मत्स्यपुराणMatsyapurāṇa

MPur, 70

69 of 175 · 146 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ब्रह्मोवाच । (१।१)

brahmovāca |

1.2१.२

वर्णाश्रमाणां प्रभवः पुराणेषु मया श्रुतः । (१।२)

varṇāśramāṇāṃ prabhavaḥ purāṇeṣu mayā śrutaḥ |

1.3१.३

सदाचारस्य भगवन्धर्मशास्त्रविनिश्चयः । (१।३)

sadācārasya bhagavandharmaśāstraviniścayaḥ |

1.4१.४

पण्यस्त्रीणां सदाचारं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ (१।४)

paṇyastrīṇāṃ sadācāraṃ śrotumicchāmi tattvataḥ ||

2.1२.१

ईश्वर उवाच । (२।१)

īśvara uvāca

2.2२.२

तस्मिन्नेव युगे ब्रह्मन्सहस्राणि तु षोडश । (२।२)

tasminneva yuge brahmansahasrāṇi tu ṣoḍaśa |

2.3२.३

वासुदेवस्य नारीणां भविष्यन्त्यम्बुजोद्भव ॥ (२।३)

vāsudevasya nārīṇāṃ bhaviṣyantyambujodbhava ||

3.1३.१

ताभिर्वसन्तसमये कोकिलालिकुलाकुले । (३।१)

tābhirvasantasamaye kokilālikulākule |

3.2३.२

पुष्पिते पवनोत्फुल्लकह्लारसरसस्तटे ॥ (३।२)

puṣpite pavanotphullakahlārasarasastaṭe ||

4.1४.१

निर्भरापानगोष्ठीषु प्रसक्ताभिरलंकृतः । (४।१)

nirbharāpānagoṣṭhīṣu prasaktābhiralaṃkṛtaḥ |

4.2४.२

कुरङ्गनयनः श्रीमान्मालतीकृतशेखरः ॥ (४।२)

kuraṅganayanaḥ śrīmānmālatīkṛtaśekharaḥ ||

5.1५.१

गच्छन्समीपमार्गेण साम्बः परपुरंजयः । (५।१)

gacchansamīpamārgeṇa sāmbaḥ parapuraṃjayaḥ |

5.2५.२

साक्षात्कन्दर्पो रूपेण सर्वाभरणभूषितः ॥ (५।२)

sākṣātkandarpo rūpeṇa sarvābharaṇabhūṣitaḥ ||

6.1६.१

अनङ्गशरतप्ताभिः साभिलाषमवेक्षितः । (६।१)

anaṅgaśarataptābhiḥ sābhilāṣamavekṣitaḥ |

6.2६.२

प्रवृद्धो मन्मथस्तासां भविष्यति यदात्मनि ॥ (६।२)

pravṛddho manmathastāsāṃ bhaviṣyati yadātmani ||

7.1७.१

तदावेक्ष्य जगन्नाथः सर्वतो ज्ञानचक्षुषा । (७।१)

tadāvekṣya jagannāthaḥ sarvato jñānacakṣuṣā |

7.2७.२

शापं वक्ष्यति ताः सर्वा वो हरिष्यन्ति दस्यवः । (७।२)

śāpaṃ vakṣyati tāḥ sarvā vo hariṣyanti dasyavaḥ |

7.3७.३

मत्परोक्षं यतः कामलौल्यादीदृग्विधं कृतम् ॥ (७।३)

matparokṣaṃ yataḥ kāmalaulyādīdṛgvidhaṃ kṛtam ||

8.1८.१

ततः प्रसादितो देव इदं वक्ष्यति शार्ङ्गभृत् । (८।१)

tataḥ prasādito deva idaṃ vakṣyati śārṅgabhṛt |

8.2८.२

ताभिः शापाभितप्ताभिर्भगवान् भूतभावनः ॥ (८।२)

tābhiḥ śāpābhitaptābhirbhagavān bhūtabhāvanaḥ ||

9.1९.१

उत्तारभूतं दासत्वं समुद्राद्ब्राह्मणप्रियः । (९।१)

uttārabhūtaṃ dāsatvaṃ samudrādbrāhmaṇapriyaḥ |

9.2९.२

उपदेक्ष्यत्यनन्तात्मा भाविकल्याणकारकम् ॥ (९।२)

