सूत उवाच । (१।१)

प्रमथैः समरे भिन्नास्त्रैपुरास्ते सुरारयः । (१।२)

पुरं प्रविविशुर्भीताः प्रमथैर्भग्नगोपुरम् ॥ (१।३)

शीर्णदंष्ट्रा यथा नागा भग्नशृङ्गा यथा वृषाः । (२।१)

यथा विपक्षाः शकुना नद्यः क्षीणोदका यथा ॥ (२।२)

मृतप्रायास्तथा दैत्या दैवतैर्विकृताननाः । (३।१)

बभूवुस्ते विमनसः कथं कार्यमिति ब्रुवन् ॥ (३।२)

अथ तान्म्लानमनसस्तदा तामरसाननः । (४।१)

उवाच दैत्यो दैत्यानां परमाधिपतिर्मयः ॥ (४।२)

कृत्वा युद्धानि घोराणि प्रमथैः सह सामरैः । (५।१)

तोषयित्वा तथा युद्धे प्रमथानमरैः सह ॥ (५।२)

यूयं यत्प्रथमं दैत्याः पश्चाच्च बलपीडिताः । (६।१)

प्रविष्टा नगरं त्रासात्प्रमथैर्भृशमर्दिताः ॥ (६।२)

अप्रियं क्रियते व्यक्तं देवैर्नास्त्यत्र संशयः । (७।१)

यत्र नाम महाभागाः प्रविशन्ति गिरेर्वनम् ॥ (७।२)

अहो हि कालस्य बलमहो कालो हि दुर्जयः । (८।१)

यत्रेदृशस्य दुर्गस्य उपरोधो ऽवमागतः ॥ (८।२)

मये विवदमाने तु नर्दमान इवाम्बुदे । (९।१)

बभूवुर्निष्प्रभा दैत्या ग्रहा इन्दूदये यथा ॥ (९।२)

वापीपालास्ततोऽभ्येत्य नभः काल इवाम्बुदाः । (१०।१)

मयमाहुर्यमप्रख्यं साञ्जलिप्रग्रहाः स्थिताः ॥ (१०।२)

या सामृतरसा गूढा वापी वै निर्मिता त्वया । (११।१)

समाकुलोत्पलवना समीनाकुलपङ्कजा ॥ (११।२)

पीता सा वृषरूपेण केनचिद्दैत्यनायक । (१२।१)

वापी सा साम्प्रतं दृष्टा मृतसंज्ञा इवाङ्गना ॥ (१२।२)

वापीपालवचः श्रुत्वा मयोऽसौ दानवप्रभुः । (१३।१)

कष्टमित्यसकृत्प्रोच्य दितिजानिदमब्रवीत् ॥ (१३।२)

मया मायाबलकृता वापी पीता त्वियं यदि । (१४।१)

विनष्टाः स्म न संदेहस्त्रिपुरं दानवा गतम् ॥ (१४।२)

निहतान्निहतान्दैत्यान् आजीवयति दैवतैः । (१५।१)

पीता वा यदि वा वापी पीता वै पीतवाससा ॥ (१५।२)

कोऽन्यो मन्मायया गुप्तां वापीम् अमृततोयिनीम् । (१६।१)

पास्यते विष्णुमजितं वर्जयित्वा गदाधरम् ॥ (१६।२)

सुगुह्यम् अपि दैत्यानां नास्त्यस्याविदितं भुवि । (१७।१)

यत्र मद्वरकौशल्यं विज्ञातं न वृतं बुधैः ॥ (१७।२)

समोऽयं रुचिरो देशो निर्द्रुमो निर्द्रुमाचलः । (१८।१)

नवाम्भःपूरितं कृत्वा बाधन्तेऽस्मान्मरुद्गणाः ॥ (१८।२)

ते यूयं यदि मन्यध्वं सागरोपरिधिष्ठिताः । (१९।१)

प्रमथानां महावेगं सहामः श्वसनोपमम् ॥ (१९।२)

एतेषां च समारम्भास्तस्मिन्सागरसम्प्लवे । (२०।१)

निरुत्साहा भविष्यन्ति एतद्रथपथावृताः ॥ (२०।२)

युध्यतां निघ्नतां शत्रून्भीतानां च द्रविष्यताम् । (२१।१)

सागरोऽम्बरसंकाशः शरणं नो भविष्यति ॥ (२१।२)

इत्युक्त्वा स मयो दैत्यो दैत्यानामधिपस्तदा । (२२।१)

त्रिपुरेण ययौ तूर्णं सागरं सिन्धुबान्धवम् ॥ (२२।२)

सागरे जलगम्भीर उत्पपात पुरं वरम् । (२३।१)

अवतस्थुः पुराण्येव गोपुराभरणानि च ॥ (२३।२)

अपक्रान्ते तु त्रिपुरे त्रिपुरारिस्त्रिलोचनः । (२४।१)

पितामहमुवाचेदं वेदवादविशारदम् ॥ (२४।२)

पितामह दृढं भीता भगवन्दानवा हि नः । (२५।१)

विपुलं सागरं ते तु दानवाः समुपाश्रिताः ॥ (२५।२)

यत एव हि ते यातास्त्रिपुरेण तु दानवाः । (२६।१)

तत एव रथं तूर्णं प्रापयस्व पितामह ॥ (२६।२)

सिंहनादं ततः कृत्वा देवा देवरथं च तम् । (२७।१)

परिवार्य ययुर्हृष्टाः सायुधाः पश्चिमोदधिम् ॥ (२७।२)

ततोऽमरामरगुरुं परिवार्य भवं हरम् । (२८।१)

नर्दयन्तो ययुस्तूर्णं सागरं दानवालयम् ॥ (२८।२)

अथ चारुपताकभूषितं पटहाडम्बरशङ्खनादितम् । (२९।१)

त्रिपुरमभिसमीक्ष्य देवता विविधबला ननदुर्यथा घनाः ॥ (२९।२)

अमरवरपुरेऽपि दारुणो जलधररावमृदङ्गगह्वरः । (३०।१)

दनुतनयनिनादमिश्रितः प्रतिनिधिसंक्षुभिताणवोपमः ॥ (३०।२)

अथ भुवनपतिर्गतिः सुराणाम् अरिमृगयाम् अददात्सुलब्धबुद्धिः । (३१।१)

त्रिदशगणपतिर्ह्युवाच शक्रं त्रिपुरगतं सहसा निरीक्ष्य शत्रुम् ॥ (३१।२)

त्रिदशगणपते निशामयैतत्त्रिपुरनिकेतनं दानवाः प्रविष्टाः । (३२।१)

यमवरुणकुबेरषण्मुखैस्तत्सह गणपैरपि हन्मि तावदेव ॥ (३२।२)

विहितपरबलाभिघातभूतं व्रज जलधेस्तु यतः पुराणि तस्थुः । (३३।१)

स रथवरगतो भवः समर्थो ह्युदधिमगात्त्रिपुरं पुनर्निहन्तुम् ॥ (३३।२)

इति परिगणयन्तो दितेः सुता ह्यवतस्थुर्लवणार्णवोपरिष्टात् । (३४।१)

अभिभवत्रिपुरं सदानवेन्द्रं शरवर्षैर्मुसलैश्च वज्रमिश्रैः ॥ (३४।२)

अहमपि रथवर्यमास्थितः सुरवरवर्य भवेय पृष्ठतः । (३५।१)

असुरवरवधार्थमुद्यतानां प्रतिविदधामि सुखाय तेऽनघ ॥ (३५।२)

इति भववचनप्रचोदिते दशशतनयनवपुः समुद्यतः । (३६।१)

त्रिपुरपुरजिघांसया हरिः प्रविकसिताम्बुजलोचनो ययौ ॥ (३६।२)