LiPur, 1, 42
Select a line for its word-by-word analysis.
दिव्यं वर्षसहस्रं तु गतं क्षणमिवाद्भुतम् ॥ (२।२)
divyaṃ varṣasahasraṃ tu gataṃ kṣaṇamivādbhutam ||
वल्मीकेनावृताङ्गश् च लक्ष्यः कीटगणैर्मुनिः । (३।१)
valmīkenāvṛtāṅgaś ca lakṣyaḥ kīṭagaṇairmuniḥ |
वज्रसूचीमुखैश्चान्यै रक्तकीटैश् च सर्वतः ॥ (३।२)
vajrasūcīmukhaiścānyai raktakīṭaiś ca sarvataḥ ||
निर्मांसरुधिरत्वग् वै निर्लेपः कुड्यवत् स्थितः । (४।१)
nirmāṃsarudhiratvag vai nirlepaḥ kuḍyavat sthitaḥ |
तदैव मुनिशार्दूलश्चोत्ससर्ज क्लमं द्विजः ॥ (५।२)
tadaiva muniśārdūlaścotsasarja klamaṃ dvijaḥ ||
ददामि पुत्रं सर्वज्ञं सर्वशास्त्रार्थपारगम् ॥ (७।२)
dadāmi putraṃ sarvajñaṃ sarvaśāstrārthapāragam ||
शिलादं ब्रह्मणा रुद्रः प्रीत्या परमया पुनः ॥ (१०।३)
śilādaṃ brahmaṇā rudraḥ prītyā paramayā punaḥ ||
तपसा चावतारार्थं मुनिभिश् च सुरोत्तमैः ॥ (११।३)
tapasā cāvatārārthaṃ munibhiś ca surottamaiḥ ||
तव पुत्रो भविष्यामि नन्दिनाम्ना त्वयोनिजः । (१२।१)
tava putro bhaviṣyāmi nandināmnā tvayonijaḥ |
एवमुक्त्वा मुनिं प्रेक्ष्य प्रणिपत्य स्थितं घृणी । (१३।१)
evamuktvā muniṃ prekṣya praṇipatya sthitaṃ ghṛṇī |
लब्धपुत्रः पिता रुद्रात्प्रीतो मम महामुने । (१४।१)
labdhaputraḥ pitā rudrātprīto mama mahāmune |
यज्ञाङ्गणं महत्प्राप्य यज्ञार्थं यज्ञवित्तमः ॥ (१४।२)
yajñāṅgaṇaṃ mahatprāpya yajñārthaṃ yajñavittamaḥ ||
संजातः पूर्वमेवाहं युगान्ताग्निसमप्रभः ॥ (१५।२)
saṃjātaḥ pūrvamevāhaṃ yugāntāgnisamaprabhaḥ ||
ववर्षुस्तदा पुष्करावर्तकाद्या जगुः खेचराः किन्नराः सिद्धसाध्याः । (१६।१)
vavarṣustadā puṣkarāvartakādyā jaguḥ khecarāḥ kinnarāḥ siddhasādhyāḥ |
शिलादात्मजत्वं गते मय्युपेन्द्रः ससर्जाथ वृष्टिं सुपुष्पौघमिश्राम् ॥ (१६।२)
śilādātmajatvaṃ gate mayyupendraḥ sasarjātha vṛṣṭiṃ supuṣpaughamiśrām ||
मां दृष्ट्वा कालसूर्याभं जटामुकुटधारिणम् । (१७।१)
māṃ dṛṣṭvā kālasūryābhaṃ jaṭāmukuṭadhāriṇam |
त्र्यक्षं चतुर्भुजं बालं शूलटङ्कगदाधरम् ॥ (१७।२)
tryakṣaṃ caturbhujaṃ bālaṃ śūlaṭaṅkagadādharam ||
वज्रिणं वज्रदंष्ट्रं च वज्रिणाराधितं शिशुम् । (१८।१)
vajriṇaṃ vajradaṃṣṭraṃ ca vajriṇārādhitaṃ śiśum |
ब्रह्माद्यास्तुष्टुवुः सर्वे सुरेन्द्रश् च मुनीश्वराः । (१९।१)
brahmādyāstuṣṭuvuḥ sarve surendraś ca munīśvarāḥ |
नेदुः समन्ततः सर्वे ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥ (१९।२)
neduḥ samantataḥ sarve nanṛtuścāpsarogaṇāḥ ||
मन्त्रैर्माहेश्वरैः स्तुत्वा सम्प्रणेमुर्मुदान्विताः ॥ (२०।२)
mantrairmāheśvaraiḥ stutvā sampraṇemurmudānvitāḥ ||
ब्रह्मा हरिश् च रुद्रश् च शक्रः साक्षाच्छिवांबिका । (२१।१)
brahmā hariś ca rudraś ca śakraḥ sākṣācchivāṃbikā |
विश्वेदेवास् तथा रुद्रा वसवश् च महाबलाः ॥ (२२।२)
viśvedevās tathā rudrā vasavaś ca mahābalāḥ ||
लक्ष्मीः साक्षाच्छची ज्येष्ठा देवी चैव सरस्वती । (२३।१)
lakṣmīḥ sākṣācchacī jyeṣṭhā devī caiva sarasvatī |
अदितिश् च दितिश्चैव श्रद्धा लज्जा धृतिस् तथा ॥ (२३।२)
aditiś ca ditiścaiva śraddhā lajjā dhṛtis tathā ||
नन्दा भद्रा च सुरभी सुशीला सुमनास् तथा । (२४।१)
nandā bhadrā ca surabhī suśīlā sumanās tathā |
वृषेन्द्रश् च महातेजा धर्मो धर्मात्मजस् तथा ॥ (२४।२)
vṛṣendraś ca mahātejā dharmo dharmātmajas tathā ||
आवृत्य मां तथालिङ्ग्य तुष्टुवुर्मुनिसत्तम । (२५।१)
āvṛtya māṃ tathāliṅgya tuṣṭuvurmunisattama |
शिलादोऽपि मुनिर्दृष्ट्वा पिता मे तादृशं तदा ॥ (२५।२)
śilādo'pi munirdṛṣṭvā pitā me tādṛśaṃ tadā ||
प्रीत्या प्रणम्य पुण्यात्मा तुष्टावेष्टप्रदं सुतम् । (२६।१)
prītyā praṇamya puṇyātmā tuṣṭāveṣṭapradaṃ sutam |
पुत्रोऽसि जगतां यस्मात्त्राता दुःखाद्धि किं पुनः । (२७।१)
putro'si jagatāṃ yasmāttrātā duḥkhāddhi kiṃ punaḥ |
रक्षको जगतां यस्मात्पिता मे पुत्र सर्वग ॥ (२७।२)
rakṣako jagatāṃ yasmātpitā me putra sarvaga ||
त्वयाहं नन्दितो यस्मान्नन्दी नाम्ना सुरेश्वर ॥ (२९।२)
tvayāhaṃ nandito yasmānnandī nāmnā sureśvara ||
तस्मान्नन्दय मां नन्दिन्नमामि जगदीश्वरम् । (३०।१)
tasmānnandaya māṃ nandinnamāmi jagadīśvaram |
प्रसीद पितरौ मेऽद्य रुद्रलोकं गतौ विभो ॥ (३०।२)
prasīda pitarau me'dya rudralokaṃ gatau vibho ||
ममैव सफलं लोके जन्म वै जगतां प्रभो ॥ (३१।२)
mamaiva saphalaṃ loke janma vai jagatāṃ prabho ||
अवतीर्णे सुते नन्दिन् रक्षार्थं मह्यमीश्वर । (३२।१)
avatīrṇe sute nandin rakṣārthaṃ mahyamīśvara |
तुभ्यं नमः सुरेशान नन्दीश्वर नमोऽस्तु ते ॥ (३२।२)
tubhyaṃ namaḥ sureśāna nandīśvara namo'stu te ||
पुत्रत्वमेव नन्दीश मत्वा यत्कीर्तितं मया ॥ (३३।२)
putratvameva nandīśa matvā yatkīrtitaṃ mayā ||
त्वया तत्क्षम्यतां वत्स स्तवस्तव्य सुरासुरैः । (३४।१)
tvayā tatkṣamyatāṃ vatsa stavastavya surāsuraiḥ |
यः पठेच्छृणुयाद्वापि मम पुत्रप्रभाषितम् ॥ (३४।२)
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi mama putraprabhāṣitam ||
श्रावयेद्वा द्विजान् भक्त्या मया सार्धं स मोदते । (३५।१)
śrāvayedvā dvijān bhaktyā mayā sārdhaṃ sa modate |
एवं स्तुत्वा सुतं बालं प्रणम्य बहुमानतः ॥ (३५।२)
evaṃ stutvā sutaṃ bālaṃ praṇamya bahumānataḥ ||
मुनीश्वरांश् च सम्प्रेक्ष्य शिलाद उवाच सुव्रतः । (३६।१)
munīśvarāṃś ca samprekṣya śilāda uvāca suvrataḥ |
पश्यध्वं मुनयः सर्वे महाभाग्यं ममाव्ययः ॥ (३६।२)
paśyadhvaṃ munayaḥ sarve mahābhāgyaṃ mamāvyayaḥ ||
नन्दी यज्ञाङ्गणे देवश्चावतीर्णो यतः प्रभुः । (३७।१)
nandī yajñāṅgaṇe devaścāvatīrṇo yataḥ prabhuḥ |
मत्समः कः पुमांल्लोके देवो वा दानवोऽपि वा ॥ (३७।२)
matsamaḥ kaḥ pumāṃlloke devo vā dānavo'pi vā ||
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे नन्दिकेश्वरोत्पत्तिर् नाम द्विचत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ (३९।१)
iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge nandikeśvarotpattir nāma dvicatvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.