कुण्ठितं हि दधीचेन च्यावनेन जगद्गुरो । (१४।१)

दण्डं शार्ङ्गं तवास्त्रं च लब्धं दैत्यैः प्रसादतः ॥ (१४।२)

पुरा जलन्धरं हन्तुं निर्मितं त्रिपुरारिणा । (१५।१)

रथाङ्गं सुशितं घोरं तेन तान् हन्तुम् अर्हसि ॥ (१५।२)

तस्मात्तेन निहन्तव्या नान्यैः शस्त्रशतैरपि । (१६।१)

ततो निशम्य तेषां वै वचनं वारिजेक्षणः ॥ (१६।२)

वाचस्पतिमुखानाह स हरिश्चक्रभृत् स्वयम् । (१७।१)

श्रीविष्णुर् उवाच । (१७।२)

भोभो देवा महादेवं सर्वैर् देवैः सनातनैः ॥ (१७।३)

सम्प्राप्य सांप्रतं सर्वं करिष्यामि दिवौकसाम् । (१८।१)

देवा जलन्धरं हन्तुं निर्मितं हि पुरारिणा ॥ (१८।२)

लब्ध्वा रथाङ्गं तेनैव निहत्य च महासुरान् । (१९।१)

सर्वान्धुन्धुमुखान्दैत्यानष्टषष्टिशतान् सुरान् ॥ (१९।२)

सबान्धवान्क्षणादेव युष्मान् संतारयाम्यहम् । (२०।१)

सूत उवाच । (२०।२)

एवम् उक्त्वा सुरश्रेष्ठान् सुरश्रेष्ठमनुस्मरन् ॥ (२०।३)

सुश्रेष्ठस्तदा श्रेष्ठं पूजयामास शङ्करम् । (२१।१)

लिङ्गं स्थाप्य यथान्यायं हिमवच्छिखरे शुभे ॥ (२१।२)

मेरुपर्वतसंकाशं निर्मितं विश्वकर्मणा । (२२।१)

त्वरिताख्येन रुद्रेण रौद्रेण च जनार्दनः ॥ (२२।२)

स्नाप्य सम्पूज्य गन्धाद्यैर्ज्वालाकारं मनोरमम् । (२३।१)

तुष्टाव च तदा रुद्रं सम्पूज्याग्नौ प्रणम्य च ॥ (२३।२)

देवं नाम्नां सहस्रेण भवाद्येन यथाक्रमम् । (२४।१)

पूजयामास च शिवं प्रणवाद्यं नमोऽन्तकम् ॥ (२४।२)

देवं नाम्नां सहस्रेण भवाद्येन महेश्वरम् । (२५।१)

प्रतिनाम स पद्मेन पूजयामास शङ्करम् ॥ (२५।२)

अग्नौ च नामभिर् देवं भवाद्यैः समिदादिभिः । (२६।१)

स्वाहान्तैर्विधिवद्धुत्वा प्रत्येकमयुतं प्रभुम् ॥ (२६।२)

तुष्टाव च पुनः शंभुं भवाद्यैर्भवमीश्वरम् । (२७।१)

श्रीविष्णुरुवाच । (२७।२)

भवः शिवो हरो रुद्रः पुरुषः पद्मलोचनः ॥ (२७।३)

अर्थितव्यः सदाचारः सर्वशंभुर्महेश्वरः । (२८।१)

ईश्वरः स्थाणुरीशानः सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ (२८।२)

वरीयान् वरदो वन्द्यः शङ्करः परमेश्वरः । (२९।१)

गङ्गाधरः शूलधरः परार्थैकप्रयोजनः ॥ (२९।२)

सर्वज्ञः सर्वदेवादिगिरिधन्वा जटाधरः । (३०।१)

चन्द्रापीडश्चन्द्रमौलिर्विद्वान्विश्वामरेश्वरः ॥ (३०।२)

वेदान्तसारसंदोहः कपाली नीललोहितः । (३१।१)

ध्यानाधारोपरिच्छेद्यो गौरीभर्ता गणेश्वरः ॥ (३१।२)

अष्टमूर्तिर्विश्वमूर्तिस्त्रिवर्गः स्वर्गसाधनः । (३२।१)

ज्ञानगम्यो दृढप्रज्ञो देवदेवस्त्रिलोचनः ॥ (३२।२)

वामदेवो महादेवः पाण्डुः परिदृढो दृढः । (३३।१)

विश्वरूपो विरूपाक्षो वागीशः शुचिरन्तरः ॥ (३३।२)

सर्वप्रणयसंवादी वृषाङ्को वृषवाहनः । (३४।१)

ईशः पिनाकी खट्वाङ्गी चित्रवेषश्चिरन्तनः ॥ (३४।२)

तमोहरो महायोगी गोप्ता ब्रह्माङ्गहृज्जटी । (३५।१)

कालकालः कृत्तिवासाः सुभगः प्रणवात्मकः ॥ (३५।२)

उन्मत्तवेषश् चक्षुष्यो दुर्वासाः स्मरशासनः । (३६।१)

दृढायुधः स्कन्दगुरुः परमेष्ठी परायणः ॥ (३६।२)

अनादिमध्यनिधनो गिरिशो गिरिबान्धवः । (३७।१)

कुबेरबन्धुः श्रीकण्ठो लोकवर्णोत्तमोत्तमः ॥ (३७।२)

सामान्यदेवः कोदण्डी नीलकण्ठः परश्वधी । (३८।१)

विशालाक्षो मृगव्याधः सुरेशः सूर्यतापनः ॥ (३८।२)

धर्मकर्माक्षमः क्षेत्रं भगवान् भगनेत्रभित् । (३९।१)

उग्रः पशुपतिस् तार्क्ष्यः प्रियभक्तः प्रियंवदः ॥ (३९।२)

दाता दयाकरो दक्षः कपर्दी कामशासनः । (४०।१)

श्मशाननिलयः सूक्ष्मः श्मशानस्थो महेश्वरः ॥ (४०।२)

लोककर्ता भूतपतिर्महाकर्ता महौषधी । (४१।१)

उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः ॥ (४१।२)

नीतिः सुनीतिः शुद्धात्मा सोमः सोमरतः सुखी । (४२।१)

सोमपो ऽमृतपः सोमो महानीतिर्महामतिः ॥ (४२।२)

अजातशत्रुरालोकः संभाव्यो हव्यवाहनः । (४३।१)

लोककारो वेदकारः सूत्रकारः सनातनः ॥ (४३।२)

महर्षिः कपिलाचार्यो विश्वदीप्तिस्त्रिलोचनः । (४४।१)

पिनाकपाणिर् भूदेवः स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्सदा ॥ (४४।२)

त्रिधामा सौभगः शर्वः सर्वज्ञः सर्वगोचरः । (४५।१)

ब्रह्मधृग् विश्वसृक् स्वर्गः कर्णिकारः प्रियः कविः ॥ (४५।२)

शाखो विशाखो गोशाखः शिवो नैकः क्रतुः समः । (४६।१)

गङ्गाप्लवोदको भावः सकलः स्थपतिः स्थिरः ॥ (४६।२)

विजितात्मा विधेयात्मा भूतवाहनसारथिः । (४७।१)

सगणो गणकार्यश् च सुकीर्तिश् छिन्नसंशयः ॥ (४७।२)

कामदेवः कामपालो भस्मोद्धूलितविग्रहः । (४८।१)

भस्मप्रियो भस्मशायी कामी कान्तः कृतागमः ॥ (४८।२)

समायुक्तो निवृत्तात्मा धर्मयुक्तः सदाशिवः । (४९।१)

चतुर्मुखश्चतुर्बाहुर् दुरावासो दुरासदः ॥ (४९।२)

दुर्गमो दुर्लभो दुर्गः सर्वायुधविशारदः । (५०।१)

अध्यात्मयोगनिलयः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः ॥ (५०।२)

शुभाङ्गो लोकसारङ्गो जगदीशो ऽमृताशनः । (५१।१)

भस्मशुद्धिकरो मेरुरोजस्वी शुद्धविग्रहः ॥ (५१।२)

हिरण्यरेतास् तरणिर् मरीचिर् महिमालयः । (५२।१)

महाह्रदो महागर्भः सिद्धवृन्दारवन्दितः ॥ (५२।२)

व्याघ्रचर्मधरो व्याली महाभूतो महानिधिः । (५३।१)

अमृताङ्गो ऽमृतवपुः पञ्चयज्ञः प्रभञ्जनः ॥ (५३।२)

पञ्चविंशतितत्त्वज्ञः पारिजातः परावरः । (५४।१)

सुलभः सुव्रतः शूरो वाङ्मयैकनिधिर्निधिः ॥ (५४।२)

वर्णाश्रमगुरुर्वर्णी शत्रुजिच्छत्रुतापनः । (५५।१)

आश्रमः क्षपणः क्षामो ज्ञानवानचलाचलः ॥ (५५।२)

प्रमाणभूतो दुर्ज्ञेयः सुपर्णो वायुवाहनः । (५६।१)

धनुर्धरो धनुर्वेदो गुणराशिर्गुणाकरः ॥ (५६।२)

अनन्तदृष्टिरानन्दो दण्डो दमयिता दमः । (५७।१)

अभिवाद्यो महाचार्यो विश्वकर्मा विशारदः ॥ (५७।२)

वीतरागो विनीतात्मा तपस्वी भूतभावनः । (५८।१)

उन्मत्तवेषः प्रच्छन्नो जितकामो जितप्रियः ॥ (५८।२)

कल्याणप्रकृतिः कल्पः सर्वलोकप्रजापतिः । (५९।१)

तपस्वी तारको धीमान् प्रधानप्रभुर् अव्ययः ॥ (५९।२)

लोकपालो ऽन्तर्हितात्मा कल्पादिः कमलेक्षणः । (६०।१)

वेदशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो नियमो नियमाश्रयः ॥ (६०।२)

चन्द्रः सूर्यः शनिः केतुर्विरामो विद्रुमच्छविः । (६१।१)

भक्तिगम्यः परं ब्रह्म मृगबाणार्पणो ऽनघः ॥ (६१।२)

अद्रिराजालयः कान्तः परमात्मा जगद्गुरुः । (६२।१)

सर्वकर्माचलस्त्वष्टा मङ्गल्यो मङ्गलावृतः ॥ (६२।२)

महातपा दीर्घतपाः स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः । (६३।१)

अहः संवत्सरो व्याप्तिः प्रमाणं परमं तपः ॥ (६३।२)

संवत्सरकरो मन्त्रः प्रत्ययः सर्वदर्शनः । (६४।१)

अजः सर्वेश्वरः स्निग्धो महारेता महाबलः ॥ (६४।२)

योगी योग्यो महारेताः सिद्धः सर्वादिर् अग्निदः । (६५।१)

वसुर्वसुमनाः सत्यः सर्वपापहरो हरः ॥ (६५।२)

अमृतः शाश्वतः शान्तो बाणहस्तः प्रतापवान् । (६६।१)

कमण्डलुधरो धन्वी वेदाङ्गो वेदविन्मुनिः ॥ (६६।२)

भ्राजिष्णुर् भोजनं भोक्ता लोकनेता दुराधरः । (६७।१)

अतीन्द्रियो महामायः सर्वावासश्चतुष्पथः ॥ (६७।२)

कालयोगी महानादो महोत्साहो महाबलः । (६८।१)

महाबुद्धिर् महावीर्यो भूतचारी पुरन्दरः ॥ (६८।२)

निशाचरः प्रेतचारी महाशक्तिर् महाद्युतिः । (६९।१)

अनिर्देश्यवपुः श्रीमान् सर्वहार्यमितो गतिः ॥ (६९।२)

बहुश्रुतो बहुमयो नियतात्मा भवोद्भवः । (७०।१)

ओजस्तेजो द्युतिकरो नर्तकः सर्वकामकः ॥ (७०।२)

नृत्यप्रियो नृत्यनृत्यः प्रकाशात्मा प्रतापनः । (७१।१)

बुद्धस्पष्टाक्षरो मन्त्रः सन्मानः सारसंप्लवः ॥ (७१।२)

युगादिकृद् युगावर्तो गंभीरो वृषवाहनः । (७२।१)

इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः शरभः शरभो धनुः ॥ (७२।२)

अपां निधिरधिष्ठानं विजयो जयकालवित् । (७३।१)

प्रतिष्ठितः प्रमाणज्ञो हिरण्यकवचो हरिः ॥ (७३।२)

विरोचनः सुरगणो विद्येशो विबुधाश्रयः । (७४।१)

बालरूपो बलोन्माथी विवर्तो गहनो गुरुः ॥ (७४।२)

करणं कारणं कर्ता सर्वबन्धविमोचनः । (७५।१)

विद्वत्तमो वीतभयो विश्वभर्ता निशाकरः ॥ (७५।२)

व्यवसायो व्यवस्थानः स्थानदो जगदादिजः । (७६।१)

दुन्दुभो ललितो विश्वो भवात्मात्मनि संस्थितः ॥ (७६।२)

वीरेश्वरो वीरभद्रो वीरहा वीरभृद् विराट् । (७७।१)

वीरचूडामणिर्वेत्ता तीव्रनादो नदीधरः ॥ (७७।२)

आज्ञाधरस्त्रिशूली च शिपिविष्टः शिवालयः । (७८।१)

वालखिल्यो महाचापस्तिग्मांशुर् निधिर् अव्ययः ॥ (७८।२)

अभिरामः सुशरणः सुब्रह्मण्यः सुधापतिः । (७९।१)

मघवान्कौशिको गोमान् विश्रामः सर्वशासनः ॥ (७९।२)

ललाटाक्षो विश्वदेहः सारः संसारचक्रभृत् । (८०।१)

अमोघदण्डी मध्यस्थो हिरण्यो ब्रह्मवर्चसी ॥ (८०।२)

परमार्थः परमयः शम्बरो व्याघ्रको ऽनलः । (८१।१)

रुचिर् वररुचिर् वन्द्यो वाचस्पतिरहर्पतिः ॥ (८१।२)

रविर्विरोचनः स्कन्धः शास्ता वैवस्वतो जनः । (८२।१)

युक्तिरुन्नतकीर्तिश् च शान्तरागः पराजयः ॥ (८२।२)

कैलासपतिकामारिः सविता रविलोचनः । (८३।१)

विद्वत्तमो वीतभयो विश्वहर्ता निवारितः ॥ (८३।२)

नित्यो नियतकल्याणः पुण्यश्रवणकीर्तनः । (८४।१)

दूरश्रवा विश्वसहो ध्येयो दुःस्वप्ननाशनः ॥ (८४।२)

उत्तारको दुष्कृतिहा दुर्धर्षो दुःसहो ऽभयः । (८५।१)

अनादिर्भूर्भुवोलक्ष्मीः किरीटी त्रिदशाधिपः ॥ (८५।२)

विश्वगोप्ता विश्वभर्ता सुधीरो रुचिराङ्गदः । (८६।१)

जननो जनजन्मादिः प्रीतिमान्नीतिमान्नयः ॥ (८६।२)

विशिष्टः काश्यपो भानुर्भीमो भीमपराक्रमः । (८७।१)

प्रणवः सप्तधाचारो महाकायो महाधनुः ॥ (८७।२)

जन्माधिपो महादेवः सकलागमपारगः । (८८।१)

तत्त्वातत्त्वविवेकात्मा विभूष्णुर् भूतिभूषणः ॥ (८८।२)

ऋषिर्ब्राह्मणविज्जिष्णुर्जन्ममृत्युजरातिगः । (८९।१)

यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञान्तो ऽमोघविक्रमः ॥ (८९।२)

महेन्द्रो दुर्भरः सेनी यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः । (९०।१)

पञ्चब्रह्मसमुत्पत्तिर्विश्वेशो विमलोदयः ॥ (९०।२)

आत्मयोनिर् अनाद्यन्तः षड्विंशत्सप्तलोकधृक् । (९१।१)

गायत्रीवल्लभः प्रांशुर्विश्वावासः प्रभाकरः ॥ (९१।२)

शिशुर्गिरिरतः सम्राट्सुषेणः सुरशत्रुहा । (९२।१)

अमोघो ऽरिष्टमथनो मुकुन्दो विगतज्वरः ॥ (९२।२)

स्वयंज्योतिर् अनुज्योतिर् आत्मज्योतिर् अचञ्चलः । (९३।१)

पिङ्गलः कपिलश्मश्रुः शास्त्रनेत्रस् त्रयीतनुः ॥ (९३।२)

ज्ञानस्कन्धो महाज्ञानी निरुत्पत्तिर् उपप्लवः । (९४।१)

भगो विवस्वानादित्यो योगाचार्यो बृहस्पतिः ॥ (९४।२)

उदारकीर्तिर् उद्योगी सद्योगी सदसन्मयः । (९५।१)

नक्षत्रमाली राकेशः साधिष्ठानः षडाश्रयः ॥ (९५।२)

पवित्रपाणिः पापारिर्मणिपूरो मनोगतिः । (९६।१)

हृत्पुण्डरीकमासीनः शुक्लः शान्तो वृषाकपिः ॥ (९६।२)

विष्णुर्ग्रहपतिः कृष्णः समर्थो ऽनर्थनाशनः । (९७।१)

अधर्मशत्रुरक्षय्यः पुरुहूतः पुरुष्टुतः ॥ (९७।२)

ब्रह्मगर्भो बृहद्गर्भो धर्मधेनुर्धनागमः । (९८।१)

जगद्धितैषी सुगतः कुमारः कुशलागमः ॥ (९८।२)

हिरण्यवर्णो ज्योतिष्मान् नानाभूतधरो ध्वनिः । (९९।१)

अरोगो नियमाध्यक्षो विश्वामित्रो द्विजोत्तमः ॥ (९९।२)

बृहज्ज्योतिः सुधामा च महाज्योतिरनुत्तमः । (१००।१)

मातामहो मातरिश्वा नभस्वान् नागहारधृक् ॥ (१००।२)

पुलस्त्यः पुलहो ऽगस्त्यो जातूकर्ण्यः पराशरः । (१०१।१)

निरावरणधर्मज्ञो विरिञ्चो विष्टरश्रवाः ॥ (१०१।२)

आत्मभूर् अनिरुद्धो ऽत्रिज्ञानमूर्तिर् महायशाः । (१०२।१)

लोकचूडामणिर्वीरः चण्डसत्यपराक्रमः ॥ (१०२।२)

व्यालकल्पो महाकल्पो महावृक्षः कलाधरः । (१०३।१)

अलंकरिष्णुस् त्वचलो रोचिष्णुर्विक्रमोत्तमः ॥ (१०३।२)

आशुशब्दपतिर्वेगी प्लवनः शिखिसारथिः । (१०४।१)

असंसृष्टो ऽतिथिः शक्रः प्रमाथी पापनाशनः ॥ (१०४।२)

वसुश्रवाः कव्यवाहः प्रतप्तो विश्वभोजनः । (१०५।१)

जर्यो जराधिशमनो लोहितश् च तनूनपात् ॥ (१०५।२)

