अथातः शस्त्रावचारणीयम् अध्यायं व्याख्यास्यामः ॥ (१।१)

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ॥ (२।१)

छिरुरिगिस्छे मेस्सेर्विंशतिः शस्त्राणि तद्यथा मण्डलाग्रकरपत्त्रवृद्धिपत्त्रनखशस्त्रमुद्रिकोत्पलपत्त्रकार्धधारसूचीकुशपत्त्राटीमुखशरारिमुखान्तर्मुखत्रिकूर्चककुठारिकाव्रीहिमुखारावेतसपत्त्रकबडिशदन्तशङ्क्वेषण्य इति ॥ (३।१)

एइन्सत्ज़् बेइ ॥।तत्र मण्डलाग्रकरपत्त्रे स्यातां छेदने लेखने च वृद्धिपत्त्रनखशस्त्रमुद्रिकोत्पलपत्त्रकार्धधाराणि छेदने भेदने च सूचीकुशपत्त्राटीमुखशरारिमुखान्तर्मुखत्रिकूर्चकानि विस्रावणे कुठारिकाव्रीहिमुखारावेतसपत्त्रकाणि व्यधने सूची च बडिशं दन्तशङ्कुश्चाहरणे एषण्येषणे आनुलोम्ये च सूच्यः सीवने इत्यष्टविधे कर्मण्युपयोगः शस्त्राणां व्याख्यातः ॥ (४।१)

हन्धबुन्ग् उन्द् एइन्सत्ज़्गेबिएते देर् शस्त्रस्तेषामथ यथायोगं ग्रहणसमासोपायः कर्मसु वक्ष्यते तत्र वृद्धिपत्त्रं वृन्तफलसाधारणे भागे गृह्णीयाद्भेदनान्येवं सर्वाणि वृद्धिपत्त्रं मण्डलाग्रं च किंचिदुत्तानेन पाणिना लेखने बहुशो ऽवचार्यं वृन्ताग्रे विस्रावणानि विशेषेण तु बालवृद्धसुकुमारभीरुनारीणां राज्ञां राजपुत्राणां च त्रिकूर्चकेन विस्रावयेत् तलप्रच्छादितवृन्तम् अङ्गुष्ठप्रदेशिनीभ्यां व्रीहिमुखं कुठारिकां वामहस्तन्यस्ताम् इतरहस्तमध्यमाङ्गुल्याङ्गुष्ठविष्टब्धयाभिहन्यात् आराकरपत्त्रैषण्यो मूले शेषाणि तु यथायोगं गृह्णीयात् ॥ (५।१)

नमे देउतेत् दिए ड़ोर्म् अन्तेषां नामभिर् एवाकृतयः प्रायेण व्याख्याताः ॥ (६।१)

तत्र नखशस्त्रैषण्यावष्टाङ्गुले सूच्यो वक्ष्यन्ते शेषाणि तु षडङ्गुलानि ॥ (७।१)

अन्ड़ोर्देरुन्गेन् अन् एइन् गुतेस् शस्त्रतानि सुग्रहाणि सुलोहानि सुधाराणि सुरूपाणि सुसमाहितमुखाग्राणि अकरालानि चेति शस्त्रसम्पत् ॥ (८।१)

मेर्क्मले एइनेस् स्छ्लेछ्तेन् शस्त्रस्तत्र वक्रं कुण्ठं खण्डं खरधारम् अतिस्थूलम् अतितुच्छम् अतिदीर्घम् अतिह्रस्वम् इत्यष्टौ शस्त्रदोषाः । (९।१)

अतो विपरीतगुणमाददीत अन्यत्र करपत्त्रात् तद्धि खरधारमस्थिच्छेदनार्थम् ॥ (९।२)

बेहन्द्लुन्ग् देर् क्लिन्गेन्तत्र धारा भेदनानां मासूरी लेखनानाम् अर्धमासूरी व्यधनानां विस्रावणानां च कैशिकी छेदनानाम् अर्धकैशिकीति ॥ (१०।१)

बडिशं दन्तशङ्कुश्चानताग्रे । (११।१)

तीक्ष्णकण्टकप्रथमयवपत्रमुख्येषणी ॥ (११।२)

ह्￤र्तुन्ग् देस् मेतल्ल्स्तेषां पायना त्रिविधा क्षारोदकतैलेषु । (१२।१)

तत्र क्षारपायितं शरशल्यास्थिच्छेदनेषु उदकपायितं मांसच्छेदनभेदनपाटनेषु तैलपायितं सिराव्यधनस्नायुच्छेदनेषु ॥ (१२।२)

तेषां निशानार्थं श्लक्ष्णशिला माषवर्णा धारासंस्थापनार्थं शाल्मलीफलकम् इति ॥ (१३।१)

भवति चात्र । (१४।१)

यदा सुनिशितं शस्त्रं रोमच्छेदि सुसंस्थितम् । (१४।२)

सुगृहीतं प्रमाणेन तदा कर्मसु योजयेत् ॥ (१४।३)

एर्सत्ज़्-गेर्￤ते (ज़्।ब्। ड़िन्गेर्)अनुशस्त्राणि तु त्वक्सारस्फटिककाचकुरुविन्दजलौकोऽग्निक्षारनखगोजीशेफालिकाशाकपत्रकरीरबालाङ्गुलय इति ॥ (१५।१)

शिशूनां शस्त्रभीरूणां शस्त्राभावे च योजयेत् । (१६।१)

त्वक्सारादिचतुर्वर्गं छेद्ये च बुद्धिमान् ॥ (१६।२)

आहार्यछेद्यभेद्येषु नखं शक्येषु योजयेत् । (१७।१)

विधिः प्रवक्ष्यते पश्चात् क्षारवह्निजलौकसाम् ॥ (१७।२)

ये स्युर्मुखगता रोगा नेत्रवर्त्मगताश्च ये । (१८।१)

गोजीशेफालिकाशाकपत्रैर् विस्रावयेत्तु तान् ॥ (१८।२)

एष्येष्वेषण्यलाभे तु बालाङ्गुल्यङ्कुरा हिताः । (१९।१)

हेर्स्तेल्लुन्ग् वोन् शस्त्रस्शस्त्राण्येतानि मतिमान् शुद्धशैक्यायसानि तु । (१९।२)

कारयेत् करणप्राप्तं कर्मारं कर्मकोविदम् ॥ (१९।३)

ￜबेन्!प्रयोगज्ञस्य वैद्यस्य सिद्धिर्भवति नित्यशः । (२०।१)

तस्मात् परिचयं कुर्याच्छस्त्राणां ग्रहणे सदा ॥ (२०।२)