मत्स्यपुराणMatsyapurāṇa

MPur, 149

148 of 175 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सूत उवाच । (१।१)

sūta uvāca

1.2१.२

सुरासुराणां सम्मर्दस् तस्मिन्नत्यन्तदारुणे । (१।२)

surāsurāṇāṃ sammardas tasminnatyantadāruṇe |

1.3१.३

तुमुलोऽतिमहानासीत् सेनयोरुभयोरपि ॥ (१।३)

tumulo'timahānāsīt senayorubhayorapi ||

2.1२.१

गर्जतां देवदैत्यानां शङ्खभेरीरवेण च । (२।१)

garjatāṃ devadaityānāṃ śaṅkhabherīraveṇa ca |

2.2२.२

तूर्याणां चैव निर्घोषैर्मातंगानां च बृंहितैः ॥ (२।२)

tūryāṇāṃ caiva nirghoṣairmātaṃgānāṃ ca bṛṃhitaiḥ ||

3.1३.१

ह्वेषतां हयवृन्दानां रथनेमिस्वनेन च । (३।१)

hveṣatāṃ hayavṛndānāṃ rathanemisvanena ca |

3.2३.२

ज्याघोषेण च शूराणां तुमुलोऽतिमहानभूत् ॥ (३।२)

jyāghoṣeṇa ca śūrāṇāṃ tumulo'timahānabhūt ||

4.1४.१

समासाद्योभये सेने परस्परजयैषिणाम् । (४।१)

samāsādyobhaye sene parasparajayaiṣiṇām |

4.2४.२

रोषेणातिपरीतानां त्यक्तजीवितचेतसाम् ॥ (४।२)

roṣeṇātiparītānāṃ tyaktajīvitacetasām ||

5.1५.१

समासाद्य तु तेऽन्योन्यं प्रक्रमेण विलोमतः । (५।१)

samāsādya tu te'nyonyaṃ prakrameṇa vilomataḥ |

5.2५.२

रथेनासक्तपादातो रथेन च तुरंगमः ॥ (५।२)

rathenāsaktapādāto rathena ca turaṃgamaḥ ||

6.1६.१

हस्ती पदातिसंयुक्तो रथिना च क्वचिद्रथी । (६।१)

hastī padātisaṃyukto rathinā ca kvacidrathī |

6.2६.२

मातंगेनापरो हस्ती तुरंगैर्बहुभिर्गजः ॥ (६।२)

mātaṃgenāparo hastī turaṃgairbahubhirgajaḥ ||

7.1७.१

पदातिरेको बहुभिर् गजैर्मत्तैश्च युज्यते । (७।१)

padātireko bahubhir gajairmattaiśca yujyate |

7.2७.२

ततः प्रासाशनिगदाभिन्दिपालपरश्वधैः ॥ (७।२)

tataḥ prāsāśanigadābhindipālaparaśvadhaiḥ ||

8.1८.१

शक्तिभिः पट्टिशैः शूलैर्मुद्गरैः कुणपैर्गडैः । (८।१)

śaktibhiḥ paṭṭiśaiḥ śūlairmudgaraiḥ kuṇapairgaḍaiḥ |

8.2८.२

चक्रैश्च शङ्कुभिश्चैव तोमरैरङ्कुशैः सितैः ॥ (८।२)

cakraiśca śaṅkubhiścaiva tomarairaṅkuśaiḥ sitaiḥ ||

9.2९.२

भल्लैश्च शतपत्त्रैश्च शुकतुण्डैश्च निर्मलैः ॥ (९।२)

bhallaiśca śatapattraiśca śukatuṇḍaiśca nirmalaiḥ ||

10.1१०.१

वृष्टिरत्यद्भुताकारा गगने समदृश्यत । (१०।१)

vṛṣṭiratyadbhutākārā gagane samadṛśyata |

10.2१०.२

संप्रच्छाद्य दिशः सर्वास्तमोमयमिवाकरोत् ॥ (१०।२)

saṃpracchādya diśaḥ sarvāstamomayamivākarot ||

11.1११.१

न प्राज्ञायत तेऽन्योन्यं तस्मिंस्तमसि संकुले । (११।१)

na prājñāyata te'nyonyaṃ tasmiṃstamasi saṃkule |

11.2११.२

अलक्ष्यं विसृजन्तस्ते हेतिसंघातमुद्धतम् ॥ (११।२)

alakṣyaṃ visṛjantaste hetisaṃghātamuddhatam ||

12.1१२.१

पतितं सेनयोर्मध्ये निरीक्षन्ते परस्परम् । (१२।१)

patitaṃ senayormadhye nirīkṣante parasparam |

12.2१२.२

ततो ध्वजैर्भुजैश्छत्त्रैः शिरोभिश्च सकुण्डलैः ॥ (१२।२)

tato dhvajairbhujaiśchattraiḥ śirobhiśca sakuṇḍalaiḥ ||

13.1१३.१

गजैस्तुरंगैः पादातैः पतद्भिः पतितैरपि । (१३।१)

gajaisturaṃgaiḥ pādātaiḥ patadbhiḥ patitairapi |

13.2१३.२

आकाशसरसो भ्रष्टैः पङ्कजैरिव भूः स्तृता ॥ (१३।२)

ākāśasaraso bhraṣṭaiḥ paṅkajairiva bhūḥ stṛtā ||

14.1१४.१

भग्नदन्ता भिन्नकुम्भाश्छिन्नदीर्घमहाकराः । (१४।१)

bhagnadantā bhinnakumbhāśchinnadīrghamahākarāḥ |

14.2१४.२

गजाः शलनिभाः पेतुर्धरण्यां रुधिरस्रवाः ॥ (१४।२)

gajāḥ śalanibhāḥ peturdharaṇyāṃ rudhirasravāḥ ||

15.1१५.१

भग्नेषादण्डचक्राक्षा रथाश्च शकलीकृताः । (१५।१)

bhagneṣādaṇḍacakrākṣā rathāśca śakalīkṛtāḥ |

15.2१५.२

पेतुः शकलतां यातास्तुरंगाश्च सहस्रशः ॥ (१५।२)

petuḥ śakalatāṃ yātāsturaṃgāśca sahasraśaḥ ||

16.1१६.१

ततो ऽसृघ्रददुस्तारा पृथिवी समजायत । (१६।१)

tato 'sṛghradadustārā pṛthivī samajāyata |

16.2१६.२

नद्यश्च रुधिरावर्ता हर्षदाः पिशिताशिनाम् । (१६।२)

nadyaśca rudhirāvartā harṣadāḥ piśitāśinām |

16.3१६.३

वेतालाक्रीडमभवत्तत्संकुलरणाजिरम् ॥ (१६।३)

vetālākrīḍamabhavattatsaṃkularaṇājiram ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MPur, 149

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit