अथातो दोषभेदविकल्पमध्यायं व्याख्यास्यामः ॥ (१।०)

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ॥ (२।०)

अष्टाङ्गवेदविद्वांसं दिवोदासं महौजसम् । (३।१)

छिन्नशास्त्रार्थसंदेहं सूक्ष्मागाधागमोदधिम् ॥ (३।२)

विश्वामित्रसुतः श्रीमान् सुश्रुतः परिपृच्छति । (४।१)

द्विषष्टिर् दोषभेदा ये पुरस्तात् परिकीर्तिताः ॥ (४।२)

कति तत्रैकशो ज्ञेया द्विशो वाप्यथवा त्रिशः । (५।१)

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संशयच्छिन्महातपाः ॥ (५।२)

प्रीतात्मा नृपशार्दूलः सुश्रुतायाह तत्त्वतः । (६।१)

त्रयो दोषा धातवश्च पुरीषं मूत्रम् एव च ॥ (६।२)

देहं संधारयन्त्येते ह्यव्यापन्ना रसैर् हितैः । (७।१)

पुरुषः षोडशकलः प्राणाश्चैकादशैव ये ॥ (७।२)

रोगाणां तु सहस्रं यच्छतं विंशतिरेव च । (८।१)

शतं च पञ्च द्रव्याणां त्रिसप्तत्यधिकोत्तरम् ॥ (८।२)

व्यासतः कीर्तितं तद्धि भिन्ना दोषास्त्रयो गुणाः । (९।१)

द्विषष्टिधा भवन्त्येते भूयिष्ठम् इति निश्चयः ॥ (९।२)

त्रय एव पृथक् दोषा द्विशो नव समाधिकैः । (१०।१)

त्रयोदशाधिकैकद्विसममध्योल्बणैस् त्रिशः ॥ (१०।२)

पञ्चाशद् एवं तु सह भवन्ति क्षयम् आगतैः । (११।१)

क्षीणमध्याधिकक्षीणक्षीणवृद्धैस् तथापरैः ॥ (११।२)

द्वादशैवं समाख्यातास्त्रयो दोषा द्विषष्टिधा । (१२।१)

मिश्रा धातुमलैर् दोषा यान्त्यसंख्येयतां पुनः ॥ (१२।२)

तस्मात् प्रसङ्गं संयम्य दोषभेदविकल्पनैः । (१३।१)

रोगं विदित्वोपचरेद् रसभेदैर् यथेरितैः ॥ (१३।२)

भिषक् कर्ताथ करणं रसा दोषास्तु कारणम् । (१४।१)

कार्यमारोग्यम् एवैकम् अनारोग्यम् अतो ऽन्यथा ॥ (१४।२)

अध्यायानां तु षट्षष्ट्या ग्रथितार्थपदक्रमम् । (१५।१)

एवम् एतद् अशेषेण तन्त्रम् उत्तरम् ऋद्धिमत् ॥ (१५।२)

स्पष्टगूढार्थविज्ञानम् अगाढमन्दचेतसाम् । (१६।१)

यथाविधि यथाप्रश्नं भवतां परिकीर्तितम् ॥ (१६।२)

सहोत्तरं त्वेतद् अधीत्य सर्वं ब्राह्मं विधानेन यथोदितेन । (१७।१)

न हीयते ऽर्थान् मनसो ऽभ्युपेताद् एतद्वचो ब्राह्मम् अतीव सत्यम् ॥ (१७।२)