अष्टक उवाच । (१।१)

यदा वसन्नन्दने कामरूपे संवत्सराणामयुतं शतानाम् । (१।२)

किंकारणं कार्तयुगप्रधान हित्वा तद्वै वसुधाम् अन्वपद्यः ॥ (१।३)

ययातिरुवाच । (२।१)

ज्ञातिः सुहृत्स्वजनो यो यथेह क्षीणे वित्ते त्यज्यते मानवैर्हि । (२।२)

तथा स्वर्गे क्षीणपुण्यं मनुष्यं त्यजन्ति सद्यः खेचरा देवसंघाः ॥ (२।३)

अष्टक उवाच । (३।१)

कथं तस्मिन्क्षीणपुण्या भवन्ति संमुह्यते मे ऽत्र मनोऽतिमात्रम् । (३।२)

किंविशिष्टाः कस्य धामोपयान्ति तद्वै ब्रूहि क्षेत्रवित्त्वं मतो मे ॥ (३।३)

ययातिरुवाच । (४।१)

इमं भौमं नरकं ते पतन्ति लालप्यमाना नरदेव सर्वे । (४।२)

ते कङ्कगोमायुपलाशनार्थं क्षितौ विवृद्धिं बहुधा प्रयान्ति ॥ (४।३)

तस्माद् एवं वर्जनीयं नरेन्द्र दुष्टं लोके गर्हणीयं च कर्म । (५।१)

आख्यातं ते पार्थिव सर्वमेतद्भूयश्चेदानीं वद किं ते वदामि ॥ (५।२)

अष्टक उवाच । (६।१)

यदा तु तांस् ते वितुदन्ते वयांसि तथा गृध्राः शितिकण्ठाः पतंगाः । (६।२)

कथं भवन्ति कथमाभवन्ति त्वत्तो भौमं नरकमहं शृणोमि ॥ (६।३)

ययातिरुवाच । (७।१)

ऊर्ध्वं देहात्कर्मणो जृम्भमाणाद्व्यक्तं पृथिव्याम् अनुसंचरन्ति । (७।२)

इमं भौमं नरकं ते पतन्ति नावेक्षन्ते वर्षपूगाननेकान् ॥ (७।३)

षष्टिं सहस्राणि पतन्ति व्योम्नि तथाशीतिं चैव तु वत्सराणाम् । (८।१)

तान्वै नुदन्ते प्रपतन्तः प्रयातान्भीमा भौमा राक्षसास् तीक्ष्णदंष्ट्राः ॥ (८।२)

अष्टक उवाच । (९।१)

यदेतांस्ते संपततस्तुदन्ति भीमा भौमा राक्षसास्तीक्ष्णदंष्ट्राः । (९।२)

कथं भवन्ति कथमाभवन्ति कथंभूता गर्भभूता भवन्ति ॥ (९।३)

ययातिरुवाच । (१०।१)

असृग्रेतः पुष्परसानुयुक्तमन्वेति सद्यः पुरुषेण सृष्टम् । (१०।२)

तव तरया रज आपद्यते च स गर्भभूतः समुपैति तत्र ॥ (१०।३)

वनस्पतीन् ओषधींश्चाविशन्ति अपो वायुं पृथिवीं चान्तरिक्षम् । (११।१)

चतुष्पदं द्विपदं चापि सर्व एवंभूता गर्भभूता भवन्ति ॥ (११।२)

अष्टक उवाच । (१२।१)

अन्यद्वपुर्विदधातीह गर्भ उताहोस्वित्स्वेन कामेन याति । (१२।२)

आपद्यमानो नरयोनिमेतामाचक्ष्व मे संशयात्पृच्छतस्त्वम् ॥ (१२।३)

शरीरदेहादिसमुच्छ्रयं च चक्षुःश्रोत्रे लभते केन संज्ञाम् । (१३।१)

एतत्सर्वं तात आचक्ष्व पृष्टः क्षेत्रज्ञं त्वां मन्यमाना हि सर्वे ॥ (१३।२)

ययातिरुवाच । (१४।१)

वायुः समुत्कर्षति गर्भयोनिमृतौ रेतः पुष्परसानुयुक्तम् । (१४।२)

स तत्र तन्मात्रकृताधिकारः क्रमेण संवर्धयतीह गर्भम् ॥ (१४।३)

स जायमानोऽथ गृहीतमात्रः संज्ञामधिष्ठाय ततो मनुष्यः । (१५।१)

स श्रोत्राभ्यां वेदयतीह शब्दं स वै रूपं पश्यति चक्षुषा च ॥ (१५।२)

घ्राणेन गन्धं जिह्वयाथो रसं च त्वचा स्पर्शं मनसा देवभावम् । (१६।१)

इत्यष्टकेहोपचितं हि विद्धि महात्मनः प्राणभृतः शरीरे ॥ (१६।२)

अष्टक उवाच । (१७।१)

यः संस्थितः पुरुषो दह्यते वा निखन्यते वापि निकृष्यते वा । (१७।२)

अभावभूतः स विनाशमेत्य केनात्मानं चेतयते पुरस्तात् ॥ (१७।३)

ययातिरुवाच । (१८।१)

हित्वा सो ऽसून् सुप्तवन्निष्ठितत्वात् पुरोधाय सुकृतं दुष्कृतं च । (१८।२)

अन्यां योनिं पुण्यपापानुसारां हित्वा देहं भजते राजसिंह ॥ (१८।३)

पुण्यां योनिं पुण्यकृतो विशन्ति पापां योनिं पापकृतो व्रजन्ति । (१९।१)

कीटाः पतंगाश्च भवन्ति पापान्न मे विवक्षास्ति महानुभाव ॥ (१९।२)

चतुष्पदा द्विपदाः पक्षिणश्च तथाभूता गर्भभूता भवन्ति । (२०।१)

आख्यातमेतन्निखिलं हि सर्वं भूयस्तु किं पृच्छसि राजसिंह ॥ (२०।२)

अष्टक उवाच । (२१।१)

किं स्वित्कृत्वा लभते तात संज्ञां मर्त्यः श्रेष्ठां तपसा विद्यया वा । (२१।२)

तन्मे पृष्टः शंस सर्वं यथावच्छुभांल्लोकान् येन गच्छेत् क्रमेण ॥ (२१।३)

ययातिरुवाच । (२२।१)

तपश्च दानं च शमो दमश्च ह्रीर् आर्जवं सर्वभूतानुकम्पा । (२२।२)

स्वर्गस्य लोकस्य वदन्ति सन्तो द्वाराणि सप्तैव महान्ति पुंसाम् ॥ (२२।३)

सर्वाणि चैतानि यथोदितानि तपःप्रधानान्यभिमर्षकेण । (२३।१)

नश्यन्ति मानेन तमोऽभिभूताः पुंसः सदैवेति वदन्ति सन्तः ॥ (२३।२)

अधीयानः पण्डितं मन्यमानो यो विद्यया हन्ति यशः परस्य । (२४।१)

तस्यान्तवन्तः पुरुषस्य लोका न चास्य तद्ब्रह्मफलं ददाति ॥ (२४।२)

चत्वारि कर्माणि भयंकराणि भयं प्रयच्छन्त्ययथाकृतानि । (२५।१)

मानाग्निहोत्रमुत मानमौनं मानेनाधीतमुत मानयज्ञः ॥ (२५।२)

न मान्यमानो मुदमाददीत न संतापं प्राप्नुयाच्चावमानात् । (२६।१)

सन्तः सतः पूजयन्तीह लोके नासाधवः साधुबुद्धिं लभन्ते ॥ (२६।२)

इति दद्यादिति यजेदित्यधीयीत मे श्रुतम् । (२७।१)

इत्येतान्यभयान्याहुस् तान्य् अवर्ज्यानि नित्यशः ॥ (२७।२)

येनाश्रयं वेदयन्ते पुराणं मनीषिणो मानसे मानयुक्तम् । (२८।१)

तन्निःश्रेयस् तेन संयोगमेत्य परां शान्तिं प्राप्नुयुः प्रेत्य चेह ॥ (२८।२)