ऋषय ऊचुः । (१।१)

बहुभिर् धारिणी भुक्ता भूपालैः श्रूयते पुरा । (१।२)

पार्थिवाः पृथिवीयोगात् पृथिवी कस्य योगतः ॥ (१।३)

किमर्थं च कृता संज्ञा भूमेः किं पारिभाषिकी । (२।१)

गौर् इतीयं च विख्याता सूत कस्माद् ब्रवीहि नः ॥ (२।२)

सूत उवाच । (३।१)

वंशे स्वायम्भुवस्यासीद् अङ्गो नाम प्रजापतिः । (३।२)

मृत्योस्तु दुहिता तेन परिणीता सुदुर्मुखा ॥ (३।३)

सुनीथा नाम तस्यास्तु वेनो नाम सुतः पुरा । (४।१)

अधर्मनिरतश्चासीद् बलवान् वसुधाधिपः ॥ (४।२)

लोके ऽप्यधर्मकृज्जातः परभार्यापहारकः । (५।१)

धर्माचारस्य सिद्ध्यर्थं जगतोऽथ महर्षिभिः ॥ (५।२)

अनुनीतोऽपि न ददाव् अनुज्ञां स यदा ततः । (६।१)

शापेन मारयित्वैनम् अराजकभयार्दिताः ॥ (६।२)

ममन्थुर् ब्राह्मणास्तस्य बलाद्देहमकल्मषाः । (७।१)

तत्कायान्मथ्यमानात्तु निपेतुर्म्लेच्छजातयः ॥ (७।२)

शरीरे मातुरंशेन कृष्णाञ्जनसमप्रभाः । (८।१)

पितुरंशस्य चांशेन धार्मिको धर्मचारिणः ॥ (८।२)

उत्पन्नो दक्षिणाद्धस्तात् सधनुः सशरो गदी । (९।१)

दिव्यतेजोमयवपुः सरत्नकवचाङ्गदः ॥ (९।२)

पृथोरेवाभवद्यत्नात् ततः पृथुरजायत । (१०।१)

स विप्रैरभिषिक्तोऽपि तपः कृत्वा सुदारुणम् ॥ (१०।२)

विष्णोर्वरेण सर्वस्य प्रभुत्वम् अगमत् पुनः । (११।१)

निःस्वाध्यायवषट्कारं निर्धर्मं वीक्ष्य भूतलम् ॥ (११।२)

दग्धुमेवोद्यतः कोपाच्छरेणामितविक्रमः । (१२।१)

ततो गोरूपम् आस्थाय भूः पलायितुम् उद्यता ॥ (१२।२)

पृष्ठतोऽनुगतस्तस्याः पृथुर्दीप्तशरासनः । (१३।१)

ततः स्थित्वैकदेशे तु किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ (१३।२)

पृथुर् अप्यवदद् वाक्यम् ईप्सितं देहि सुव्रते । (१४।१)

सर्वस्य जगतः शीघ्रं स्थावरस्य चरस्य च ॥ (१४।२)

तथैव साब्रवीद् भूमिर् दुदोह स नराधिपः । (१५।१)

स्वके पाणौ पृथुर्वत्सं कृत्वा स्वायम्भुवं मनुम् ॥ (१५।२)

तदन्नमभवच्छुद्धं प्रजा जीवन्ति येन वै । (१६।१)

ततस्तु ऋषिभिर्दुग्धा वत्सः सोमस्तदाभवत् ॥ (१६।२)

दोग्धा बृहस्पतिरभूत् पात्रं वेदस् तपो रसः । (१७।१)

देवैश्च वसुधा दुग्धा दोग्धा मित्रस्तदाभवत् ॥ (१७।२)

इन्द्रो वत्सः समभवत् क्षीरमूर्जस्करं बलम् । (१८।१)

देवानां काञ्चनं पात्रं पितॄणां राजतं तथा ॥ (१८।२)

अन्तकश्चाभवद्दोग्धा यमो वत्सः स्वधा रसः । (१९।१)

अलाबुपात्रं नागानां तक्षको वत्सको ऽभवत् ॥ (१९।२)

विषं क्षीरं ततो दोग्धा धृतराष्ट्रो ऽभवत्पुनः । (२०।१)

असुरैरपि दुग्धेयमायसे शक्रपीडिनीम् ॥ (२०।२)

पात्रे मायाम् अभूद् वत्सः प्राह्लादिस् तु विरोचनः । (२१।१)

दोग्धा द्विमूर्धा तत्रासीन्माया येन प्रवर्तिता ॥ (२१।२)

यक्षैश्च वसुधा दुग्धा पुरान्तर्धानम् ईप्सुभिः । (२२।१)

कृत्वा वैश्रवणं वत्समामपात्रे महीपते ॥ (२२।२)

प्रेतरक्षोगणैर्दुग्धा धरा रुधिरमुल्बणम् । (२३।१)

रौप्यनाभोऽभवद्दोग्धा सुमाली वत्स एव तु ॥ (२३।२)

गन्धर्वैश्च पुरा दुग्धा वसुधा साप्सरोगणैः । (२४।१)

वत्सं चैत्ररथं कृत्वा गन्धान्पद्मदले तथा ॥ (२४।२)

दोग्धा वररुचिर्नाम नाट्यवेदस्य पारगः । (२५।१)

गिरिभिर्वसुधा दुग्धा रत्नानि विविधानि च ॥ (२५।२)

औषधानि च दिव्यानि दोग्धा मेरुर् महाचलः । (२६।१)

वत्सो ऽभूद्धिमवांस् तत्र पात्रं शैलमयं पुनः ॥ (२६।२)

वृक्षैश्च वसुधा दुग्धा क्षीरं छिन्नप्ररोहणम् । (२७।१)

पालाशपात्रे दोग्धा तु शालः पुष्पलताकुलः ॥ (२७।२)

प्लक्षोऽभवत्ततो वत्सः सर्ववृक्षो धनाधिपः । (२८।१)

एवमन्यैश्च वसुधा तदा दुग्धा यथेप्सितम् ॥ (२८।२)

आयुर् धनानि सौख्यं च पृथौ राज्यं प्रशासति । (२९।१)

न दरिद्रस्तदा कश्चिन्न रोगी न च पापकृत् ॥ (२९।२)

नोपसर्गभयं किंचित्पृथौ राजनि शासति । (३०।१)

नित्यं प्रमुदिता लोका दुःखशोकविवर्जिताः ॥ (३०।२)

धनुष्कोट्या च शैलेन्द्रानुत्सार्य स महाबलः । (३१।१)

भुवस्तलं समं चक्रे लोकानां हितकाम्यया ॥ (३१।२)

न पुरग्रामदुर्गाणि न चायुधधरा नराः । (३२।१)

क्षयातिशयदुःखं च नार्थशास्त्रस्य चादरः ॥ (३२।२)

धैर्यवासना लोकाः पृथौ राज्यं प्रशासति । (३३।१)

कथितानि च पात्राणि यत्क्षीरं च मया तव ॥ (३३।२)

येषां यत्र रुचिस्तत्तद्देयं तेभ्यो विजानता । (३४।१)

यज्ञश्राद्धेषु सर्वेषु मया तुभ्यं निवेदितम् ॥ (३४।२)

दुहितृत्वं गता यस्मात् पृथोर्धर्मवतो मही । (३५।१)

तदानुरागयोगाच्च पृथिवी विश्रुता बुधैः ॥ (३५।२)