शौनक उवाच । (१।१)

ययातिः स्वपुरं प्राप्य महेन्द्रपुरसंनिभम् । (१।२)

प्रविश्यान्तःपुरं तत्र देवयानीं न्यवेशयत् ॥ (१।३)

देवयान्याश्चानुमते सुतां तां वृषपर्वणः । (२।१)

अशोकवनिकाभ्याशे गृहं कृत्वा न्यवेशयत् ॥ (२।२)

वृतां दासीसहस्रेण शर्मिष्ठाम् आसुरायणीम् । (३।१)

वासोभिरन्नपानैश्च संविभज्य सुसंवृताम् ॥ (३।२)

देवयान्या तु सहितः स नृपो नहुषात्मजः । (४।१)

विजहार बहूनब्दान्देववन्मुदितो भृशम् ॥ (४।२)

ऋतुकाले तु सम्प्राप्ते देवयानी वराङ्गना । (५।१)

लेभे गर्भं प्रथमतः कुमारश्च व्यजायत ॥ (५।२)

गते वर्षसहस्रे तु शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी । (६।१)

ददर्श यौवनं प्राप्ता ऋतुं सा कमलेक्षणा ॥ (६।२)

चिन्तयामास धर्मज्ञा ऋतुप्राप्तौ च भामिनी । (७।१)

ऋतुकालश्च सम्प्राप्तो न कश्चिन्मे पतिर्वृतः ॥ (७।२)

किं प्राप्तं किंच कर्तव्यं कथं कृत्वा सुखं भवेत् । (८।१)

देवयानी प्रसूतासौ वृथाहं प्राप्तयौवना ॥ (८।२)

यथा तया वृतो भर्ता तथैवाहं वृणोमि तम् । (९।१)

राज्ञा पुत्रफलं देयम् इति मे निश्चिता मतिः । (९।२)

अपीदानीं स धर्मात्मा रहो मे दर्शनं व्रजेत् ॥ (९।३)

शौनक उवाच । (१०।१)

अथ निष्क्रम्य राजासौ तस्मिन्काले यदृच्छया । (१०।२)

अशोकवनिकाभ्याशे शर्मिष्ठां प्राप्य विस्मितः ॥ (१०।३)

तमेकं रहसि दृष्ट्वा शर्मिष्ठा चारुहासिनी । (११।१)

प्रत्युद्गम्याञ्जलिं कृत्वा राजानं वाक्यमब्रवीत् ॥ (११।२)

शर्मिष्ठोवाच । (१२।१)

सोमश्चेन्द्रश्च वायुश्च यमश्च वरुणश्च वा । (१२।२)

तव वा नाहुष गृहे कः स्त्रियं द्रष्टुमर्हति ॥ (१२।३)

रूपाभिजनशीलैर्हि त्वं राजन्वेत्थ मां सदा । (१३।१)

सा त्वां याचे प्रसाद्येह रन्तुमेहि नराधिप ॥ (१३।२)

ययातिरुवाच । (१४।१)

वेद्मि त्वां शीलसम्पन्नां दैत्यकन्यामनिन्दिताम् । (१४।२)

रूपं तु ते न पश्यामि सूच्यग्रमपि निन्दितम् ॥ (१४।३)

मामब्रवीत्तदा शुक्रो देवयानीं यदावहम् । (१५।१)

नेयम् आह्वयितव्या ते शयने वार्षपर्वणी ॥ (१५।२)

शर्मिष्ठोवाच । (१६।१)

न नर्मयुक्तं वचनं हिनस्ति न स्त्रीषु राजन् न विवाहकाले । (१६।२)

प्राणात्यये सर्वधनापहारे पञ्चानृतान्याहुर् अपातकानि ॥ (१६।३)

पृष्टास्तु साक्ष्ये प्रवदन्ति चान्यथा भवन्ति मिथ्यावचना नरेन्द्र ते । (१७।१)

एकार्थतायां तु समाहितायां मिथ्या वदन्तं ह्य् अनृतं हिनस्ति ॥ (१७।२)

ययातिरुवाच । (१८।१)

राजा प्रमाणं भूतानां स विनश्येन्मृषा वदन् । (१८।२)

अर्थकृच्छ्रमपि प्राप्य न मिथ्या कर्तुमुत्सहे ॥ (१८।३)

शर्मिष्ठोवाच । (१९।१)

समाव् एतौ मतौ राजन्पतिः सख्याश्च यः पतिः । (१९।२)

समं विवाह इत्याहुः सख्या मे ऽसि पतिर्यतः ॥ (१९।३)

ययातिरुवाच । (२०।१)

दातव्यं याचमानस्य हीति मे व्रतमाहितम् । (२०।२)

त्वं च याचसि कामं मां ब्रूहि किं करवाणि तत् ॥ (२०।३)

शर्मिष्ठोवाच । (२१।१)

अधर्मात्त्राहि मां राजन् धर्मं च प्रतिपादय । (२१।२)

त्वत्तोऽपत्यवती लोके चरेयं धर्ममुत्तमम् ॥ (२१।३)

त्रय एवाधना राजन् भार्या दासस्तथा सुतः । (२२।१)

यत्ते समधिगच्छन्ति यस्य ते तस्य तद्धनम् ॥ (२२।२)

देवयान्या भुजिष्यास्मि वश्या च तव भार्गवी । (२३।१)

सा चाहं च त्वया राजन् भरणीयां भजस्व माम् ॥ (२३।२)

शौनक उवाच । (२४।१)

एवमुक्तस्तया राजा तथ्यम् इत्यभिजज्ञिवान् । (२४।२)

पूजयामास शर्मिष्ठां धर्मं च प्रतिपादयन् ॥ (२४।३)

स समागम्य शर्मिष्ठां यथाकाममवाप्य च । (२५।१)

अन्योन्यं चाभिसंपूज्य जग्मतुस्तौ यथागतम् ॥ (२५।२)

तस्मिन्समागमे सुभ्रूः शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी । (२६।१)

लेभे गर्भं प्रथमतस्तस्मान्नृपतिसत्तमात् ॥ (२६।२)

प्रजज्ञे च ततः काले राज्ञी राजीवलोचना । (२७।१)

कुमारं देवगर्भाभम् आदित्यसमतेजसम् ॥ (२७।२)