ऋषय ऊचुः । (१।१)

किमर्थं तद्वनं दग्धमापवस्य महात्मनः । (१।२)

कार्तवीर्येण विक्रम्य सूत प्रब्रूहि तत्त्वतः ॥ (१।३)

रक्षिता स तु राजर्षिः प्रजानामिति नः श्रुतम् । (२।१)

स कथं रक्षिता भूत्वा अदहत्तत्तपोवनम् ॥ (२।२)

सूत उवाच । (३।१)

आदित्यो द्विजरूपेण कार्तवीर्यमुपस्थितः । (३।२)

तृप्तिमेकां प्रयच्छस्व आदित्योऽहं नरेश्वर ॥ (३।३)

राजोवाच । (४।१)

भगवन्केन तृप्तिस्ते भवत्येव दिवाकर । (४।२)

कीदृशं भोजनं दद्मि हुत्वा तु विदधाम्यहम् ॥ (४।३)

आदित्य उवाच । (५।१)

स्थावरं देहि मे सर्वमाहारं ददतां वर । (५।२)

तेन तृप्तो भवेयं वै सा मे तृप्तिर्हि पार्थिव ॥ (५।३)

कार्तवीर्य उवाच । (६।१)

न शक्याः स्थावराः सर्वे तेजसा च बलेन च । (६।२)

निर्दग्धुं तपतां श्रेष्ठ तेन त्वां प्रणमाम्यहम् ॥ (६।३)

आदित्य उवाच । (७।१)

तुष्टस्ते ऽहं शरान्दद्मि अक्षयान्सर्वतोमुखान् । (७।२)

ये प्रक्षिप्ता ज्वलिष्यन्ति मम तेजःसमन्विताः ॥ (७।३)

आविष्टा मम तेजोभिः शोषयिष्यन्ति स्थावरान् । (८।१)

शुष्कान् भस्मीकरिष्यन्ति तेन तृप्तिर्नराधिप ॥ (८।२)

सूत उवाच । (९।१)

ततः शरांस्तदादित्यस्त्वर्जुनाय प्रयच्छत । (९।२)

ततो ददाह सम्प्राप्तान् स्थावरान् सर्वमेव च ॥ (९।३)

ग्रामांस्तथाश्रमांश्चैव घोषाणि नगराणि च । (१०।१)

तपोवनानि रम्याणि वनान्युपवनानि च ॥ (१०।२)

एवं प्राचीमन्वदहत्ततः सर्वां स दक्षिणाम् । (११।१)

निर्वृक्षा निस्तृणा भूमिर्हता घोरेण तेजसा ॥ (११।२)

एतस्मिन्नेव काले तु आपवो जलमास्थितः । (१२।१)

दश वर्षसहस्राणि तत्रास्ते स महानृषिः ॥ (१२।२)

पूर्णे व्रते महातेजा उदतिष्ठंस्तपोधनः । (१३।१)

सो ऽपश्यदाश्रमं दग्धमर्जुनेन महामुनिः ॥ (१३।२)

क्रोधाच्छशाप राजर्षिं कीर्तितं वो यथा मया । (१४।१)

क्रोष्टोः शृणुत राजर्षेर् वंशमुत्तमपौरुषम् ॥ (१४।२)

यस्यान्ववाये सम्भूतो विष्णुर्वृष्णिकुलोद्वहः । (१५।१)

क्रोष्टोरेवाभवत्पुत्रो वृजिनीवान् महारथः ॥ (१५।२)

वृजिनीवतश्च पुत्रोऽभूत् स्वाहो नाम महाबलः । (१६।१)

स्वाहपुत्रो ऽभवद् राजन् रुषङ्गुर् वदतां वरः ॥ (१६।२)

स तु प्रसूतिमिच्छन् वै रुषङ्गुः सौम्यमात्मजम् । (१७।१)

चित्रश्चित्ररथश्चास्य पुत्रः कर्मभिरन्वितः ॥ (१७।२)

अथ चैत्ररथिवीरो जज्ञे विपुलदक्षिणः । (१८।१)

शशबिन्दुरिति ख्यातश्चक्रवर्ती बभूव ह ॥ (१८।२)

अत्रानुवंशश्लोकोऽयं गीतस् तस्मिन्पुराभवत् । (१९।१)

शशबिन्दोस्तु पुत्राणां शतानाम् अभवच्छतम् ॥ (१९।२)

धीमतां चाभिरूपाणां भूरिद्रविणतेजसाम् । (२०।१)

तेषां शतप्रधानानां पृथुसाह्वा महाबलाः ॥ (२०।२)

पृथुश्रवाः पृथुयशाः पृथुधर्मा पृथुंजयः । (२१।१)

पृथुकीर्तिः पृथुमना राजानः शशबिन्दवः ॥ (२१।२)

शंसन्ति च पुराणज्ञाः पृथुश्रवसमुत्तमम् । (२२।१)

अन्तरस्य सुयज्ञस्य सुयज्ञस्तनयोऽभवत् ॥ (२२।२)

उशना तु सुयज्ञस्य यो रक्षन्पृथिवीमिमाम् । (२३।१)

आजहाराश्वमेधानां शतमुत्तमधार्मिकः ॥ (२३।२)

तितिक्षुरभवत्पुत्र औशनः शत्रुतापनः । (२४।१)

मरुत्तस्तस्य तनयो राजर्षीणामनुत्तमः ॥ (२४।२)

आसीन्मरुत्ततनयौ वीरः कम्बलबर्हिषः । (२५।१)

पुत्रस्तु रुक्मकवचो विद्वान्कम्बलबर्हिषः ॥ (२५।२)

निहत्य रुक्मकवचः परान्कवचधारिणः । (२६।१)

धन्विनो विविधैर्बाणैरवाप्य पृथिवीमिमाम् ॥ (२६।२)

अश्वमेधे ददौ राजा ब्राह्मणेभ्यस्तु दक्षिणाम् । (२७।१)

यज्ञे तु रुक्मकवचः कदाचित्परवीरहा ॥ (२७।२)

जज्ञिरे पञ्च पुत्रास्तु महावीर्या धनुर्भृतः । (२८।१)

रुक्मेषुः पृथुरुक्मश्च ज्यामघः परिघो हरिः ॥ (२८।२)

परिघं च हरिं चैव विदेहेऽस्थापयत्पिता । (२९।१)

रुक्मेषुरभवद्राजा पृथुरुक्मस्तदाश्रयः ॥ (२९।२)

तेभ्यः प्रव्राजितो राज्याज्ज्यामघस्तु तदाश्रमे । (३०।१)

प्रशान्तश्चाश्रमस्थश्च ब्राह्मणेनावबोधितः ॥ (३०।२)

जगाम धनुरादाय देशमन्यं ध्वजी रथी । (३१।१)

नर्मदां नृप एकाकी केवलं वृत्तिकामतः ॥ (३१।२)

ऋक्षवन्तं गिरिं गत्वा भुक्तमन्यैरुपाविशत् । (३२।१)

ज्यामघस्याभवद्भार्या चैत्रा परिणता सती ॥ (३२।२)

अपुत्रो न्यवसद्राजा भार्यामन्यां न विन्दत । (३३।१)

तस्यासीद्विजयो युद्धे तत्र कन्यामवाप्य सः ॥ (३३।२)

भार्यामुवाच संत्रासात्स्नुषेयं ते शुचिस्मिते । (३४।१)

एवमुक्ताब्रवीदेनं कस्य चेयं स्नुषेति च ॥ (३४।२)

राजोवाच । (३५।१)

यस्ते जनिष्यते पुत्रस्तस्य भार्या भविष्यति । (३५।२)

तस्मात्सा तपसोग्रेण कन्यायाः सम्प्रसूयत ॥ (३५।३)

पुत्रं विदर्भं सुभगा चैत्रा परिणता सती । (३६।१)

राजपुत्र्यां च विद्वान्स स्नुषायां क्रथकैशिकौ । (३६।२)

लोमपादं तृतीयं तु पुत्रं परधार्मिकम् ॥ (३६।३)

तस्यां विदर्भो ऽजनयच्छरान्रणविशारदान् । (३७।१)

लोमपादान्मनुः पुत्रा ज्ञातिस्तस्य तु चात्मजः ॥ (३७।२)

कैशिकस्य चिदिः पुत्रस् तस्माच्चैद्या नृपाः स्मृताः । (३८।१)

क्रथो विदर्भपुत्रस्तु कुन्तिस् तस्यात्मजो ऽभवत् ॥ (३८।२)

कुन्तेर्धृष्टः सुतो जज्ञे रणधृष्टः प्रतापवान् । (३९।१)

धृष्टस्य पुत्रो धर्मात्मा निर्वृतिः परवीरहा ॥ (३९।२)

तदेको निर्वृतेः पुत्रो नाम्ना स तु विदूरथः । (४०।१)

दशार्हस्तस्य वै पुत्रो व्योमस्तस्य च वै स्मृतः । (४०।२)

दाशार्हाच्चैव व्योमात्तु पुत्रो जीमूत उच्यते ॥ (४०।३)

जीमूतपुत्रो विमलस्तस्य भीमरथः सुतः । (४१।१)

सुतो भीमरथस्यासीत् स्मृतो नवरथः किल ॥ (४१।२)

तस्य चासीद् दृढरथः शकुनिस्तस्य चात्मजः । (४२।१)

तस्मात्करम्भः कारम्भिर् देवरातो बभूव ह ॥ (४२।२)

देवक्षत्रोऽभवद्राजा दैवरातिर् महायशाः । (४३।१)

देवगर्भसमो जज्ञे देवनक्षत्रनन्दनः ॥ (४३।२)

मधुर्नाम महातेजा मधोः पुरवसस् तथा । (४४।१)

आसीत् पुरवसात् पुत्रः पुरुद्वान्पुरुषोत्तमः ॥ (४४।२)

जन्तुर्जज्ञेऽथ वैदर्भ्यां भद्रसेन्यां पुरुद्वतः । (४५।१)

ऐक्ष्वाकी चाभवद्भार्या जन्तोस्तस्यामजायत ॥ (४५।२)

सात्वतः सत्त्वसंयुक्तः सात्वतां कीर्तिवर्धनः । (४६।१)

इमां विसृष्टिं विज्ञाय ज्यामघस्य महात्मनः । (४६।२)

प्रजावान् एति सायुज्यं राज्ञः सोमस्य धीमतः ॥ (४६।३)

सात्वतान् सत्त्वसम्पन्नान् कौशल्या सुषुवे सुतान् । (४७।१)

भजिनं भजमानं तु दिव्यं देवावृधं नृप ॥ (४७।२)

अन्धकं च महाभोजं वृष्णिं च यदुनन्दनम् । (४८।१)

तेषां तु सर्गाश् चत्वारो विस्तरेणैव तच्छृणु ॥ (४८।२)

भजमानस्य सृञ्जय्यां बाह्यकायां च बाह्यकाः । (४९।१)

सृञ्जयस्य सुते द्वे तु बाह्यकास्तु तदाभवन् ॥ (४९।२)

तस्य भार्ये भगिन्यौ द्वे सुषुवाते बहून्सुतान् । (५०।१)

निमिं च कृमिलं चैव वृष्णिं परपुरंजयम् । (५०।२)

ते बाह्यकायां सृञ्जय्यां भजमानाद् विजज्ञिरे ॥ (५०।३)

यज्ञे देवावृधो राजा बन्धूनां मित्रवर्धनः । (५१।१)

अपुत्रस्त्वभवद्राजा चचार परमं तपः । (५१।२)

पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्पृहन् ॥ (५१।३)

संयोज्य मन्त्रमेवाथ पर्णाशाजलमस्पृशत् । (५२।१)

तदोपस्पर्शनात्तस्य चकार प्रियमापगा ॥ (५२।२)

कल्याणत्वान्नरपतेस्तस्मै सा निम्नगोत्तमा । (५३।१)

चिन्तयाथ परीतात्मा जगामाथ विनिश्चयम् ॥ (५३।२)

नाधिगच्छाम्यहं नारीं यस्यामेवंविधः सुतः । (५४।१)

जायेत तस्मादद्याहं भवाम्यथ सहस्रशः ॥ (५४।२)

अथ भूत्वा कुमारी सा बिभ्रती परमं वपुः । (५५।१)

ज्ञापयामास राजानं तामियेष महाव्रतः ॥ (५५।२)

अथ सा नवमे मासि सुषुवे सरितां वरा । (५६।१)

पुत्रं सर्वगुणोपेतं बभ्रुं देवावृधान्नृपात् ॥ (५६।२)

अनुवंशे पुराणज्ञा गायन्तीति परिश्रुतम् । (५७।१)

गुणान्देवावृधस्यापि कीर्तयन्तो महात्मनः ॥ (५७।२)

यथैव शृणुमो दूराद् अपश्यामस् तथान्तिकात् । (५८।१)

बभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर्देवावृधः समः ॥ (५८।२)

षष्टिश्च पूर्वपुरुषाः सहस्राणि च सप्ततिः । (५९।१)

एते ऽमृतत्वं सम्प्राप्ता बभ्रोर् देवावृधान्नृप ॥ (५९।२)

यज्वा दानपतिर् वीरो ब्रह्मण्यश्च दृढव्रतः । (६०।१)

रूपवान्सुमहातेजाः श्रुतवीर्यधरस्तथा ॥ (६०।२)

अथ कङ्कस्य दुहिता सुषुवे चतुरः सुतान् । (६१।१)

कुकुरं भजमानं च शशिं कम्बलबर्हिषम् ॥ (६१।२)

कुकुरस्य सुतो वृष्णिर्वृष्णेस्तु तनयो धृतिः । (६२।१)

कपोतरोमा तस्याथ तैत्तिरिस्तस्य चात्मजः ॥ (६२।२)

तस्यासीत्तनुजः सर्पो विद्वान्पुत्रो नलः किल । (६३।१)

ख्यायते तस्य नाम्ना स नन्दनो दरदुन्दुभिः ॥ (६३।२)

तस्मिन्प्रवितते यज्ञे अभिजातः पुनर्वसुः । (६४।१)

अश्वमेधं च पुत्रार्थमाजहार नरोत्तमः ॥ (६४।२)

तस्य मध्येऽतिरात्रस्य सभामध्यात्समुत्थितः । (६५।१)

अतस्तु विद्वान्कर्मज्ञो यज्वा दाता पुनर्वसुः ॥ (६५।२)

तस्यासीत् पुत्रमिथुनं बभूवाविजितं किल । (६६।१)

आहुकश्चाहुकी चैव ख्यातं मातेमतां वर ॥ (६६।२)

इमांश्चोदाहरन्त्यत्र श्लोकान्प्रति तमाहुकम् । (६७।१)

सोपासङ्गानुकर्षाणां सध्वजानां वरूथिनाम् ॥ (६७।२)

रथानां मेघघोषाणां सहस्राणि दशैव तु । (६८।१)

नासत्यवादी नातेजा नायज्वा नासहस्रदः ॥ (६८।२)

नाशुचिर्नाप्यविद्वान् हि यो भोजेष्वभ्यजायत । (६९।१)

आहुकस्य भृतिं प्राप्ता इत्येतद्वै तदुच्यते ॥ (६९।२)

आहुकश्चाप्यवन्तीषु स्वसारं चाहुकीं ददौ । (७०।१)

आहुकात्काश्यदुहिता द्वौ पुत्रौ समसूयत ॥ (७०।२)

देवकश्चोग्रसेनश्च देवगर्भसमाव् उभौ । (७१।१)

देवकस्य सुता वीरा जज्ञिरे त्रिदशोपमाः ॥ (७१।२)

देववानुपदेवश्च सुदेवो देवरक्षितः । (७२।१)

तेषां स्वसारः सप्तासन् वसुदेवाय ता ददौ ॥ (७२।२)

देवकी श्रुतदेवी च मित्रदेवी यशोधरा । (७३।१)

श्रीदेवी सत्यदेवी च सुतापी चेति सप्तमी ॥ (७३।२)

नवोग्रसेनस्य सुताः कंसस्तेषां तु पूर्वजः । (७४।१)

न्यग्रोधश्च सुनामा च कङ्कः शङ्कुश्च भूयसः ॥ (७४।२)

अजभू राष्ट्रपालश्च युद्धमुष्टिः सुमुष्टिदः । (७५।१)

तेषां स्वसारः पञ्चासन् कंसा कंसवती तथा ॥ (७५।२)

सुतन्तू राष्ट्रपाली च कङ्का चेति वराङ्गनाः । (७६।१)

उग्रसेनः सहापत्यो व्याख्यातः कुकुरोद्भवः ॥ (७६।२)

भजमानस्य पुत्रोऽथ रथिमुख्यो विदूरथः । (७७।१)

राजाधिदेवः शूरश्च विदूरथसुतो ऽभवत् ॥ (७७।२)

राजाधिदेवस्य सुतौ जज्ञाते देवसंमितौ । (७८।१)

नियमव्रतप्रधानौ शोणाश्वः श्वेतवाहनः ॥ (७८।२)

शोणाश्वस्य सुताः पञ्च शूरा रणविशारदाः । (७९।१)

शमी च देवशर्मा च निकुन्तः शक्रशत्रुजित् ॥ (७९।२)

शमिपुत्रः प्रतिक्षत्रः प्रतिक्षत्रस्य चात्मजः । (८०।१)

प्रतिक्षेत्रः सुतो भोजो हृदीकस्तस्य चात्मजः ॥ (८०।२)

हृदीकस्याभवन्पुत्रा दश भीमपराक्रमाः । (८१।१)

कृतवर्माग्रजस् तेषां शतधन्वा च मध्यमः ॥ (८१।२)

देवार्हश्चैव नाभश्च भीषणश्च महाबलः । (८२।१)

अजातो वनजातश्च कनीयककरम्भकौ ॥ (८२।२)

देवार्हस्य सुतो विद्वाञ्जज्ञे कम्बलबर्हिषः । (८३।१)

असामञ्जाः सुतस्तस्य तमोजातस्य चात्मजः ॥ (८३।२)

अजातपुत्रा विक्रान्तास् त्रयः परमकीर्तयः । (८४।१)

सुदंष्ट्रश्च सुनाभश्च कृष्ण इत्यन्धका मताः ॥ (८४।२)

अन्धकानामिमं वंशं यः कीर्तयति नित्यशः । (८५।१)

आत्मनो विपुलं वंशं प्रजावानाप्नुते नरः ॥ (८५।२)