मत्स्यपुराणMatsyapurāṇa

MPur, 104

103 of 175 · 48 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

yudhiṣṭhira uvāca

1.2१.२

भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि पुरा कल्पे यथास्थितम् । (१।२)

bhagavañchrotumicchāmi purā kalpe yathāsthitam |

1.3१.३

ब्रह्मणा देवमुख्येन यथावत्कथितं मुने ॥ (१।३)

brahmaṇā devamukhyena yathāvatkathitaṃ mune ||

2.1२.१

कथं प्रयागगमनं नराणां तत्र कीदृशम् । (२।१)

kathaṃ prayāgagamanaṃ narāṇāṃ tatra kīdṛśam |

2.2२.२

मृतानां का गतिस्तत्र स्नातानां तत्र किं फलम् ॥ (२।२)

mṛtānāṃ kā gatistatra snātānāṃ tatra kiṃ phalam ||

3.1३.१

ये वसन्ति प्रयागे तु ब्रूहि तेषां च किं फलम् । (३।१)

ye vasanti prayāge tu brūhi teṣāṃ ca kiṃ phalam |

3.2३.२

एतन्मे सर्वमाख्याहि परं कौतूहलं हि मे ॥ (३।२)

etanme sarvamākhyāhi paraṃ kautūhalaṃ hi me ||

4.1४.१

मार्कण्डेय उवाच । (४।१)

mārkaṇḍeya uvāca

4.2४.२

कथयिष्यामि ते वत्स यच्छ्रेष्ठं तत्र यत्फलम् । (४।२)

kathayiṣyāmi te vatsa yacchreṣṭhaṃ tatra yatphalam |

4.3४.३

पुरा हि सर्वविप्राणां कथ्यमानं मया श्रुतम् ॥ (४।३)

purā hi sarvaviprāṇāṃ kathyamānaṃ mayā śrutam ||

5.1५.१

प्रयागप्रतिष्ठानाद् आ पुराद्वासुकेर्ह्रदात् । (५।१)

prayāgapratiṣṭhānād ā purādvāsukerhradāt |

5.2५.२

कम्बलाश्वतरौ नागौ नागश्च बहुमूलकः । (५।२)

kambalāśvatarau nāgau nāgaśca bahumūlakaḥ |

5.3५.३

एतत्प्रजापतेः क्षेत्रं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ (५।३)

etatprajāpateḥ kṣetraṃ triṣu lokeṣu viśrutam ||

6.1६.१

तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः । (६।१)

tatra snātvā divaṃ yānti ye mṛtāste'punarbhavāḥ |

6.2६.२

ततो ब्रह्मादयो देवा रक्षां कुर्वन्ति संगताः ॥ (६।२)

tato brahmādayo devā rakṣāṃ kurvanti saṃgatāḥ ||

7.1७.१

अन्ये च बहवस्तीर्थाः सर्वपापहराः शुभाः । (७।१)

anye ca bahavastīrthāḥ sarvapāpaharāḥ śubhāḥ |

7.2७.२

न शक्याः कथितुं राजन्बहुवर्षशतैरपि । (७।२)

na śakyāḥ kathituṃ rājanbahuvarṣaśatairapi |

7.3७.३

संक्षेपेण प्रवक्ष्यामि प्रयागस्य तु कीर्तनम् ॥ (७।३)

saṃkṣepeṇa pravakṣyāmi prayāgasya tu kīrtanam ||

8.1८.१

षष्टिर्धनुःसहस्राणि यानि रक्षन्ति जाह्नवीम् । (८।१)

ṣaṣṭirdhanuḥsahasrāṇi yāni rakṣanti jāhnavīm |

8.2८.२

यमुनां रक्षति सदा सविता सप्तवाहनः ॥ (८।२)

yamunāṃ rakṣati sadā savitā saptavāhanaḥ ||

9.1९.१

प्रयागं तु विशेषेण सदा रक्षति वासवः । (९।१)

prayāgaṃ tu viśeṣeṇa sadā rakṣati vāsavaḥ |

9.2९.२

मण्डलं रक्षति हरिर्दैवतैः सह संगतः ॥ (९।२)

maṇḍalaṃ rakṣati harirdaivataiḥ saha saṃgataḥ ||

10.1१०.१

तं वटं रक्षति सदा शूलपाणिर्महेश्वरः । (१०।१)

taṃ vaṭaṃ rakṣati sadā śūlapāṇirmaheśvaraḥ |

10.2१०.२

स्थानं रक्षन्ति वै देवाः सर्वपापहरं शुभम् ॥ (१०।२)

sthānaṃ rakṣanti vai devāḥ sarvapāpaharaṃ śubham ||

11.1११.१

अधर्मेणावृतो लोको नैव गच्छति तत्पदम् । (११।१)