पृषदश्वो नभोयोनिः सुप्रतीकस् तमिस्रहा । (१०६।१)

निदाघस्तपनो मेघः पक्षः परपुरंजयः ॥ (१०६।२)

मुखानिलः सुनिष्पन्नः सुरभिः शिशिरात्मकः । (१०७।१)

वसंतो माधवो ग्रीष्मो नभस्यो बीजवाहनः ॥ (१०७।२)

अङ्गिरा मुनिरात्रेयो विमलो विश्ववाहनः । (१०८।१)

पावनः पुरुजिच्छक्रस् त्रिविद्यो नरवाहनः ॥ (१०८।२)

मनो बुद्धिरहङ्कारः क्षेत्रज्ञः क्षेत्रपालकः । (१०९।१)

तेजोनिधिर् ज्ञाननिधिर् विपाको विघ्नकारकः ॥ (१०९।२)

अधरो ऽनुत्तरो ज्ञेयो ज्येष्ठो निःश्रेयसालयः । (११०।१)

शैलो नगस्तनुर्देहो दानवारिररिन्दमः ॥ (११०।२)

चारुधीर् जनकश्चारुविशल्यो लोकशल्यकृत् । (१११।१)

चतुर्वेदश्चतुर्भावश्चतुरश्चतुरप्रियः ॥ (१११।२)

आम्नायोऽथ समाम्नायस्तीर्थदेवशिवालयः । (११२।१)

बहुरूपो महारूपः सर्वरूपश् चराचरः ॥ (११२।२)

न्यायनिर्वाहको न्यायो न्यायगम्यो निरञ्जनः । (११३।१)

सहस्रमूर्धा देवेन्द्रः सर्वशस्त्रप्रभञ्जनः ॥ (११३।२)

मुण्डो विरूपो विकृतो दण्डी दान्तो गुणोत्तमः । (११४।१)

पिङ्गलाक्षोऽथ हर्यक्षो नीलग्रीवो निरामयः ॥ (११४।२)

सहस्रबाहुः सर्वेशः शरण्यः सर्वलोकभृत् । (११५।१)

पद्मासनः परं ज्योतिः परावरं परं फलम् ॥ (११५।२)

पद्मगर्भो महागर्भो विश्वगर्भो विचक्षणः । (११६।१)

परावरज्ञो बीजेशः सुमुखः सुमहास्वनः ॥ (११६।२)

देवासुरगुरुर्देवो देवासुरनमस्कृतः । (११७।१)

देवासुरमहामात्रो देवासुरमहाश्रयः ॥ (११७।२)

देवादिदेवो देवर्षिदेवासुरवरप्रदः । (११८।१)

देवासुरेश्वरो दिव्यो देवासुरमहेश्वरः ॥ (११८।२)

सर्वदेवमयो ऽचिन्त्यो देवतात्मात्मसंभवः । (११९।१)

ईड्यो ऽनीशः सुरव्याघ्रो देवसिंहो दिवाकरः ॥ (११९।२)

विबुधाग्रवरश्रेष्ठः सर्वदेवोत्तमोत्तमः । (१२०।१)

शिवज्ञानरतः श्रीमान् शिखिश्रीपर्वतप्रियः ॥ (१२०।२)

जयस्तंभो विशिष्टम्भो नरसिंहनिपातनः । (१२१।१)

ब्रह्मचारी लोकचारी धर्मचारी धनाधिपः ॥ (१२१।२)

नन्दी नन्दीश्वरो नग्नो नग्नव्रतधरः शुचिः । (१२२।१)

लिङ्गाध्यक्षः सुराध्यक्षो युगाध्यक्षो युगावहः ॥ (१२२।२)

स्ववशः सवशः स्वर्गः स्वरः स्वरमयस्वनः । (१२३।१)

बीजाध्यक्षो बीजकर्ता धनकृद् धर्मवर्धनः ॥ (१२३।२)

दंभो ऽदम्भो महादंभः सर्वभूतमहेश्वरः । (१२४।१)

श्मशाननिलयस्तिष्यः सेतुरप्रतिमाकृतिः ॥ (१२४।२)

लोकोत्तरस्फुटालोकस्त्र्यंबको नागभूषणः । (१२५।१)

अन्धकारिर्मखद्वेषी विष्णुकन्धरपातनः ॥ (१२५।२)

वीतदोषो ऽक्षयगुणो दक्षारिः पूषदन्तहृत् । (१२६।१)

धूर्जटिः खण्डपरशुः सकलो निष्कलो ऽनघः ॥ (१२६।२)

आधारः सकलाधारः पाण्डुराभो मृडो नटः । (१२७।१)

पूर्णः पूरयिता पुण्यः सुकुमारः सुलोचनः ॥ (१२७।२)

सामगेयः प्रियकरः पुण्यकीर्तिरनामयः । (१२८।१)

मनोजवस्तीर्थकरो जटिलो जीवितेश्वरः ॥ (१२८।२)

