सुश्रुतसंहिताSuśrutasaṃhitā

Su, 1, 3

3 of 186 · 22 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अथातो ऽध्ययनसंप्रदानीयम् अध्यायं व्याख्यास्यामः ॥ (१।१)

athāto 'dhyayanasaṃpradānīyam adhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ ||

2.1२.१

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ॥ (२।१)

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ ||

3.1३.१

प्रागभिहितं सविंशम् अध्यायशतं पञ्चसु स्थानेषु । (३।१)

prāgabhihitaṃ saviṃśam adhyāyaśataṃ pañcasu sthāneṣu |

3.2३.२

तत्र सूत्रस्थानम् अध्यायाः षट्चत्वारिंशत् षोडश निदानानि दश शारीराणि चत्वारिंशच् चिकित्सितानि अष्टौ कल्पाः तद् उत्तरं षट्सष्टिः ॥ (३।२)

tatra sūtrasthānam adhyāyāḥ ṣaṭcatvāriṃśat ṣoḍaśa nidānāni daśa śārīrāṇi catvāriṃśac cikitsitāni aṣṭau kalpāḥ tad uttaraṃ ṣaṭsaṣṭiḥ ||

4.1४.१

वेदोत्पत्तिः शिष्यनयस् तथाध्ययनदानिकः । (४।१)

vedotpattiḥ śiṣyanayas tathādhyayanadānikaḥ |

4.2४.२

प्रभाषणाग्रहरणाव् ऋतुचर्याथ यान्त्रिकः ॥ (४।२)

prabhāṣaṇāgraharaṇāv ṛtucaryātha yāntrikaḥ ||

5.1५.१

शस्त्रावचारणं योग्या विशिखा क्षारकल्पनम् । (५।१)

śastrāvacāraṇaṃ yogyā viśikhā kṣārakalpanam |

5.2५.२

अग्निकर्मजलौकाख्याव् अध्यायौ रक्तवर्णनम् ॥ (५।२)

agnikarmajalaukākhyāv adhyāyau raktavarṇanam ||

6.1६.१

दोषधातुमलाद्यानां विज्ञानाध्याय एव च । (६।१)

doṣadhātumalādyānāṃ vijñānādhyāya eva ca |

6.2६.२

कर्णव्यधामपक्वैषाव् आलेपो व्रण्युपासनम् ॥ (६।२)

karṇavyadhāmapakvaiṣāv ālepo vraṇyupāsanam ||

7.1७.१

हिताहितो व्रणप्रश्नो व्रणास्रावश् च यः पृथक् । (७।१)

hitāhito vraṇapraśno vraṇāsrāvaś ca yaḥ pṛthak |

7.2७.२

कृत्याकृत्यविधिर्व्याधिसमुद्देशीय एव च ॥ (७।२)

kṛtyākṛtyavidhirvyādhisamuddeśīya eva ca ||

8.1८.१

विनिश्चयः शस्त्रविधौ प्रनष्टज्ञानिकस् तथा । (८।१)

viniścayaḥ śastravidhau pranaṣṭajñānikas tathā |

8.2८.२

शल्योद्धृतिर्व्रणज्ञानं दूतस्वप्ननिदर्शनम् ॥ (८।२)

śalyoddhṛtirvraṇajñānaṃ dūtasvapnanidarśanam ||

9.1९.१

पञ्चेन्द्रियं तथा छाया स्वभावाद्वैकृतं तथा । (९।१)

pañcendriyaṃ tathā chāyā svabhāvādvaikṛtaṃ tathā |

9.2९.२

वारणो युक्तसेनीय आतुरक्रमभूमिकौ ॥ (९।२)

vāraṇo yuktasenīya āturakramabhūmikau ||

10.1१०.१

मिश्रकाख्यो द्रव्यगणः संशुद्धौ शमने च यः । (१०।१)

miśrakākhyo dravyagaṇaḥ saṃśuddhau śamane ca yaḥ |

10.2१०.२

द्रव्यादीनां च विज्ञानं विशेषो द्रव्यगो ऽपरः ॥ (१०।२)

dravyādīnāṃ ca vijñānaṃ viśeṣo dravyago 'paraḥ ||

22.1२२.१

वाजीकरं च यत् क्षीणे सर्वाबाधशमो ऽपि च । (२२।१)

vājīkaraṃ ca yat kṣīṇe sarvābādhaśamo 'pi ca |

22.2२२.२

मेधायुष्करणं चापि स्वभावव्याधिवारणम् ॥ (२२।२)

medhāyuṣkaraṇaṃ cāpi svabhāvavyādhivāraṇam ||

23.1२३.१

निवृत्तसंतापकरं कीर्तितं च रसायनम् । (२३।१)

nivṛttasaṃtāpakaraṃ kīrtitaṃ ca rasāyanam |

23.2२३.२

स्नेहोपयौगिकः स्वेदो वमने च विरेचने ॥ (२३।२)

snehopayaugikaḥ svedo vamane ca virecane ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Su, 1, 3

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit