ऋषय ऊचुः । (१।१)

मायावित्वं श्रुतं विष्णोर्देवदेवस्य धीमतः । (१।२)

कथं ज्येष्ठासमुत्पत्तिर् देवदेवाज्जनार्दनात् ॥ (१।३)

वक्तुमर्हसि चास्माकं लोमहर्षण तत्त्वतः । (२।१)

सूत उवाच । (२।२)

बिर्थ् ओड़् अलक्ष्मी अन्द् लक्ष्मीअनादिनिधनः श्रीमान्धाता नारायणः प्रभुः ॥ (२।३)

जगद्द्वैधमिदं चक्रे मोहनाय जगत्पतिः । (३।१)

विष्णुर्वै ब्राह्मणान्वेदान्वेदधर्मान् सनातनान् ॥ (३।२)

श्रियं पद्मां तथा श्रेष्ठां भागमेकमकारयत् । (४।१)

ज्येष्ठामलक्ष्मीमशुभां वेदबाह्यान् नराधमान् ॥ (४।२)

अधर्मं च महातेजा भागमेकम् अकल्पयत् । (५।१)

अलक्ष्मीमग्रतः सृष्ट्वा पश्चात्पद्मां जनार्दनः ॥ (५।२)

ज्येष्ठा तेन समाख्याता अलक्ष्मीर्द्विजसत्तमाः । (६।१)

अमृतोद्भववेलायां विषानन्तरमुल्बणात् ॥ (६।२)

अशुभा सा तथोत्पन्ना ज्येष्ठा इति च वै श्रुतम् । (७।१)

ततः श्रीश्च समुत्पन्ना पद्मा विष्णुपरिग्रहः ॥ (७।२)

दुःसह मर्रिएस् अलक्ष्मीदुःसहो नाम विप्रर्षिरुपयेमे ऽशुभां तदा । (८।१)

ज्येष्ठां तां परिपूर्णो ऽसौ मनसा वीक्ष्य धिष्ठिताम् ॥ (८।२)

लोकं चचार हृष्टात्मा तया सह मुनिस्तदा । (९।१)

यस्मिन् घोषो हरेश्चैव हरस्य च महात्मनः ॥ (९।२)

वेदघोषस्तथा विप्रा होमधूमस्तथैव च । (१०।१)

भस्माङ्गिनो वा यत्रासंस्तत्र तत्र भयार्दिता ॥ (१०।२)

पिधाय कर्णौ संयाति धावमाना इतस्ततः । (११।१)

ज्येष्ठामेवंविधां दृष्ट्वा दुःसहो मोहमागतः ॥ (११।२)

तया सह वनं गत्वा चचार स महामुनिः । (१२।१)

तपो महद्वने घोरे याति कन्या प्रतिग्रहम् ॥ (१२।२)

न करिष्यामि चेत्युक्त्वा प्रतिज्ञाय च तामृषिः । (१३।१)

योगज्ञानपरः शुद्धो यत्र योगीश्वरो मुनिः ॥ (१३।२)

तत्रायान्तं महात्मानं मार्कण्डेयमपश्यत । (१४।१)

प्रणिपत्य महात्मानं दुःसहो मुनिमब्रवीत् ॥ (१४।२)

भार्येयं भगवन्मह्यं न स्थास्यति कथञ्चन । (१५।१)

किं करोमीति विप्रर्षे ह्यनया सह भार्यया ॥ (१५।२)

प्रविशामि तथा कुत्र कुतो न प्रविशाम्यहम् । (१६।१)

मार्कण्डेय उवाच । (१६।२)

अलक्ष्मी wइल्ल् नोत् एन्तेर् होमेस् ओड़् पिओउस् पेओप्लेशृणु दुःसह सर्वत्र अकीर्तिरशुभान्विता ॥ (१६।३)

अलक्ष्मीरतुला चेयं ज्येष्ठा इत्यभिशब्दिता । (१७।१)

नारायणपरा यत्र वेदमार्गानुसारिणः ॥ (१७।२)

रुद्रभक्ता महात्मानो भस्मोद्धूलितविग्रहाः । (१८।१)

स्थिता यत्र जना नित्यं मा विशेथाः कथञ्चन ॥ (१८।२)

नारायण हृषीकेश पुण्डरीकाक्ष माधव । (१९।१)

अच्युतानन्त गोविन्द वासुदेव जनार्दन ॥ (१९।२)

रुद्र रुद्रेति रुद्रेति शिवाय च नमो नमः । (२०।१)

नमः शिवतरायेति शङ्करायेति सर्वदा ॥ (२०।२)

महादेव महादेव महादेवेति कीर्तयेत् । (२१।१)

उमायाः पतये चैव हिरण्यपतये सदा ॥ (२१।२)

हिरण्यबाहवे तुभ्यं वृषाङ्काय नमो नमः । (२२।१)

नृसिंह वामनाचिन्त्य माधवेति च ये जनाः ॥ (२२।२)

वक्ष्यन्ति सततं हृष्टा ब्राह्मणाः क्षत्रियास्तथा । (२३।१)

वैश्याः शूद्राश्च ये नित्यं तेषां धनगृहादिषु । (२३।२)

आरामे चैव गोष्ठेषु न विशेथाः कथञ्चन ॥ (२३।३)

ज्वालामालाकरालं च सहस्रादित्यसन्निभम् । (२४।१)

चक्रं विष्णोरतीवोग्रं तेषां हन्ति सदाशुभम् ॥ (२४।२)

स्वाहाकारो वषट्कारो गृहे यस्मिन् हि वर्तते । (२५।१)

तद्धित्वा चान्यमागच्छ सामघोषे ऽथ यत्र वा ॥ (२५।२)

वेदाभ्यासरता नित्यं नित्यकर्मपरायणाः । (२६।१)

वासुदेवार्चनरता दूरतस्तान्विसर्जयेत् ॥ (२६।२)

अग्निहोत्रं गृहे येषां लिङ्गार्चा वा गृहेषु च । (२७।१)

वासुदेवतनुर्वापि चण्डिका यत्र तिष्ठति ॥ (२७।२)

दूरतो व्रज तान् हित्वा सर्वपापविवर्जितान् । (२८।१)

नित्यनैमित्तिकैर्यज्ञैर्यजन्ति च महेश्वरम् ॥ (२८।२)

तान् हित्वा व्रज चान्यत्र दुःसह त्वं सहानया । (२९।१)

श्रोत्रिया ब्राह्मणा गावो गुरवो ऽतिथयः सदा ॥ (२९।२)

रुद्रभक्ताश्च पूज्यन्ते यैर्नित्यं तान्विवर्जयेत् । (३०।१)

दुःसह उवाच । (३०।२)

यस्मिन्प्रवेशो योग्यो मे तद्ब्रूहि मुनिसत्तम ॥ (३०।३)

त्वद्वाक्याद्भयनिर्मुक्तो विशाम्येषां गृहे सदा । (३१।१)

मार्कण्डेय उवाच । (३१।२)

पेओप्ले सुब्जेच्त् तो अलक्ष्मीन श्रोत्रिया द्विजा गावो गुरवो ऽतिथयः सदा । (३१।३)

यत्र भर्ता च भार्या च परस्परविरोधिनौ ॥ (३१।४)

सभार्यस्त्वं गृहं तस्य विशेथा भयवर्जितः । (३२।१)

देवदेवो महादेवो रुद्रस्त्रिभुवनेश्वरः ॥ (३२।२)

विनिन्द्यो यत्र भगवान् विशस्व भयवर्जितः । (३३।१)

वासुदेवरतिर्नास्ति यत्र नास्ति सदाशिवः ॥ (३३।२)

जपहोमादिकं नास्ति भस्म नास्ति गृहे नृणाम् । (३४।१)

पर्वण्यभ्यर्चनं नास्ति चतुर्दश्यां विशेषतः ॥ (३४।२)

कृष्णाष्टम्यां च रुद्रस्य संध्यायां भस्मवर्जिताः । (३५।१)

चतुर्दश्यां महादेवं न यजन्ति च यत्र वै ॥ (३५।२)

विष्णोर् नामविहीना ये संगताश्च दुरात्मभिः । (३६।१)

नमः कृष्णाय शर्वाय शिवाय परमेष्ठिने ॥ (३६।२)

ब्राह्मणाश्च नरा मूढा न वदन्ति दुरात्मकाः । (३७।१)

तत्रैव सततं वत्स सभार्यस्त्वं समाविश ॥ (३७।२)

वेदघोषो न यत्रास्ति गुरुपूजादयो न च । (३८।१)

पितृकर्मविहीनास्तु सभार्यस्त्वं समाविश ॥ (३८।२)

रात्रौ रात्रौ गृहे यस्मिन् कलहो वर्तते मिथः । (३९।१)

अनया सार्धमनिशं विश त्वं भयवर्जितः ॥ (३९।२)

लिङ्गार्चनं यस्य नास्ति यस्य नास्ति जपादिकम् । (४०।१)

रुद्रभक्तिर्विनिन्दा च तत्रैव विश निर्भयः ॥ (४०।२)

अतिथिः श्रोत्रियो वापि गुरुर् वा वैष्णवोऽपि वा । (४१।१)

न सन्ति यद्गृहे गावः सभार्यस्त्वं समाविश ॥ (४१।२)

बालानां प्रेक्षमाणानां यत्रादत्त्वा त्वभक्षयन् । (४२।१)

भक्ष्याणि तत्र संहृष्टः सभार्यस्त्वं समाविश ॥ (४२।२)

अनभ्यर्च्य महादेवं वासुदेवमथापि वा । (४३।१)

अहुत्वा विधिवद्यत्र तत्र नित्यं समाविश ॥ (४३।२)

पापकर्मरता मूढा दयाहीनाः परस्परम् । (४४।१)

गृहे यस्मिन् समासन्ते देशे वा तत्र संविश ॥ (४४।२)

प्राकारागारविध्वंसा न चैवेड्या कुटुम्बिनी । (४५।१)

तद्गृहं तु समासाद्य वस नित्यं हि हृष्टधीः ॥ (४५।२)

यत्र कण्टकिनो वृक्षा यत्र निष्पाववल्लरी । (४६।१)

ब्रह्मवृक्षश्च यत्रास्ति सभार्यस् त्वं समाविश ॥ (४६।२)

अगस्त्यार्कादयो वापि बन्धुजीवो गृहेषु वै । (४७।१)

करवीरो विशेषेण नन्द्यावर्तमथापि वा ॥ (४७।२)

मल्लिका वा गृहे येषां सभार्यस्त्वं समाविश । (४८।१)

कन्या च यत्र वै वल्ली द्रोही वा च जटी गृहे ॥ (४८।२)

बहुला कदली यत्र सभार्यस्त्वं समाविश । (४९।१)

तालं तमालं भल्लातं तित्तिडीखण्डमेव च ॥ (४९।२)

कदम्बः खदिरं वापि सभार्यस्त्वं समाविश । (५०।१)

न्यग्रोधं वा गृहे येषामश्वत्थं चूतमेव वा ॥ (५०।२)

उदुंबरं वा पनसं सभार्यस्त्वं समाविश । (५१।१)

यस्य काकगृहं निंबे आरामे वा गृहेऽपि वा ॥ (५१।२)

दण्डिनी मुण्डिनी वापि सभार्यस्त्वं समाविश । (५२।१)

एका दासी गृहे यत्र त्रिगवं पञ्चमाहिषम् ॥ (५२।२)

षडश्वं सप्तमातङ्गं सभार्यस्त्वं समाविश । (५३।१)

यस्य काली गृहे देवी प्रेतरूपा च डाकिनी ॥ (५३।२)

क्षेत्रपालेऽथवा यत्र सभार्यस्त्वं समाविश । (५४।१)

भिक्षुबिंबं च वै यस्य गृहे क्षपणकं तथा ॥ (५४।२)

बौद्धं वा बिंबमासाद्य तत्र पूर्णं समाविश । (५५।१)

शयनासनकालेषु भोजनाटनवृत्तिषु ॥ (५५।२)

येषां वदति नो वाणी नामानि च हरेः सदा । (५६।१)

तद्गृहं ते समाख्यातं सभार्यस्य निवेशितुम् ॥ (५६।२)

पाषण्डाचारनिरताः श्रौतस्मार्तबहिष्कृताः । (५७।१)

विष्णुभक्तिविनिर्मुक्ता महादेवविनिन्दकाः ॥ (५७।२)

नास्तिकाश्च शठा यत्र सभार्यस् त्वं समाविश । (५८।१)

सर्वस्मादधिकत्वं ये न वदन्ति पिनाकिनः ॥ (५८।२)

साधारणं स्मरन्त्येनं सभार्यस्त्वं समाविश । (५९।१)

ब्रह्मा च भगवान्विष्णुः शक्रः सर्वसुरेश्वरः ॥ (५९।२)

रुद्रप्रसादजाश्चेति न वदन्ति दुरात्मकाः । (६०।१)

ब्रह्मा च भगवान्विष्णुः शक्रश्च सम एव च ॥ (६०।२)

वदन्ति मूढाः खद्योतं भानुं वा मूढचेतसः । (६१।१)

तेषां गृहे तथा क्षेत्र आवासे वा सदानया ॥ (६१।२)

विश भुङ्क्ष्व गृहं तेषां अपि पूर्णमनन्यधीः । (६२।१)

ये ऽश्नन्ति केवलं मूढाः पक्वमन्नं विचेतसः ॥ (६२।२)

स्नानमङ्गलहीनाश् च तेषां त्वं गृहम् आविश । (६३।१)

या नारी शौचविभ्रष्टा देहसंस्कारवर्जिता ॥ (६३।२)

सर्वभक्षरता नित्यं तस्याः स्थाने समाविश । (६४।१)

मलिनास्याः स्वयं मर्त्या मलिनांबरधारिणः ॥ (६४।२)

मलदन्ता गृहस्थाश्च गृहे तेषां समाविश । (६५।१)

पादशौचविनिर्मुक्ताः संध्याकाले च शायिनः ॥ (६५।२)

संध्यायाम् अश्नुते ये वै गृहं तेषां समाविश । (६६।१)

अत्याशनरता मर्त्या अतिपानरता नराः ॥ (६६।२)

द्यूतवादक्रियामूढाः गृहे तेषां समाविश । (६७।१)

ब्रह्मस्वहारिणो ये चायोग्यांश्चैव यजन्ति वा ॥ (६७।२)

शूद्रान्नभोजिनो वापि गृहं तेषां समाविश । (६८।१)

मद्यपानरताः पापा मांसभक्षणतत्पराः ॥ (६८।२)

परदाररता मर्त्या गृहं तेषां समाविश । (६९।१)

पर्वण्यनर्चाभिरता मैथुने वा दिवा रताः ॥ (६९।२)

ड़ोर्बिद्देन् सेxउअल् तेछ्निक़ुएस्संध्यायां मैथुनं येषां गृहे तेषां समाविश । (७०।१)

पृष्ठतो मैथुनं येषां श्वानवन्मृगवच्च वा ॥ (७०।२)

जले वा मैथुनं कुर्यात् सभार्यस् त्वं समाविश । (७१।१)

रजस्वलां स्त्रियं गच्छेच्चाण्डालीं वा नराधमः ॥ (७१।२)

कन्यां वा गोगृहे वापि गृहं तेषां समाविश । (७२।१)

बहुना किं प्रलापेन नित्यकर्मबहिष्कृताः ॥ (७२।२)

रुद्रभक्तिविहीना ये गृहं तेषां समाविश । (७३।१)

शृङ्गैर्दिव्यौषधैः क्षुद्रैः शेफ आलिप्य गच्छति ॥ (७३।२)

भगद्रावं करोत्यस्मात् सभार्यस् त्वं समाविश । (७४।१)

सूत उवाच । (७४।२)

इत्युक्त्वा स मुनिः श्रीमान् निर्मार्ज्य नयने तदा ॥ (७४।३)

ब्रह्मर्षिर्ब्रह्मसंकाशस् तत्रैवान्तर्द्धिम् आतनोत् । (७५।१)

दुःसहश्च तथोक्तानि स्थानानि च समीयिवान् ॥ (७५।२)

विशेषाद्देवदेवस्य विष्णोर् निन्दारतात्मनाम् । (७६।१)

सभार्यो मुनिशार्दूलः सैषा ज्येष्ठा इति स्मृता ॥ (७६।२)

दुःसहस्तामुवाचेदं तडागाश्रममन्तरे । (७७।१)

आस्व त्वमत्र चाहं वै प्रवेक्ष्यामि रसातलम् ॥ (७७।२)

आवयोः स्थानमालोक्य निवासार्थं ततः पुनः । (७८।१)

आगमिष्यामि ते पार्श्वमित्युक्ता तमुवाच सा ॥ (७८।२)

अलक्ष्मी गेत्स् सच्रिड़िचेस् ड़्रोम् wओमेन्किम् अश्नामि महाभाग को मे दास्यति वै बलिम् । (७९।१)

इत्युक्तस्तां मुनिः प्राह याः स्त्रियस्त्वां यजन्ति वै ॥ (७९।२)

बलिभिः पुष्पधूपैश्च न तासां च गृहं विश । (८०।१)

इत्युक्त्वा त्वाविशत्तत्र पातालं बिलयोगतः ॥ (८०।२)

अद्यापि च विनिर्मग्नो मुनिः स जलसंस्तरे । (८१।१)

ग्रामपर्वतबाह्येषु नित्यमास्ते ऽशुभा पुनः ॥ (८१।२)

प्रसङ्गाद् देवदेवेशो विष्णुस्त्रिभुवनेश्वरः । (८२।१)

लक्ष्म्या दृष्टस्तया लक्ष्मीः सा तमाह जनार्दनम् ॥ (८२।२)

भर्ता गतो महाबाहो बिलं त्यक्त्वा स मां प्रभो । (८३।१)

अनाथाहं जगन्नाथ वृत्तिं देहि नमोऽस्तु ते ॥ (८३।२)

सूत उवाच । (८४।१)

इत्युक्तो भगवान्विष्णुः प्रहस्याह जनार्दनः । (८४।२)

ज्येष्ठामलक्ष्मीं देवेशो माधवो मधुसूदनः ॥ (८४।३)

श्रीविष्णुरुवाच । (८५।१)

ये रुद्रमनघं शर्वं शङ्करं नीललोहितम् । (८५।२)

अंबां हैमवतीं वापि जनित्रीं जगतामपि ॥ (८५।३)

मद्भक्तान्निन्दयन्त्यत्र तेषां वित्तं तवैव हि । (८६।१)

येऽपि चैव महादेवं विनिन्द्यैव यजन्ति माम् ॥ (८६।२)

मूढा ह्यभाग्या मद्भक्ता अपि तेषां धनं तव । (८७।१)

यस्याज्ञया ह्यहं ब्रह्मा प्रसादाद्वर्तते सदा ॥ (८७।२)

ये यजन्ति विनिन्द्यैव मम विद्वेषकारकाः । (८८।१)

मद्भक्ता नैव ते भक्ता इव वर्तन्ति दुर्मदाः ॥ (८८।२)

तेषां गृहं धनं क्षेत्रमिष्टापूर्तं तवैव हि । (८९।१)

सूत उवाच । (८९।२)

इत्युक्त्वा तां परित्यज्य लक्ष्म्यालक्ष्मीं जनार्दनः ॥ (८९।३)

जजाप भगवान् रुद्रम् अलक्ष्मीक्षयसिद्धये । (९०।१)

तस्मात्प्रदेयस्तस्यै च बलिर्नित्यंमुनीश्वराः ॥ (९०।२)

विष्णुभक्तैर्न संदेहः सर्वयत्नेन सर्वदा । (९१।१)

अङ्गनाभिः सदा पूज्या बलिभिर्विविधैर्द्विजाः ॥ (९१।२)

यः पठेच्छृणुयाद्वापि श्रावयेद्वा द्विजोत्तमान् । (९२।१)

अलक्ष्मीवृत्तमनघो लक्ष्मीवाल्लभते गतिम् ॥ (९२।२)

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे अलक्ष्मीवृत्तं नाम षष्ठो ऽध्यायः ॥ (९३।१)