तद्यथा मधुराम्लः मधुरलवणः मधुरकटुकः मधुरतिक्तः मधुरकषायः एते पञ्चानुक्रान्ता मधुरेण अम्ललवणः अम्लकटुकः अम्लतिक्तः अम्लकषायः एते चत्वारो ऽनुक्रान्ता अम्लेन लवणकटुकः लवणतिक्तः लवणकषायः एते त्रयो ऽनुक्रान्ता लवणेन कटुतिक्तः कटुकषायः द्वावेतावनुक्रान्तौ कटुकेन तिक्तकषायः एक एवानुक्रान्तस्तिक्तेन एवमेते पञ्चदश द्विकसंयोगा व्याख्याताः ॥ (८।१)

tadyathā madhurāmlaḥ madhuralavaṇaḥ madhurakaṭukaḥ madhuratiktaḥ madhurakaṣāyaḥ ete pañcānukrāntā madhureṇa amlalavaṇaḥ amlakaṭukaḥ amlatiktaḥ amlakaṣāyaḥ ete catvāro 'nukrāntā amlena lavaṇakaṭukaḥ lavaṇatiktaḥ lavaṇakaṣāyaḥ ete trayo 'nukrāntā lavaṇena kaṭutiktaḥ kaṭukaṣāyaḥ dvāvetāvanukrāntau kaṭukena tiktakaṣāyaḥ eka evānukrāntastiktena evamete pañcadaśa dvikasaṃyogā vyākhyātāḥ ||

9.1९.१

त्रिकान् वक्ष्यामः । (९।१)

trikān vakṣyāmaḥ |

9.2९.२

आदौ प्रयुज्यमानस्तु मधुरो दश गच्छति । (९।२)

ādau prayujyamānastu madhuro daśa gacchati |

9.3९.३

षड् अम्लो लवणस्तस्माद् अर्धमेकं तथा कटुः ॥ (९।३)

ṣaḍ amlo lavaṇastasmād ardhamekaṃ tathā kaṭuḥ ||

10.1१०.१

तद्यथा मधुराम्ललवणः मधुराम्लकटुकः मधुराम्लतिक्तः मधुराम्लकषायः मधुरलवणकटुकः मधुरलवणतिक्तः मधुरलवणकषायः मधुरकटुकतिक्तः मधुरकटुकषायः मधुरतिक्तकषायः एवमेषां दशानां त्रिकसंयोगानामादौ मधुरः प्रयुज्यते अम्ललवणकटुकः अम्ललवणतिक्तः अम्ललवणकषायः अम्लकटुतिक्तः अम्लकटुकषायः अम्लतिक्तकषायः एवमेषां षण्णाम् आदावम्लः प्रयुज्यते लवणकटुतिक्तः लवणकटुकषायः लवणतिक्तकषायः एवमेषां त्रयाणामादौ लवणः प्रयुज्यते कटुतिक्तकषायः एवमेकस्यादौ कटुकः प्रयुज्यते एवमेते त्रिकसंयोगा विंशतिर्व्याख्याताः ॥ (१०।१)

tadyathā madhurāmlalavaṇaḥ madhurāmlakaṭukaḥ madhurāmlatiktaḥ madhurāmlakaṣāyaḥ madhuralavaṇakaṭukaḥ madhuralavaṇatiktaḥ madhuralavaṇakaṣāyaḥ madhurakaṭukatiktaḥ madhurakaṭukaṣāyaḥ madhuratiktakaṣāyaḥ evameṣāṃ daśānāṃ trikasaṃyogānāmādau madhuraḥ prayujyate amlalavaṇakaṭukaḥ amlalavaṇatiktaḥ amlalavaṇakaṣāyaḥ amlakaṭutiktaḥ amlakaṭukaṣāyaḥ amlatiktakaṣāyaḥ evameṣāṃ ṣaṇṇām ādāvamlaḥ prayujyate lavaṇakaṭutiktaḥ lavaṇakaṭukaṣāyaḥ lavaṇatiktakaṣāyaḥ evameṣāṃ trayāṇāmādau lavaṇaḥ prayujyate kaṭutiktakaṣāyaḥ evamekasyādau kaṭukaḥ prayujyate evamete trikasaṃyogā viṃśatirvyākhyātāḥ ||