upadekṣyatyanantātmā bhāvikalyāṇakārakam ||

10.1१०.१

भवतीनाम् ऋषिर्दाल्भ्यो यद्व्रतं कथयिष्यति । (१०।१)

bhavatīnām ṛṣirdālbhyo yadvrataṃ kathayiṣyati |

10.2१०.२

तदैवोत्तारणायालं दासत्वेऽपि भविष्यति । (१०।२)

tadaivottāraṇāyālaṃ dāsatve'pi bhaviṣyati |

10.3१०.३

इत्युक्त्वा ताः परिष्वज्य गतो द्वारवतीश्वरः ॥ (१०।३)

ityuktvā tāḥ pariṣvajya gato dvāravatīśvaraḥ ||

11.1११.१

ततः कालेन महता भारावतरणे कृते । (११।१)

tataḥ kālena mahatā bhārāvataraṇe kṛte |

11.2११.२

निवृत्ते मौसले तद्वत्केशवे दिवमागते ॥ (११।२)

nivṛtte mausale tadvatkeśave divamāgate ||

12.1१२.१

शून्ये यदुकुले सर्वैश्चौरैरपि जितेऽर्जुने । (१२।१)

śūnye yadukule sarvaiścaurairapi jite'rjune |

12.2१२.२

हृतासु कृष्णपत्नीषु दासभोग्यासु चाम्बुधौ ॥ (१२।२)

hṛtāsu kṛṣṇapatnīṣu dāsabhogyāsu cāmbudhau ||

13.1१३.१

तिष्ठन्तीषु च दौर्गत्यसंतप्तासु चतुर्मुख । (१३।१)

tiṣṭhantīṣu ca daurgatyasaṃtaptāsu caturmukha |

13.2१३.२

आगमिष्यति योगात्मा दाल्भ्यो नाम महातपाः ॥ (१३।२)

āgamiṣyati yogātmā dālbhyo nāma mahātapāḥ ||

14.1१४.१

तास्तमर्घ्येण सम्पूज्य प्रणिपत्य पुनः पुनः । (१४।१)

tāstamarghyeṇa sampūjya praṇipatya punaḥ punaḥ |

14.2१४.२

लालप्यमाना बहुशो बाष्पपर्याकुलेक्षणाः ॥ (१४।२)

lālapyamānā bahuśo bāṣpaparyākulekṣaṇāḥ ||

15.1१५.१

स्मरन्त्यो विपुलान्भोगान्दिव्यमाल्यानुलेपनान् । (१५।१)

smarantyo vipulānbhogāndivyamālyānulepanān |

15.2१५.२

भर्तारं जगतामीशमनन्तमपराजितम् ॥ (१५।२)

bhartāraṃ jagatāmīśamanantamaparājitam ||

16.1१६.१

दिव्यभावां तां च पुरीं नानारत्नगृहाणि च । (१६।१)

divyabhāvāṃ tāṃ ca purīṃ nānāratnagṛhāṇi ca |

16.2१६.२

द्वारकावासिनः सर्वान्देवरूपान्कुमारकान् । (१६।२)

dvārakāvāsinaḥ sarvāndevarūpānkumārakān |

16.3१६.३

प्रश्नमेवं करिष्यन्ति मुनेरभिमुखं स्थिताः ॥ (१६।३)

praśnamevaṃ kariṣyanti munerabhimukhaṃ sthitāḥ ||

17.1१७.१

स्त्रिय ऊचुः । (१७।१)

striya ūcuḥ |

17.2१७.२

दस्युभिर्भगवान्सर्वाः परिभुक्ता वयं बलात् । (१७।२)

dasyubhirbhagavānsarvāḥ paribhuktā vayaṃ balāt |

17.3१७.३

स्वधर्माच्च्यवनेऽस्माकमस्मिन्नः शरणं भव ॥ (१७।३)

svadharmāccyavane'smākamasminnaḥ śaraṇaṃ bhava ||

18.1१८.१

आदिष्टोऽसि पुरा ब्रह्मन्केशवेन च धीमता । (१८।१)

