शौनक उवाच । (१।१)

एवमुक्तः स राजर्षिः काव्यं स्मृत्वा महाव्रतम् । (१।२)

संक्रामयामास जरां तदा पुत्रे महात्मनि ॥ (१।३)

पौरवेणाथ वयसा ययातिर्नहुषात्मजः । (२।१)

प्रीतियुक्तो नरश्रेष्ठश्चचार विषयान्प्रियान् ॥ (२।२)

यथाकामं यथोत्साहं यथाकालं यथासुखम् । (३।१)

धर्माविरुद्धान्राजेन्द्रो यथार्हति स एव हि ॥ (३।२)

देवान् अतर्पयद् यज्ञैः श्राद्धैरपि पितामहान् । (४।१)

दीनाननुग्रहैरिष्टैः कामैश्च द्विजसत्तमान् ॥ (४।२)

अतिथीनन्नपानैश्च विशश्च प्रतिपालनैः । (५।१)

आनृशंस्येन शूद्रांश्च दस्यून्निग्रहणेन च ॥ (५।२)

धर्मेण च प्रजाः सर्वा यथावद् अनुरञ्जयन् । (६।१)

ययातिः पालयामास साक्षादिन्द्र इवापरः ॥ (६।२)

स राजा सिंहविक्रान्तो युवा विषयगोचरः । (७।१)

अविरोधेन धर्मस्य चचार सुखमुत्तमम् ॥ (७।२)

स सम्प्राप्य शुभान्कामांस्तृप्तः खिन्नश्च पार्थिवः । (८।१)

कालं वर्षसहस्रान्तं सस्मार मनुजाधिपः ॥ (८।२)

परिचिन्त्य स कालज्ञः कलाकाष्ठाश्च वीर्यवान् । (९।१)

पूर्णम् मत्वा ततः कालं पूरुं पुत्रमुवाच ह ॥ (९।२)

न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति । (१०।१)

हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ॥ (१०।२)

यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः । (११।१)

नालमेकस्य तत्सर्वमिति मत्वा शमं व्रजेत् ॥ (११।२)

यथासुखं यथोत्साहं यथाकाममरिंदम । (१२।१)

सेविता विषयाः पुत्र यौवनेन मया तव ॥ (१२।२)

पूरो प्रीतोऽस्मि भद्रं ते गृहाणेदं स्वयौवनम् । (१३।१)

राज्यं चैव गृहाणेदं त्वं हि मे प्रियकृत्सुतः ॥ (१३।२)

शौनक उवाच । (१४।१)

प्रतिपेदे जरां राजा ययातिर्नाहुषस्तदा । (१४।२)

यौवनं प्रतिपेदे स पूरुः स्वं पुनरात्मनः ॥ (१४।३)

अभिषेक्तुकामं च नृपं पूरुं पुत्रं कनीयसम् । (१५।१)

ब्राह्मणप्रमुखा वर्णा इदं वचनमब्रुवन् ॥ (१५।२)

कथं शुक्रस्य दौहित्रं देवयान्याः सुतं प्रभो । (१६।१)

ज्येष्ठं यदुमतिक्रम्य राज्यं पूरोः प्रदास्यसि ॥ (१६।२)

ज्येष्ठो यदुस्तव सुतस्तुर्वसुस्तदनन्तरम् । (१७।१)

शर्मिष्ठायाः सुतो द्रुह्युस् तथानुः पूरुरेव च ॥ (१७।२)

कथं ज्येष्ठमतिक्रम्य कनीयान् राज्यमर्हति । (१८।१)

एतत्संबोधयामस्त्वां स्वधर्ममनुपालय ॥ (१८।२)

ययातिरुवाच । (१९।१)

ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः । (१९।२)

ज्येष्ठं प्रति यतो राज्यं न देयं मे कथंचन ॥ (१९।३)

मम ज्येष्ठेन यदुना नियोगो नानुपालितः । (२०।१)

प्रतिकूलः पितुर्यश्च न स पुत्रः सतां मतः ॥ (२०।२)

मातापित्रोर्वचनकृद्धितः पथ्यश्च यः सुतः । (२१।१)

स पुत्रः पुत्रवद्यश्च वर्तते पितृमातृषु ॥ (२१।२)

यदुनाहमवज्ञातस्तथा तुर्वसुनापि वा । (२२।१)

द्रुह्युणा चानुना चैवमप्यवज्ञा कृता भृशम् ॥ (२२।२)

पूरुणा मे कृतं वाक्यं मानितं च विशेषतः । (२३।१)

कनीयान्मम दायादो जरा येन धृता मम ॥ (२३।२)

मम कामः स च कृतः पूरुणा पुत्ररूपिणा । (२४।१)

शुक्रेण च वरो दत्तः काव्येनोशनसा स्वयम् ॥ (२४।२)

पुत्रो यस्त्वानुवर्तेत स राजा पृथिवीपतिः । (२५।१)

भवन्तः प्रतिजानन्तु पूरू राज्येऽभिषिच्यताम् ॥ (२५।२)

प्रकृतय ऊचुः । (२६।१)

यः पुत्रो गुणसम्पन्नो मातापित्रोर्हितः सदा । (२६।२)

सर्वं सो ऽर्हति कल्याणं कनीयानपि स प्रभुः ॥ (२६।३)

अर्हं पूरोरिदं राज्यं यः प्रियः प्रियकृत् तव । (२७।१)

वरदानेन शुक्रस्य न शक्यं वक्तुमुत्तरम् ॥ (२७।२)

शौनक उवाच । (२८।१)

पौरजानपदैस् तुष्टैरित्युक्तो नाहुषस्तदा । (२८।२)

अभिषिच्य ततः पूरुं राज्ये स्वसुतमात्मजम् ॥ (२८।३)

दत्त्वा च पूरवे राज्यं वनवासाय दीक्षितः । (२९।१)

पुरात्स निर्ययौ राजा ब्राह्मणैस्तापसैः सह ॥ (२९।२)

यदोस्तु यादवा जातास् तुर्वसोर्यवनाः सुताः । (३०।१)

द्रुह्योश्चैव सुता भोजा अनोस्तु म्लेच्छजातयः ॥ (३०।२)

पूरोस्तु पौरवो वंशो यत्र जातोऽसि पार्थिव । (३१।१)

इदं वर्षसहस्रात्तु राज्यं कुरुकुलागतम् ॥ (३१।२)