शौनक उवाच । (१।१)

अथ दीर्घेण कालेन देवयानी नृपोत्तम । (१।२)

वनं तदैव निर्याता क्रीडार्थं वरवर्णिनी ॥ (१।३)

तेन दासीसहस्रेण सार्धं शर्मिष्ठया तदा । (२।१)

तमेव देशं सम्प्राप्ता यथाकामं चचार सा ॥ (२।२)

ताभिः सखीभिः सहिता सर्वाभिर्मुदिता भृशम् । (३।१)

क्रीडन्त्योऽभिरताः सर्वाः पिबन्त्यो मधु माधवम् ॥ (३।२)

खादन्त्यो विविधान्भक्ष्यान्फलानि विविधानि च । (४।१)

पुनश्च नाहुषो राजा मृगलिप्सुर्यदृच्छया ॥ (४।२)

तमेव देशं सम्प्राप्तो जललिप्सुः प्रतर्षितः । (५।१)

ददर्श देवयानीं च शर्मिष्ठां ताश्च योषितः ॥ (५।२)

पिबन्त्यो ललनास्ताश्च दिव्याभरणभूषिताः । (६।१)

उपविष्टां च ददृशे देवयानीं शुचिस्मिताम् ॥ (६।२)

रूपेणाप्रतिमां तासां स्त्रीणां मध्ये वराङ्गनाम् । (७।१)

शर्मिष्ठया सेव्यमानां पादसंवाहनादिभिः ॥ (७।२)

ययातिरुवाच । (८।१)

द्वाभ्यां कन्यासहस्राभ्यां द्वे कन्ये परिवारिते । (८।२)

गोत्रे च नामनी चैव द्वयोः पृच्छाम्यतो ह्य् अहम् ॥ (८।३)

देवयान्युवाच । (९।१)

आख्यास्याम्यहम् आदत्स्व वचनं मे नराधिप । (९।२)

शुको नामासुरगुरुः सुतां जानीहि तस्य माम् ॥ (९।३)

इयं च मे सखी दासी यत्राहं तत्र गामिनी । (१०।१)

दुहिता दानवेन्द्रस्य शर्मिष्ठा वृषपर्वणः ॥ (१०।२)

ययातिरुवाच । (११।१)

कथं तु ते सखी दासी कन्येयं वरवर्णिनी । (११।२)

असुरेन्द्रसुता सुभूः परं कौतूहलं हि मे ॥ (११।३)

देवयान्युवाच । (१२।१)

सर्वमेव नरव्याघ्र विधानमनुवर्तते । (१२।२)

विधिना विहितं ज्ञात्वा मा विचित्रं मनः कृथाः ॥ (१२।३)

राजवद्रूपवेषौ ते ब्राह्मीं वाचं बिभर्षि च । (१३।१)

किंनामा त्वं कुतश्चासि कस्य पुत्रश्च शंस मे ॥ (१३।२)

ययातिरुवाच । (१४।१)

ब्रह्मचर्येण वेदो मे कृत्स्नः श्रुतिपथं गतः । (१४।२)

राजाहं राजपुत्रश्च ययातिरिति विश्रुतः ॥ (१४।३)

देवयान्युवाच । (१५।१)

केन चार्थेन नृपते ह्य् एनं देशं समागतः । (१५।२)

जिघृक्षुर्वारि यत्किंचिदथवा मृगलिप्सया ॥ (१५।३)

ययातिरुवाच । (१६।१)

मृगलिप्सुरहं भद्रे पानीयार्थम् इहागतः । (१६।२)

बहुधाप्यनुयुक्तो ऽस्मि त्वम् अनुज्ञातुमर्हसि ॥ (१६।३)

देवयान्युवाच । (१७।१)

द्वाभ्यां कन्यासहस्राभ्यां दास्या शर्मिष्ठया सह । (१७।२)

त्वदधीनास्मि भद्रं ते सखे भर्ता च मे भव ॥ (१७।३)

ययातिरुवाच । (१८।१)

विद्ध्यौशनसि भद्रं ते न त्वदर्हो ऽस्मि भामिनि । (१८।२)

अविवाह्याः स्म राजानो देवयानि पितुस्तव ॥ (१८।३)

देवयान्युवाच । (१९।१)

संसृष्टं ब्रह्मणा क्षत्रं क्षत्रं ब्रह्मणि संश्रितम् । (१९।२)