जीवितान्तकरो नित्यो वसुरेता वसुप्रियः । (१२९।१)

सद्गतिः सत्कृतिः सक्तः कालकण्ठः कलाधरः ॥ (१२९।२)

मानी मान्यो महाकालः सद्भूतिः सत्परायणः । (१३०।१)

चन्द्रसंजीवनः शास्ता लोकगूढो ऽमराधिपः ॥ (१३०।२)

लोकबन्धुर्लोकनाथः कृतज्ञः कृतिभूषणः । (१३१।१)

अनपाय्यक्षरः कान्तः सर्वशास्त्रभृतां वरः ॥ (१३१।२)

तेजोमयो द्युतिधरो लोकमायो ऽग्रणीर् अणुः । (१३२।१)

शुचिस्मितः प्रसन्नात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः ॥ (१३२।२)

ज्योतिर्मयो निराकारो जगन्नाथो जलेश्वरः । (१३३।१)

तुम्बवीणी महाकायो विशोकः शोकनाशनः ॥ (१३३।२)

त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः शुद्धः शुद्धी रथाक्षजः । (१३४।१)

अव्यक्तलक्षणो व्यक्तो व्यक्ताव्यक्तो विशांपतिः ॥ (१३४।२)

वरशीलो वरतुलो मानो मानधनो मयः । (१३५।१)

ब्रह्मा विष्णुः प्रजापालो हंसो हंसगतिर्यमः ॥ (१३५।२)

वेधा धाता विधाता च अत्ता हर्ता चतुर्मुखः । (१३६।१)

कैलासशिखरावासी सर्वावासी सतां गतिः ॥ (१३६।२)

हिरण्यगर्भो हरिणः पुरुषः पूर्वजः पिता । (१३७।१)

भूतालयो भूतपतिर्भूतिदो भुवनेश्वरः ॥ (१३७।२)

संयोगी योगविद्ब्रह्म ब्रह्मण्यो ब्राह्मणप्रियः । (१३८।१)

देवप्रियो देवनाथो देवज्ञो देवचिन्तकः ॥ (१३८।२)

विषमाक्षः कलाध्यक्षो वृषाङ्को वृषवर्धनः । (१३९।१)

निर्मदो निरहङ्कारो निर्मोहो निरुपद्रवः ॥ (१३९।२)

दर्पहा दर्पितो दृप्तः सर्वर्तुपरिवर्तकः । (१४०।१)

सप्तजिह्वः सहस्रार्चिः स्निग्धः प्रकृतिदक्षिणः ॥ (१४०।२)

भूतभव्यभवन्नाथः प्रभवो भ्रान्तिनाशनः । (१४१।१)

अर्थोऽनर्थो महाकोशः परकार्यैकपण्डितः ॥ (१४१।२)

निष्कण्टकः कृतानन्दो निर्व्याजो व्याजमर्दनः । (१४२।१)

सत्त्ववान् सात्त्विकः सत्यकीर्तिस्तम्भकृतागमः ॥ (१४२।२)

अकंपितो गुणग्राही नैकात्मा नैककर्मकृत् । (१४३।१)

सुप्रीतः सुमुखः सूक्ष्मः सुकरो दक्षिणो ऽनलः ॥ (१४३।२)

स्कन्धः स्कन्धधरो धुर्यः प्रकटः प्रीतिवर्धनः । (१४४।१)

अपराजितः सर्वसहो विदग्धः सर्ववाहनः ॥ (१४४।२)

अधृतः स्वधृतः साध्यः पूर्वमूर्तिर्यशोधरः । (१४५।१)

वराहशृङ्गधृग् वायुर् बलवान् एकनायकः ॥ (१४५।२)

श्रुतिप्रकाशः श्रुतिमान् एकबन्धुर् अनेकधृक् । (१४६।१)

श्रीवल्लभशिवारम्भः शान्तभद्रः समञ्जसः ॥ (१४६।२)

भूशयो भूतिकृद्भूतिर्भूषणो भूतवाहनः । (१४७।१)

अकायो भक्तकायस्थः कालज्ञानी कलावपुः ॥ (१४७।२)

सत्यव्रतमहात्यागी निष्ठाशान्तिपरायणः । (१४८।१)

परार्थवृत्तिर् वरदो विविक्तः श्रुतिसागरः ॥ (१४८।२)

अनिर्विण्णो गुणग्राही कलङ्काङ्कः कलङ्कहा । (१४९।१)

स्वभावरुद्रो मध्यस्थः शत्रुघ्नो मध्यनाशकः ॥ (१४९।२)

शिखण्डी कवची शूली चण्डी मुण्डी च कुण्डली । (१५०।१)

मेखली कवची खड्गी मायी संसारसारथिः ॥ (१५०।२)

अमृत्युः सर्वदृक् सिंहस् तेजोराशिर् महामणिः । (१५१।१)

असंख्येयो ऽप्रमेयात्मा वीर्यवान् कार्यकोविदः ॥ (१५१।२)

वेद्यो वेदार्थविद्गोप्ता सर्वाचारो मुनीश्वरः । (१५२।१)

अनुत्तमो दुराधर्षो मधुरः प्रियदर्शनः ॥ (१५२।२)

सुरेशः शरणं सर्वः शब्दब्रह्म सतां गतिः । (१५३।१)

कालभक्षः कलङ्कारिः कङ्कणीकृतवासुकिः ॥ (१५३।२)

महेष्वासो महीभर्ता निष्कलङ्को विशृङ्खलः । (१५४।१)

द्युमणिस् तरणिर् धन्यः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः ॥ (१५४।२)

निवृत्तः संवृतः शिल्पो व्यूढोरस्को महाभुजः । (१५५।१)

एकज्योतिर् निरातङ्को नरो नारायणप्रियः ॥ (१५५।२)

निर्लेपो निष्प्रपञ्चात्मा निर्व्यग्रो व्यग्रनाशनः । (१५६।१)

स्तव्यस्तवप्रियः स्तोता व्यासमूर्तिरनाकुलः ॥ (१५६।२)

निरवद्यपदोपायो विद्याराशिरविक्रमः । (१५७।१)

प्रशान्तबुद्धिरक्षुद्रः क्षुद्रहा नित्यसुन्दरः ॥ (१५७।२)

धैर्याग्र्यधुर्यो धात्रीशः शाकल्यः शर्वरीपतिः । (१५८।१)

परमार्थगुरुर् दृष्टिर् गुरुर् आश्रितवत्सलः ॥ (१५८।२)

रसो रसज्ञः सर्वज्ञः सर्वसत्त्वावलंबनः । (१५९।१)

सूत उवाच । (१५९।२)

एवं नाम्नां सहस्रेण तुष्टाव वृषभध्वजम् ॥ (१५९।३)

स्नापयामास च विभुः पूजयामास पङ्कजैः । (१६०।१)

परीक्षार्थं हरेः पूजाकमलेषु महेश्वरः ॥ (१६०।२)

गोपयामास कमलं तदैकं भुवनेश्वरः । (१६१।१)

हृतपुष्पो हरिस्तत्र किमिदं त्वभ्यचिन्तयत् ॥ (१६१।२)

ज्ञात्वा स्वनेत्रमुद्धृत्य सर्वसत्त्वावलम्बनम् । (१६२।१)

पूजयामास भावेन नाम्ना तेन जगद्गुरुम् ॥ (१६२।२)

ततस्तत्र विभुर्दृष्ट्वा तथाभूतं हरो हरिम् । (१६३।१)

तस्मादवतताराशु मण्डलात्पावकस्य च ॥ (१६३।२)

कोटिभास्करसंकाशं जटामुकुटमण्डितम् । (१६४।१)

ज्वालामालावृतं दिव्यं तीक्ष्णदंष्ट्रं भयङ्करम् ॥ (१६४।२)

शूलटङ्कगदाचक्रकुन्तपाशधरं हरम् । (१६५।१)

वरादभयहस्तं च द्वीपिचर्मोत्तरीयकम् ॥ (१६५।२)

इत्थंभूतं तदा दृष्ट्वा भवं भस्मविभूषितम् । (१६६।१)

हृष्टो नमश्चकाराशु देवदेवं जनार्दनः ॥ (१६६।२)

दुद्रुवुस्तं परिक्रम्य सेन्द्रा देवास्त्रिलोचनम् । (१६७।१)

चचाल ब्रह्मभुवनं चकम्पे च वसुंधरा ॥ (१६७।२)

ददाह तेजस्तच्छंभोः प्रान्तं वै शतयोजनम् । (१६८।१)

अधस्ताच्चोर्ध्वतश्चैव हाहेत्यकृत भूतले ॥ (१६८।२)

तदा प्राह महादेवः प्रहसन्निव शङ्करः । (१६९।१)

सम्प्रेक्ष्य प्रणयाद्विष्णुं कृताञ्जलिपुटं स्थितम् ॥ (१६९।२)

ज्ञातं मयेदमधुना देवकार्यं जनार्दन । (१७०।१)

सुदर्शनाख्यं चक्रं च ददामि तव शोभनम् ॥ (१७०।२)

यद्रूपं भवता दृष्टं सर्वलोकभयंकरम् । (१७१।१)

हिताय तव यत्नेन तव भावाय सुव्रत ॥ (१७१।२)

शान्तं रणाजिरे विष्णो देवानां दुःखसाधनम् । (१७२।१)

शान्तस्य चास्त्रं शान्तः स्याच्छान्तेनास्त्रेण किं फलम् ॥ (१७२।२)

शान्तस्य समरे चास्त्रं शान्तिरेव तपस्विनाम् । (१७३।१)

योद्धुः शान्त्या बलच्छेदः परस्य बलवृद्धिदः ॥ (१७३।२)

देवैरशान्तैर्यद्रूपं मदीयं भावयाव्ययम् । (१७४।१)

किमायुधेन कार्यं वै योद्धुं देवारिसूदन ॥ (१७४।२)

क्षमा युधि न कार्यं वै योद्धुं देवारिसूदन । (१७५।१)

अनागते व्यतीते च दौर्बल्ये स्वजनोत्करे ॥ (१७५।२)

अकालिके त्वधर्मे च अनर्थे वारिसूदन । (१७६।१)

एवमुक्त्वा ददौ चक्रं सूर्यायुतसमप्रभम् ॥ (१७६।२)

नेत्रं च नेता जगतां प्रभुर्वै पद्मसन्निभम् । (१७७।१)

तदाप्रभृति तं प्राहुः पद्माक्षमिति सुव्रतम् ॥ (१७७।२)

दत्त्वैनं नयनं चक्रं विष्णवे नीललोहितः । (१७८।१)

पस्पर्श च कराभ्यां वै सुशुभाभ्यामुवाच ह ॥ (१७८।२)

वरदो ऽहं वरश्रेष्ठ वरान्वरय चेप्सितान् । (१७९।१)

भक्त्या वशीकृतो नूनं त्वयाहं पुरुषोत्तम ॥ (१७९।२)

इत्युक्तो देवदेवेन देवदेवं प्रणम्य तम् । (१८०।१)

त्वयि भक्तिर्महादेव प्रसीद वरमुत्तमम् ॥ (१८०।२)

नान्यमिच्छामि भक्तानामार्तयो नास्ति यत्प्रभो । (१८१।१)

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य दयावान् सुतरां भवः ॥ (१८१।२)

पस्पर्श च ददौ तस्मै श्रद्धां शीतांशुभूषणः । (१८२।१)

प्राह चैवं महादेवः परमात्मानमच्युतम् ॥ (१८२।२)

मयि भक्तश् च वन्द्यश् च पूज्यश्चैव सुरासुरैः । (१८३।१)

भविष्यसि न संदेहो मत्प्रसादात्सुरोत्तम ॥ (१८३।२)

यदा सती दक्षपुत्री विनिन्द्यैव सुलोचना । (१८४।१)

मातरं पितरं दक्षं भविष्यति सुरेश्वरी ॥ (१८४।२)

दिव्या हैमवती विष्णो तदा त्वमपि सुव्रत । (१८५।१)

भगिनीं तव कल्याणीं देवीं हैमवतीमुमाम् ॥ (१८५।२)

नियोगाद् ब्रह्मणः साध्वीं प्रदास्यसि ममैव ताम् । (१८६।१)

मत्संबन्धी च लोकानां मध्ये पूज्यो भविष्यसि ॥ (१८६।२)

मां दिव्येन च भावेन तदाप्रभृति शङ्करम् । (१८७।१)

द्रक्ष्यसे च प्रसन्नेन मित्रभूतमिवात्मना ॥ (१८७।२)

इत्युक्त्वान्तर्दधे रुद्रो भगवान्नीललोहितः । (१८८।१)

जनार्दनोऽपि भगवान् देवानामपि संनिधौ ॥ (१८८।२)

अयाचत महादेवं ब्रह्माणं मुनिभिः समम् । (१८९।१)

मया प्रोक्तं स्तवं दिव्यं पद्मयोने सुशोभनम् ॥ (१८९।२)

यः पठेच्छृणुयाद्वापि श्रावयेद्वा द्विजोत्तमान् । (१९०।१)

प्रतिनाम्नि हिरण्यस्य तत् तस्य फलम् आप्नुयात् ॥ (१९०।२)

अश्वमेधसहस्रेण फलं भवति तस्य वै । (१९१।१)

घृताद्यैः स्नापयेद्रुद्रं स्थाल्या वै कलशैः शुभैः ॥ (१९१।२)

नाम्नां सहस्रेणानेन श्रद्धया शिवमीश्वरम् । (१९२।१)

सोऽपि यज्ञसहस्रस्य फलं लब्ध्वासुरेश्वरैः ॥ (१९२।२)

पूज्यो भवति रुद्रस्य प्रीतिर्भवति तस्य वै । (१९३।१)

तथास्त्विति तथा प्राह पद्मयोनेर्जनार्दनम् ॥ (१९३।२)

जग्मतुः प्रणिपत्यैनं देवदेवं जगद्गुरुम् । (१९४।१)

तस्मान्नाम्नां सहस्रेण पूजयेद् अनघो द्विजाः ॥ (१९४।२)

जपेन्नाम्नां सहस्रं च स याति परमां गतिम् ॥ (१९५।१)

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सहस्रनामभिः पूजनाद् विष्णुचक्रलाभो नामाष्टनवतितमो ऽध्यायः ॥ (१९६।१)