LiPur, 1, 35
Select a line for its word-by-word analysis.
वज्रास्थित्वं कथं लेभे महादेवान्महातपाः । (२।१)
vajrāsthitvaṃ kathaṃ lebhe mahādevānmahātapāḥ |
वक्तुमर्हसि शैलादे जितो मृत्युस्त्वया यथा ॥ (२।२)
vaktumarhasi śailāde jito mṛtyustvayā yathā ||
ब्रह्मपुत्रो महातेजा राजा क्षुप इति स्मृतः । (३।२)
brahmaputro mahātejā rājā kṣupa iti smṛtaḥ |
अभून्मित्रो दधीचस्य मुनीन्द्रस्य जनेश्वरः ॥ (३।३)
abhūnmitro dadhīcasya munīndrasya janeśvaraḥ ||
चिरात्तयोः प्रसंगाद्वै वादः क्षुपदधीचयोः । (४।१)
cirāttayoḥ prasaṃgādvai vādaḥ kṣupadadhīcayoḥ |
अभवत् क्षत्रियश्रेष्ठो विप्र एवेति विश्रुतः ॥ (४।२)
abhavat kṣatriyaśreṣṭho vipra eveti viśrutaḥ ||
तस्मादिन्द्रो ह्ययं वह्निर्यमश् च निरृतिस् तथा ॥ (५।२)
tasmādindro hyayaṃ vahniryamaś ca nirṛtis tathā ||
श्रुत्वा तथा मतं तस्य क्षुपस्य मुनिसत्तमः ॥ (८।२)
śrutvā tathā mataṃ tasya kṣupasya munisattamaḥ ||
दधीचश् च्यावनिश् चोग्रो गौरवादात्मनो द्विजः । (९।१)
dadhīcaś cyāvaniś cogro gauravādātmano dvijaḥ |
चिछेद वज्रेण च तं दधीचं बलवान् क्षुपः ॥ (९।३)
cicheda vajreṇa ca taṃ dadhīcaṃ balavān kṣupaḥ ||
ब्रह्मलोके पुरासौ हि ब्रह्मणः क्षुतसंभवः । (१०।१)
brahmaloke purāsau hi brahmaṇaḥ kṣutasaṃbhavaḥ |
लब्धं वज्रं च कार्यार्थं वज्रिणा चोदितः प्रभुः ॥ (१०।२)
labdhaṃ vajraṃ ca kāryārthaṃ vajriṇā coditaḥ prabhuḥ ||
स्वेच्छयैव नरो भूत्वा नरपालो बभूव सः । (११।१)
svecchayaiva naro bhūtvā narapālo babhūva saḥ |
तस्माद्राजा स विप्रेन्द्रमजयद्वै महाबलः ॥ (११।२)
tasmādrājā sa viprendramajayadvai mahābalaḥ ||
यथा वज्रधरः श्रीमान्बलवांस्तमसान्वितः । (१२।१)
yathā vajradharaḥ śrīmānbalavāṃstamasānvitaḥ |
सस्मार च तदा तत्र दुःखाद्वै भार्गवं मुनिम् । (१३।१)
sasmāra ca tadā tatra duḥkhādvai bhārgavaṃ munim |
संधाय पूर्ववद्देहं दधीचस्याह भार्गवः ॥ (१४।२)
saṃdhāya pūrvavaddehaṃ dadhīcasyāha bhārgavaḥ ||
सम्पूज्य पूज्यं ब्रह्माद्यैर्देवदेवं निरञ्जनम् ॥ (१५।२)
sampūjya pūjyaṃ brahmādyairdevadevaṃ nirañjanam ||
अवध्यो भव विप्रर्षे प्रसादात्त्र्यम्बकस्य तु । (१६।१)
avadhyo bhava viprarṣe prasādāttryambakasya tu |
नास्ति मृत्युभयं शंभोर्भक्तानामिह सर्वतः । (१७।१)
nāsti mṛtyubhayaṃ śaṃbhorbhaktānāmiha sarvataḥ |
त्रियंबकं यजामहे त्रैलोक्यपितरं प्रभुम् । (१८।१)
triyaṃbakaṃ yajāmahe trailokyapitaraṃ prabhum |
त्रिमण्डलस्य पितरं त्रिगुणस्य महेश्वरम् ॥ (१८।२)
