अथातो व्रणितोपासनीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ॥ (१।१)

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ॥ (२।१)

हेर्रिछ्तेन् देस् हौसेस् बेइ व्रणव्रणितस्य प्रथममेवागारमन्विच्छेत् तच्चागारं प्रशस्तवास्त्वादिकं कार्यम् ॥ (३।१)

प्रशस्तवास्तुनि गृहे शुचावातपवर्जिते । (४।१)

निवाते न च रोगाः स्युः शारीरागन्तुमानसाः ॥ (४।२)

तस्मिन् शयनमसंबाधं स्वास्तीर्णं मनोज्ञं प्राक्शिरस्कं सशस्त्रं कुर्वीत ॥ (५।१)

लगे उन्द् बेस्छ्￤ड़्तिगुन्ग् देस् पतिएन्तेन्सुखचेष्टाप्रचारः स्यात् स्वास्तीर्णे शयने व्रणी । (६।१)

प्राच्यां दिशि स्थिता देवास्तत्पूजार्थं च तच्छिरः ॥ (६।२)

तस्मिन् सुहृद्भिर् अनुकूलैः प्रियंवदैर् उपास्यमानो यथेष्टमासीत ॥ (७।१)

सुहृदो विक्षिपन्त्याशु कथाभिर् व्रणवेदनाः । (८।१)

आश्वासयन्तो बहुशस्त्वनुकूलाः प्रियंवदाः ॥ (८।२)

ड़ोल्गेन् वोन् दिवास्वप्न उन्द् ￤ह्न्लिछेम् ड़ेह्ल्वेर्हल्तेन्न च दिवानिद्रावशगः स्यात् ॥ (९।१)

दिवास्वप्नाद् व्रणे कण्डूर्गात्राणां गौरवं तथा । (१०।१)

श्वयथुर्वेदना रागः स्रावश्चैव भृशं भवेत् ॥ (१०।२)

उत्थानसंवेशनपरिवर्तनचङ्क्रमणोच्चैर्भाषणाद्यास्वात्मचेष्टास्व् अप्रमत्तो व्रणं संरक्षेत् ॥ (११।१)

स्थानासनं चङ्क्रमणं दिवास्वप्नं तथैव च । (१२।१)

व्रणितो न निषेवेत शक्तिमान् अपि मानवः ॥ (१२।२)

उत्थानाद्यासनं स्थानं शय्या चातिनिषेविता । (१३।१)

प्राप्नुयान्मारुतादङ्गे रुजस्तस्माद् विवर्जयेत् ॥ (१३।२)

गम्यानां च स्त्रीणां संदर्शनसंभाषणसंस्पर्शनानि दूरतः परिहरेत् ॥ (१४।१)

स्त्रीदर्शनादिभिः शुक्रं कदाचिच् चलितं स्रवेत् । (१५।१)

ग्राम्यधर्मकृतान्दोषान् सो ऽसंसर्गे ऽप्यवाप्नुयात् ॥ (१५।२)

नवधान्यमाषतिलकलायकुलत्थनिष्पावहरितकशाकाम्ललवणकटुकगुडपिष्टविकृतिवल्लूरशुष्कशाकाजाविकानूपौदकमांसवसाशीतोदककृशरापायसदधिदुग्धतक्रप्रभृतीन् परिहरेत् ॥ (१६।१)

तक्रान्तो नवधान्यादिर्यो ऽयं वर्ग उदाहृतः । (१७।१)

दोषसंजननो ह्येष विज्ञेयः पूयवर्धनः ॥ (१७।२)

केइन् अल्कोहोल्मद्यपश्च मैरेयारिष्टासवसीधुसुराविकारान् परिहरेत् ॥ (१८।१)

मद्यमम्लं तथा रूक्षं तीक्ष्णमुष्णं च वीर्यतः । (१९।१)

आशुकारि च तत् पीतं क्षिप्रं व्यापादयेद् व्रणम् ॥ (१९।२)

वातातपरजोधूमावश्यायातिसेवनातिभोजनानिष्टभोजनाश्रवणदर्शनेर्ष्यामर्षभयक्रोधशोकध्यानरात्रिजागरणविषमाशनशयनोपवासवाग्व्यायामस्थानचङ्क्रमणशीतवातविरुद्धाध्यशनाजीर्णमक्षिकाद्या बाधाः परिहरेत् ॥ (२०।१)

व्रणिनः संप्रतप्तस्य कारणैर् एवमादिभिः । (२१।१)

क्षीणशोणितमांसस्य भुक्तं सम्यङ्न जीर्यति ॥ (२१।२)

अजीर्णात् पवनादीनां विभ्रमो बलवान् भवेत् । (२२।१)

ततः शोफरुजास्रावदाहपाकानवाप्नुयात् ॥ (२२।२)

क्￶र्पेर्प्ड़्लेगे -> स्छुत्ज़् वोर् द्￤मोनेन्सदा नीचनखरोम्णा शुचिना शुक्लवाससा शान्तिमङ्गलदेवताब्राह्मणगुरुपरेण भवितव्यम् इति । (२३।१)

तत् कस्य हेतोः हिंसाविहाराणि हि महावीर्याणि रक्षांसि पशुपतिकुबेरकुमारानुचराणि मांसशोणितप्रियत्वात् क्षतजनिमित्तं व्रणिनम् उपसर्पन्ति सत्कारार्थं जिघांसूनि वा कदाचित् ॥ (२३।२)

भवति चात्र । (२४।१)

तेषां सत्कारकामानां प्रयतेतान्तरात्मना । (२४।२)

धूपबल्युपहारांश्च भक्ष्यांश्चैवोपहारयेत् ॥ (२४।३)

ते तु संतर्पिता आत्मवन्तं न हिंस्युः । (२५।१)

तस्मात् सततमतन्द्रितो जनपरिवृतो नित्यं दीपोदकशस्त्रस्रग्दामपुष्पलाजाद्यलंकृते वेश्मनि संपन्मङ्गलमनोऽनुकूलाः कथाः शृण्वन्नासीत ॥ (२५।२)

संपदाद्यनुकूलाभिः कथाभिः प्रीतमानसः । (२६।१)

आशावान् व्याधिमोक्षाय क्षिप्रं सुखमवाप्नुयात् ॥ (२६।२)

ऋग्यजुःसामाथर्ववेदाभिहितैर् अपरैश्चाशीर्विधानैर् उपाध्याया भिषजश्च संध्ययो रक्षां कुर्युः ॥ (२७।१)

सर्षपारिष्टपत्राभ्यां सर्पिषा लवणेन च । (२८।१)

द्विरह्नः कारयेद्धूपं दशरात्रमतन्द्रितः ॥ (२८।२)

छत्त्राम् अतिछत्रां लाङ्गूलीं जटिलां ब्रह्मचारिणीं लक्ष्मीं गुहामतिगुहां वचामतिविषां शतवीर्यां सहस्रवीर्यां सिद्धार्थकांश्च शिरसा धारयेत् ॥ (२९।१)

निछ्त् अन् व्रण क्रत्ज़ेन्व्यज्येत बालव्यजनैर् व्रणं न च विघट्टयेत् । (३०।१)

न तुदेन्न च कण्डूयेच्छयानः परिपालयेत् ॥ (३०।२)

अनेन विधिना युक्तमादावेव निशाचराः । (३१।१)

वनं केशरिणाक्रान्तं वर्जयन्ति मृगा इव ॥ (३१।२)

एर्न्￤ह्रुन्ग्जीर्णशाल्योदनं स्निग्धमल्पमुष्णं द्रवोत्तरम् । (३२।१)

भुञ्जानो जाङ्गलैर् मांसैः शीघ्रं व्रणमपोहति ॥ (३२।२)

तण्डुलीयकजीवन्तीसुनिषण्णकवास्तुकैः । (३३।१)

बालमूलकवार्ताकपटोलैः कारवेल्लकैः ॥ (३३।२)

सदाडिमैः सामलकैर् घृतभृष्टैः ससैन्धवैः । (३४।१)

अन्यैर् एवंगुणैर् वापि मुद्गादीनां रसेन वा ॥ (३४।२)

सक्तून् विलेपीं कुल्माषं जलं चापि शृतं पिबेत् । (३५।१)

केइन् दिवास्वप्नदिवा न निद्रावशगो निवातगृहगोचरः । (३५।२)

व्रणी वैद्यवशे तिष्ठन् शीघ्रं व्रणमपोहति ॥ (३५।३)

व्रणे श्वयथुरायासात् स च रागश्च जागरात् । (३६।१)

तौ च रुक् च दिवास्वापात्ताश्च मृत्युश्च मैथुनात् ॥ (३६।२)

एवंवृत्तसमाचारो व्रणी सम्पद्यते सुखी । (३७।१)

आयुश्च दीर्घमाप्नोति धन्वन्तरिवचो यथा ॥ (३७।२)