अथातश्छायाविप्रतिपत्तिमध्यायं व्याख्यास्यामः ॥ (१।१)

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ॥ (२।१)

श्यावा लोहितिका नीला पीतिका वापि मानवम् । (३।१)

अभिद्रवन्ति यं छायाः स परासुर् असंशयम् ॥ (३।२)

ह्रीरपक्रमते यस्य प्रभाधृतिस्मृतिश्रियः । (४।१)

अकस्माद्यं भजन्ते वा स परासुर् असंशयम् ॥ (४।२)

यस्याधरौष्ठः पतितः क्षिप्तश्चोर्ध्वं तथोत्तरः । (५।१)

उभौ वा जाम्बवाभासौ दुर्लभं तस्य जीवितम् ॥ (५।२)

आरक्ता दशना यस्य श्यावा वा स्युः पतन्ति वा । (६।१)

खञ्जनप्रतिमा वापि तं गतायुषमादिशेत् ॥ (६।२)

कृष्णा स्तब्धावलिप्ता वा जिह्वा शूना च यस्य वै । (७।१)

कर्कशा वा भवेद्यस्य सो ऽचिराद् विजहात्यसून् ॥ (७।२)

कुटिला स्फुटिता वापि शुष्का वा यस्य नासिका । (८।१)

अवस्फूर्जति मग्ना वा न स जीवति मानवः ॥ (८।२)

संक्षिप्ते विषमे स्तब्धे रक्ते स्रस्ते च लोचने । (९।१)

स्यातां वा प्रस्रुते यस्य स गतायुर्नरो ध्रुवम् ॥ (९।२)

केशाः सीमन्तिनो यस्य संक्षिप्ते विनते भ्रुवौ । (१०।१)

लुनन्ति चाक्षिपक्ष्माणि सो ऽचिराद् याति मृत्यवे ॥ (१०।२)

नाहरत्यन्नमास्यस्थं न धारयति यः शिरः । (११।१)

एकाग्रदृष्टिर्मूढात्मा सद्यः प्राणान् जहाति सः ॥ (११।२)

बलवान् दुर्बलो वापि संमोहं यो ऽधिगच्छति । (१२।१)

उत्थाप्यमानो बहुशस्तं पक्वं भिषगादिशेत् ॥ (१२।२)

उत्तानः सर्वदा शेते पादौ विकुरुते च यः । (१३।१)

विप्रसारणशीलो वा न स जीवति मानवः ॥ (१३।२)

शीतपादकरोच्छ्वासश्छिन्नोच्छ्वासश् च यो भवेत् । (१४।१)

काकोच्छ्वासश्च यो मर्त्यस्तं धीरः परिवर्जयेत् ॥ (१४।२)

निद्रा न छिद्यते यस्य यो वा जागर्ति सर्वदा । (१५।१)

मुह्येद्वा वक्तुकामश्च प्रत्याख्येयः स जानता ॥ (१५।२)

उत्तरौष्ठं च यो लिह्याद् उत्कारांश्च करोति यः । (१६।१)

प्रेतैर् वा भाषते सार्धं प्रेतरूपं तमादिशेत् ॥ (१६।२)

खेभ्यः सरोमकूपेभ्यो यस्य रक्तं प्रवर्तते । (१७।१)

पुरुषस्याविषार्तस्य सद्यो जह्यात् स जीवितम् ॥ (१७।२)

वाताष्ठीला तु हृदये यस्योर्ध्वम् अनुयायिनी । (१८।१)

रुजान्नविद्वेषकरी स परासुर् असंशयम् ॥ (१८।२)

अनन्योपद्रवकृतः शोफः पादसमुत्थितः । (१९।१)

पुरुषं हन्ति नारीं तु मुखजो गुह्यजो द्वयम् ॥ (१९।२)

अतिसारो ज्वरो हिक्का छर्दिः शूनाण्डमेढ्रता । (२०।१)

श्वासिनः कासिनो वापि यस्य तं क्षीणमादिशेत् ॥ (२०।२)

स्वेदो दाहश् च बलवान् हिक्का श्वासश् च मानवम् । (२१।१)

बलवन्तम् अपि प्राणैर् वियुञ्जन्ति न संशयः ॥ (२१।२)

श्यावा जिह्वा भवेद्यस्य सव्यं चाक्षि निमज्जति । (२२।१)

मुखं च जायते पूति यस्य तं परिवर्जयेत् ॥ (२२।२)

वक्त्रमापूर्यते ऽश्रुभिः स्विद्यतश्चरणावुभौ । (२३।१)

चक्षुश्चाकुलतां याति यमराष्ट्रं गमिष्यतः ॥ (२३।२)

अतिमात्रं लघूनि स्युर्गात्राणि गुरुकाणि वा । (२४।१)

यस्याकस्मात् स विज्ञेयो गन्ता वैवस्वतालयम् ॥ (२४।२)

पङ्कमत्स्यवसातैलघृतगन्धांश् च ये नराः । (२५।१)

मृष्टगन्धांश् च ये वान्ति गन्तारस्ते यमालयम् ॥ (२५।२)

यूका ललाटमायान्ति बलिं नाश्नन्ति वायसाः । (२६।१)

येषां वापि रतिर्नास्ति यातारस्ते यमालयम् ॥ (२६।२)

ज्वरातिसारशोफाः स्युर्यस्यान्योन्यावसादिनः । (२७।१)

प्रक्षीणबलमांसस्य नासौ शक्यश्चिकित्सितुम् ॥ (२७।२)

क्षीणस्य यस्य क्षुत्तृष्णे हृद्यैर् मिष्टैर् हितैस्तथा । (२८।१)

न शाम्यतो ऽन्नपानैश् च तस्य मृत्युरुपस्थितः ॥ (२८।२)

प्रवाहिका शिरःशूलं कोष्ठशूलं च दारुणम् । (२९।१)

पिपासा बलहानिश् च तस्य मृत्युरुपस्थितः ॥ (२९।२)

विषमेणोपचारेण कर्मभिश् च पुराकृतैः । (३०।१)

अनित्यत्वाच्च जन्तूनां जीवितं निधनं व्रजेत् ॥ (३०।२)

गेइस्तेर् बेड़ल्लेन् क्रन्केन्प्रेता भूताः पिशाचाश्च रक्षांसि विविधानि च । (३१।१)

मरणाभिमुखं नित्यम् उपसर्पन्ति मानवम् ॥ (३१।२)

तानि भेषजवीर्याणि प्रतिघ्नन्ति जिघांसया । (३२।१)

तस्मान् मोघाः क्रियाः सर्वा भवन्त्येव गतायुषाम् ॥ (३२।२)