trimaṇḍalasya pitaraṃ triguṇasya maheśvaram ||
त्रितत्त्वस्य त्रिवह्नेश् च त्रिधाभूतस्य सर्वतः । (१९।१)
tritattvasya trivahneś ca tridhābhūtasya sarvataḥ |
त्रिवेदस्य महादेवं सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् ॥ (१९।२)
trivedasya mahādevaṃ sugandhiṃ puṣṭivardhanam ||
सर्वभूतेषु सर्वत्र त्रिगुणे प्रकृतौ तथा । (२०।१)
sarvabhūteṣu sarvatra triguṇe prakṛtau tathā |
पुष्पेषु गन्धवत्सूक्ष्मः सुगन्धिः परमेश्वरः । (२१।१)
puṣpeṣu gandhavatsūkṣmaḥ sugandhiḥ parameśvaraḥ |
पुष्टिश् च प्रकृतिर्यस्मात्पुरुषस्य द्विजोत्तम ॥ (२१।२)
puṣṭiś ca prakṛtiryasmātpuruṣasya dvijottama ||
इन्द्रस्यापि च देवानां तस्माद्वै पुष्टिवर्धनः । (२३।१)
indrasyāpi ca devānāṃ tasmādvai puṣṭivardhanaḥ |
सत्येनानेन मुक्षीयान् मृत्युपाशाद् भवः स्वयम् ॥ (२४।२)
satyenānena mukṣīyān mṛtyupāśād bhavaḥ svayam ||
मृतसंजीवनो मन्त्रो मया लब्धस्तु शङ्करात् ॥ (२५।२)
mṛtasaṃjīvano mantro mayā labdhastu śaṅkarāt ||
जप्त्वा हुत्वाभिमन्त्र्यैवं जलं पीत्वा दिवानिशम् । (२६।१)
japtvā hutvābhimantryaivaṃ jalaṃ pītvā divāniśam |
लिङ्गस्य संनिधौ ध्यात्वा नास्ति मृत्युभयं द्विज ॥ (२६।२)
liṅgasya saṃnidhau dhyātvā nāsti mṛtyubhayaṃ dvija ||
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तपसाराध्य शङ्करम् । (२७।१)
tasya tadvacanaṃ śrutvā tapasārādhya śaṅkaram |
वज्रास्थित्वम् अवध्यत्वम् अदीनत्वं च लब्धवान् ॥ (२७।२)
vajrāsthitvam avadhyatvam adīnatvaṃ ca labdhavān ||
प्राप्यावध्यत्वमन्यैश् च वज्रास्थित्वं प्रयत्नतः ॥ (२८।२)
prāpyāvadhyatvamanyaiś ca vajrāsthitvaṃ prayatnataḥ ||
क्षुपो दधीचं वज्रेण जघानोरसि च प्रभुः ॥ (२९।२)
kṣupo dadhīcaṃ vajreṇa jaghānorasi ca prabhuḥ ||
नाभून्नाशाय तद्वज्रं दधीचस्य महात्मनः । (३०।१)
nābhūnnāśāya tadvajraṃ dadhīcasya mahātmanaḥ |
दृष्ट्वाप्यवध्यत्वमदीनतां च क्षुपो दधीचस्य तदा प्रभावम् । (३१।१)
dṛṣṭvāpyavadhyatvamadīnatāṃ ca kṣupo dadhīcasya tadā prabhāvam |
आराधयामास हरिं मुकुन्दमिन्द्रानुजं प्रेक्ष्य तदांबुजाक्षम् ॥ (३१।२)
ārādhayāmāsa hariṃ mukundamindrānujaṃ prekṣya tadāṃbujākṣam ||
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे क्षुपाबिधनृपपराभववर्णनं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः ॥ (३२।१)
iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge kṣupābidhanṛpaparābhavavarṇanaṃ nāma pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.