Su, 6, 37
Select a line for its word-by-word analysis.
नव स्कन्दादयः प्रोक्ता बालानां य इमे ग्रहाः । (३।१)
nava skandādayaḥ proktā bālānāṃ ya ime grahāḥ |
एते गुहस्य रक्षार्थं कृत्तिकोमाग्निशूलिभिः । (४।१)
ete guhasya rakṣārthaṃ kṛttikomāgniśūlibhiḥ |
स्त्रीविग्रहा ग्रहा ये तु नानारूपा मयेरिताः । (५।१)
strīvigrahā grahā ye tu nānārūpā mayeritāḥ |
नैगमेषस्तु पार्वत्या सृष्टो मेषाननो ग्रहः । (६।१)
naigameṣastu pārvatyā sṛṣṭo meṣānano grahaḥ |
स्कन्दापस्मारसंज्ञो यः सो ऽग्निनाग्निसमद्युतिः । (७।१)
skandāpasmārasaṃjño yaḥ so 'gnināgnisamadyutiḥ |
बिभर्ति चापरां संज्ञां कुमार इति स ग्रहः ॥ (८।२)
bibharti cāparāṃ saṃjñāṃ kumāra iti sa grahaḥ ||
मिथ्याचारेषु भगवान् स्वयं नैष प्रवर्तते ॥ (९।२)
mithyācāreṣu bhagavān svayaṃ naiṣa pravartate ||
गृह्णातीत्यल्पविज्ञाना ब्रुवते देहचिन्तकाः ॥ (१०।२)
gṛhṇātītyalpavijñānā bruvate dehacintakāḥ ||
उपतस्थुर्ग्रहाः सर्वे दीप्तशक्तिधरं गुहम् ॥ (११।२)
upatasthurgrahāḥ sarve dīptaśaktidharaṃ guham ||
ऊचुः प्राञ्जलयश्चैनं वृत्तिं नः संविधत्स्व वै । (१२।१)
ūcuḥ prāñjalayaścainaṃ vṛttiṃ naḥ saṃvidhatsva vai |
तेषामर्थे ततः स्कन्दः शिवं देवमचोदयत् ॥ (१२।२)
teṣāmarthe tataḥ skandaḥ śivaṃ devamacodayat ||
ततो ग्रहांस्तानुवाच भगवान् भगनेत्रहृत् । (१३।१)
tato grahāṃstānuvāca bhagavān bhaganetrahṛt |
देवा मनुष्यान् प्रीणन्ति तैर्यग्योनींस्तथैव च ॥ (१४।२)
devā manuṣyān prīṇanti tairyagyonīṃstathaiva ca ||
नराः सम्यक् प्रयुक्तैश्च प्रीणन्ति त्रिदिवेश्वरान् । (१६।१)
narāḥ samyak prayuktaiśca prīṇanti tridiveśvarān |
भागधेयं विभक्तं च शेषं किंचिन् न विद्यते ॥ (१६।२)
bhāgadheyaṃ vibhaktaṃ ca śeṣaṃ kiṃcin na vidyate ||
तद्युष्माकं शुभा वृत्तिर्बालेष्वेव भविष्यति । (१७।१)
tadyuṣmākaṃ śubhā vṛttirbāleṣveva bhaviṣyati |
ब्राह्मणाः साधवश्चैव गुरवो ऽतिथयस्तथा । (१८।१)
brāhmaṇāḥ sādhavaścaiva guravo 'tithayastathā |
गृहेषु तेषु ये बालास्तान् गृह्णीध्वमशङ्किताः ॥ (१९।२)
gṛheṣu teṣu ye bālāstān gṛhṇīdhvamaśaṅkitāḥ ||
तत्र वो विपुला वृत्तिः पूजा चैव भविष्यति । (२०।१)
tatra vo vipulā vṛttiḥ pūjā caiva bhaviṣyati |
एवं ग्रहाः समुत्पन्ना बालान् गृह्णन्ति चाप्यतः ॥ (२०।२)
evaṃ grahāḥ samutpannā bālān gṛhṇanti cāpyataḥ ||
ग्रहोपसृष्टा बालास्तु दुश्चिकित्स्यतमा मताः । (२१।१)
grahopasṛṣṭā bālāstu duścikitsyatamā matāḥ |
वैकल्यं मरणं चापि ध्रुवं स्कन्दग्रहे मतम् ॥ (२१।२)
vaikalyaṃ maraṇaṃ cāpi dhruvaṃ skandagrahe matam ||
स्कन्दग्रहो ऽत्युग्रतमः सर्वेष्वेव यतः स्मृतः । (२२।१)
skandagraho 'tyugratamaḥ sarveṣveva yataḥ smṛtaḥ |
अन्यो वा सर्वरूपस्तु न साध्यो ग्रह उच्यते ॥ (२२।२)
anyo vā sarvarūpastu na sādhyo graha ucyate ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.