ādiṣṭo'si purā brahmankeśavena ca dhīmatā |

18.2१८.२

कस्मादीशेन संयोगं प्राप्य वेश्यात्वमागताः ॥ (१८।२)

kasmādīśena saṃyogaṃ prāpya veśyātvamāgatāḥ ||

19.1१९.१

वेश्यानामपि यो धर्मस्तं नो ब्रूहि तपोधन । (१९।१)

veśyānāmapi yo dharmastaṃ no brūhi tapodhana |

19.2१९.२

कथयिष्यत्यतस्तासां स दाल्भ्यश्चैकितायनः ॥ (१९।२)

kathayiṣyatyatastāsāṃ sa dālbhyaścaikitāyanaḥ ||

20.1२०.१

दाल्भ्य उवाच । (२०।१)

dālbhya uvāca

20.2२०.२

जलक्रीडाविहारेषु पुरा सरसि मानसे । (२०।२)

jalakrīḍāvihāreṣu purā sarasi mānase |

20.3२०.३

भवतीनां च सर्वासां नारदोऽभ्याशमागतः ॥ (२०।३)

bhavatīnāṃ ca sarvāsāṃ nārado'bhyāśamāgataḥ ||

21.1२१.१

हुताशनसुताः सर्वा भवन्त्योऽप्सरसः पुरा । (२१।१)

hutāśanasutāḥ sarvā bhavantyo'psarasaḥ purā |

21.2२१.२

अप्रणम्यावलेपेन परिपृष्टः स योगवित् । (२१।२)

apraṇamyāvalepena paripṛṣṭaḥ sa yogavit |

21.3२१.३

कथं नारायणोऽस्माकं भर्ता स्याद् इत्युपादिश ॥ (२१।३)

kathaṃ nārāyaṇo'smākaṃ bhartā syād ityupādiśa ||

22.1२२.१

तस्माद्वरप्रदानं वः शापश्चायमभूत्पुरा । (२२।१)

tasmādvarapradānaṃ vaḥ śāpaścāyamabhūtpurā |

22.2२२.२

शय्याद्वयप्रदानेन मधुमाधवमासयोः ॥ (२२।२)

śayyādvayapradānena madhumādhavamāsayoḥ ||

23.1२३.१

सुवर्णोपस्करोत्सर्गाद्द्वादश्यां शुक्लपक्षतः । (२३।१)

suvarṇopaskarotsargāddvādaśyāṃ śuklapakṣataḥ |

23.2२३.२

भर्ता नारायणो नूनं भविष्यत्यन्यजन्मनि ॥ (२३।२)

bhartā nārāyaṇo nūnaṃ bhaviṣyatyanyajanmani ||

24.1२४.१

यदकृत्वा प्रणामं मे रूपसौभाग्यमत्सरात् । (२४।१)

yadakṛtvā praṇāmaṃ me rūpasaubhāgyamatsarāt |

24.2२४.२

परिपृष्टोऽस्मि तेनाशु वियोगो वो भविष्यति । (२४।२)

paripṛṣṭo'smi tenāśu viyogo vo bhaviṣyati |

24.3२४.३

चौरैरपहृताः सर्वा वेश्यात्वं समवाप्स्यथ ॥ (२४।३)

caurairapahṛtāḥ sarvā veśyātvaṃ samavāpsyatha ||

25.1२५.१

एवं नारदशापेन केशवस्य च धीमतः । (२५।१)

evaṃ nāradaśāpena keśavasya ca dhīmataḥ |

25.2२५.२

वेश्यात्वमागताः सर्वा भवन्त्यः काममोहिताः । (२५।२)

veśyātvamāgatāḥ sarvā bhavantyaḥ kāmamohitāḥ |

25.3२५.३

इदानीमपि यद्वक्ष्ये तच्छृणुध्वं वराङ्गनाः ॥ (२५।३)

idānīmapi yadvakṣye tacchṛṇudhvaṃ varāṅganāḥ ||

26.1२६.१

दाल्भ्य उवाच । (२६।१)

dālbhya uvāca

26.2२६.२

पुरा देवासुरे युद्धे हतेषु शतशः सुरैः । (२६।२)

purā devāsure yuddhe hateṣu śataśaḥ suraiḥ |

26.3२६.३

दानवासुरदैत्येषु राक्षसेषु ततस्ततः ॥ (२६।३)

dānavāsuradaityeṣu rākṣaseṣu tatastataḥ ||

27.1२७.१

तेषां व्रातसहस्राणि शतान्यपि च योषिताम् । (२७।१)

teṣāṃ vrātasahasrāṇi śatānyapi ca yoṣitām |

27.2२७.२

परिणीतानि यानि स्युर्बलाद्भुक्तानि यानि वै । (२७।२)

pariṇītāni yāni syurbalādbhuktāni yāni vai |

27.3२७.३

तानि सर्वाणि देवेशः प्रोवाच वदतां वरः ॥ (२७।३)

tāni sarvāṇi deveśaḥ provāca vadatāṃ varaḥ ||

28.1२८.१

इन्द्र उवाच । (२८।१)

indra uvāca

28.2२८.२

वेश्याधर्मेण वर्तध्वमधुना नृपमन्दिरे । (२८।२)

veśyādharmeṇa vartadhvamadhunā nṛpamandire |

28.3२८.३

भक्तिमत्यो वरारोहास्तथा देवकुलेषु च ॥ (२८।३)

bhaktimatyo varārohāstathā devakuleṣu ca ||

29.1२९.१

राजानः स्वामिनस्तुल्याः सुता वापि च तत्समाः । (२९।१)

rājānaḥ svāminastulyāḥ sutā vāpi ca tatsamāḥ |

29.2२९.२

भविष्यति च सौभाग्यं सर्वासामपि शक्तितः ॥ (२९।२)

bhaviṣyati ca saubhāgyaṃ sarvāsāmapi śaktitaḥ ||

30.1३०.१

यः कश्चिच्छुल्कमादाय गृहमेष्यति वः सदा । (३०।१)

yaḥ kaścicchulkamādāya gṛhameṣyati vaḥ sadā |

30.2३०.२

निधनेनोपचार्यो वः स तदान्यत्र दाम्भिकात् ॥ (३०।२)

nidhanenopacāryo vaḥ sa tadānyatra dāmbhikāt ||

31.1३१.१

देवतानां पितॄणां च पुण्याहे समुत्थिते । (३१।१)

devatānāṃ pitṝṇāṃ ca puṇyāhe samutthite |

31.2३१.२

गोभूहिरण्यधान्यानि प्रदेयानि स्वशक्तितः । (३१।२)

gobhūhiraṇyadhānyāni pradeyāni svaśaktitaḥ |

31.3३१.३

ब्राह्मणानां वरारोहाः कार्याणि वचनानि च ॥ (३१।३)

brāhmaṇānāṃ varārohāḥ kāryāṇi vacanāni ca ||

32.1३२.१

यच्चाप्यन्यद्व्रतं सम्यगुपदेक्ष्याम्यहं ततः । (३२।१)

yaccāpyanyadvrataṃ samyagupadekṣyāmyahaṃ tataḥ |

32.2३२.२

अविचारेण सर्वाभिरनुष्ठेयं च तत्पुनः ॥ (३२।२)

avicāreṇa sarvābhiranuṣṭheyaṃ ca tatpunaḥ ||

33.1३३.१

संसारोत्तारणायालमेतद्वेदविदो विदुः । (३३।१)

saṃsārottāraṇāyālametadvedavido viduḥ |

33.2३३.२

यदा सूर्यदिने हस्तः पुष्यो याथ पुनर्वसुः ॥ (३३।२)

yadā sūryadine hastaḥ puṣyo yātha punarvasuḥ ||

34.1३४.१

भवेत्सर्वौषधीस्नानं सम्यङ्नारी समाचरेत् । (३४।१)

bhavetsarvauṣadhīsnānaṃ samyaṅnārī samācaret |

34.2३४.२

तदा पञ्चशरस्यापि संनिधातृत्वमेष्यति । (३४।२)

tadā pañcaśarasyāpi saṃnidhātṛtvameṣyati |

34.3३४.३

अर्चयेत्पुण्डरीकाक्षमनङ्गस्यानुकीर्तनैः ॥ (३४।३)

arcayetpuṇḍarīkākṣamanaṅgasyānukīrtanaiḥ ||

35.1३५.१

कामाय पादौ सम्पूज्य जङ्घे वै मोहकारिणे । (३५।१)

kāmāya pādau sampūjya jaṅghe vai mohakāriṇe |

35.2३५.२

मेढ्रं कन्दर्पनिधये कीटं प्रीतिमते नमः ॥ (३५।२)

meḍhraṃ kandarpanidhaye kīṭaṃ prītimate namaḥ ||

36.1३६.१

नाभिं सौख्यसमुद्राय वामाय च तथोदरम् । (३६।१)

nābhiṃ saukhyasamudrāya vāmāya ca tathodaram |

36.2३६.२

हृदयं हृदयेशाय स्तनावाह्लादकारिणे ॥ (३६।२)

hṛdayaṃ hṛdayeśāya stanāvāhlādakāriṇe ||

37.1३७.१

उत्कण्ठायेति वैकुण्ठमास्यमानन्दकारिणे । (३७।१)

utkaṇṭhāyeti vaikuṇṭhamāsyamānandakāriṇe |

37.2३७.२

वामाङ्गं पुष्पचापाय पुष्पबाणाय दक्षिणम् ॥ (३७।२)

vāmāṅgaṃ puṣpacāpāya puṣpabāṇāya dakṣiṇam ||

38.1३८.१

मानसायेति वै मौलिं विलोलायेति मूर्धजम् । (३८।१)

mānasāyeti vai mauliṃ vilolāyeti mūrdhajam |

38.2३८.२

सर्वात्मने च सर्वाङ्गं देवदेवस्य पूजयेत् ॥ (३८।२)

sarvātmane ca sarvāṅgaṃ devadevasya pūjayet ||

39.1३९.१

नमः शिवाय शान्ताय पाशाङ्कुशधराय च । (३९।१)

namaḥ śivāya śāntāya pāśāṅkuśadharāya ca |

39.2३९.२

गदिने पीतवस्त्राय शङ्खचक्रधराय च ॥ (३९।२)

gadine pītavastrāya śaṅkhacakradharāya ca ||

40.1४०.१

नमो नारायणायेति कामदेवात्मने नमः । (४०।१)

namo nārāyaṇāyeti kāmadevātmane namaḥ |

40.2४०.२

सर्वशान्त्यै नमः प्रीत्यै नमो रत्यै नम श्रियै ॥ (४०।२)

sarvaśāntyai namaḥ prītyai namo ratyai nama śriyai ||

41.1४१.१

नमः पुष्ट्यै नमस्तुष्ट्यै नमः सर्वार्थसम्पदे । (४१।१)

namaḥ puṣṭyai namastuṣṭyai namaḥ sarvārthasampade |

41.2४१.२

एवं सम्पूज्य देवेशमनङ्गात्मकमीश्वरम् । (४१।२)

evaṃ sampūjya deveśamanaṅgātmakamīśvaram |

41.3४१.३

गन्धैर्मौल्यैस्तथा धूपैर् नैवेद्येन च कामिनी ॥ (४१।३)

gandhairmaulyaistathā dhūpair naivedyena ca kāminī ||

42.1४२.१

तत आहूय धर्मज्ञं ब्रह्माणं वेदपारगम् । (४२।१)

tata āhūya dharmajñaṃ brahmāṇaṃ vedapāragam |

42.2४२.२

अव्यङ्गावयवं पूज्य गन्धपुष्पार्चनादिभिः ॥ (४२।२)

avyaṅgāvayavaṃ pūjya gandhapuṣpārcanādibhiḥ ||

43.1४३.१

शालेयतण्डुलप्रस्थं घृतपात्रेण संयुतम् । (४३।१)

śāleyataṇḍulaprasthaṃ ghṛtapātreṇa saṃyutam |

43.2४३.२

तस्मै विप्राय सा दद्यान्माधवः प्रीयतामिति ॥ (४३।२)

tasmai viprāya sā dadyānmādhavaḥ prīyatāmiti ||

44.1४४.१

यथेष्टाहारयुक्तं वै तमेव द्विजसत्तमम् । (४४।१)

yatheṣṭāhārayuktaṃ vai tameva dvijasattamam |

44.2४४.२

रत्यर्थं कामदेवोऽयमिति चित्तेऽवधार्य तम् ॥ (४४।२)

ratyarthaṃ kāmadevo'yamiti citte'vadhārya tam ||

45.1४५.१

यद्यदिच्छति विप्रेन्द्रस्तत्तत्कुर्याद्विलासिनी । (४५।१)

