अथातो ऽष्टविधशस्त्रकर्मीयम् अध्यायं व्याख्यास्यामः ॥ (१।१)

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ॥ (२।१)

छेदन बेइ ॥।छेद्या भगन्दरा ग्रन्थिः श्लैष्मिकस्तिलकालकः । (३।१)

व्रणवर्त्मार्बुदान्यर्शश्चर्मकीलो ऽस्थिमांसगम् ॥ (३।२)

शल्यं जतुमणिर्मांससंघातो गलशुण्डिका । (४।१)

स्नायुमांससिराकोथो वल्मीकं शतपोनकः ॥ (४।२)

अध्रुषश्चोपदंशाश् च मांसकन्द्यधिमांसकः । (५।१)

भेदन बेइ ॥।भेद्या विद्रधयो ऽन्यत्र सर्वजाद् ग्रन्थयस्त्रयः ॥ (५।२)

आदितो ये विसर्पाश् च वृद्धयः सविदारिकाः । (६।१)

प्रमेहपिडकाशोफस्तनरोगावमन्थकाः ॥ (६।२)

कुम्भीकानुशयी नाड्यो वृन्दौ पुष्करिकालजी । (७।१)

प्रायशः क्षुद्ररोगाश् च पुप्पुटौ तालुदन्तजौ ॥ (७।२)

तुण्डिकेरी गिलायुश् च पूर्वं ये च प्रपाकिणः । (८।१)

वस्तिस्तथाश्मरीहेतोर् मेदोजा ये च केचन ॥ (८।२)

लेखन बेइ ॥।लेख्याश्चतस्रो रोहिण्यः किलासम् उपजिह्विका । (९।१)

मेदोजो दन्तवैदर्भो ग्रन्थिर्वर्त्माधिजिह्विका ॥ (९।२)

अर्शांसि मण्डलं मांसकन्दी मांसोन्नतिस्तथा । (१०।१)

वेधन बेइ ॥।वेध्याः सिरा बहुविधा मूत्रवृद्धिर्दकोदरम् ॥ (१०।२)

एषण बेइ ॥।एष्या नाड्यः सशल्याश् च व्रणा उन्मार्गिणश् च । (११।१)

आहारण बेइ ॥।आहार्याः शर्करास्तिस्रो दन्तकर्णमलो ऽश्मरी ॥ (११।२)

शल्यानि मूढगर्भाश् च वर्चश् च निचितं गुदे । (१२।१)

स्रावण बेइ ॥।स्राव्या विद्रधयः पञ्च भवेयुः सर्वजादृते ॥ (१२।२)

कुष्ठानि वायुः सरुजः शोफो यश्चैकदेशजः । (१३।१)

पाल्यामयाः श्लीपदानि विषजुष्टं च शोणितम् ॥ (१३।२)

अर्बुदानि विसर्पाश् च ग्रन्थयश्चादितस्तु ये । (१४।१)

त्रयस्त्रयश्चोपदंशाः स्तनरोगा विदारिका ॥ (१४।२)

सुषिरो गलशालूकं कण्टकाः कृमिदन्तकः । (१५।१)

देन्तवेष्टः सोपकुशः शीतादो दन्तपुप्पुटः ॥ (१५।२)

पित्तासृक्कफजाश् चौष्ठ्याः क्षुद्ररोगाश् च भूयशः । (१६।१)

सीवन बेइ ॥।सीव्या मेदःसमुत्थाश् च भिन्नाः सुलिखिता गदाः ॥ (१६।२)

सद्योव्रणाश् च ये चैव चलसन्धिव्यपाश्रिताः । (१७।१)

केइन् सीवन, सोन्देर्न् विशोधन बेइ ॥।न क्षाराग्निविषैर् जुष्टा न च मारुतवाहिनः ॥ (१७।२)

नान्तर्लोहितशल्याश् च तेषु सम्यग्विशोधनम् । (१८।१)

पांशुरोमनखादीनि चलमस्थि भवेच्च यत् ॥ (१८।२)

अहृतानि यतो ऽमूनि पाचयेयुर्भृशं व्रणम् । (१९।१)