ऋषिश्च ऋषिपुत्रश्च नाहुषाद्य भजस्व माम् ॥ (१९।३)

ययातिरुवाच । (२०।१)

एकदेहोद्भवा वर्णाश्चत्वारोऽपि वरानने । (२०।२)

पृथग्धर्माः पृथक्छौचास् तेषां वै ब्राह्मणो वरः ॥ (२०।३)

देवयान्युवाच । (२१।१)

पाणिग्रहो नाहुषायं न पुंभिः सेवितः पुरा । (२१।२)

त्वं पाणिमग्रहीदग्रे वृणोमि त्वामहं ततः ॥ (२१।३)

कथं तु मे मनस्विन्याः पाणिमन्यः पुमान्स्पृशेत् । (२२।१)

गृहीतमृषिपुत्रेण स्वयं वाप्यृषिणा त्वया ॥ (२२।२)

ययातिरुवाच । (२३।१)

क्रुद्धादाशीविषात् सर्पाज्ज्वलनात्सर्वतोमुखात् । (२३।२)

दुराधर्षतरो विप्रः पुरुषेण विजानता ॥ (२३।३)

देवयान्युवाच । (२४।१)

कथमाशीविषात् सर्पाज्ज्वलनात् सर्वतोमुखात् । (२४।२)

दुराधर्षतरो विप्र इत्यात्थ पुरुषर्षभ ॥ (२४।३)

ययातिरुवाच । (२५।१)

दशेदाशीविषस्त्वेकं शस्त्रेणैकश्च वध्यते । (२५।२)

हन्ति विप्रः सराष्ट्राणि पुराण्यपि हि कोपितः ॥ (२५।३)

दुराधर्षतरो विप्रस्तस्माद्भीरु मतो मम । (२६।१)

अतोऽदत्तां च पित्रा त्वां भद्रे न विवहाम्यहम् ॥ (२६।२)

देवयान्युवाच । (२७।१)

दत्तां वहस्व पित्रा मां त्वं हि राजन्वृतो मया । (२७।२)

अयाचतो भयं नास्ति दत्तां च प्रतिगृह्णतः ॥ (२७।३)

शौनक उवाच । (२८।१)

त्वरितं देवयान्याथ प्रेषिता पितुरात्मनः । (२८।२)

सर्वं निवेदयामास धात्री तस्मै यथातथम् ॥ (२८।३)

श्रुत्वैव च स राजानं दर्शयामास भार्गवः । (२९।१)

दृष्ट्वैवम् आगतं विप्रं ययातिः पृथिवीपतिः ॥ (२९।२)

ववन्दे ब्राह्मणं काव्यं प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः । (३०।१)

तं चाप्यभ्यवदत्काव्यः साम्ना परमवल्गुना ॥ (३०।२)

देवयान्युवाच । (३१।१)

राजायं नाहुषस्तात दुर्गमे पाणिमग्रहीत् । (३१।२)

नमस्ते देहि मामस्मै लोके नान्यं पतिं वृणे ॥ (३१।३)

शुक्र उवाच । (३२।१)

वृतोऽनया पतिर्वीर सुतया त्वं ममेष्टया । (३२।२)

गृहाणेमां मया दत्तां महिषीं नहुषात्मज ॥ (३२।३)

ययातिरुवाच । (३३।१)

अधर्मो मां स्पृशेदेवं पापम् अस्याश्च भार्गव । (३३।२)

वर्णसंकरतो ब्रह्मन्निति त्वां प्रवृणोम्यहम् ॥ (३३।३)

शुक्र उवाच । (३४।१)

अधर्मात्त्वां विमुञ्चामि वरं वरय चेप्सितम् । (३४।२)

अस्मिन्विवाहे त्वं श्लाघ्यो रहः पापं नुदामि ते ॥ (३४।३)

वहस्व भार्यां धर्मेण देवयानीं शुचिस्मिताम् । (३५।१)

अनया सह सम्प्रीतिमतुलां समवाप्नुहि ॥ (३५।२)

इयं चापि कुमारी ते शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी । (३६।१)

संपूज्या सततं राजन्न चैनां शयने ह्वय ॥ (३६।२)

शौनक उवाच । (३७।१)

एवमुक्तो ययातिस्तु शुक्रं कृत्वा प्रदक्षिणम् । (३७।२)

जगाम स्वपुरं हृष्टः सो ऽनुज्ञातो महात्मना ॥ (३७।३)