सूत उवाच । (१।१)

ताराग्रहाणां वक्ष्यामि स्वर्भानोस्तु रथं पुनः । (१।२)

अथ तेजोमयः शुभ्रः सोमपुत्रस्य वै रथः ॥ (१।३)

युक्तो हयैः पिशङ्गस्तु दशभिर् वातरंहसैः । (२।१)

श्वेतः पिशङ्गः सारङ्गो नीलः श्यामो विलोहितः ॥ (२।२)

श्वेतश्च हरितश्चैव पृषतो वृष्णिरेव च । (३।१)

दशभिस्तु महाभागैरुत्तमैर्वातसम्भवैः ॥ (३।२)

ततो भौमरथश्चापि अष्टाङ्गः काञ्चनः स्मृतः । (४।१)

अष्टभिर् लोहितैरश्वैः सध्वजैर् अग्निसम्भवैः । (४।२)

सर्पतेऽसौ कुमारो वै ऋजुवक्रानुवक्रगः ॥ (४।३)

अतश्चाङ्गिरसो विद्वान्देवाचार्यो बृहस्पतिः । (५।१)

गौराश्वेन तु रौक्मेण स्यन्दनेन विसर्पति ॥ (५।२)

युक्तेनाष्टाभिरश्वैश्च ध्वजैरग्निसमुद्भवैः । (६।१)

अब्दं वसति यो राशौ स्वदिशं तेन गच्छति ॥ (६।२)

युक्तेनाष्टाभिर् अश्वैश्च सध्वजैर् अग्निसंनिभैः । (७।१)

रथेन क्षिप्रवेगेण भार्गवस्तेन गच्छति ॥ (७।२)

ततः शनैश्चरोऽप्यश्वैः सबलैर् वातरंहसैः । (८।१)

कार्ष्णायसं समारुह्य स्यन्दनं यात्यसौ शनिः ॥ (८।२)

स्वर्भानोस्तु यथाष्टाश्वाः कृष्णा वै वातरंहसः । (९।१)

रथं तमोमयं तस्य वहन्ति स्म सुदंशिताः ॥ (९।२)

आदित्यनिलयो राहुः सोमं गच्छति पर्वसु । (१०।१)

आदित्यमेति सोमाच्च तमसोऽन्तेषु पर्वसु ॥ (१०।२)

ततः केतुमतस्त्वश्वा अष्टौ ते वातरंहसः । (११।१)

पलालधूमवर्णाभाः क्षामदेहाः सुदारुणाः ॥ (११।२)

एते वाहा ग्रहाणां वै मया प्रोक्ता रथैः सह । (१२।१)

सर्वे ध्रुवे निबद्धास्ते निबद्धा वातरश्मिभिः ॥ (१२।२)

एते वै भ्राम्यमाणास्ते यथायोगं वहन्ति वै । (१३।१)

वाय याभिरदृश्याभिः प्रबद्धा वातरश्मिभिः ॥ (१३।२)

परिभ्रमन्ति तद्बद्धाश्चन्द्रसूर्यग्रहा दिवि । (१४।१)

यावत्तमनुपर्येति ध्रुवं च ज्योतिषां गणः ॥ (१४।२)

यथा नद्युदके नोस्तु उदकेन सहोह्यते । (१५।१)

तथा देवगृहाणि स्युरुह्यन्ते वातरंहसा । (१५।२)

तस्माद्यानि प्रगृह्यन्ते व्योम्नि देवगृहा इति ॥ (१५।३)

यावत्यश्चैव ताराः स्युस्तावन्तोऽस्य मरीचयः । (१६।१)

सर्वा ध्रुवनिबद्धास्ता भ्रमन्त्यो भ्रामयन्ति च ॥ (१६।२)

तैलपीडं यथा चक्रं भ्रमते भ्रामयन्ति वै । (१७।१)

तथा भ्रमन्ति ज्योतींषि वातबद्धानि सर्वशः ॥ (१७।२)

अलातचक्रवद्यान्ति वातचक्रेरितानि तु । (१८।१)

यस्मात्प्रवहते तानि प्रवहस्तेन स स्मृतः ॥ (१८।२)

एवं ध्रुवे नियुक्तोऽसौ भ्रमते ज्योतिषां गणः । (१९।१)

एष तारामयः प्रोक्तः शिशुमारे ध्रुवो दिवि ॥ (१९।२)

यदह्ना कुरुते पापं तं दृष्ट्वा निशि मुञ्चति । (२०।१)

शिशुमारशरीरस्था यावत्यस्तारकास्तु ताः ॥ (२०।२)

वर्षाणि दृष्ट्वा जीवेत तावदेवाधिकानि तु । (२१।१)

शिशुमाराकृतिं ज्ञात्वा प्रविभागेन सर्वशः ॥ (२१।२)

उत्तानपादस्तस्याथ विज्ञेयः सोत्तरो हनुः । (२२।१)

यज्ञोऽधरस्तु विज्ञेयो धर्मो मूर्धानमाश्रितः ॥ (२२।२)

हृदि नारायणः साध्या अश्विनौ पूर्वपादयोः । (२३।१)

वरुणश्चार्यमा चैव पश्चिमे तस्य सक्थिनी ॥ (२३।२)

शिश्ने संवत्सरो ज्ञेयो मित्रश्चापानमाश्रितः । (२४।१)

पुच्छेऽग्निश्च महेन्द्रश्च मरीचिः कश्यपो ध्रुवः ॥ (२४।२)

एष तारामयः स्तम्भो नास्तमेति न वोदयम् । (२५।१)

नक्षत्रचन्द्रसूर्याश्च ग्रहास्तारागणैः सह ॥ (२५।२)

तन्मुखाभिमुखाः सर्वे चक्रभूता दिवि स्थिताः । (२६।१)

ध्रुवेणाधिष्ठिताश्चैव ध्रुवमेव प्रदक्षिणम् ॥ (२६।२)

परियान्ति सुरश्रेष्ठं मेढीभूतं ध्रुवं दिवि । (२७।१)

आग्नीध्रकाश्यपानां तु तेषां स परमो ध्रुवः ॥ (२७।२)

एक एव भ्रमत्येष मेरोरन्तरमूर्धनि । (२८।१)

ज्योतिषां चक्रमादाय आकर्षंस्तमधोमुखः । (२८।२)

मेरुमालोकयन्नेव प्रतियाति प्रदक्षिणम् ॥ (२८।३)