रुजश् च विविधाः कुर्युस्तस्माद् एतान् विशोधयेत् ॥ (१९।२)

न्￤हेन् एइनेर् Wउन्देततो व्रणं समुन्नम्य स्थापयित्वा यथास्थितम् । (२०।१)

सीव्येत् सूक्ष्मेण सूत्रेण वल्केनाश्मन्तकस्य वा ॥ (२०।२)

शणजक्षौमसूत्राभ्यां स्नाय्वा वालेन वा पुनः । (२१।१)

मूर्वागुडूचीतानैर् वा सीव्येद्वेल्लितकं शनैः ॥ (२१।२)

सीव्येद्गोफणिकां वापि सीव्येद्वा तुन्नसेवनीम् । (२२।१)

ऋजुग्रन्थिमथो वापि यथायोगमथापि वा ॥ (२२।२)

ड़ोर्म् देर् नदेल्देशे ऽल्पमांसे सन्धौ च सूची वृत्ताङ्गुलद्वयम् । (२३।१)

आयता त्र्यङ्गुला त्र्यस्रा मांसले वापि पूजिता ॥ (२३।२)

धनुर्वक्रा हिता मर्मफलकोशोदरोपरि । (२४।१)

इत्य् एतास्त्रिविधाः सूचीस्तीक्ष्णाग्राः सुसमाहिताः ॥ (२४।२)

कारयेन्मालतीपुष्पवृन्ताग्रपरिमण्डलाः । (२५।१)

नातिदूरे निकृष्टे वा सूचीं कर्मणि पातयेत् ॥ (२५।२)

दूराद्रुजो व्रणौष्ठस्य संनिकृष्टे ऽवलुञ्चनम् ॥ (२६।१)

नछ्बेहन्द्लुन्ग् नछ् सीवनअथ क्षौमपिचुच्छन्नं सुस्यूतं प्रतिसारयेत् । (२७।१)

प्रियङ्ग्वञ्जनयष्ट्याह्वरोध्रचूर्णैः समन्ततः ॥ (२७।२)

शल्लकीफलचूर्णैर् वा क्षौमध्यामेन वा पुनः । (२८।१)

ततो व्रणं यथायोगं बद्ध्वाचारिकमादिशेत् ॥ (२८।२)

एतदष्टविधं कर्म समासेन प्रकीर्तितम् । (२९।१)

चिकित्सितेषु कार्त्स्न्येन विस्तरस्तस्य वक्ष्यते ॥ (२९।२)

देसस्तेर् बेइ छिरुर्गिस्छेर् बेहन्द्लुन्घीनातिरिक्तं तिर्यक् च गात्रच्छेदनमात्मनः । (३०।१)

एताश्चतस्रो ऽष्टविधे कर्मणि व्यापदः स्मृताः ॥ (३०।२)

अज्ञानलोभाहितवाक्ययोगभयप्रमोहैर् अपरैश् च भावैः । (३१।१)

यदा प्रयुञ्जीत भिषक् कुशस्त्रं तदा स शेषान् कुरुते विकारान् ॥ (३१।२)

तं क्षारशस्त्राग्निभिर् औषधैश् च भूयो ऽभियुञ्जानमयुक्तियुक्तम् । (३२।१)

जिजीविषुर्दूरत एव वैद्यं विवर्जयेदुग्रविषाहितुल्यम् ॥ (३२।२)

वेर्लेत्ज़ुन्ग् वोन् गेड़्￤￟एन् उन्द् मर्मन्स्तदेव युक्तं त्वति मर्मसन्धीन् हिंस्यात् सिराः स्नायुमथास्थि चैव । (३३।१)

मूर्खप्रयुक्तं पुरुषं क्षणेन प्राणैर् वियुञ्ज्यादथवा कथंचित् ॥ (३३।२)

अन्ज़ेइछेन् ड़्र् वेर्लेत्ज़ुन्ग् एइनेस् मर्मन्स्भ्रमः प्रलापः पतनं प्रमोहो विचेष्टनं संलयनोष्णते च । (३४।१)

स्रस्ताङ्गता मूर्छनम् ऊर्ध्ववातस् तीव्रा रुजो वातकृताश् च तास्ताः ॥ (३४।२)

मांसोदकाभं रुधिरं च गच्छेत् सर्वेन्द्रियार्थोपरमस्तथैव । (३५।१)

दशार्धसंख्येष्वपि विक्षतेषु सामान्यतो मर्मसु लिङ्गमुक्तम् ॥ (३५।२)

अन्ज़ेइछेन् ड़्र् वेर्लेत्ज़ुन्ग् वोन् सिरास्सुरेन्द्रगोपप्रतिमं प्रभूतं रक्तं स्रवेद्वै क्षततश् च वायुः । (३६।१)

करोति रोगान् विविधान् यथोक्तांश्छिन्नासु भिन्नास्वथवा सिरासु ॥ (३६।२)

अन्ज़ेइछेन् ड़्र् वेर्लेत्ज़ुन्ग् वोन् स्नायुस्कौब्ज्यं शरीरावयवावसादः क्रियास्वशक्तिस् तुमुला रुजश् च । (३७।१)

चिराद्व्रणो रोहति यस्य चापि तं स्नायुविद्धं मनुजं व्यवस्येत् ॥ (३७।२)

अन्ज़ेइछेन् ड़्र् वेर्लेत्ज़ुन्ग् वोन् सन्धिस्शोफातिवृद्धिस्तुमुला रुजश् च बलक्षयः पर्वसु भेदशोफौ । (३८।१)

क्षतेषु सन्धिष्वचलाचलेषु स्यात् सन्धिकर्मोपरतिश् च लिङ्गम् ॥ (३८।२)

अन्ज़ेइछेन् ड़्र् वेर्लेत्ज़ुन्ग् वोन् क्नोछेन्घोरा रुजो यस्य निशादिनेषु सर्वास्ववस्थासु न शान्तिरस्ति । (३९।१)

तृष्णाङ्गसादौ श्वयथुश् च रुक्च तमस्थिविद्धं मनुजं व्यवस्येत् ॥ (३९।२)

अन्ज़ेइछेन् ड़्र् वेर्लेत्ज़ुन्ग् वोन् मर्मन्स्यथास्वमेतानि विभावयेयुर्लिङ्गानि मर्मस्वभिताडितेषु । (४०।१)

स्पर्शं न जानाति विपाण्डुवर्णो यो मांसमर्मण्यभिताडितः स्यात् ॥ (४०।२)

अर्ज़्त् वेर्लेत्ज़्त् सिछ् बेइ ओपेरतिओन् सेल्ब्स्तात्मानमेवाथ जघन्यकारी शस्त्रेण यो हन्ति हि कर्म कुर्वन् । (४१।१)

तमात्मवान् आत्महनं कुवैद्यं विवर्जयेदायुरभीप्समानः ॥ (४१।२)

तिर्यक्प्रणिहिते शस्त्रे दोषाः पूर्वमुदाहृताः । (४२।१)

तस्मात् परिहरन् दोषान् कुर्याच्छस्त्रनिपातनम् ॥ (४२।२)

मातरं पितरं पुत्रान् बान्धवान् अपि चातुरः । (४३।१)

अप्येतानभिशङ्केत वैद्ये विश्वासमेति च ॥ (४३।२)

विसृजत्यात्मनात्मानं न चैनं परिशङ्कते । (४४।१)

तस्मात् पुत्रवदेवैनं पालयेदातुरं भिषक् ॥ (४४।२)

धर्मार्थौ कीर्तिमित्यर्थं सतां ग्रहणमुत्तमम् । (४५।१)

प्राप्नुयात् स्वर्गवासं च हितम् आरभ्य कर्मणा ॥ (४५।२)

कर्मणा कश्चिदेकेन द्वाभ्यां कश्चित् त्रिभिस्तथा । (४६।१)

विकारः साध्यते कश्चिच् चतुर्भिर् अपि कर्मभिः ॥ (४६।२)