अथातो दुन्दुभिस्वनीयं कल्पं व्याख्यास्यामः ॥ (१।१)

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ॥ (२।१)

धवाश्वकर्णशिरीषतिनिशपलाशपिचुमर्दपाटलिपारिभद्रकाम्रोदुम्बरकरहाटकार्जुनककुभसर्जकपीतनश्लेष्मातकाङ्कोठामलकप्रग्रहकुटजशमीकपित्थाश्मन्तकार्कचिरबिल्वमहावृक्षारुष्करारलुमधुकमधुशिग्रुशाकगोजीमूर्वाभूर्जतिल्वकेक्षुरकगोपघोण्टारिमेदानां भस्मान्याहृत्य गवां मूत्रेण क्षारकल्पेन परिस्राव्य विपचेत् दद्याच्चात्र पिप्पलीमूलतण्डुलीयकवराङ्गचोचमञ्जिष्ठाकरञ्जिकाहस्तिपिप्पलीमरिचविडङ्गगृहधूमानन्तासोमसरलाबाह्लीकगुहाकोशाम्र श्वेतसर्षपवरुणलवणप्लक्षनिचुलकवञ्जुलवक्रालवर्धमानपुत्रश्रेणीसप्तपर्णटुण्टुकैलवालुकनागदन्त्यतिविषाभयाभद्रदारुकुष्ठहरिद्रावचाचूर्णानि लोहानां च समभागानि ततः क्षारवदागतपाकमवतार्य लोहकुम्भे निदध्यात् ॥ (३।१)

अनेन दुन्दुभिं लिम्पेत् पताकां तोरणानि च । (४।१)

श्रवणाद्दर्शनात् स्पर्शात् विषात् संप्रतिमुच्यते ॥ (४।२)

एष क्षारागदो नाम शर्करास्वश्मरीषु च । (५।१)

अर्शःसु वातगुल्मेषु कासशूलोदरेषु च ॥ (५।२)

अजीर्णे ग्रहणीदोषे भक्तद्वेषे च दारुणे । (६।१)

शोफे सर्वसरे चापि देयः श्वासे च दारुणे ॥ (६।२)

सदा सर्वविषार्तानां सर्वथैवोपयुज्यते । (७।१)

एष तक्षकमुख्यानाम् अपि दर्पाङ्कुशो ऽगदः ॥ (७।२)

विडङ्गत्रिफलादन्तीभद्रदारुहरेणवः । (८।१)

तालीशपत्रमञ्जिष्ठाकेशरोत्पलपद्मकम् ॥ (८।२)

दाडिमं मालतीपुष्पं रजन्यौ सारिवे स्थिरे । (९।१)

प्रियङ्गुस्तगरं कुष्ठं बृहत्यौ चैलवालुकम् ॥ (९।२)

सचन्दनगवाक्षीभिर् एतैः सिद्धं विषापहम् । (१०।१)

सर्पिः कल्याणकं ह्येतद्ग्रहापस्मारनाशनम् ॥ (१०।२)

पाण्ड्वामयगरश्वासमन्दाग्निज्वरकासनुत् । (११।१)

शोषिणामल्पशुक्राणां वन्ध्यानां च प्रशस्यते ॥ (११।२)

अपामार्गस्य बीजानि शिरीषस्य च माषकान् । (१२।१)

श्वेते द्वे काकमाचीं च गवां मूत्रेण पेषयेत् ॥ (१२।२)

सर्पिरेतैस्तु संसिद्धं विषसंशमनं परम् । (१३।१)

अमृतं नाम विख्यातम् अपि संजीवयेन्मृतम् ॥ (१३।२)

चन्दनागुरुणी कुष्ठं तगरं तिलपर्णिकम् । (१४।१)

प्रपौण्डरीकं नलदं सरलं देवदारु च ॥ (१४।२)

भद्रश्रियं यवफलां भार्गीं नीलीं सुगन्धिकाम् । (१५।१)

कालेयकं पद्मकं च मधुकं नागरं जटाम् ॥ (१५।२)

पुंनागैलैलवालूनि गैरिकं ध्यामकं बलाम् । (१६।१)

तोयं सर्जरसं मांसीं शतपुष्पां हरेणुकाम् ॥ (१६।२)

तालीशपत्रं क्षुद्रैलां प्रियङ्गुं सकुटन्नटम् । (१७।१)

शिलापुष्पं सशैलेयं पत्रं कालानुसारिवाम् ॥ (१७।२)

कटुत्रिकं शीतशिवं काश्मर्यं कटुरोहिणीम् । (१८।१)

सोमराजीमतिविषां पृथ्विकामिन्द्रवारुणीम् ॥ (१८।२)

उशीरं वरुणं मुस्तं कुस्तुम्बुरु नखं तथा । (१९।१)

श्वेते हरिद्रे स्थौणेयं लाक्षां च लवणानि च ॥ (१९।२)

कुमुदोत्पलपद्मानि पुष्पं चापि तथार्कजम् । (२०।१)

चम्पकाशोकसुमनस्तिल्वकप्रसवानि च ॥ (२०।२)

पाटलीशाल्मलीशैलुशिरीषाणां तथैव च । (२१।१)

कुसुमं तृणमूल्याश्च सुरभीसिन्धुवारजम् ॥ (२१।२)

धवाश्वकर्णपार्थानां पुष्पाणि तिनिशस्य च । (२२।१)

गुग्गुलुं कुङ्कुमं बिम्बीं सर्पाक्षीं गन्धनाकुलीम् ॥ (२२।२)

एतत् संभृत्य संभारं सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् । (२३।१)

गोपित्तमधुसर्पिर्भिर् युक्तं शृङ्गे निधापयेत् ॥ (२३।२)

भग्नस्कन्धं विवृताक्षं मृत्योर् दंष्ट्रान्तरं गतम् । (२४।१)

अनेनागदमुख्येन मनुष्यं पुनराहरेत् ॥ (२४।२)

एषो ऽग्निकल्पं दुर्वारं क्रुद्धस्यामिततेजसः । (२५।१)

विषं नागपतेर्हन्यात् प्रसभं वासुकेर् अपि ॥ (२५।२)

महासुगन्धिनामायं पञ्चाशीत्यङ्गसंयुतः । (२६।१)

राजागदानां सर्वेषां राज्ञो हस्ते भवेत् सदा ॥ (२६।२)

स्नातानुलिप्तस्तु नृपो भवेत् सर्वजनप्रियः । (२७।१)

भ्राजिष्णुतां च लभते शत्रुमध्यगतो ऽपि सन् ॥ (२७।२)

उष्णवर्ज्यो विधिः कार्यो विषार्तानां विजानता । (२८।१)

मुक्त्वा कीटविषं तद्धि शीतेनाभिप्रवर्धते ॥ (२८।२)

अन्नपानविधावुक्तम् उपधार्य शुभाशुभम् । (२९।१)

शुभं देयं विषार्तेभ्यो विरुद्धेभ्यश्च वारयेत् ॥ (२९।२)

फाणितं शिग्रुसौवीरम् अजीर्णाध्यशनं तथा । (३०।१)

वर्जयेच्च समासेन नवधान्यादिकं गणम् ॥ (३०।२)

दिवास्वप्नं व्यवायं च व्यायामं क्रोधमातपम् । (३१।१)

सुरातिलकुलत्थांश्च वर्जयेद्धि विषातुरः ॥ (३१।२)

प्रसन्नदोषं प्रकृतिस्थधातुम् अन्नाभिकाङ्क्षं समसूत्रजिह्वम् । (३२।१)

प्रसन्नवर्णेन्द्रियचित्तचेष्टं वैद्यो ऽवगच्छेदविषं मनुष्यम् ॥ (३२।२)