सनत्कुमार उवाच । (१।१)

विभूतीः शिवयोर्मह्यम् आचक्ष्व त्वं गणाधिप । (१।२)

परापरविदां श्रेष्ठ परमेश्वरभावित ॥ (१।३)

नन्दिकेश्वर उवाच । (२।१)

हन्त ते कथयिष्यामि विभूतीः शिवयोरहम् । (२।२)

सनत्कुमार योगीन्द्र ब्रह्मणस्तनयोत्तम ॥ (२।३)

परमात्मा शिवः प्रोक्तः शिवा सा च प्रकीर्तिता । (३।१)

शिवमेवेश्वरं प्राहुर्मायां गौरीं विदुर्बुधाः ॥ (३।२)

पुरुषं शङ्करं प्राहुर्गौरीं च प्रकृतिं द्विजाः । (४।१)

अर्थः शंभुः शिवा वाणी दिवसो ऽजः शिवा निशा ॥ (४।२)

सप्ततन्तुर्महादेवो रुद्राणी दक्षिणा स्मृता । (५।१)

आकाशं शङ्करो देवः पृथिवी शङ्करप्रिया ॥ (५।२)

समुद्रो भगवान् रुद्रो वेला शैलेन्द्रकन्यका । (६।१)

वृक्षः शूलायुधो देवः शूलपाणिप्रिया लता ॥ (६।२)

ब्रह्मा हरोऽपि सावित्री शङ्करार्धशरीरिणी । (७।१)

विष्णुर्महेश्वरो लक्ष्मीर्भवानी परमेश्वरी ॥ (७।२)

वज्रपाणिर्महादेवः शची शैलेन्द्रकन्यका । (८।१)

जातवेदाः स्वयं रुद्रः स्वाहा शर्वार्धकायिनी ॥ (८।२)

यमस्त्रियंबको देवस् तत्प्रिया गिरिकन्यका । (९।१)

वरुणो भगवान् रुद्रो गौरी सर्वार्थदायिनी ॥ (९।२)

बालेन्दुशेखरो वायुः शिवा शिवमनोरमा । (१०।१)

चन्द्रार्धमौलिर् यक्षेन्द्रः स्वयमृद्धिः शिवा स्मृता ॥ (१०।२)

चन्द्रार्धशेखरश्चन्द्रो रोहिणी रुद्रवल्लभा । (११।१)

सप्तसप्तिः शिवः कान्ता उमा देवी सुवर्चला ॥ (११।२)

षण्मुखस् त्रिपुरध्वंसी देवसेना हरप्रिया । (१२।१)

उमा प्रसूतिर् वै ज्ञेया दक्षो देवो महेश्वरः ॥ (१२।२)

पुरुषाख्यो मनुः शंभुः शतरूपा शिवप्रिया । (१३।१)

विदुर्भवानीमाकूतिं रुचिं च परमेश्वरम् ॥ (१३।२)

भृगुर्भगाक्षिहा देवः ख्यातिस् त्रिनयनप्रिया । (१४।१)

मरीचिर्भगवान्रुद्रः संभूतिर्वल्लभा विभोः ॥ (१४।२)

विदुर्भवानीं रुचिरां कविं च परमेश्वरम् । (१५।१)

गङ्गाधरो ऽङ्गिरा ज्ञेयः स्मृतिः साक्षादुमा स्मृता ॥ (१५।२)

पुलस्त्यः शशभृन्मौलिः प्रीतिः कान्ता पिनाकिनः । (१६।१)

पुलहस्त्रिपुरध्वंसी दया कालरिपुप्रिया ॥ (१६।२)

क्रतुर्दक्षक्रतुध्वंसी संनतिर् दयिता विभोः । (१७।१)

त्रिनेत्रो ऽत्रिरुमा साक्षादनसूया स्मृता बुधैः ॥ (१७।२)

ऊर्जामाहुरुमां वृद्धां वसिष्ठं च महेश्वरम् । (१८।१)

शङ्करः पुरुषाः सर्वे स्त्रियः सर्वा महेश्वरी ॥ (१८।२)

पुल्लिङ्गशब्दवाच्या ये ते च रुद्राः प्रकीर्तिताः । (१९।१)

स्त्रीलिङ्गशब्दवाच्या याः सर्वा गौर्या विभूतयः ॥ (१९।२)

सर्वे स्त्रीपुरुषाः प्रोक्तास्तयोरेव विभूतयः । (२०।१)

पदार्थशक्तयो या यास् ता गौरीति विदुर्बुधाः ॥ (२०।२)

सा सा विश्वेश्वरी देवी स च सर्वो महेश्वरः । (२१।१)

शक्तिमन्तः पदार्था ये स स सर्वो महेश्वरः ॥ (२१।२)

अष्टौ प्रकृतयो देव्या मूर्तयः परिकीर्तिताः । (२२।१)

तथा विकृतयस्तस्या देहबद्धविभूतयः ॥ (२२।२)

विस्फुलिङ्गा यथा तावदग्नौ च बहुधा स्मृताः । (२३।१)

जीवाः सर्वे तथा शर्वो द्वन्द्वसत्त्वमुपागतः ॥ (२३।२)

गौरीरूपाणि सर्वाणि शरीराणि शरीरिणाम् । (२४।१)

शरीरिणस्तथा सर्वे शङ्करांशा व्यवस्थिताः ॥ (२४।२)

श्राव्यं सर्वमुमारूपं श्रोता देवो महेश्वरः । (२५।१)

विषयित्वं विभुर्धत्ते विषयात्मकतामुमा ॥ (२५।२)

स्रष्टव्यं वस्तुजातं तु धत्ते शङ्करवल्लभा । (२६।१)

स्रष्टा स एव विश्वात्मा बालचन्द्रार्धशेखरः ॥ (२६।२)

दृश्यवस्तु प्रजारूपं बिभर्ति भुवनेश्वरी । (२७।१)

द्रष्टा विश्वेश्वरो देवः शशिखण्डशिखामणिः ॥ (२७।२)

रसजातम् उमारूपं घ्रेयजातं च सर्वशः । (२८।१)

देवो रसयिता शंभुर्घ्राता च भुवनेश्वरः ॥ (२८।२)

मन्तव्यवस्तुतां धत्ते महादेवी महेश्वरी । (२९।१)

मन्ता स एव विश्वात्मा महादेवो महेश्वरः ॥ (२९।२)

बोद्धव्यं वस्तु रूपं च बिभर्ति भववल्लभा । (३०।१)

देवः स एव भगवान् बोद्धा बालेन्दुशेखरः ॥ (३०।२)

पीठाकृतिरुमा देवी लिङ्गरूपश्च शङ्करः । (३१।१)

प्रतिष्ठाप्य प्रयत्नेन पूजयन्ति सुरासुराः ॥ (३१।२)

ये ये पदार्था लिङ्गाङ्कास् ते ते शर्वविभूतयः । (३२।१)

अर्था भगाङ्किता ये ये ते ते गौर्या विभूतयः ॥ (३२।२)

स्वर्गपाताललोकान्तब्रह्माण्डावरणाष्टकम् । (३३।१)

ज्ञेयं सर्वमुमारूपं ज्ञाता देवो महेश्वरः ॥ (३३।२)

बिभर्ति क्षेत्रतां देवी त्रिपुरान्तकवल्लभा । (३४।१)

क्षेत्रज्ञत्वम् अथो धत्ते भगवानन्धकान्तकः ॥ (३४।२)

शिवलिङ्गं समुत्सृज्य यजन्ते चान्यदेवताः । (३५।१)

स नृपः सह देशेन रौरवं नरकं व्रजेत् ॥ (३५।२)

शिवभक्तो न यो राजा भक्तो ऽन्येषु सुरेषु यः । (३६।१)

स्वपतिं युवतिस् त्यक्त्वा यथा जारेषु राजते ॥ (३६।२)

ब्रह्मादयः सुराः सर्वे राजानश्च महर्द्धिकाः । (३७।१)

मानवा मुनयश्चैव सर्वे लिङ्गं यजन्ति च ॥ (३७।२)

विष्णुना रावणं हत्वा ससैन्यं ब्रह्मणः सुतम् । (३८।१)

स्थापितं विधिवद्भक्त्या लिङ्गं तीरे नदीपतेः ॥ (३८।२)

कृत्वा पापसहस्राणि हत्वा विप्रशतं तथा । (३९।१)

भावात्समाश्रितो रुद्रं मुच्यते नात्र संशयः ॥ (३९।२)

सर्वे लिङ्गमया लोकाः सर्वे लिङ्गे प्रतिष्ठिताः । (४०।१)

तस्मादभ्यर्चयेल्लिङ्गं यदीच्छेच्छाश्वतं पदम् ॥ (४०।२)

सर्वाकारौ स्थितावेतौ नरैः श्रेयो ऽर्थिभिः शिवौ । (४१।१)

पूजनीयौ नमस्कार्यौ चिन्तनीयौ च सर्वदा ॥ (४१।२)

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे एकादशो ऽध्यायः ॥ (४२।१)