ऋषय ऊचुः । (१।१)

सोमः पितॄणामधिपः कथं शास्त्रविशारद । (१।२)

तद्वंश्या ये च राजानो बभूवुः कीर्तिवर्धनाः ॥ (१।३)

सूत उवाच । (२।१)

आदिष्टो ब्रह्मणा पूर्वमत्रिः सर्गविधौ पुरा । (२।२)

अनुत्तमं नाम तपः सृष्ट्यर्थं तप्तवान्प्रभुः ॥ (२।३)

यदानन्दकरं ब्रह्म जगत्क्लेशविनाशनम् । (३।१)

ब्रह्मविष्ण्वर्करुद्राणामभ्यन्तरमतीन्द्रियम् ॥ (३।२)

शान्तिकृच् छान्तमनसस् तदन्तर्नयने स्थितम् । (४।१)

माहात्म्यात्तपसा विप्राः परमानन्दकारकम् ॥ (४।२)

यस्मादुमापतिः सार्धमुमया तमधिष्ठितः । (५।१)

तं दृष्ट्वा चाष्टमांशेन तस्मात्सोमोऽभवच्छिशुः ॥ (५।२)

अधः सुस्राव नेत्राभ्यां धाम तच्चाम्बुसम्भवम् । (६।१)

दीपयन्विश्वमखिलं ज्योत्स्नया सचराचरम् ॥ (६।२)

तद्दिशो जगृहुर्धाम स्त्रीरूपेण सुतेच्छया । (७।१)

गर्भो भूत्वोदरे तासामास्थितो ऽब्दशतत्रयम् ॥ (७।२)

आशास्तं मुमुचुर्गर्भमशक्ता धारणे ततः । (८।१)

समादायाथ तं गर्भमेकीकृत्य चतुर्मुखः ॥ (८।२)

युवानमकरोद्ब्रह्मा सर्वायुधधरं नरम् । (९।१)

स्यन्दनेऽथ सहस्राश्वे वेदशक्तिमये प्रभुः ॥ (९।२)

आरोप्य लोकमनयदात्मीयं स पितामह । (१०।१)

तत्र ब्रह्मर्षिभिः प्रोक्तमस्मत्स्वामी भवत्वयम् ॥ (१०।२)

ऋषिभिर्देवगन्धर्वैरोषधीभिस्तथैव च । (११।१)

तुष्टुवुः सोमदेवत्यैर् ब्रह्माद्या मन्त्रसंग्रहैः ॥ (११।२)

स्तूयमानस्य तस्याभूदधिको धामसम्भवः । (१२।१)

तेजोवितानादभवद्भुवि दिव्यौषधीगणः ॥ (१२।२)

तद्दीप्तिरधिका तस्माद्रात्रौ भवति सर्वदा । (१३।१)

तेनौषधीशः सोमो ऽभूद्द्विजेशश्चापि गद्यते ॥ (१३।२)

वेदधामरसं चापि यदिदं चन्द्रमण्डलम् । (१४।१)

क्षीयते वर्धते चैव शुक्ले कृष्णे च सर्वदा ॥ (१४।२)

विंशतिं च तथा सप्त दक्षः प्राचेतसो ददौ । (१५।१)

रूपलावण्यसंयुक्तास्तस्मै कन्याः सुवर्चसः ॥ (१५।२)

ततः पद्मसहस्राणां सहस्राणि दशैव तु । (१६।१)

तपश्चचार शीतांशुर्विष्णुध्यानैकतत्परः ॥ (१६।२)

ततस्तुष्टस्तु भगवांस्तस्मै नारायणो हरिः । (१७।१)

वरं वृणीष्व प्रोवाच परमात्मा जनार्दनः ॥ (१७।२)

ततो वव्रे वरान्सोमः शक्रलोकं जयाम्यहम् । (१८।१)

प्रत्यक्षमेव भोक्तारो भवन्तु मम मन्दिरे ॥ (१८।२)

राजसूये सुरगणा ब्रह्माद्याः सन्तु मे द्विजाः । (१९।१)

रक्षःपालः शिवोऽस्माकमास्तां शूलधरो हरः ॥ (१९।२)

तथेत्युक्तः स आजह्रे राजसूयं तु विष्णुना । (२०।१)

होतात्रिर् भृगुरध्वर्युर् उद्गाताभूच्चतुर्मुखः ॥ (२०।२)

ब्रह्मत्वमगमत्तस्य उपद्रष्टा हरिः स्वयम् । (२१।१)

सदस्याः सनकाद्यास्तु राजसूयविधौ स्मृताः ॥ (२१।२)

चमसाध्वर्यवस्तत्र विश्वे देवा दशैव तु । (२२।१)

त्रैलोक्यं दक्षिणा तेन ऋत्विग्भ्यः प्रतिपादितम् ॥ (२२।२)

ततः समाप्तेऽवभृथे तद्रूपालोकनेच्छवः । (२३।१)

कामबाणाभितप्ताङ्ग्यो नव देव्यः सिषेविरे ॥ (२३।२)

लक्ष्मीर्नारायणं त्यक्त्वा सिनीवाली च कर्दमम् । (२४।१)

द्युतिर्विभावसुं तद्वत्तुष्टिर्धातारमव्ययम् ॥ (२४।२)

प्रभा प्रभाकरं त्यक्त्वा हविष्मन्तं कुहूः स्वयम् । (२५।१)

कीर्तिर्जयन्तं भर्तारं वसुर्मारीचकश्यपम् ॥ (२५।२)

धृतिस् त्यक्त्वा पीतं नन्दिं सोममेवाभजंस्तदा । (२६।१)

स्वकीया इव सोमोऽपि कामयामास तास्तदा ॥ (२६।२)

एवं कृतापचारस्य तासां भर्तृगणस्तदा । (२७।१)

न शशाकापचाराय शापैः शस्त्रादिभिः पुनः ॥ (२७।२)

तथाप्यराजत विधुर्दशधा भावयन्दिशः । (२८।१)

सोमः प्राप्याथ दुष्प्राप्यमैश्वर्यमृषिसंस्कृतम् । (२८।२)

सप्तलोकैकनाथत्वम् अवाप तपसा तदा ॥ (२८।३)

कदाचिदुद्यानगतामपश्यदनेकपुष्पाभरणैश्च शोभिताम् । (२९।१)

बृहन्नितम्बस्तनभारखेदात् पुष्पस्य भङ्गे ऽप्यतिदुर्बलाङ्गीम् ॥ (२९।२)

भार्यां च तां देवगुरोर् अनङ्गबाणाभिरामायतचारुनेत्राम् । (३०।१)

तारां स ताराधिपतिः स्मरार्तः केशेषु जग्राह विविक्तभूमौ ॥ (३०।२)

सापि स्मरार्ता सह तेन रेमे तद्रूपकान्त्या हृतमानसेन । (३१।१)

चिरं विहृत्याथ जगाम तारां विधुर्गृहीत्वा स्वगृहं ततोऽपि ॥ (३१।२)

न तृप्तिरासीच्च गृहेऽपि तस्य तारानुरक्तस्य सुखागमेषु । (३२।१)

बृहस्पतिस् तद्विरहाग्निदग्धस् तद्ध्याननिष्ठैकमना बभूव ॥ (३२।२)

शशाक शापं न च दातुम् अस्मै न मन्त्रशस्त्राग्निविषैरशेषैः । (३३।१)

तस्यापकर्तुं विविधैरुपायैर्नैवाभिचारैरपि वागधीशः ॥ (३३।२)

स याचयामास ततस्तु दैन्यात्सोमं स्वभार्यार्थमनङ्गतप्तः । (३४।१)

स याच्यमानोऽपि ददौ न तारां बृहस्पतेस्तत्सुखपाशबद्धः ॥ (३४।२)

महेश्वरेणाथ चतुर्मुखेण साध्यैर् मरुद्भिः सह लोकपालैः । (३५।१)

ददौ यदा तां न कथंचिद् इन्दुस्तदा शिवः क्रोधपरो बभूव ॥ (३५।२)

यो वामदेवः प्रथितः पृथिव्याम् अनेकरुद्रार्चितपादपद्मः । (३६।१)

ततः सशिष्यो गिरिशः पिनाकी बृहस्पतिस्नेहवशानुबद्धः ॥ (३६।२)

धनुर्गृहीत्वाजगवं पुरारिर्जगाम भूतेश्वरसिद्धजुष्टः । (३७।१)

युद्धाय सोमेन विशेषदीप्ततृतीयनेत्रानलभीमवक्त्रः ॥ (३७।२)

सहैव जग्मुश्च गणेशकाद्या विंशच्चतुःषष्टिगणास्त्रयुक्ताः । (३८।१)

यक्षेश्वरः कोटिशतैर् अनेकैर्युतो ऽन्वगात् स्यन्दनसंस्थितानाम् ॥ (३८।२)

वेतालयक्षोरगकिंनराणां पद्मेन चैकेन तथार्बुदेन । (३९।१)

लक्षैस् त्रिभिर् द्वादशभी रथानां सोमोऽप्यगात्तत्र विवृद्धमन्युः ॥ (३९।२)

नक्षत्रदैत्यासुरसैन्ययुक्तः शनैश्चराङ्गारकवृद्धतेजाः । (४०।१)

जग्मुर्भयं सप्त तथैव लोकाश्चचाल भूर् द्वीपसमुद्रगर्भा ॥ (४०।२)

स सोममेवाभ्यगमत्पिनाकी गृहीतदीप्तास्त्रविशालवह्निः । (४१।१)

अथाभवद् भीषणभीमसेनसैन्यद्वयस्यापि महाहवोऽसौ ॥ (४१।२)

अशेषसत्त्वक्षयकृत्प्रवृद्धस् तीक्ष्णायुधास्त्रज्वलनैकरूपः । (४२।१)

शस्त्रैरथान्योन्यमशेषसैन्यं द्वयोर्जगाम क्षयमुग्रतीक्ष्णैः ॥ (४२।२)

पतन्ति शस्त्राणि तथोज्ज्वलानि स्वर्भूमिपातालमथो दहन्ति । (४३।१)

रुद्रः कोपाद्ब्रह्मशीर्षं मुमोच सोमोऽपि सोमास्त्रममोघवीर्यम् ॥ (४३।२)

तयोर्निपातेन समुद्रभूम्योरथान्तरिक्षस्य च भीतिरासीत् । (४४।१)

तदस्त्रयुग्मं जगतां क्षयाय प्रवृद्धमालोक्य पितामहो ऽपि ॥ (४४।२)

अन्तः प्रविश्याथ कथं कथंचिन्निवारयामास सुरैः सहैव । (४५।१)

अकारणं किं क्षयकृज्जनानां सोम त्वयापीत्थम् अकारि कार्यम् ॥ (४५।२)

यस्मात्परस्त्रीहरणाय सोम त्वया कृतं युद्धमतीव भीमम् । (४६।१)

पापग्रहस्त्वं भविता जनेषु शान्तोऽप्यलं नूनमथो सितान्ते । (४६।२)

भार्यामिमामर्पय वाक्पतेस्त्वं न चावमानोऽस्ति परस्वहारे ॥ (४६।३)

सूत उवाच । (४७।१)

तथेति चोवाच हिमांशुमाली युद्धाद् अपाक्रामदतः प्रशान्तः । (४७।२)

बृहस्पतिः स्वामपगृह्य तारां हृष्टो जगाम स्वगृहं सरुद्रः ॥ (४७।३)