11.1११.१

चतुष्कान् वक्ष्यामः । (११।१)

catuṣkān vakṣyāmaḥ |

11.2११.२

चतुष्करससंयोगान्मधुरो दश गच्छति । (११।२)

catuṣkarasasaṃyogānmadhuro daśa gacchati |

11.3११.३

चतुरो ऽम्लो ऽनुगच्छेच्च लवणस्त्वेकम् एव तु ॥ (११।३)

caturo 'mlo 'nugacchecca lavaṇastvekam eva tu ||

12.1१२.१

मधुराम्ललवणकटुकः मधुराम्ललवणतिक्तः मधुराम्ललवणकषायः मधुराम्लकटुकतिक्तः मधुराम्लकटुकषायः मधुराम्लतिक्तकषायः मधुरलवणकटुकतिक्तः मधुरलवणकटुकषायः मधुरलवणतिक्तकषायः मधुरकटुतिक्तकषायः एवमेषां दशानामादौ मधुरः प्रयुज्यते अम्ललवणकटुतिक्तः अम्ललवणकटुकषायः अम्ललवणतिक्तकषायः अम्लकटुतिक्तकषायः एवमेषां चतुर्णामादावम्लो लवणकटुतिक्तकषायः एवमेकस्यादौ लवण एवमेते चतुष्करससंयोगाः पञ्चदश कीर्तिताः ॥ (१२।१)

madhurāmlalavaṇakaṭukaḥ madhurāmlalavaṇatiktaḥ madhurāmlalavaṇakaṣāyaḥ madhurāmlakaṭukatiktaḥ madhurāmlakaṭukaṣāyaḥ madhurāmlatiktakaṣāyaḥ madhuralavaṇakaṭukatiktaḥ madhuralavaṇakaṭukaṣāyaḥ madhuralavaṇatiktakaṣāyaḥ madhurakaṭutiktakaṣāyaḥ evameṣāṃ daśānāmādau madhuraḥ prayujyate amlalavaṇakaṭutiktaḥ amlalavaṇakaṭukaṣāyaḥ amlalavaṇatiktakaṣāyaḥ amlakaṭutiktakaṣāyaḥ evameṣāṃ caturṇāmādāvamlo lavaṇakaṭutiktakaṣāyaḥ evamekasyādau lavaṇa evamete catuṣkarasasaṃyogāḥ pañcadaśa kīrtitāḥ ||

13.1१३.१

पञ्चकान् वक्ष्यामः । (१३।१)

pañcakān vakṣyāmaḥ |

13.2१३.२

पञ्चकान् पञ्च मधुर एकमम्लस्तु गच्छति ॥ (१३।२)

pañcakān pañca madhura ekamamlastu gacchati ||

14.1१४.१

मधुराम्ललवणकटुतिक्तः मधुराम्ललवणकटुकषायः मधुराम्ललवणतिक्तकषायः मधुराम्लकटुतिक्तकषायः मधुरलवणकटुतिक्तकषायः एवमेषां पञ्चानामादौ मधुरः प्रयुज्यते अम्ललवणकटुतिक्तकषायः एवमेकस्यादावम्ल एवमेते षट् पञ्चकसंयोगा व्याख्याताः ॥ (१४।१)

madhurāmlalavaṇakaṭutiktaḥ madhurāmlalavaṇakaṭukaṣāyaḥ madhurāmlalavaṇatiktakaṣāyaḥ madhurāmlakaṭutiktakaṣāyaḥ madhuralavaṇakaṭutiktakaṣāyaḥ evameṣāṃ pañcānāmādau madhuraḥ prayujyate amlalavaṇakaṭutiktakaṣāyaḥ evamekasyādāvamla evamete ṣaṭ pañcakasaṃyogā vyākhyātāḥ ||

15.1१५.१

षट्कमेकं वक्ष्याम एकस्तु षट्कसंयोगः मधुराम्ललवणकटुतिक्तकषायः एष एक एव षट्संयोगः ॥ (१५।१)

ṣaṭkamekaṃ vakṣyāma ekastu ṣaṭkasaṃyogaḥ madhurāmlalavaṇakaṭutiktakaṣāyaḥ eṣa eka eva ṣaṭsaṃyogaḥ ||

16.1१६.१

एकैकश् च षड् रसा भवन्ति मधुरः अम्लः लवणः कटुकः तिक्तः कषायः इति ॥ (१६।१)

ekaikaś ca ṣaḍ rasā bhavanti madhuraḥ amlaḥ lavaṇaḥ kaṭukaḥ tiktaḥ kaṣāyaḥ iti ||

17.1१७.१

भवति चात्र । (१७।१)

bhavati cātra |

17.2१७.२

एषा त्रिषष्टिर्व्याख्याता रसानां रसचिन्तकैः । (१७।२)

eṣā triṣaṣṭirvyākhyātā rasānāṃ rasacintakaiḥ |