सुश्रुतसंहिताSuśrutasaṃhitā

Su, 1, 4

4 of 186 · 15 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अथातः प्रभाषणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ॥ (१।१)

athātaḥ prabhāṣaṇīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ ||

2.1२.१

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ॥ (२।१)

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ ||

3.1३.१

अधिगतम् अप्य् अध्ययनम् अप्रभाषितम् अर्थतः खरस्य चन्दनभार इव केवलं परिश्रमकरं भवति ॥ (३।१)

adhigatam apy adhyayanam aprabhāṣitam arthataḥ kharasya candanabhāra iva kevalaṃ pariśramakaraṃ bhavati ||

4.1४.१

भवति चात्र । (४।१)

bhavati cātra |

4.2४.२

यथा खरश्चन्दनभारवाही भारस्य वेत्ता न तु चन्दनस्य । (४।२)

yathā kharaścandanabhāravāhī bhārasya vettā na tu candanasya |

4.3४.३

एवं हि शास्त्राणि बहून्य् अधीत्य चार्थेषु मूढाः खरवद् वहन्ति ॥ (४।३)

evaṃ hi śāstrāṇi bahūny adhītya cārtheṣu mūḍhāḥ kharavad vahanti ||

5.1५.१

इम्मेर् wइएदेर् wइएदेर्होलेन्तस्मात् सविंशम् अध्यायशतम् अनुपदपादश्लोकम् अनुवर्णयितव्यम् अनुश्रोतव्यं च कस्मात् सूक्ष्मा हि द्रव्यरसगुणवीर्यविपाकदोषधातुमलाशयमर्मसिरास्नायुसंध्यस्थिगर्भसम्भवद्रव्यसमूहविभागास् तथा प्रनष्टशल्योद्धरणव्रणविनिश्चयभग्नविकल्पाः साध्ययाप्यप्रत्याख्येयता च विकाराणाम् एवमादयश्चान्ये सहस्रशो विशेषा ये विचिन्त्यमाना विमलविपुलबुद्धेर् अपि बुद्धिम् आकुलीकुर्युः किं पुनर् अल्पबुद्धेः तस्माद् अवश्यमनुपदपादश्लोकम् अनुवर्णयितव्यम् अनुश्रोतव्यं च ॥ (५।१)

immer wieder wiederholentasmāt saviṃśam adhyāyaśatam anupadapādaślokam anuvarṇayitavyam anuśrotavyaṃ ca kasmāt sūkṣmā hi dravyarasaguṇavīryavipākadoṣadhātumalāśayamarmasirāsnāyusaṃdhyasthigarbhasambhavadravyasamūhavibhāgās tathā pranaṣṭaśalyoddharaṇavraṇaviniścayabhagnavikalpāḥ sādhyayāpyapratyākhyeyatā ca vikārāṇām evamādayaścānye sahasraśo viśeṣā ye vicintyamānā vimalavipulabuddher api buddhim ākulīkuryuḥ kiṃ punar alpabuddheḥ tasmād avaśyamanupadapādaślokam anuvarṇayitavyam anuśrotavyaṃ ca ||

6.1६.१

अन्यशास्त्रोपपन्नानां चार्थानामिहोपनीतानाम् अर्थवशात् तेषां तद्विद्येभ्य एव व्याख्यानम् अनुश्रोतव्यं कस्मात् न ह्य् एकस्मिन् शास्त्रे शक्यः सर्वशास्त्राणाम् अवरोधः कर्तुम् ॥ (६।१)

anyaśāstropapannānāṃ cārthānāmihopanītānām arthavaśāt teṣāṃ tadvidyebhya eva vyākhyānam anuśrotavyaṃ kasmāt na hy ekasmin śāstre śakyaḥ sarvaśāstrāṇām avarodhaḥ kartum ||

7.1७.१

भवन्ति चात्र । (७।१)

bhavanti cātra |

7.2७.२

मेह्रेरे मेदिज़्। शास्त्रस् केन्नेनेकं शास्त्रम् अधीयानो न विद्याच् छास्त्रनिश्चयम् । (७।२)

mehrere mediz. Śāstras kennenekaṃ śāstram adhīyāno na vidyāc chāstraniścayam |

7.3७.३

तस्माद् बहुश्रुतः शास्त्रं विजानीयाच्चिकित्सकः ॥ (७।३)

tasmād bahuśrutaḥ śāstraṃ vijānīyāccikitsakaḥ ||

8.1८.१

गुरु मुस्स् इन्हल्त् वेर्मित्तेल्न्शास्त्रं गुरुमुखोद्गीर्णम् आदायोपास्य चासकृत् । (८।१)

Guru muss Inhalt vermittelnśāstraṃ gurumukhodgīrṇam ādāyopāsya cāsakṛt |

8.2८.२

यः कर्म कुरुते वैद्यः स वैद्यो ऽन्ये तु तस्कराः ॥ (८।२)

yaḥ karma kurute vaidyaḥ sa vaidyo 'nye tu taskarāḥ ||

9.1९.१

औपधेनवमौरभ्रं सौश्रुतं पौष्कलावतम् । (९।१)

aupadhenavamaurabhraṃ sauśrutaṃ pauṣkalāvatam |

9.2९.२

शेषाणां शल्यतन्त्राणां मूलान्य् एतानि निर्दिशेत् ॥ (९।२)

śeṣāṇāṃ śalyatantrāṇāṃ mūlāny etāni nirdiśet ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Su, 1, 4

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit