Su, 6, 2
Select a line for its word-by-word analysis.
अथातः संधिगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ॥ (१।०)
athātaḥ saṃdhigatarogavijñānīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ ||
क्रिमिग्रन्थिश्च विज्ञेया रोगाः सन्धिगता नव ॥ (३।२)
krimigranthiśca vijñeyā rogāḥ sandhigatā nava ||
पक्वः शोफः सन्धिजः संस्रवेद्यः सान्द्रं पूयं पूति पूयालसः सः । (४।१)
pakvaḥ śophaḥ sandhijaḥ saṃsravedyaḥ sāndraṃ pūyaṃ pūti pūyālasaḥ saḥ |
ग्रन्थिर्नाल्पो दृष्टिसन्धावपाकः कण्डूप्रायो नीरुजस्तूपनाहः ॥ (४।२)
granthirnālpo dṛṣṭisandhāvapākaḥ kaṇḍūprāyo nīrujastūpanāhaḥ ||
गत्वा सन्धीनश्रुमार्गेण दोषाः कुर्युः स्रावान् रुग्विहीनान् कनीनात् । (५।१)
gatvā sandhīnaśrumārgeṇa doṣāḥ kuryuḥ srāvān rugvihīnān kanīnāt |
तान् वै स्रावान् नेत्रनाडीमथैके तस्या लिङ्गं कीर्तयिष्ये चतुर्धा ॥ (५।२)
tān vai srāvān netranāḍīmathaike tasyā liṅgaṃ kīrtayiṣye caturdhā ||
पाकः सन्धौ संस्रवेद्यश्च पूयं पूयास्रावो नैकरूपः प्रदिष्टः । (६।१)
pākaḥ sandhau saṃsravedyaśca pūyaṃ pūyāsrāvo naikarūpaḥ pradiṣṭaḥ |
श्वेतं सान्द्रं पिच्छिलं संस्रवेद्यः श्लेष्मास्रावो नीरुजः स प्रदिष्टः ॥ (६।२)
śvetaṃ sāndraṃ picchilaṃ saṃsravedyaḥ śleṣmāsrāvo nīrujaḥ sa pradiṣṭaḥ ||
रक्तास्रावः शोणितोत्थः सरक्तमुष्णं नाल्पं संस्रवेन्नातिसान्द्रम् । (७।१)
raktāsrāvaḥ śoṇitotthaḥ saraktamuṣṇaṃ nālpaṃ saṃsravennātisāndram |
पीताभासं नीलमुष्णं जलाभं पित्तास्रावः संस्रवेत् सन्धिमध्यात् ॥ (७।२)
pītābhāsaṃ nīlamuṣṇaṃ jalābhaṃ pittāsrāvaḥ saṃsravet sandhimadhyāt ||
ताम्रा तन्वी दाहशूलोपपन्ना रक्ताज्ज्ञेया पर्वणी वृत्तशोफा । (८।१)
tāmrā tanvī dāhaśūlopapannā raktājjñeyā parvaṇī vṛttaśophā |
जाता सन्धौ कृष्णशुक्ले ऽलजी स्यात्तस्मिन्नेव ख्यापिता पूर्वलिङ्गैः ॥ (८।२)
jātā sandhau kṛṣṇaśukle 'lajī syāttasminneva khyāpitā pūrvaliṅgaiḥ ||
क्रिमिग्रन्थिर्वर्त्मनः पक्ष्मणश् च कण्डूं कुर्युः क्रिमयः सन्धिजाताः । (९।१)
krimigranthirvartmanaḥ pakṣmaṇaś ca kaṇḍūṃ kuryuḥ krimayaḥ sandhijātāḥ |
नानारूपा वर्त्मशुक्लस्य सन्धौ चरन्तो ऽन्तर्नयनं दूषयन्ति ॥ (९।२)
nānārūpā vartmaśuklasya sandhau caranto 'ntarnayanaṃ dūṣayanti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.