सूत उवाच । (१।१)

आग्नीध्रं ज्येष्ठदायादं काम्यपुत्रं महाबलम् । (१।२)

प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चद्वै जंबूद्वीपेश्वरं नृपः ॥ (१।३)

सोऽतीव भवभक्तश् च तपस्वी तरुणः सदा । (२।१)

भवार्चनरतः श्रीमान्गोमान्धीमान्द्विजर्षभाः ॥ (२।२)

तस्य पुत्रा बभूवुस्ते प्रजापतिसमा नव । (३।१)

सर्वे माहेश्वराश्चैव महादेवपरायणाः ॥ (३।२)

ज्येष्ठो नाभिर् इति ख्यातस्तस्य किंपुरुषो ऽनुजः । (४।१)

हरिवर्षस्तृतीयस्तु चतुर्थो वै त्विलावृतः ॥ (४।२)

रम्यस्तु पञ्चमस् तत्र हिरण्मान् षष्ठ उच्यते । (५।१)

कुरुस्तु सप्तमस्तेषां भद्राश्वस्त्वष्टमः स्मृतः ॥ (५।२)

नवमः केतुमालस्तु तेषां देशान्निबोधत । (६।१)

नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हेमाख्यं तु पिता ददौ ॥ (६।२)

हेमकूटं तु यद्वर्षं ददौ किंपुरुषाय सः । (७।१)

नैषधं यत्स्मृतं वर्षं हरये तत्पिता ददौ ॥ (७।२)

इलावृताय प्रददौ मेरुर्यत्र तु मध्यमः । (८।१)

नीलाचलाश्रितं वर्षं रम्याय प्रददौ पिता ॥ (८।२)

श्वेतं यदुत्तरं तस्मात्पित्रा दत्तं हिरण्मते । (९।१)

यदुत्तरं शृङ्गवर्षं पिता तत्कुरवे ददौ ॥ (९।२)

वर्षं माल्यवतं चापि भद्राश्वस्य न्यवेदयत् । (१०।१)

गन्धमादनवर्षं तु केतुमालाय दत्तवान् ॥ (१०।२)

इत्येतानि महान्तीह नव वर्षाणि भागशः । (११।१)

आग्नीध्रस्तेषु वर्षेषु पुत्रांस्तानभिषिच्य वै ॥ (११।२)

यथाक्रमं स धर्मात्मा ततस्तु तपसि स्थितः । (१२।१)

तपसा भावितश्चैव स्वाध्यायनिरतस्त्वभूत् ॥ (१२।२)

स्वाध्यायनिरतः पश्चाच्छिवध्यानरतस् त्वभूत् । (१३।१)

यानि किंपुरुषाद्यानि वर्षाण्यष्टौ शुभानि च ॥ (१३।२)

तेषां स्वभावतः सिद्धिः सुखप्राया ह्ययत्नतः । (१४।१)

विपर्ययो न तेष्वस्ति जरामृत्युभयं न च ॥ (१४।२)

धर्माधर्मौ न तेष्वास्तां नोत्तमाधममध्यमाः । (१५।१)

न तेष्वस्ति युगावस्था क्षेत्रेष्वष्टसु सर्वतः ॥ (१५।२)

रुद्रक्षेत्रे मृताश्चैव जङ्गमाः स्थावरास् तथा । (१६।१)

भक्ताः प्रासंगिकाश्चापि तेषु क्षेत्रेषु यान्ति ते ॥ (१६।२)

तेषां हिताय रुद्रेण चाष्टक्षेत्रं विनिर्मितम् । (१७।१)

तत्र तेषां महादेवः सान्निध्यं कुरुते सदा ॥ (१७।२)

दृष्ट्वा हृदि महादेवम् अष्टक्षेत्रनिवासिनः । (१८।१)

सुखिनः सर्वदा तेषां स एवेह परा गतिः ॥ (१८।२)

नाभेर्निसर्गं वक्ष्यामि हिमाङ्के ऽस्मिन्निबोधत । (१९।१)

नाभिस्त्वजनयत्पुत्रं मेरुदेव्यां महामतिः ॥ (१९।२)

ऋषभं पार्थिवश्रेष्ठं सर्वक्षत्रस्य पूजितम् । (२०।१)

ऋषभाद्भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः ॥ (२०।२)

सोऽभिषिच्याथ ऋषभो भरतं पुत्रवत्सलः । (२१।१)

ज्ञानवैराग्यमाश्रित्य जित्वेन्द्रियमहोरगान् ॥ (२१।२)

सर्वात्मनात्मनि स्थाप्य परमात्मानमीश्वरम् । (२२।१)

नग्नो जटी निराहारश्चीरी ध्वान्तगतो हि सः ॥ (२२।२)

निराशस्त्यक्तसंदेहः शैवमाप परं पदम् । (२३।१)

हिमाद्रेर्दक्षिणं वर्षं भरताय न्यवेदयत् ॥ (२३।२)

तस्मात्तु भारतं वर्षं तस्य नाम्ना विदुर्बुधाः । (२४।१)

भरतस्यात्मजो विद्वान्सुमतिर्नाम धार्मिकः ॥ (२४।२)

बभूव तस्मिंस्तद्राज्यं भरतः संन्यवेशयत् । (२५।१)

पुत्रसंक्रामितश्रीको वनं राजा विवेश सः ॥ (२५।२)

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे भरतवर्षकथनं नाम सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ (२६।१)