अथातश्छेद्यरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ॥ (१।०)

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ॥ (२।०)

स्निग्धं भुक्तवतो ह्यन्नम् उपविष्टस्य यत्नतः । (३।१)

संरोषयेत्तु नयनं भिषक् चूर्णैस्तु लावणैः ॥ (३।२)

ततः संरोषितं तूर्णं सुस्विन्नं परिघट्टितम् । (४।१)

अर्म यत्र वलीजातं तत्रैतल्लगयेद्भिषक् ॥ (४।२)

अपाङ्गं प्रेक्षमाणस्य बडिशेन समाहितः । (५।१)

मुचुण्ड्यादाय मेधावी सूचीसूत्रेण वा पुनः ॥ (५।२)

न चोत्थापयता क्षिप्रं कार्यमभ्युन्नतं तु तत् । (६।१)

शस्त्राबाधभयाच्चास्य वर्त्मनी ग्राहयेद्दृढम् ॥ (६।२)

ततः प्रशिथिलीभूतं त्रिभिरेव विलम्बितम् । (७।१)

उल्लिखन्मण्डलाग्रेण तीक्ष्णेन परिशोधयेत् ॥ (७।२)

विमुक्तं सर्वतश्चापि कृष्णाच्छुक्लाच्च मण्डलात् । (८।१)

नीत्वा कनीनकोपान्तं छिन्द्यान्नातिकनीनकम् ॥ (८।२)

चतुर्भागस्थिते मांसे नाक्षि व्यापत्तिमृच्छति । (९।१)

कनीनकवधादस्रं नाडी वाप्युपजायते ॥ (९।२)

हीनच्छेदात् पुनर्वृद्धिं शीघ्रमेवाधिगच्छति । (१०।१)

अर्म यज्जालवद्व्यापि तदप्युन्मार्ज्य लम्बितम् ॥ (१०।२)

छिन्द्याद्वक्रेण शस्त्रेण वर्त्मशुक्लान्तम् आश्रितम् । (११।१)

प्रतिसारणम् अक्ष्णोस् तु ततः कार्यमनन्तरम् ॥ (११।२)

यावनालस्य चूर्णेन त्रिकटोर् लवणस्य च । (१२।१)

स्वेदयित्वा ततः पश्चाद्बध्नीयात् कुशलो भिषक् ॥ (१२।२)

दोषर्तुबलकालज्ञः स्नेहं दत्त्वा यथाहितम् । (१३।१)

व्रणवत् संविधानं तु तस्य कुर्यादतः परम् ॥ (१३।२)

त्र्यहान्मुक्त्वा करस्वेदं दत्त्वा शोधनमाचरेत् । (१४।१)

करञ्जबीजामलकमधुकैः साधितं पयः ॥ (१४।२)

हितमाश्च्योतनं शूले द्विरह्नः क्षौद्रसंयुतम् । (१५।१)

मधुकोत्पलकिञ्जल्कदूर्वाकल्कैश्च मूर्धनि ॥ (१५।२)

प्रलेपः सघृतः शीतः क्षीरपिष्टः प्रशस्यते । (१६।१)

लेख्याञ्जनैरपहरेदर्मशेषं भवेद्यदि ॥ (१६।२)

अर्म चाल्पं दधिनिभं नीलं रक्तमथापि वा । (१७।१)

धूसरं तनु यच्चापि शुक्रवत्तदुपाचरेत् ॥ (१७।२)

चर्माभं बहुलं यत्तु स्नायुमांसघनावृतम् । (१८।१)

छेद्यम् एव तदर्म स्यात् कृष्णमण्डलगं च यत् ॥ (१८।२)

विशुद्धवर्णमक्लिष्टं क्रियास्वक्षि गतक्लमम् । (१९।१)

छिन्ने ऽर्मणि भवेत् सम्यग् यथास्वम् अनुपद्रवम् ॥ (१९।२)

सिराजाले सिरा यास्तु कठिनास्ताश्च बुद्धिमान् । (२०।१)

उल्लिखेन्मण्डलाग्रेण बडिशेनावलम्बिताः ॥ (२०।२)

सिरासु पिडका जाता या न सिध्यन्ति भेषजैः । (२१।१)

अर्मवन्मण्डलाग्रेण तासां छेदनमिष्यते ॥ (२१।२)

रोगयोश्चैतयोः कार्यमर्मोक्तं प्रतिसारणम् । (२२।१)

विधिश्चापि यथादोषं लेखनद्रव्यसंभृतः ॥ (२२।२)

सन्धौ संस्वेद्य शस्त्रेण पर्वणीकां विचक्षणः । (२३।१)

उत्तरे च त्रिभागे च बडिशेनावलम्बिताम् ॥ (२३।२)

छिन्द्यात्ततो ऽर्धमग्रे स्यादश्रुनाडी ह्यतो ऽन्यथा । (२४।१)

प्रतिसारणमत्रापि सैन्धवक्षौद्रमिष्यते ॥ (२४।२)

लेखनीयानि चूर्णानि व्याधिशेषस्य भेषजम् । (२५।१)

शङ्खं समुद्रफेनं च मण्डूकीं च समुद्रजाम् ॥ (२५।२)

स्फटिकं कुरुविन्दं च प्रवालाश्मन्तकं तथा । (२६।१)

वैदूर्यं पुलकं मुक्ताम् अयस् ताम्ररजांसि च ॥ (२६।२)

समभागानि सम्पिष्य सार्धं स्रोतोञ्जनेन तु । (२७।१)

चूर्णाञ्जनं कारयित्वा भाजने मेषशृङ्गजे ॥ (२७।२)

संस्थाप्योभयतः कालमञ्जयेत् सततं बुधः । (२८।१)

अर्माणि पिडकां हन्यात् सिराजालानि तेन वै ॥ (२८।२)

अर्शस्तथा यच्च नाम्ना शुष्कार्शो ऽर्बुदम् एव च । (२९।१)

अभ्यन्तरं वर्त्मशया विधानं तेषु वक्ष्यते ॥ (२९।२)

वर्त्मोपस्वेद्य निर्भुज्य सूच्योत्क्षिप्य प्रयत्नतः । (३०।१)

मण्डलाग्रेण तीक्ष्णेन मूले भिन्द्याद्भिषग्वरः ॥ (३०।२)

ततः सैन्धवकासीसकृष्णाभिः प्रतिसारयेत् । (३१।१)

स्थिते च रुधिरे वर्त्म दहेत् सम्यक् शलाकया ॥ (३१।२)

क्षारेणावलिखेच्चापि व्याधिशेषो भवेद्यदि । (३२।१)

तीक्ष्णैरुभयतोभागैस्ततो दोषमधिक्षिपेत् ॥ (३२।२)

वितरेच्च यथादोषमभिष्यन्दक्रियाविधिम् । (३३।१)

शस्त्रकर्मण्युपरते मासं च स्यात् सुयन्त्रितः ॥ (३३।२)