adharmeṇāvṛto loko naiva gacchati tatpadam |

11.2११.२

स्वल्पमल्पतरं पापं यदा ते स्यान्नराधिप । (११।२)

svalpamalpataraṃ pāpaṃ yadā te syānnarādhipa |

11.3११.३

प्रयागं स्मरमाणस्य सर्वमायाति संक्षयम् ॥ (११।३)

prayāgaṃ smaramāṇasya sarvamāyāti saṃkṣayam ||

12.1१२.१

दर्शनात्तस्य तीर्थस्य नामसंकीर्तनादपि । (१२।१)

darśanāttasya tīrthasya nāmasaṃkīrtanādapi |

12.2१२.२

मृत्तिकालम्भनाद्वापि नरः पापात्प्रमुच्यते ॥ (१२।२)

mṛttikālambhanādvāpi naraḥ pāpātpramucyate ||

13.1१३.१

पञ्च कुण्डानि राजेन्द्र तेषां मध्ये तु जाह्नवी । (१३।१)

pañca kuṇḍāni rājendra teṣāṃ madhye tu jāhnavī |

13.2१३.२

प्रयागस्य प्रवेशे तु पापं नश्यति तत्क्षणात् ॥ (१३।२)

prayāgasya praveśe tu pāpaṃ naśyati tatkṣaṇāt ||

14.1१४.१

योजनानां सहस्रेषु गङ्गायाः स्मरणान्नरः । (१४।१)

yojanānāṃ sahasreṣu gaṅgāyāḥ smaraṇānnaraḥ |

14.2१४.२

अपि दुष्कृतकर्मा तु लभते परमां गतिम् ॥ (१४।२)

api duṣkṛtakarmā tu labhate paramāṃ gatim ||

15.1१५.१

कीर्तनान्मुच्यते पापाद्दृष्ट्वा भद्राणि पश्यति । (१५।१)

kīrtanānmucyate pāpāddṛṣṭvā bhadrāṇi paśyati |

15.2१५.२

अवगाह्य च पीत्वा तु पुनात्यासप्तमं कुलम् ॥ (१५।२)

avagāhya ca pītvā tu punātyāsaptamaṃ kulam ||

16.1१६.१

सत्यवादी जितक्रोधो ह्यहिंसायां व्यवस्थितः । (१६।१)

satyavādī jitakrodho hyahiṃsāyāṃ vyavasthitaḥ |

16.2१६.२

धर्मानुसारी तत्त्वज्ञो गोब्राह्मणहिते रतः ॥ (१६।२)

dharmānusārī tattvajño gobrāhmaṇahite rataḥ ||

17.1१७.१

गङ्गायमुनयोर्मध्ये स्नातो मुच्येत किल्बिषात् । (१७।१)

gaṅgāyamunayormadhye snāto mucyeta kilbiṣāt |

17.2१७.२

मनसा चिन्तयन्कामानवाप्नोति सुपुष्कलान् ॥ (१७।२)

manasā cintayankāmānavāpnoti supuṣkalān ||

18.1१८.१

ततो गत्वा प्रयागं तु सर्वदेवाभिरक्षितम् । (१८।१)

tato gatvā prayāgaṃ tu sarvadevābhirakṣitam |

18.2१८.२

ब्रह्मचारी वसेन्मासं पितॄन्देवांश्च तर्पयेत् । (१८।२)

brahmacārī vasenmāsaṃ pitṝndevāṃśca tarpayet |

18.3१८.३

ईप्सितांल्लभते कामान्यत्र यत्राभिजायते ॥ (१८।३)

īpsitāṃllabhate kāmānyatra yatrābhijāyate ||

19.1१९.१

तपनस्य सुता देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता । (१९।१)

tapanasya sutā devī triṣu lokeṣu viśrutā |

19.2१९.२

समागता महाभागा यमुना तत्र निम्नगा । (१९।२)

samāgatā mahābhāgā yamunā tatra nimnagā |

19.3१९.३

तत्र संनिहितो नित्यं साक्षाद्देवो महेश्वरः ॥ (१९।३)

tatra saṃnihito nityaṃ sākṣāddevo maheśvaraḥ ||

20.1२०.१

दुष्प्राप्यं मानुषैः पुण्यं प्रयागं तु युधिष्ठिर । (२०।१)

duṣprāpyaṃ mānuṣaiḥ puṇyaṃ prayāgaṃ tu yudhiṣṭhira |

20.2२०.२

देवदानवगन्धर्वा ऋषयः सिद्धचारणाः । (२०।२)

devadānavagandharvā ṛṣayaḥ siddhacāraṇāḥ |

20.3२०.३

तदुपस्पृश्य राजेन्द्र स्वर्गलोकमुपासते ॥ (२०।३)

tadupaspṛśya rājendra svargalokamupāsate ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MPur, 104

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit