सूत उवाच । (१।१)

तत्र यौ तौ महाशृङ्गौ महावर्णौ महाहिमौ । (१।२)

तृतीयं तु तयोर्मध्ये शृङ्गमत्यन्तमुच्छ्रितम् ॥ (१।३)

नित्यातप्तशिलाजातं सदाभ्रपरिवर्जितम् । (२।१)

तस्याधस्ताद्वृक्षगणे दिशां भागे च पश्चिमे ॥ (२।२)

जातीलतापरिक्षिप्तं विवरं चारुदर्शनम् । (३।१)

दृष्ट्वैव कौतुकाविष्टस्तं विवेश महीपतिः ॥ (३।२)

तमसा चातिनिबिडं नल्वमात्रं सुसंकटम् । (४।१)

नल्वमात्रमतिक्रम्य स्वप्रभाभरणोज्ज्वलम् ॥ (४।२)

तम् उच्छ्रितम् अथात्यन्तं गम्भीरं परिवर्तुलम् । (५।१)

न तत्र सूर्यस्तपति न विराजति चन्द्रमाः ॥ (५।२)

तथापि दिवसाकारं प्रकाशं तदहर्निशम् । (६।१)

क्रोशाधिकपरीमाणं सरसा च विराजितम् ॥ (६।२)

समन्तात् सरसस्तस्य शैललग्ना तु वेदिका । (७।१)

सौवर्णै राजतैर्वृक्षैर्विद्रुमैरुपशोभितम् ॥ (७।२)

नानामाणिक्यकुसुमैः सुप्रभाभरणोज्ज्वलैः । (८।१)

तस्मिन्सरसि पद्मानि पद्मरागच्छदानि तु ॥ (८।२)

वज्रकेसरजालानि सुगन्धीनि तथा युतम् । (९।१)

पत्त्रैर् मरकतैर् नीलैर् वैडूर्यस्य महीपते ॥ (९।२)

कर्णिकाश्च तथा तेषां जातरूपस्य पार्थिव । (१०।१)

तस्मिन्सरसि या भूमिर्न सा वज्रसमाकुला ॥ (१०।२)

नानारत्नैरुपचिता जलजानां समाश्रयः । (११।१)

कपर्दिकानां शुक्तीनां शङ्खानां च महीपते ॥ (११।२)

मकराणां च मत्स्यानां चण्डानां कच्छपैः सह । (१२।१)

तत्र मरकतखण्डानि वज्राणां च सहस्रशः ॥ (१२।२)

पद्मरागेन्द्रनीलानि महानीलानि पार्थिव । (१३।१)

पुष्परागाणि सर्वाणि तथा कर्कोटकानि च ॥ (१३।२)

तुत्थकस्य तु खण्डानि तथा शेषस्य भागशः । (१४।१)

राजावर्तस्य मुख्यस्य रुचिराक्षस्य चाप्यथ ॥ (१४।२)

सूर्येन्दुकान्तयश्चैव नीलो वर्णान्तिमश्च यः । (१५।१)

ज्योतीरसस्य रम्यस्य स्यमन्तस्य च भागशः ॥ (१५।२)

सुरोरगवलक्षाणां स्फटिकस्य तथैव च । (१६।१)

गोमेदपित्तकानां च धूलीमरकतस्य च ॥ (१६।२)

वैडूर्यसौगन्धिकयोस्तथा राजमणेर्नृप । (१७।१)

वज्रस्यैव च मुख्यस्य तथा ब्रह्ममणेरपि ॥ (१७।२)

मुक्ताफलानि मुक्तानां ताराविग्रहधारिणाम् ॥ (१८।०)

सुखोष्णं चैव तत्तोयं स्नानाच्छीतविनाशनम् । (१९।१)

वैडूर्यस्य शिला मध्ये सरसस्तस्य शोभना ॥ (१९।२)

प्रमाणेन तथा सा च द्वे च राजन्धनुःशते । (२०।१)

चतुरस्रा तथा रम्या तपसा निर्मितात्रिणा ॥ (२०।२)

बिलद्वारसमो देशो यत्र यत्र हिरण्मयः । (२१।१)

प्रदेशः स तु राजेन्द्र द्वीपे तस्मिन्मनोहरे ॥ (२१।२)

तथा पुष्करिणी रम्या तस्मिन्राजञ्शिलातले । (२२।१)

सुशीतामलपानीया जलजैश्च विराजिता ॥ (२२।२)

आकाशप्रतिमा राजंश्चतुरस्रा मनोहरा । (२३।१)

तस्यास्तदुदकं स्वादु लघु शीतं सुगन्धिकम् ॥ (२३।२)

न क्षिणोति यथा कण्ठं कुक्षिं नापूरयत्यपि । (२४।१)

तृप्तिं विधत्ते परमां शरीरे च महत्सुखम् ॥ (२४।२)

मध्ये तु तस्याः प्रासादं निर्मितं तपसात्रिणा । (२५।१)

रुक्मसेतुप्रवेशान्तं सर्वरत्नमयं शुभम् ॥ (२५।२)

शशाङ्करश्मेः संकाशं प्रासादं राजतं हितम् । (२६।१)

रम्यवैडूर्यसोपानं विद्रुमामलसारकम् ॥ (२६।२)

इन्द्रनीलमहास्तम्भं मरकतासक्तवेदिकम् । (२७।१)

वज्रांशुजालैः स्फुरितं रम्यं दृष्टिमनोरमम् ॥ (२७।२)

प्रासादे तत्र भगवान्देवदेवो जनार्दनः । (२८।१)

भोगिभोगावलीसुप्तः सर्वालंकारभूषितः ॥ (२८।२)

जानुनाकुञ्चितस्त्वेको देवदेवस्य चक्रिणः । (२९।१)

फणीन्द्रसंनिविष्टोऽङ्घ्रिर्द्वितीयश्च तथानघ ॥ (२९।२)

लक्षयुत्सङ्गगतो ऽङ्घ्रिस्तु शेषभोगप्रशायिनः । (३०।१)

फणीन्द्रभोगसंन्यस्तबाहुः केयूरभूषणः ॥ (३०।२)

अङ्गुलीपृष्ठविन्यस्तदेवशीर्षधरं भुजम् । (३१।१)

एकं वै देवदेवस्य द्वितीयं तु प्रसारितम् ॥ (३१।२)

समाकुञ्चितजानुस्थमणिबन्धेन शोभितम् । (३२।१)

किंचिदाकुञ्चितं चैव नाभिदेशकरस्थितम् ॥ (३२।२)

तृतीयं तु भुजं तस्य चतुर्थं तु तथा शृणु । (३३।१)

आत्तसंतानकुसुमं घ्राणदेशानुसर्पिणम् ॥ (३३।२)

लक्ष्म्या संवाह्यमानाङ्घ्रिः पद्मपत्त्रनिभैः करैः । (३४।१)

संतानमालामुकुटं हारकेयूरभूषितम् ॥ (३४।२)

भूषितं च तथा देवमङ्गदैरङ्गुलीयकैः । (३५।१)

फणीन्द्रफणिव्यस्तचारुरत्नशिखोज्ज्वलम् ॥ (३५।२)

अज्ञातवस्तुचरितं प्रतिष्ठितम् अथात्रिणा । (३६।१)

सिद्धानुपूज्यं सततं संतानकुसुमार्चितम् ॥ (३६।२)

दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गं दिव्यधूपेन धूपितम् । (३७।१)

सुरसैः सुफलैर्हृद्यैः सिद्धैरुपहृतैः सदा ॥ (३७।२)

शोभितोत्तमपार्श्वं तं देवमुत्पलशीर्षकम् । (३८।१)

ततः सम्मुखम् उद्वीक्ष्य ववन्दे स नराधिपः ॥ (३८।२)

जानुभ्यां शिरसा चैव गत्वा भूमिं यथाविधि । (३९।१)

नाम्नां सहस्रेण तदा तुष्टाव मधुसूदनम् ॥ (३९।२)

प्रदक्षिणमथो चक्रे स तूत्थाय पुनः पुनः । (४०।१)

रम्यमायतनं दृष्ट्वा तत्रोवासाश्रमे पुनः ॥ (४०।२)

बिलाद्बहिर्गुहां कांचिदाश्रित्य सुमनोहराम् । (४१।१)

तपश्चकार तत्रैव पूजयन्मधुसूदनम् ॥ (४१।२)

नानाविधैस्तथा पुष्पैः फलमूलैः सगोरसैः । (४२।१)

नित्यं त्रिषवणस्नायी वह्निपूजापरायणः ॥ (४२।२)

देववापीजलैः कुर्वन्सततं प्राणधारणम् । (४३।१)

सर्वाहारपरित्यागं कृत्वा तु मनुजेश्वरः ॥ (४३।२)

अनास्तृतगुहाशायी कालं नयति पार्थिवः । (४४।१)

त्यक्ताहारक्रियश्चैव केवलं तोयतो नृपः । (४४।२)

न तस्य ग्लानिमायाति शरीरं च तदद्भुतम् ॥ (४४।३)

एवं स राजा तपसि प्रसक्तः सम्पूजयन्देववरं सदैव । (४५।१)

तत्राश्रमे कालमुवास कंचित्स्वर्गोपमे दुःखम् अविन्दमानः ॥ (४५।२)