yadyadicchati viprendrastattatkuryādvilāsinī |

45.2४५.२

सर्वभावेन चात्मानमर्पयेत्स्मितभाषिणी ॥ (४५।२)

sarvabhāvena cātmānamarpayetsmitabhāṣiṇī ||

46.1४६.१

एवमादित्यवारेण सर्वमेतत्समाचरेत् । (४६।१)

evamādityavāreṇa sarvametatsamācaret |

46.2४६.२

तण्डुलप्रस्थदानं च यावन्मासास्त्रयोदश ॥ (४६।२)

taṇḍulaprasthadānaṃ ca yāvanmāsāstrayodaśa ||

47.1४७.१

ततस्त्रयोदशे मासि सम्प्राप्ते तस्य भामिनी । (४७।१)

tatastrayodaśe māsi samprāpte tasya bhāminī |

47.2४७.२

विप्रस्योपस्करैर्युक्तां शय्यां दद्याद्विलक्षणाम् ॥ (४७।२)

viprasyopaskarairyuktāṃ śayyāṃ dadyādvilakṣaṇām ||

48.1४८.१

सोपधानकविश्रामां सास्तरावरणां शुभाम् । (४८।१)

sopadhānakaviśrāmāṃ sāstarāvaraṇāṃ śubhām |

48.2४८.२

प्रदीपोपानहच्छत्त्रपादुकासनसंयुताम् ॥ (४८।२)

pradīpopānahacchattrapādukāsanasaṃyutām ||

49.1४९.१

सपत्नीकमलंकृत्य हेमसूत्राङ्गुलीयकैः । (४९।१)

sapatnīkamalaṃkṛtya hemasūtrāṅgulīyakaiḥ |

49.2४९.२

सूक्ष्मवस्त्रैः सकटकैर्धूपमाल्यानुलेपनैः ॥ (४९।२)

sūkṣmavastraiḥ sakaṭakairdhūpamālyānulepanaiḥ ||

50.1५०.१

कामदेवं सपत्नीकं गुडकुम्भोपरि स्थितम् । (५०।१)

kāmadevaṃ sapatnīkaṃ guḍakumbhopari sthitam |

50.2५०.२

ताम्रपात्रासनगतं हैमनेत्रपटावृतम् ॥ (५०।२)

tāmrapātrāsanagataṃ haimanetrapaṭāvṛtam ||

51.1५१.१

सकांस्यभाजनोपेतमिक्षुदण्डसमन्वितम् । (५१।१)

sakāṃsyabhājanopetamikṣudaṇḍasamanvitam |

51.2५१.२

दद्यादेतेन मन्त्रेण तथैकां गां पयस्विनीम् ॥ (५१।२)

dadyādetena mantreṇa tathaikāṃ gāṃ payasvinīm ||

52.1५२.१

यथान्तरं न पश्यामि कामकेशवयोः सदा । (५२।१)

yathāntaraṃ na paśyāmi kāmakeśavayoḥ sadā |

52.2५२.२

तथैव सर्वकामाप्तिरस्तु विष्णो सदा मम ॥ (५२।२)

tathaiva sarvakāmāptirastu viṣṇo sadā mama ||

53.1५३.१

यथा न कमला देहात्प्रयाति तव केशव । (५३।१)

yathā na kamalā dehātprayāti tava keśava |

53.2५३.२

तथा ममापि देवेश शरीरे स्वे कुरु प्रभो ॥ (५३।२)

tathā mamāpi deveśa śarīre sve kuru prabho ||

54.1५४.१

तथा च काञ्चनं देवं प्रतिगृह्णन्द्विजोत्तमः । (५४।१)

tathā ca kāñcanaṃ devaṃ pratigṛhṇandvijottamaḥ |

54.2५४.२

क इदं कस्मा अदादिति वैदिकं मन्त्रमीरयेत् ॥ (५४।२)

ka idaṃ kasmā adāditi vaidikaṃ mantramīrayet ||

55.1५५.१

ततः प्रदक्षिणीकृत्य विसर्ज्य द्विजपुंगवम् । (५५।१)

tataḥ pradakṣiṇīkṛtya visarjya dvijapuṃgavam |

55.2५५.२

शय्यासनादिकं सर्वं ब्राह्मणस्य गृहं नयेत् ॥ (५५।२)

śayyāsanādikaṃ sarvaṃ brāhmaṇasya gṛhaṃ nayet ||

56.1५६.१

ततः प्रभृति यो विप्रो रत्यर्थं गृहमागतः । (५६।१)

tataḥ prabhṛti yo vipro ratyarthaṃ gṛhamāgataḥ |

56.2५६.२

स मान्यः सूर्यवारे च स मन्तव्यो भवेत्तदा ॥ (५६।२)

sa mānyaḥ sūryavāre ca sa mantavyo bhavettadā ||

57.1५७.१

एवं त्रयोदशं यावन्मासमेवं द्विजोत्तमान् । (५७।१)

evaṃ trayodaśaṃ yāvanmāsamevaṃ dvijottamān |

57.2५७.२

तर्पयेत यथाकामं प्रोषितेऽन्यं समाचरेत् ॥ (५७।२)

tarpayeta yathākāmaṃ proṣite'nyaṃ samācaret ||

58.1५८.१

तदनुज्ञया रूपवान्यो यावदभ्यागतो भवेत् । (५८।१)

tadanujñayā rūpavānyo yāvadabhyāgato bhavet |

58.2५८.२

आत्मनोऽपि यथाविघ्नं गर्भभूतिकरं प्रियम् ॥ (५८।२)

ātmano'pi yathāvighnaṃ garbhabhūtikaraṃ priyam ||

59.1५९.१

दैवं वा मानुषं वा स्यादनुरागेण वा ततः । (५९।१)

daivaṃ vā mānuṣaṃ vā syādanurāgeṇa vā tataḥ |

59.2५९.२

साचारानष्टपञ्चाशद्यथाशक्त्या समाचरेत् ॥ (५९।२)

sācārānaṣṭapañcāśadyathāśaktyā samācaret ||

60.1६०.१

एतद्धि कथितं सम्यग्भवतीनां विशेषतः । (६०।१)

etaddhi kathitaṃ samyagbhavatīnāṃ viśeṣataḥ |

60.2६०.२

अधर्मोऽयं ततो न स्याद्वेश्यानामिह सर्वदा ॥ (६०।२)

adharmo'yaṃ tato na syādveśyānāmiha sarvadā ||

61.1६१.१

पुरुहूतेन यत्प्रोक्तं दानवीषु पुरा मया । (६१।१)

puruhūtena yatproktaṃ dānavīṣu purā mayā |

61.2६१.२

तदिदं साम्प्रतं सर्वं भवतीष्वपि युज्यते ॥ (६१।२)

tadidaṃ sāmprataṃ sarvaṃ bhavatīṣvapi yujyate ||

62.1६२.१

सर्वपापप्रशमनमनन्तफलदायकम् । (६२।१)

sarvapāpapraśamanamanantaphaladāyakam |

62.2६२.२

कल्याणीनां च कथितं तत्कुरुध्वं वराननाः ॥ (६२।२)

kalyāṇīnāṃ ca kathitaṃ tatkurudhvaṃ varānanāḥ ||

63.1६३.१

करोति याशेषमखण्डमेतत्कल्याणिनी माधवलोकसंस्था । (६३।१)

karoti yāśeṣamakhaṇḍametatkalyāṇinī mādhavalokasaṃsthā |

63.2६३.२

सा पूजिता देवगणैर् अशेषैर् आनन्दकृत्स्थानम् उपैति विष्णोः ॥ (६३।२)

sā pūjitā devagaṇair aśeṣair ānandakṛtsthānam upaiti viṣṇoḥ ||

64.1६४.१

श्रीभगवानुवाच । (६४।१)

śrībhagavānuvāca |

64.2६४.२

तपोधनः सोऽप्यभिधाय चैवं तदा च तासां व्रतमङ्गनानाम् । (६४।२)

tapodhanaḥ so'pyabhidhāya caivaṃ tadā ca tāsāṃ vratamaṅganānām |

64.3६४.३

स्वस्थानमेष्यत्यनु ताः समस्तं व्रतं करिष्यन्ति च देवयानैः ॥ (६४।३)

svasthānameṣyatyanu tāḥ samastaṃ vrataṃ kariṣyanti ca devayānaiḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MPur, 70

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit