सनत्कुमार उवाच । (१।१)

भूयो ऽपि शिवमाहात्म्यं समाचक्ष्व महामते । (१।२)

सर्वज्ञो ह्यसि भूतानाम् अधिनाथ महागुण ॥ (१।३)

शैलादिरुवाच । (२।१)

शिवमाहात्म्यमेकाग्रः शृणु वक्ष्यामि ते मुने । (२।२)

बहुभिर्बहुधा शब्दैः कीर्तितं मुनिसत्तमैः ॥ (२।३)

सदसद्रूपमित्याहुः सदसत्पतिरित्यपि । (३।१)

तं शिवं मुनयः केचित्प्रवदन्ति च सूरयः ॥ (३।२)

भूतभावविकारेण द्वितीयेन स उच्यते । (४।१)

व्यक्तं तेन विहीनत्वाद् अव्यक्तम् असदित्यपि ॥ (४।२)

उभे ते शिवरूपे हि शिवादन्यं न विद्यते । (५।१)

तयोः पतित्वाच्च शिवः सदसत्पतिरुच्यते ॥ (५।२)

क्षराक्षरात्मकं प्राहुः क्षराक्षरपरं तथा । (६।१)

शिवं महेश्वरं केचिन्मुनयस्तत्त्वचिन्तकाः ॥ (६।२)

उक्तमक्षरमव्यक्तं व्यक्तं क्षरमुदाहृतम् । (७।१)

रूपे ते शङ्करस्यैव तस्मान्न पर उच्यते ॥ (७।२)

तयोः परः शिवः शान्तः क्षराक्षरपरो बुधैः । (८।१)

उच्यते परमार्थेन महादेवो महेश्वरः ॥ (८।२)

समस्तव्यक्तरूपं तु ततः स्मृत्वा स मुच्यते । (९।१)

समष्टिव्यष्टिरूपं तु समष्टिव्यष्टिकारणम् ॥ (९।२)

वदन्ति केचिदाचार्याः शिवं परमकारणम् । (१०।१)

समष्टिं विदुरव्यक्तं व्यष्टिं व्यक्तं मुनीश्वराः ॥ (१०।२)

रूपे ते गदिते शंभोर् नास्त्यन्यद् वस्तुसंभवम् । (११।१)

तयोः कारणभावेन शिवो हि परमेश्वरः ॥ (११।२)

उच्यते योगशास्त्रज्ञैः समष्टिव्यष्टिकारणम् । (१२।१)

क्षेत्रक्षेत्रज्ञरूपी च शिवः कैश्चिदुदाहृतः ॥ (१२।२)

परमात्मा परं ज्योतिर्भगवान्परमेश्वरः । (१३।१)

चतुर्विंशतितत्त्वानि समष्टिव्यष्टिकारणम् ॥ (१३।२)

प्राहुः क्षेत्रज्ञशब्देन भोक्तारं पुरुषं तथा । (१४।१)

क्षेत्रक्षेत्रविदावेते रूपे तस्य स्वयंभुवः ॥ (१४।२)

न किंचिच्च शिवादन्यदिति प्राहुर्मनीषिणः । (१५।१)

अपरब्रह्मरूपं तं परब्रह्मात्मकं शिवम् ॥ (१५।२)

केचिदाहुर्महादेवम् अनादिनिधनं प्रभुम् । (१६।१)

भूतेन्द्रियान्तः करणप्रधानविषयात्मकम् ॥ (१६।२)

अपरं ब्रह्म निर्दिष्टं परं ब्रह्म चिदात्मकम् । (१७।१)

ब्रह्मणी ते महेशस्य शिवस्यास्य स्वयंभुवः ॥ (१७।२)

शङ्करस्य परस्यैव शिवादन्यन्न विद्यते । (१८।१)

विद्याविद्यास्वरूपी च शङ्करः कैश्चिदुच्यते ॥ (१८।२)

धाता विधाता लोकानामादिदेवो महेश्वरः । (१९।१)

विद्येति च तमेवाहुरविद्येति मुनीश्वराः ॥ (१९।२)

प्रपञ्चजातमखिलं ते स्वरूपे स्वयंभुवः । (२०।१)

भ्रान्तिर्विद्या परं चेति शिवरूपमनुत्तमम् ॥ (२०।२)

अवापुर्मुनयो योगात्केचिदागमवेदिनः । (२१।१)

अर्थेषु बहुरूपेषु विज्ञानं भ्रान्तिरुच्यते ॥ (२१।२)

आत्माकारेण संवित्तिर्बुधैर्विद्येति कीर्त्यते । (२२।१)

विकल्परहितं तत्त्वं परमित्यभिधीयते ॥ (२२।२)

तृतीयरूपमीशस्य नान्यत् किंचन सर्वतः । (२३।१)

व्यक्ताव्यक्तज्ञरूपीति शिवः कैश्चिन्निगद्यते ॥ (२३।२)

विधाता सर्वलोकानां धाता च परमेश्वरः । (२४।१)

त्रयोविंशतितत्त्वानि व्यक्तशब्देन सूरयः ॥ (२४।२)

वदन्त्यव्यक्तशब्देन प्रकृतिः च परां तथा । (२५।१)

कथयन्ति ज्ञशब्देन पुरुषं गुणभोगिनम् ॥ (२५।२)

तत्त्रयं शाङ्करं रूपं नान्यत् किंचिद् अशाङ्करम् ॥ (२६।१)

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे पञ्चदशो ऽध्यायः ॥ (२७।१)